სვანური ლეგენდის მიხედვით - svanuri legendis mixedvit


სვანეთში არსებობს ერთი ძალიან პატარა მთა, რომელიც მეტად უცნაური ფორმისაა და იმერულ მოგრძო ჭურს ჰგავს. სვანური ლეგენდის მიხედვით, ზევსმა ამირანი (პრომეთე) როდესაც დასაჯა, ბოლომდე მაინც არ გასწირა და სწორედ ამ კლდეზე მიაჯაჭვა. ეს კლდე იყო ღვინით სავსე უზარმაზარი ჭური, რომელიც მუდამჟამს ღვინით იყო სავსე და ამირანი ასწლეულების მანძილზე ამ უზარმაზარი ქვევრიდან მწვეთავი ღვინის წვეთებით საზრდოობდა. ამირანის შესახებ არსებულ, ხშირად ურთიერთგამომრიცხავ ლეგენდებს შორის, ეს მთა-ჭურის ლეგენდა ნამდვილად ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესოა და კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საქართველოში ღვინის დაყენების ტრადიცია მართლაც უძველესია”.


ბულბული, ლომი და ღორი (ლეგენდა) - bulbuli, lomi da gori (legenda)


ღმერთი დედამიწაზე დაეძებდა ისეთ ადგილს, სადაც ვაზი უნდა გაეშენებინა. მრავალი ადგილი შეარჩია, მაგრამ საბოლოოდ არჩევანი ისეთ ადგილზე გააკეთა, სადაც დამარხული იყო ბულბულის, ლომისა და ღორის ძვლები. ასეთი ადგილი საქართველო აღმოჩნდა (არქეოლოგიური კვლევებით დასტურდება, რომ ევრაზიის აფრიკასთან მატერიკულად ერთიანობის პერიოდში საქართველოს ტერიტორიაზე ლომები მართლაც სახლობდნენ). როდესაც ღმერთმა ამ მიწაზე ვაზი დარგო, შემდეგ მოსავალი მოიწია, დაწურა და ღვინო გააკეთა, ღვინოს იმ სამი სულდგმულის თვისებები გამოჰყვა, რომელთა ძვლებზეც ვაზმა იხარა. როდესაც ადამიანი ცოტა ღვინოს სვამს, მისი საუბარი ხშირად ბულბულის გალობასავით საამო მოსასმენია. როდესაც ზომაზე ცოტა მეტს სვამს, ლომს ემსგავსება და ყოველგვარი წინააღმდეგობის დაძლევის ილუზია ექმნება. უკიდურესად გადათრობის შემთხვევაში კი, ადამიანი ემსგავსება ღორს, თუ რატომ, ამის მიხვედრა ძნელი არ უნდა იყოს.


სადღეგრძელო (ლეგენდა) - sadgegrdzelo (legenda)

უხსოვარ დროს, როდესაც ღმერთი დედამიწაზე ცხოვრობდა, გადაწყვიტა, საიქიოდან გამოძევებული და შრომისაგან დაქანცული ადამიანების ცხოვრება უფრო საინტერესო გაეხადა. დაჯდა, იფიქრა, იფიქრა და ბოლოს გადაწყვიტა, ისეთი სასმელი შეექმნა, რომელიც კაცს მცირე ხნით, მაგრამ მაინც დააბრუნებდა სამოთხეში. თანამედროვე ენაზე რომ ვთქვათ, ღმერთმა ღვინო სამოთხის რამდენიმესაათიანი ილუზიის შემქმნელად გააკეთა. გააკეთა და ღვინის გასასინჯად ყველა ანგელოზი და ეშმაკიც მიიწვია. ღვინო ყველას მოეწონა. მათ შორის ეშმაკსაც. მაგრამ ეშმაკი რისი ეშმაკი იქნებოდა, ღმერთს რომ არ გაჯიბრებოდა. მანაც ბევრი იფიქრა და რაკი სხვა ვერაფერი მოიფიქრა, ადგა და ღმერთის მიერ გაკეთებული ღვინის ნარჩენებით, ანუ ჭაჭით, სხვა, უფრო მათრობელა და ძლიერი სასმელი – არაყი გააკეთა. მერე ამ სასმელის გასასინჯად ღმერთი მიიწვია. მივიდა ღმერთი, დალია ერთი ჭიქა, მეორე, მესამე და მეოთხეც რომ დალია, ეშმაკს უთხრა: “ვინც არაყი დალიოს, სამ ჭიქამდე ჩემსკენ იყოს, სამი ჭიქის მერე კი შენთვის დამითმიაო. თიანეთში მოხუცები ახლა როცა არაყს სვამენ, მეოთხე ჭიქას “საეშმაკოს” ეძახიან და ცდილობენ, რაც შეიძლება მალე გადავიდნენ მეხუთე ჭიქაზე. ბევრმა არც კი იცის, რატომ ეძახის მეოთხე ჭიქას “საეშმაკოს”. არადა, ეს გამოთქმა და საერთოდ, ეს ტრადიცია სწორედ იმ ძველი ლეგენდიდან მოდის”


მეორე ნახევარს გაუმარჯოს - meore naxevars gaumarjos


ღმერთმა 2 თვალი, 2 ყური, 1 ცხვირი და ნახევარი გული გვარგუნა, და იმას გაუმარჯოს ვინც იმ ნახევარს შეგვივსებს.


გაუმარჯოს ... - gaumarjos ...


გაუმარჯოს უხმო სიყვარულს, უსიტყვო ალერს, ცისფერ ოცნებას, თაფლისფერ თვალებს.


ვარსკვლავის სადღეგრძელო - varskvlavis sadgegrdzelo


ეს იმ ვარსკვლავს გაუმარჯოს, ბრმას რომ გზას გაუნათებს და სიყვარულით დატანჯულ ადამიანს გონებას.


თვალებს გაუმარჯოს - tvalebs gaumarjos


ეს იმ თვალებს გაუმარჯოს რო შეგხვედრია, შეგყვარებია, დაგიკარგავს და გინანია.


თვალებს გაუმარჯოს - tvalebs gaumarjos


ეს იმ თვალებს გაუმარჯოს, რომელიც შემოგხედავს, თქმით არაფერს გეტყვის და წამით მარადიულობას განატრებინებს.


იმ ადამიანს გაუმარჯოს - im adamians gaumarjos


ეს იმ ადამიანს გაუმარჯოს, ფრენას რომ ისწავლის, მზესთან მივა, სხივებს შეაგროვებს და თაიგულს გააკეთებს საყვარელი ადამიანისთვის.


სიყვარულის სადღეგრძელო - siyvarulis sadgegrdzelo


ეს იმ სიყვარულს გაუმარჯოს მასზე დანთებულ ღამეს რომ დაიფიცებ,
ბევრჯერ ეცდები მის დავიწყებას, მაგრამ ვერასდროს ვერ დაივიწყებ.