– დუმბაძე, ადექი და მიპასუხე, რა არის სამშობლო

– დუმბაძე, ადექი და მიპასუხე, რა არის სამშობლო, – ამაყენა ქართულის მასწავლებელმა.

– სამშობლო… სამშობლო ადგილია, სადაც დავიბადე და…– კიდევ? – ჩამეკითხა მასწავლებელი, ძალიან დიდხანს ვიფიქრე, – დაჯექი დუმბაძე, – მითხრა მასწავლებელმა პასუხი რომ აღარ ვაღირსე.

– არ დამიწეროთ, მასწავლებელო, ორი. ვიცი და ვერ ვამბობ, – შევეხვეწე მე და ტირილი დავიწყე.

….

დაახლოებით ოცდახუთი-ოცდაათი წელი გავიდა მას შემდეგ. საზღვრის წინა ხაზზე ვიდექით მე და ჩემი ხელქვეითი ჯარისკაცი. სულ პატარა ღელე და ხიდი გვყოფდა მოპირდაპირე ქვეყნიდან.

– აი, შენ კარაბინით რომ დგახარ აქ და ამხელა ქვეყანას რომ დარაჯობ, რა შეგრძნება გაქვს, რას ფიქრობ, ან თუ იცი საერთოდ, რა არის სამშობლო?! – ვკითხე უცებ ჯარისკაცს, – ოღონდ, თუ კაცი ხარ, არ გამცე დაშტამპული, მაღალფარდოვანი, გაცვეთილი და ყალბი პასუხი. გულწრფელად თქვი ის, რასაც ფიქრობ! – ვთხოვე მე. მან დიდხანს უყურა გაღმა ნაპირს, მერე მომიბრუნდა და ხმადაბლა მითხრა:

– რა ბედნიერებაა, ამხანაგო ლეიტენანტო, მე და თქვენ რომ ამ ხიდს გამოღმა დავიბადეთ.

….

სამშობლო ხაჭაპური როდია, რომ გულიდან მარტო ყველი გამოჩიჩქნო, ჭამო და ქერქი გადაყარო. სამშობლო ისაა, თავის ყველიან, ქერქიან, ნახშირიან, მტვრიანად რომ შეჭამ და მოინელებ.

….

იქნებ ვაზია სამშობლო? აბა, დააკვიდით, თუ დაბლარია, დაჩოქილმა უნდა დაჰკრიფო. თუ მაღლარია – ცაში ხელაპყრობილმა. ორთავე საოცრად ჰგავს ლოცვას, ლოცვა კი არაფერს ისე არ უხდება, როგორც სამშობლოს.

….

– რა არის სამშობლო? – ვაჩერებ ქუჩაში გამვლელს.

– მე მეკითხებით? – მეუბნება განცვიფრებული გამვლელი.

– დიახ, თქვენ, იქნებ არ იცით?

– როგორ არ ვიცი, მაგრამ ასე უცებ დაუფიქრებლად ქუჩაში…

– დიახ, ასე უცბად დაუფიქრებლად, ქუჩაში…

– ასე უცბად, დაუფიქრებლად და ქუჩაში სამშობლოსთვის სიკვდილი შეიძლება, მაგრამ იმის თქმა, თუ რა არის სამშობლო, არ შეიძლება, ბატონო, – მიპასუხებს და ჩქარი ნაბიჯით მცილდება.

….

კიდევ რა არის სამშობლო?

თვითმფრინავიდან რომ გადმოიხედავ, კავკასიონის უზარმაზარ თეთრ ფაფარს რომ დაინახავ და ყელში ბურთი გაგეჩხირება – ეს არის სამშობლო.

….

კიდევ?

კიდევ: ძაღლი, კატა, ხბო, წიწილა, ურემი, ნაჯახი, მიწა – ხელში რომ აიღებ და ძირს დაყრა გენანება, ის მიწა… თბილისის პატარა უბანი, დილიდან საღამომდე რომ ვერ გახვალ ქუჩის ბოლომდე, იმდენი მეგობარი შეგხვდება, მოგიკითხავს და მოგეალერსება.

კიდევ რა – სოფელი, სადაც ცოლს ვერ შეირთავ, რადგან ყველა გოგო შენი დობილია და საპატარძლოს საპოვნელად იძულებული ხარ, სხვა სოფელში წახვიდე.

….

როგორც ჩანს, სამშობლო ყველაფერი ისაა, ურომლისოდაც სიცოცხლე არ შეგიძლია.

….

– იქნებ, შენ მაინც მითხრა, რა არის სამშობლო? – ვეკითხები ჩემს მარადიულ ბებიას.

– მაგი რომ ვიცოდე, მაშინ რა მიჭირს, ნენა… სამშობლო, ალბათ, სიცოცხლეა და ამიტომ მიდის ყველა კაცი ამ ქვეყნიდან სიცოცხლით გაუმაძღარი, – მპასუხებს იგი... ..

ნოდარ დუმბაძე

წერილიდან ''სამშობლო''.



არწივი საერთოდ ლეშს არ ეკარება, როგორც არ უნდა გაუჭირდეს შიმშილისაგან.

არწივი საერთოდ ლეშს არ ეკარება, როგორც არ უნდა გაუჭირდეს შიმშილისაგან. ერთხელ კი, მოხდა ისე, რომ ძალიან შეაწუხა შიმშილმა, ვერაფერი ვერ მოინადირა. შიმშილით დასუსტებული დაფარფატებდა ჰაერში და ეძებდა რაიმე მოეხელთებინა საკვებად, რათა შიმშილის შეგრძნება მოეკლა. უეცრად შორს, ქვევით, დაინახა ლეში, რომელსაც ყორნები დასტრიალებდნენ, რამდენჯერმე აუქროლ ჩაუქროლა შიმშილით გასავათებულმა იმ ადგილს, თუმცა მაინც ვერ გადაეწყვიტა როგორ მოქცეულიყო, მისი ღირსება არ აძლევდა საშუალებას რომ ლეშით დაეკმაყოფილებინა გრძნობა საშინელი შიმშილისა. კარგა ხანს ითმინა და თავს ებრძოდა, მაგრამ ბოლოს და ბოლოს შიმშილისგან დაძლეულმა მეტი სიმტკიცე ვეღარ გამოიჩინა შურდულივით დაეშვა ლეშისაკენ... ამ დროს იქვე ათიოდე მეტრში თოფის გრიალის ხმა გაისმა და ბუჩქებში ჩასაფრებული მონადირისგან ნასროლმა ტყვიამ არწივს მკერდი გაუგლიჯა. სისხლისაგან დაცლილმა არწივმა დიდი წვალებით წამოსწია თავი და ტანჯული ხმით ამოიგნინა: გმადლობ ღმერთო, ისე მომკალი, რომ უკადრებელი არ მაკადრებინეო.

ღმერთო გვისმინე, ისე გვაცხოვრე ამ ქვეყანაზე, რომ უკადრებელი რამ არასოდეს არავის არ გვეკადროს, თუნდაც სიკვდილის სულზე მოსწრებაც კი ღირს ამისათვის.



ღვთისმშობლის თვალი

* * *


მარტოდ დარჩენილი

ერთ ლამაზ სოფელში ცხოვრობდა ბედნიერი ოჯახი ცოლ-ქმარი და 2შვილი ანა და ზურა. ისინი ბედნიერებითა და ერთმანეთის სიყვარულით თკბებოდნენ. ამ ლამაზ ოჯახს ძალიან დიდი უბედურება დაატყდა თავს ანა ძალიან ცუდად გახდა იმის ექიმებმა მას ლეიკემია დაუდგინეს ანას მის ოჯახთან დროის გასატარებლად მხოლოდ რამდენიმე თვეღა ჰქონდა დარჩენილი გავიდა ეს რამდენიმე თვეც და ანა მიწას მიაბარეს. დანჩა მხოოდ განადგურებული ერთ დროს ბედნიერი ოჯახი.


"ცხოვრებით, რომელიც არავის მოუტანს ზიანს..."

არ ვიცი საიდან დავიწყო... ასე არასოდეს გამჭირვებია აზრების დალაგება და მისი გადმოტანა ტექსტის სახით... ცხოვრებას უფალი გვჩუქნისო ამბობენ, ან ბუნება (მათთვის ვინც უმეტესობის აზრს არ იზიარებს). ორივე შემთხვევაში სიცოცხლის შემოქმედი მესამე ძალაა, ანუ არც თავად ადამიანი და არც მეორე ადამიანი, რომელიც შეძლებდა გადაეწყვიტა, თუ რა ადამიანად მოვევლინებოდით ამ სამყაროს და მერე თავად იქნებოდა ჩვენი სიცოცხლის განმგე . . .


ჩემი ცხოვრება სიკეთის ფერია

წუთებივით მირბიან დღეები, თვეები და წლები. ისე მალე გადის დრო... ბუზებივით ვეხვევით ერთმანეთის გრშემო და ვერც კი ვამჩნევთ რა არის მთვარი ამ ცხოვრებაში. ერთმანეთის დამცირებაში ვპოულობთ შვებას და ვცდილობთ საკუთარი ცოდვები სხვებს ავკიდოთ კისერზე. ვცდილობთ დავამციროთ ერთმანეთი და ამით მოვიპოვოთ სულიერი სიმშვიდე . . .

http://www.picz.ge/img/s2/1511/1/1/10344146f65e.jpg


მეტამორფოზა

ძნელია დაიწყო ისტორიის მოყოლა, როცა არასდროს იცი, როგორ დაიწყო საუბარი, როგორ უთხრა სათქმელი, ცუდი თუ კარგი ამბავი, როგორც იციან, რომლით დავიწყო ცუდით თუ კარგით, მოკლედ რომ ვთქვა, ძალიან რთულია, თითებს ვათამაშებ, ბეჭედს ვაწვალებ, არ გამომდის, ერთი სიტყვით! ალბათ, ალბათ კი არა, ასეა ყველა ამბავი იწყება შესავალით, ცხოვრებაზე შესავალი, სულიერ სიმარტოვეზე, სიყვარულზე, ცხოვრებისეულ სირთულეებზე, მეც შემიძლია ამოვირჩიო რომელიმე და დავიწყო მომაბეზრებელი ადამიანივით თეორიული ახსნა, მართალია,


"მოხუცი'ს თვალები"

რას ვხედავ ასეთ ადამიანებში? გამუდმებულ ჭიდილს დროსთან, ამ შეუდრეკელ და დაუნდობელ მტერთან თითოეული ადამიანისა. განუსაზღვრელად დიდ გამოცდილებასა და ცოდნას, რომელიც არაერთი ათწლეულის განმავლობაში დაგროვებულა, და ახლა ამ ღრმა ნაოჭების წიაღში მიჩქმალულა...


ამ ქვეყნად ყველაფერი წარმავალია...

ამ ქვეყნად ყველაფერი წარმავალია... ფიქრობთ, რომ მე ეს ნამდვილად ვიცი? ან ვინმემ მითხრა და ვიმეორებ? არა ეს მე არც ნამდვილად ვიცი და არც არავის უთქვამს.. უბრალოდ ეს ჩემი აზრია, ასე ვფიქრობ, ასეთი ხედვა მაქვს... ხედავ როგორ ამოდის დილით მზე, საღამოს კი ჩადის - ეს ბუნების სასწაულია, მაგრამ ეგეც წარმავალია, ვისთვის? - ადამიანებისთვის... ჩვენ ხომ სულიერი არსებები ვართ... ერთ დღესაც ამ სულსაც წაგვართმევენ...


ვიხილები და მოვდივარ

10 , 9 , 8 , 7 , 6 , 5 , 4 , 3 , 2 , 1 … ვიხილები და მოვდივარ . . . ბავშვობა და თამაშები. ჩემი 16 წელი შედგება მოგონებებისგან. მახსოვს სოფელი და ისიც მახსოვს, თუ როგორ დიდი სიხარულით ვთამაშობდი სოფელში, შევიკრიბებოდით ბავშები და არაფერიც არ გვადარდებდა, (არანაირი მოძღვრება დღევანდელობაზე მხოლოდ მოგონებებს ვიხსენებ) წარსულში იყო წყენები, მაგრამ ბავშური და მხოლოდ იმიტომ, რომ შესაძლებელი იყო ვინმე სხვას თამაში სდომებოდა, ამ უკანასკნელ შემთხვევაში ჩემ პოზიციას, არასდროს ვთმობდი.