ამაზასპი (მირდატ V-ის ძმა) - იბერიის მეფეები

ამაზასპი - იბერიის მეფე დაახლ. 230-265 წლებში. ფარსმან IV-ის ძე. მისი მეფობის დასაწყისში გაძლიერებულმა ლაზიკის სამეფომ (დას. საქართველო) იბერიას წაართვა კლარჯეთი და ოძრხე. 243 წელს ამიერკავკასიაში შემოიჭრნენ ალან-ოსები, ამაზასპმა და სომხეთის მეფე ხოსროვ II-მ ერთიანი ძალებით მუხრანთან მომხდარ ბრძოლაში დაამარცხეს ისინი და გადარეკეს კავკასიონს იქით. ამ პერიოდში სულ უფრო და უფრო ძლიერდება სასანიდური სპარსეთი - 253 წელს შაჰმა შაბურ I-მა დაიპყრო სომხეთი და იქ თავისი ძე გაამეფა. სულ მალე კი ამაზასპი იძულებული ხდება აღიაროს შაჰის უზენაესობა და რომთან კავშირზე ხელი აიღოს. ამავე პერიოდში მან თავისი და მიათხოვა სომხეთის მეფეს, ირანის ტახტის მემკვიდრეს ჰორმიზდ-არდაშირს. ასეთი სიტუაცია დიდ ხანს არ გაგრძელებული 265 წელს ამაზასპი გადაუდგა ირანელებს. მათ ეგრისის ერისთავების და სომხების დახმარებით გუთისხევთან ბრძოლაში დაამარცხეს ამაზასპი (რომელიც ბრძოლაში დაიღუპა) და იბერიის ტახტზე დასვეს სასანიდი ჰორმიზდაკი (თვით ამაზსაპის დისწული, ძე ჰორმიზდ-არდაშირისა და შვილიშვილი შაჰ შაბურ I-სა)[საჭიროებს წყაროს მითითებას]. ეს ჰორმიზდაკი ქართველებისთვის ცნობილია რევ მართალის სახელით[საჭიროებს წყაროს მითითებას].


არტოკე - იბერიის მეფეები

არტოკე, ანუ არტაგი — ქართლის მეფე ძვ. წ I საუკუნის 60-იან წლებში. მასზე ცნობებს გვაწვდიან ბერძენი ისტორიკოსები. რომაელი მხედარმთავარ პომპეუსის ქართლში ლაშქრობასთან დაკავშირებით (ძვ. წ. 65 წ.). არტაგი მარცხდება პომპეუსთან ბრძოლაში და თავს რომაელი ხალხის "მეგობრად და მოკავშირედ" აღიარებს.


არშაკ I - იბერიის მეფეები

არშაკ I - იბერიის მეფე დაახლ. ძვ. წ. 170 - ძვ. წ. 145 წლებში. ძე სომხეთის მეფე არტაშეს I-სა. სწორედ მამამისმა გაამეფა იგი, მას შემდეგ რაც იბერიის კანონიერი მეფე ფარნაჯომი დაამარცხა და გააძევა. მისი მეფობით დაიწყო არტაშესიანთა დინასტიის და სომხეთის მძლავრობის ხანა იბერიაზე. არშაკის დროსვე დაკარგა იბერიამ დასავლეთ ტერიტორიები და ისინი კოლხეთის სამეფოს შემადგენლობაში შევიდა. არშაკის შემდეგ გამეფდა მისი ძე არტაგ I.


არტაგ III - იბერიის მეფეები

არტაგ III — არმაზის იბერიის ბოლო მეფე დაახლოებით 5-25 წლებში. ძე ქართამ II-სა. მისი მეფობა იმით დასრულდა, რომ მცხეთის იბერიის მეფემ მირდატ III-მ იგი დაამარცხა, მოკლა (ან გააძევა) და იბერია კვლავ ერთიან სახელმწიფოდ აქცია.


ვახტანგ I გორგასალი – ქართლის მეფე

vaxtang pirveli I gorgasali qartlis mefe mefeebi samefo saqartvelos istoria
ვახტანგ I გორგასალი (დ. დაახლ. V საუკუნის 40-იანი წ.წ. – გ. 502) — ქართლის მეფე, პოლიტიკური მოღვაწე და სარდალი. „გორგასალი“ (სპარს. მგლისთავა) იმიტომ შერქმევია, რომ მუზარადზე მგელი ჰქონია გამოსახული. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად. ხსენების დღე 13 დეკემბერი.


ბრატმანი ( იბერიის მეფეები )

bratmani iberiis mefeebi samefo saqartvelos mefeebi istoria
ბრატმანი, ბარტომი, „მოქცევაჲ ქართლისაჲს" მიხედვით ქართლის (იბერიის) მე-8, ხოლო ლეონტი მროველის მიხედვით მე-7 მეფე. წყაროები მას მიაწერენ მცხეთის გალავნის და ქართლის ციხესიმაგრეთა გამაგრებას. არსებობს მოსაზრება (პ. ინგოროყვა, გ. მელიქიშვილი), რომ ბრატმანი არის დიონ კასიოსის "რომის ისტორიაში" ძვ. წ. 36 ამბებთან დაკავშირებით მოხსენიებული ფარნავაზი.


ბუზმარი ( იბერიის მეფეები )

buzmari iberiis mefeebi samefo saqartvelos mefeebi istoria
ბუზმარი, ბუზმარიოსი, პოლიტიკური მოღვაწე ქართლში V საუკუნის 10-20-იან წლებში. პეტრე იბერის ცხოვრების სირიული რედაქციის მიხედვით, ქართლის მეფე. ქართულ ისტორიის წყაროებში ამ სახელის მქონე მეფე არ იხსენიება. ი. ჯავახიშვილს და სხვებს მისი მეფობა საეჭვოდ არ მიჩნდათ. არსებობს მოსაზრება, რომ ბუზმარი ქართლის სპასპეტი იყო. მოღვაწეობდა ჯერ ბაკურ მეფის, შემდეგ კი არჩილ მეფის დროს. ირანისადმი ქართლის ვასალობის გამტკიცების მიზნით შაჰს მისთვის შვილი უთხოვია მძევლად. ამასვე მოითხოვდა მისგან ბიზანტიის იმპერატორი თეოდოსი II (400-450). ბუზმარს ერთმორწმუნე ბიზანტიული ორიენტაცია უმჯობინებია და თავისი ერთადერთი ძე მურვანოსი (შემდგომ პეტრე იბერის სახელით ცნობილი) 421-424 წლების შუა ხანებში კონსტანტინოპოლს გაუგზავნია.


დაჩი (ქართლის მეფე)

dachi qartlis mefe iberiis mefeebi samefo saqartvelos mefeebi istoria
დაჩი , ქართლის მეფე VI საუკუნის დამდეგს, ვახტანგ I გორგასლის ძე. უჯარმაში იზრდებოდა და ცნობილია უჯარმელის ზედწოდებით. ჯუანშერის ცნობით, დაჩიმ დაასრულა ვახტანგ გორგასლის დროს დაწყებული თბილისის ზღუდის მშენებლობა და მამის ანდერძის თანახმად სატახტო ქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადაიტანა, მცხეთა დარჩა საკათალიკოსო ცენტრად. მის დროს თბილისში მოსახლეობა მომრავლდა, აშენდა მარიამწმიდის ეკლესია.


ბარტომ II ( იბერიის მეფეები )

bartom II iberiis mefeebi samefo saqartvelos mefeebi istoria
ბარტომ II - მცხეთის იბერიის მეფე დაახლ. ძვ. წ. 60-ძვ. წ. 40 წლებში. ძე არშაკ II-სა. იგი ხანგრძლივი დროის მანძილზე გაძევებული იყო სამშობლოდან დაახლ. ძვ. წ. 60 წლისთვის, როდესაც გარდაიცვალა არტაგ II, იგი იბერიის ტახტისთვის ბრძოლაში ჩაება, თუმცა მხოლოდ ნახევარი სამეფოს დაუფლება შესძლო. იბერია ორად გაიყო. მისი მეფობის დროს - პონტოს მეფის ფარნაკე II-ის ჯარები მესხეთში შემოიჭრნენ და გაძარცვეს ქ. ლევკოთეა.


ბაკურ IV ( იბერიის მეფეები )

bakur meotxe iberiis mefeebi istoria qartuli mefe
ბაკურ IV, მატიანე „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ მიხედვით, ქართლის 38-ე მეფე, ძე მეფე დაჩი უჯარმელისა. „ქართლის ცხოვრების“ მეფეთა სიის მიხედვით, 35-ე მეფე, ძე მეფე დაჩისა. მეფობდა VI საუკუნის დამდეგს.