ძმადგაფიცვის ტრადიცია ხევში



ძმადგაფიცვის ტრადიცია ხევში

(dzmadgaficvis tradicia xevshi)


მოხევეთა ზნე-ჩვეულების სისტემაში მნიშვნელოვანი ადგილი განეკუთვნებოდა ნათესაური ურთიერთობების ფორმებს. ამათგან აღსანიშნავია სისხლითი, მოყვრობითი და ხელოვნური ნათესაობის კატეგორიები. მათ შორის, მესამე სახის ნათესაობა იქმნებოდა ნათელ-მირონობით ან ძმადგაფიცვის მეშვეობით. ძმადგაფიცვის წესი სრულდებოდა სხვადასხვა ხასიათის საშუალებებით: თითების გაჭრით და სისხლის შეზიარებით, სასმისში ვერცხლის ჩათლით, ტყვიების გაცვლით.
ძმადგაფიცვა ხევში ერთგულებისა და ურთიერთგატანის გარანტიას ქმნიდა და საგანგებო სიტუაციაში მასობრივ ხასიათს ატარებდა. ვაჟების ძმადგაფიცვასთან ერთად ეს პროცესი ფართოვდებოდა ქალების ჩართვითაც.
ალექსანდრე ყაზბეგის თხზულებებიდან ნათლად ჩანს, რომ მთიელთა შორის ამ წმინდა ტრადიციის საფუძველი იყო აღზრდის ხალხური სისტემა და მამაპაპური ჩვეულება, რომელიც გამორიცხავდა უპირობისა და ღალატის შესაძლებლობას.
ალ. ყაზბეგის თხზულებებშიც ნათლად ჩანს, რომ ძმადგაფიცვის წესი ქართველ და ვაინახ (საერთო სახელწოდებაა ჩეჩნებისა და ინგუშებისა) მთიულთა ცხოვრებაში საყოველთაოდ გავრცელებული იყო, რაც ადამიანთა ურთიერთობის განმტკიცების საშუალებას წარმოადგენდა და თანაც დანათესავების ერთ-ერთ კატეგორიას განეკუთვნებოდა. ყველა ვითარებაში მისი შესრულება მხარეთა სურვილით ხორციელდებოდა და ფიცის ნიშნად ტყვიების გაცვლის ან ჯოხის დაჭდევის წესი გამოიყენებოდა, მაგრამ საგნობრივ განსხვავებას არსებითი მნიშვნელობა არ ენიჭებოდა, ვინაიდან ტყვიაც ან ჭიდიანი ჯოხიც ფიცის განმტკიცების ემბლემა იყო კავკასიელ მთიელთა ცხოვრებაში. საყოველთაოდ მოქმედი ეს ჩვეულება იმდენად ფესვმაგარი და შეურყეველი იყო, რომ მის შესრულებას ხელს არ უშლიდა არც ეთნიკური და არც სარწმუნოებრივი კუთვნილება. ამის დამადასტურებელია თუნდაც ის გარემოება, რომ ვაინახები ხატობას ქართველ მთიელთა ხატობის ანალოგიურად აწყობდნენ და ალკოჰოლურ სასმელსაც კი იყენებდნენ. ეს იმაზე მიგვანიშნებს, რომ გამაჰმადიანებულ მოსახლეობაში ქრისტიანული დღესასწაულის ნაკვალევი ჯერ კიდევ არ იყო გამქრალი.




სიახლეები:

    Template not found: /templates/news-green/relatednews.tplTemplate not found: /templates/news-green/relatednews.tplTemplate not found: /templates/news-green/relatednews.tplTemplate not found: /templates/news-green/relatednews.tplTemplate not found: /templates/news-green/relatednews.tpl
ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.