ქართული ღვინო

ქართული ღვინო ისტორიით ერთ-ერთი უძველესია ევროპაში. დღეისთვის ნაპოვნი ყველაზე ადრეული ნიშნები მევენახეობისა და ღვინის წარმოებაზე მიუთითებს საქართველოში ღვინის კულტურის არსებობაზე დაახ. 7000 წლის წინ, რაც საქართველოს ღვინის სამშობლოს სტატუსს ანიჭებს. ყველაზე განთქმული მევენახეობით საქართველოს რეგიონებს შორის არის კახეთი (რომელიც იყოფა თელავისა და ყვარელის მიკრორეგიონებად), მას მოჰყვება ქართლი, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, ასევე აფხაზეთი.


ქართული ქორწილი

მაყრული, ქორწინების წესთან დაკავშირებული ქართული ხალხური მრავალხმიანი (ორ- და სამხმიანი) მამაკაცთა სიმღერა. სრულდება როგორც საქორწილო სამზადისის, ისე ქორწილისა და საქორწილო მსვლელობის დროს. ამ უკანასკნელს ეწოდება „მგზავრული მაყრული“. მაყრული ქორწილის დაწყებისა და სასრულების მაუწყებელიცაა. სიმღერას ასრულებს მაყრებისაგან შემდგარი გუნდი. მაყრულისთვის დამახასიათებელია მხნე, სიცოცხლით აღსავსე, მხიარული განწყობილება. სიმღერის მუსიკა კუპლეტური ფორმისაა, აგებულია მხნე ინტონაციაზე. მაყრულისთვის დამახასიათებელია მკვეთრი რიტმი, ენერგიული, ვაჟკაცური შესრულება. მაყრულის პოეტური ტექსტები გვიხასიათებს საქორწილო ჩვეულებებს, გადმოგვცემს ნეფე-დედოფლისა და მათი მშობლების განცდებს, ხოტბას ასხამს დაქორწინებულს და სხვა ტექსტებს. „მაყრულის“ ტექსტები ჩაიწერეს ვახტანგ კოტეტიშვილმა, თედო რაზიკაშვილმა, ივანე გვარამაძემ, სევასტი გაჩეჩილაძემ და სხვებმა


სვანური სამართალი და ტრადიციები

მთაში არსებული სიდუხჭირე და მცირემიწიანობა არ იძლეოდა მოსახლეობაში ფენათა წარმოქმნის, ანუ კლასობრივი დიფერენციაციის საშუალებას. ამის გამო საქართველოს მთიან კუთხეებში ფეოდალურმა ურთიერთობებმა ძნელად მოიკიდა ფეხი. ფშავში, ხევსურეთში, მთიულეთში, ხევში, თუშეთსა და სვანეთში, მიუხედავად ფეოდალების მრავალი ცდისა, მოსახლეობამ ბატონყმობის უღელი ვერაფრით ვერ იგუა და თითქმის მეოცე საუკუნემდე შეინარჩუნა ცხოვრების თემური წესი.


სუფრის წეს–ჩვეულებანი ქართული ტრადიიცის შესაბამისად

სამძიმრის დროს გამარჯვების თქმა არ შეიძლება, შეხვედრის და მისამძიმრების დროს ითქმება – „აქა მშვიდობა“ „მშვიდობა თქვენდა“ . დამშვიდობების დროს კი –„მშვიდობა მოგცესთ უფალმა“ „მშვიდობა მოგცესთ ღმერთმა“

ლხინში, ქორწილის სუფრაზე სათქმელი სადღეგრძელოები:


სუფრის წეს–ჩვეულებანი ქართული ტრადიიცის შესაბამისად.

სამძიმრის დროს გამარჯვების თქმა არ შეიძლება, შეხვედრის და მისამძიმრების დროს ითქმება – „აქა მშვიდობა“ „მშვიდობა თქვენდა“ . დამშვიდობების დროს კი –„მშვიდობა მოგცესთ უფალმა“ „მშვიდობა მოგცესთ ღმერთმა“ ხსოვნის სახით.

სადღეგრძელოდ სათქმელი სამგლოვიარო სუფრაზე:


წითელი ღვინო და არაყი გულისთვის სასარგებლოა

witeli gvino arayi sasargeloba janmrtelobistvis
ამერიკელი მეცნიერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ მხოლოდ წითელ ღვინოს კი არ შეუძლია დადებითად იმოქმედოს ორგანიზმზე და მნიშვნელოვანწილად გულსისხლძარღვთა სისტემაზე. რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, ამგვარ ფუნქციას არაყიც ასრულებს - ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ როდ აილენდის ჰოსპიტლის მკვლევარები. ექსპერიმენტის ჩასატარებლად მათ გოჭები გამოიყენეს. დოქტორი ფრანკ სელკე, რომელიც ჰოსპიტალში კარდიოქირურგიის განყოფილებას ხელმძღვანელობს,


წითელი ღვინო ხორცის მავნე ზემოქმედებას ანეიტრალებს

witeli gvino janmrteloba icodit tu ara rom
ხორცის ხშირად ჭამა ზრდის არტერიოსკლეროზით დაავადების რისკს. მაგრამ ვინც საჭმელს ერთ ჭიქა წითელ ღვინოს აყოლებს, მისთვის ეს რისკი შეიძლება შემცირდეს, იტყობინებიან ისრაელის მეცნიერები. პოლიფენოლები, რომლებსაც შეიცავს ღვინო, ჟანგვის საწინააღმდეგოდ მოქმედებს. ისინი ხელს უშლის სისხლში მავნე ნივთიერებების მოხვედრას, რომლებიც ხორცის მონელების შედეგად გამოიყოფა.


შობა-ახალი წლის რიტუალები საქართველოში

ის დილას მამალს კოდავდნენ, ოჯახის უფროსი სახლს შემოუვლიდა და "ვაზის პურით", დოქი ღვინითა და დაკოდილი მამლით ვენახში მიდიოდა, სადაც უხვი მოსავლის თხოვნით ლოცვას აღავლენდა, შემდეგ ყვერულს მიწაში ჩაფლავდა, ვაზის პურს ღვინოს დააყოლებდა, ნაწილი კი მამალთან ერთად კვლავ სახლში მიჰქონდა. როგორც ჩანს, ვაზისა და მამლის ერთმანეთთან დაკავშირება..
shoba axali wlis ritualebi saqartveloshi


ჩურჩხელას ისტორია

churchxelas istoria guruli kaxuri imeruli churchxela
როგორც საყოვლთაოდ ცნობილია, ჩურჩხელა, ძირითადად, ნიგვზის (კაკლის) თხილისა და ჩამიჩისგან მზადდება, მაგრამ საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში ასევე აკეთებენ ნუშის, გარგარის, გოგრის თესლის, წიწიბოს, ვაშლისა და სხვადასხვა ჩირის ჩურჩხელასაც. კახეთში კი დღემდე ავლებენ სიდიდით ერთმანეთისგან უკიდურესად განსხვავებული ზომის ჩურჩხელებს: ერთს, რომელსაც კაკლის მთლიანი ლებნებისგან ასხამენ, გორგომიჭელას ეძახიან, ხოლო მეორეს, (ბავშვებისთვის ავლებენ) მეოთხედზე წვრილად დაჭრილი კაკლისგან გაკეთებულს - კუნტელას.


ქართული კულტურა და ხელოვნება

საქართველო უძველესი, მრავალსაუკუნოვანი და მდიდარი კულტურის მატარებელი ქვეყანაა, რაზეც მეტყველებენ ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვის პერიოდში შექმნილი კულტურის ძეგლები და სხვადასხვა ხელოვნების ნიმუშები. ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღიცხვამდე, არსებულ ქართული სახელმწიფოებში (იბერია, კოლხეთი) განვითარებული იყო ოქრომჭედლობა და არქიტექტურა,

qartuli kultura da xelovneba tradiciebi