– სამშობლო… სამშობლო ადგილია, სადაც დავიბადე და…– კიდევ? – ჩამეკითხა მასწავლებელი, ძალიან დიდხანს ვიფიქრე, – დაჯექი დუმბაძე, – მითხრა მასწავლებელმა პასუხი რომ აღარ ვაღირსე.

– არ დამიწეროთ, მასწავლებელო, ორი. ვიცი და ვერ ვამბობ, – შევეხვეწე მე და ტირილი დავიწყე.

….

დაახლოებით ოცდახუთი-ოცდაათი წელი გავიდა მას შემდეგ. საზღვრის წინა ხაზზე ვიდექით მე და ჩემი ხელქვეითი ჯარისკაცი. სულ პატარა ღელე და ხიდი გვყოფდა მოპირდაპირე ქვეყნიდან.

– აი, შენ კარაბინით რომ დგახარ აქ და ამხელა ქვეყანას რომ დარაჯობ, რა შეგრძნება გაქვს, რას ფიქრობ, ან თუ იცი საერთოდ, რა არის სამშობლო?! – ვკითხე უცებ ჯარისკაცს, – ოღონდ, თუ კაცი ხარ, არ გამცე დაშტამპული, მაღალფარდოვანი, გაცვეთილი და ყალბი პასუხი. გულწრფელად თქვი ის, რასაც ფიქრობ! – ვთხოვე მე. მან დიდხანს უყურა გაღმა ნაპირს, მერე მომიბრუნდა და ხმადაბლა მითხრა:

– რა ბედნიერებაა, ამხანაგო ლეიტენანტო, მე და თქვენ რომ ამ ხიდს გამოღმა დავიბადეთ.

….

სამშობლო ხაჭაპური როდია, რომ გულიდან მარტო ყველი გამოჩიჩქნო, ჭამო და ქერქი გადაყარო. სამშობლო ისაა, თავის ყველიან, ქერქიან, ნახშირიან, მტვრიანად რომ შეჭამ და მოინელებ.

….

იქნებ ვაზია სამშობლო? აბა, დააკვიდით, თუ დაბლარია, დაჩოქილმა უნდა დაჰკრიფო. თუ მაღლარია – ცაში ხელაპყრობილმა. ორთავე საოცრად ჰგავს ლოცვას, ლოცვა კი არაფერს ისე არ უხდება, როგორც სამშობლოს.

….

– რა არის სამშობლო? – ვაჩერებ ქუჩაში გამვლელს.

– მე მეკითხებით? – მეუბნება განცვიფრებული გამვლელი.

– დიახ, თქვენ, იქნებ არ იცით?

– როგორ არ ვიცი, მაგრამ ასე უცებ დაუფიქრებლად ქუჩაში…

– დიახ, ასე უცბად დაუფიქრებლად, ქუჩაში…

– ასე უცბად, დაუფიქრებლად და ქუჩაში სამშობლოსთვის სიკვდილი შეიძლება, მაგრამ იმის თქმა, თუ რა არის სამშობლო, არ შეიძლება, ბატონო, – მიპასუხებს და ჩქარი ნაბიჯით მცილდება.

….

კიდევ რა არის სამშობლო?

თვითმფრინავიდან რომ გადმოიხედავ, კავკასიონის უზარმაზარ თეთრ ფაფარს რომ დაინახავ და ყელში ბურთი გაგეჩხირება – ეს არის სამშობლო.

….

კიდევ?

კიდევ: ძაღლი, კატა, ხბო, წიწილა, ურემი, ნაჯახი, მიწა – ხელში რომ აიღებ და ძირს დაყრა გენანება, ის მიწა… თბილისის პატარა უბანი, დილიდან საღამომდე რომ ვერ გახვალ ქუჩის ბოლომდე, იმდენი მეგობარი შეგხვდება, მოგიკითხავს და მოგეალერსება.

კიდევ რა – სოფელი, სადაც ცოლს ვერ შეირთავ, რადგან ყველა გოგო შენი დობილია და საპატარძლოს საპოვნელად იძულებული ხარ, სხვა სოფელში წახვიდე.

….

როგორც ჩანს, სამშობლო ყველაფერი ისაა, ურომლისოდაც სიცოცხლე არ შეგიძლია.

….

– იქნებ, შენ მაინც მითხრა, რა არის სამშობლო? – ვეკითხები ჩემს მარადიულ ბებიას.

– მაგი რომ ვიცოდე, მაშინ რა მიჭირს, ნენა… სამშობლო, ალბათ, სიცოცხლეა და ამიტომ მიდის ყველა კაცი ამ ქვეყნიდან სიცოცხლით გაუმაძღარი, – მპასუხებს იგი... ..

ნოდარ დუმბაძე

წერილიდან ''სამშობლო''.

არწივი არც კი ცდილობს ჩამოაგდოს, არც ებრძვის, არ ხარჯავს მასზე დროსა და ენერგიას. იგი აფრინდება და ადის სულ უფრო მაღლა და მაღლა,

და რაც უფრო მაღლა ადის, მით ნაკლები ჰაერი რჩება ყვავს სასუნთქად, იგი თანდათან კარგავს გონებას და ვარდება ძირს. იგუდება უჟანგბადობით.

პ.ს. - როცა ადამიანი თავისი მაღალი მიზნისკენ მიდის, მან არ უნდა დაკარგოს დრო ვინმესთვის რამის მტკიცებაში. უნდა იაროს წინ და ზევით და ყველაფერი ზედმეტი თავისით ჩამოცილდება!

( ვერ ამოვწურე არწივების თემა, უჭკვიანესები არიან ღმერთმანი

/ მაია ჯანაშვილი /

- როცა დედალი არწივი გადაწყვეტს, რომ დროა ოჯახი შექმნას, იგი ნისკარტით მოამტვრევს არც ისე დიდი ზომის ტოტს და ასე, ტოტიანად იწყებს მაღალზე ფრენას, მის გარშემო იკრიბებიან მამალი არწივები, კანდიდატურები

დედალი აკრიფავს სიმაღლეს და უშვებს ნისკარტიდან ამ ტოტს, რომელიც მოახერხებს მის ჰაერშივე დაჭერას, მასთან უკან მიტანას და ნისკარტიდან- ნისკარტში გადაცემას, კონკურსს აგრძელებს მხოლოდ ის მამალი.

დედალი ამ მოქმედებას იმეორებს მეორედაც, მესამედაც და ასე ძალიან ბევრჯერ, მამალს ერთხელაც არ უნდა ჩაუვარდეს ტოტი დაბლა, თუ თავს გაართმევს - დედალი ირჩევს მას და შეწყვილდებიან, რატომ აკეთებს ამას დედალი არწივი, მერე გეტყვით.

ისინი ერთად აფრინდებიან კლდეზე და ირჩევენ ადგილს ბუდისთვის, ბუდეს აკეთებენ ხმელი ტოტებით. ის ძალიან მყარი, მაგრამ ხმელი და უხეშია,(ისეთი დიდი და მაგარია ადამიანსაც კი გაუძლებს,) ამიტომ ორივენი თავისი ნისკარტით საკუთარი სხეულიდან იძრობენ ბუმბულებს ( თუ გავითვალისწინებთ, რამსისხო ღერო აქვს მათ ბუმბულს, ალბათ მტკივნეულია) და იქამდე ამოფენენ , სანამ ბუდე რბილი, თბილი და მოხერხებული არ გახდება. მუშაობით რომ დაიღლებიან, ორივენი მაღლა ადიან ჰაერში და ერთმანეთს ლამაზი ფრენით ხიბლავენ,

აი ასე მომზადებულ ბუდეში დებს კვერცხებს დედალი არწივი და სანამ იგი კვერცხებზე ზის, გამოსაჩეკად, მამალი ახლომახლო ასეთი ლამაზი ფრენით ართობს მას.

ბახალები ტიტვლები და ძალიან უსუსურები იბადებიან, მათ ორივე მშობელი იცავს და იფარავს მზისგან და წვიმისგან, ორივეს მოაქვს მათთვის საჭმელი, ძირითადად თევზი. როცა ბარტყები ბუმბულით შეიმოსებიან და ფრენისთვის მომზადებულად ჩათვლიან მშობლები, რადიკალურად იცვლიან მათდამი დამოკიდებულებას, მამალი არწივი იწყებს ბუდის ნჯღრევას იქამდე, სანამ ყველა ბუმბული არ ჩამოცვივა და ხმელი, მოუხერხებელი ბუდე არ დარჩება, დედალი ბუდესთან ახლოს დაჯდება და იწყებს მოპოვებული საკვების შვილების დასანახად ჭამას, ბარტყები, რომლებიც აქამდე მშობლებისგან ზრუნვას იყვნენ მიჩვეულნი, გაოგნებულები არიან, მაგრამ არ იციან როგორ მოიქცნენ. ბოლოს და ბოლოს შიმშილი აიძულებთ გადმოვიდნენ ბუდიდან, ისინი აკეთებენ იმ მოძრაობებს, რაც მანამდე არასდროს გაუკეთებიათ და ვერც გააკეთებდნენ ვერასდროს, თუკი მშობლები გააგრძელებდნენ მათზე ძველებურად ზრუნვას.

ამოფოფხდებიან ბარტყები და რაკი მათი ბუდე კლდის ქიმზეა,(ადვილად რომ ვერ მიუგეს რომელიმე მტაცებელი), ისინი ვარდებიან დაბლა, რადგან არ იციან ჯერ ფრთების გამოყენება და დანიშნულება, აი სწორედ ამ დროს,ხის ტოტით მრავალჯერ გამოცდილი მამა შურდულივით ეშვება ძირს და მისი ბახალა მამის ზურგზე აღმოჩნდება. მამა დააბრუნებს ისევ ბუდეში და ასე მეორდება ბევრჯერ, მანამ პატარა არწივებში არ ჩაირთვება ფრთების გაშლის და გამოყენების ინსტინქტი, და მამას ერთი ბარტყიც არ უნდა ჩაუვარდეს ძირს, ტყუილად კი არ გამოსცადა დედამ, სანამ ცოლად გაჰყვებოდა

****

ჰოდა თქვენი არ ვიცი, მაგრამ მე ბევრ რამეზე ამიხილა თვალი ამ ამბავმა :

1.სწორად უნდა აარჩიო ვინ გამოგადგება შვილების მამად; (უმთავრესია!)

2. ერთად უნდა ააშენოთ ბუდე;

3, თანაბრად უნდა იზრუნოთ ერთმანეთზე და ერთმანეთის მოხიბვლაზეც!

4.ოჯახს აწყობს და არჩენს ორივე ერთად, არც მარტო დედალი და არც მარტო მამალი არ არის ვალდებული წამოიკიდოს მთელი ოჯახის რჩენა კისერზე

5. სწორად უნდა განსაზღვრო რა ასაკიდან მისცე თავისუფლება შვილებს და გაუშვა შენგან... ( უძნელესია!)

6. და ხაზგასმით - გზაზე მამამ უნდა დააყენოს, ასწავლოს ფრენა! და არასდროს, არცერთი მცდარი ნაბიჯის შემთხვევაში არ დაუშვას შვილის დაღუპვა!

პ. ს. ბრძენია ბუნება! "

/ მაია ჯანაშვილი /

ღმერთო გვისმინე, ისე გვაცხოვრე ამ ქვეყანაზე, რომ უკადრებელი რამ არასოდეს არავის არ გვეკადროს, თუნდაც სიკვდილის სულზე მოსწრებაც კი ღირს ამისათვის.