https://mcvane.ge/ https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-.html Wed, 06 May 2015 15:31:09 +0000 native-yes ღმერთო, როგორი წუთიერი არის ცხოვრება,
შეყვარებულნი სიყვარულსაც ვერ მოასწრებენ.
მაგრამ როგორი ხანგრძლივია იგი ჩვენი ტკივილებისთვის,
როგორ არ ჰყოფნის დიდ საქმეებს ერთი ცხოვრება,
მაგრამ როგორი ხანგრძლივია იგი ჩვენი წვრილმანებისთვის.
რაც კი ვიცხოვრე, იმდენ ხანს რომ მგლებში მეცხოვრა,
ხომ ძმად ჩამთვლიდნენ,
ხომ აღარასდროს მიმტყუნებდნენ, არ გამწირავდნენ.
მე მგელს კაცს როგორ შევადარებ,
მაგრამ განა მხოლოდ იმიტომ, რომ ორივესი მეშინია და ვეკრძალები,
უფრო იმიტომ, რომ ამ არსებებს,
მეტი ასხვავებს ვიდრე არის შედარების მათის მიზეზი.
მგელი თავის ზნეს არასოდეს არ გამოიცვლის
და ის-ზნეს თვისას ვინც ერთგულებს ხომ მართალია,
და მართალი ხომ მშვენიერიც არის და სანდოც…
დამნაშავეა, თავის ზნეს მალიმალ იცვლის
და დამნაშავე მართალს აბა ვით შევადარო!
რაც ხალხში ვიცხოვრე, იმდენხანს რომ ტყეში მეცხოვრა,
ხეებს ხომ მაინც გავარჩევდი ერთმანეთისგან… ვიშრიალებდი მეც იმათთან.
დღეს გაცნობილი ახალ თვისებით ხვალე აღარ გამაკვირვებდა.
რაც ხალხში ვიცხოვრე იმდენ ხანს რომ ცაში მეცხოვრა,
ვიკიაფებდი მეც ვარსკვლავად,
მაგრამ საბრალოს მაინც მიწისკენ მექნებოდა მზირალი თვალი,
ვით მგლის ყმუილი და მარტოობის ხვეწნა-შრიალი…
რადგან: ესაა მიწა, მე აქ მცივა და აქა მცხელა,
ესაა ხალხი, ჩემი მტრები და ჩემი ძმები და რად ვებრძოლო,
ან სულმოკლედ რატომ მიყვარდეს
განა მათ არ შექმნეს პოეტად თავიანთი უხეში ხელით?!
რადგან: მე ვწერ ადამიანებზე,
საამისოდ მე ამღძრავს ჩემი ახირებული თვისება, რომ მათ ვეკუთვნოდე.
მე ვწერ ადამიანებზე, საამისოდ მე ამღძრავს მათი ახირებული თვისება – განიცადონ, ეწამონ…
და ვიღაცეებში აღმოაცენონ უნარი, რომ მათი ვნებები თანაგრძნობით აღიწეროს!]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-.html Sat, 03 Jan 2015 15:01:32 +0000 native-yes ვალენტინ ალექსანდრეს ძე სეროვი ცნობილი რუსი მხატვარი, დაიბადა 1865 წლის 19 იანვარს, პეტერბურგში. მისი მამა, ალექსანდრე სეროვი, იყო იმ დროისთვის ცნობილი, კომპოზიტორი და მუსიკის კრიტიკოსი. ოჯახს ხშირად სტუმრობდნენ რეპინი და ანტოკოლსკი.

ადრეულ ასაკში ვალენტინს აღმოაჩნდა ხატვის ნიჭი, მისი პირველი მასწავლებელი იყო ა. კემპინგი, შემდეგ კი ი. რეპინი. ხატვის გაკვეთილების ჩატარება სეროვთან დაიწყო რეპინმა თავდაპირვლელად პარიზში, შემდეგ კი მოსკოვსა და აბრამცევში. 1880 წელს, ზაპოროჟიევში გამგზავრების შემდეგ რეპინმა სეროვი გაგზავნა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში, სადაც მისი აღმზრდელი იყო პ. ჩისტიაკოვი.

სეროვის შემოქმედებამ აღაფრთოვანა ჩისტიაკოვი და მისი თანამედროვეები.

სეროვის ცხოვრებამ აბრამცევსა და დომოტკანოვში დიდი როლი ითამაშა მის მხატვრად ჩამოყალიბებაში. აქ მან შექმნა თავისი ცნობილი პორტრეტები: "Девочка с персиками", რომელზეც გამოსახულია მამოოვის ქალიშვილი ვერა და "Девушка, освещенная солнцем", სეროვის ნათესავი გოგო. ორივე პორტრეტი აღსავსეა პოეტური და შემოქმედებითი სულით, რამაც მაშინვე გამოჰყო სეროვი სხვა მხატვრებისაგან და გახადა პოპულარული.

"Девочка с персиками" - ამ სურათმა მას დიდი წარმატება მოუტანა. მხატვარი დააჯილდოვეს მოსკოვის მხატვრობის მოყვარულთა საზოგადოების პრემიით. მეორე პორტრეტი კი ტრეტიაკოვმა შეიძინა თავისი კოლექციისთვის .

დომოტკანოვში სეროვმა შექმნა ისეთი ნამუშევრები, როგორებიცაა: "Октябрь", "Баба с лошадью", "Стригуны".

1887 წ. სეროვი დაქორწინდა ოლგა ტრუბნიკოვოიზე, ძალიან მალე მათ ეყოლათ შვილები. მოგვიანებით მხატვარმა დახატა თავისი ვაჟები სურათზე "Дети".

სეროვი დაუღალავად მუშაობდა და ქმნიდა ნამუშევრებს, რომლებიც შემდგომ რუსული ფერწერის კლასიკად იქცა. სეროვმა დახატა Мики Морозова , И. Левитана, Н. Лескова, М.Морозовой, С.Боткиной, М.Ермоловой და სხვათა პორტრეტები.

1905 წლის რევოლუციის დროს, სეროვი გახდა მუშების დახვრეტის მოწმე, რამაც ნაწილობრივ შეცვალა მისი ცხოვრება. მხატვარმა, მთავრობის მიმართ პროტესტის ნიშნად, დატოვა სამხატვრო აკადემია. ამის შემდეგ მის შემოქმედებაში ჩნდება პოლიტიკური კარიკატურები.

სეროვი ასევე გაიტაცა ისტორიისა და მითოლოგიის თემებმა. მხატვარმა დახატა - "Петр I". 1907 წლის მაისში სეროვი გაემგზავრა საბერძნეთში. საბერძნეთმა დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა სეროვზე თავისი სკულპტურებითა და ძეგლებით.

1910 წელს სეროვმა შექმნა პოეტური საგა "Похищение Европы" და რამდენიმე ვარიანტი "Одиссея и Навзикаи". ამასთან ერთად ის აგრძელებდა პორტრეტულ ჟანრსაც - ჩნდება ო. ოროლვის და გ. გირშმანის პორტრეტები.

სამწუხაროდ, ნიჭიერი მხატვრის მოღვაწეობა ნაადრევად დასრულდა გულის შეტევის გამო. იგი გარდაიცვალა 1911 წლის 5 დეკემბერს, 46 წლის ასაკში.]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43657-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43657-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43657-.html Thu, 02 Oct 2014 12:45:29 +0000 native-yes
ზოგჯერ შენ პოულობ სამუშაოს, ზოგჯერ სამუშაო გპოულობს შენ. ასეც ცხოვრობ.

არ ვიცი ვინ ვიქნებოდი, თუ არ ვიქნებოდი მსახიობი. რა თქმა უნდა მე მაქვს რაღაც ფანტაზიები, რაღაც უბრალო – მოვიყვანო ბოსტნეული, ვითევზაო, ვიმუშაო ღია ცის ქვეშ. მაგრამ მე მხოლოდ შემიძლია თავს უფლება მივცე სუპერმარკეტში მივიდე და სამზარეულოში მოვამზადო.

ცხოვრება კინოსგან განსხვავდება მოხლოდ იმით, რომ ცხოვრებაში მეორე დუბლი არ არსებობს.

მე ისეთივე ვარ, როგორიც სხვები: მინდა, რომ ვუყვარდე. მაგრამ არ ვიღწვი, რომ ჩემი ესმოდეთ.

როდესაც პატარა ვიყავი, მაინტერესებდა ნებისყოფის იდეა, შესაძლებლობების ზღვარი. ვიღაცას აინტერესებს რამდენ ხანს შეძლებს წყლის ქვეშ სუნთქვის შეკავებას, მაგრამ მე უფრო გორდონ ლიდდის ვგავდი (ოტელ “უოტერგეიტ”–ში დემოკრატების შტაბის უკანონო მოსმენისათვის გასამართლებული). ბავშვობაში მას საშინლად ეშინოდა მღრღნელების, ერთხელაც მან დაიჭირა ვირთხა, დაჭრა და შეჭამა, რათა საკუთარ შიშზე გაემარჯვა. მეც ასეთი ვიყავი. მაგრამ ვირთხა არ მიჭამია.

ყველას ეჩვენება, რომ მხოლოდ უარყოფითი როლები მაქვს. მაგრამ თუ უყურებთ ყველა ჩემ ფილმს ყურადღებით, მათ შორის პატარა ფილმებსაც, მიხვდებით, რომ სინამდვილეში მე კარგი ბიჭის როლს ვთამაშობ. დიახ, საზოგადოებამ ისინი გარიყა, მაგრამ მაინც კარგი ბიჭები არიან.

ჩვენ მთელი ოჯახი ჯერ კიდევ ვისკინსონში ვცხოვრობდით, როდესაც მე მთელი ორი დღე ფარდულში ვიმალებოდი და არ გამოვდიოდი. მაგრამ არავინ არ დამისაკლისა. დიდი ოჯახი გვქონდა: მამა– ქირურგი, დედა – მედდა, ისინი გამუდმებით იკარგებოდნენ სამსახურში. დაიკოებს კი ჩემთან საქმე არ ჰქონდათ.

როდესაც ძალიან პატარა ვიყავი, მამას უყვარდა თქმა: “არცერთი ადამიანი არ იმსახურებს იმას, რაზე ზრუნვაც არ შეუძლია”. ახლა ეს ფრაზა მე მუდამ თან მსდევს.

ძირითადად ადამიანები მე მიყურებენ როგორ ჩვეულებრივ ადამიანს. მე მომწონს ეს, თუმცა ვიცი, რომ მე მთლად ჩვეულებრივი ადამიანიც არ ვარ – როგორც არ უნდა ვცდილობდე ამას.

ცნობადობა – ყველაზე სახფათო და არაპროგნოზირებადი რამაა. მასზე ზოგიერთი ფეხის წამტვრევით შემოიფარგლება, ზოგიერთი კი კისერს იმტვრევს.

დაბადებისას მე მივიღე სახელი უილიამ, მაგრამ ბავშვობაში ყველა ბილის მეძახდა, ვერ ვიტანდი ამ სახელს, იმიტომ რომ ყველა შემოკლებულ ფორმაში დაკარგულია ძალა. შემდეგ გადავედი მილოუკში და რაღაც პერიოდი ვცხოვრობდი ბინაში, რომელიც ფსიქოპატებით იყო სავსე. ერთ–ერთმა მათგანმა დამიძახა უილლემი. “უილლემ? დაე ასე იყოს”. ახალი კი თქვენს წინაშე ვარ მე – ადამიანი, რომელმაც თითქმის მთელი თავისი ცხოვრება ყალბი სახელით იცხოვრა.

საერთოდაც უილლემი – ეს ჰოლანდიური სახელია, რომელიც ამ დრომდე ძალიან პოპულარულია იქ. მაგრამ აქ, ამერიკაში ადამიანებს უბრალოდ არ შეუძლიათ იმის დაჯერება, რომ ამერიკელს შეიძლება ერქვას არა უილიამი, არამედ უილლემი. ვერ ვიტან ასეთ შეზღუდვებს.

როდესაც მესმის სიტყვები “ოჯახური დრამა“, მე ვხვდები, რომ უნდა გავიქცე რაც შეიძლება სწრაფად.

აუწიე ხმას, როდესაც ფილმს უყურებ. თუ ძველებურად შეგიძლია მომხდარში გარკვევა – შენს წინაშე კარგი კინოა.

მე არასდროს არ ვეკითხები რჩევებს, მაგრამ თუ მაძლევენ – ვიღებ. ღმერთმა იცის, როდის გამოგადგება.

თავადაც არ ვიცი, ასე ხშირად რატომ ვკვდები კინოში. შეიძლება, იმიტომ რომ ძლიერი ხასიათი მაქვს? ვიღაცას მუდამ უნდა ძლიერი ხასიათის მქონე ადამიანის მოკვლა.

უკვე აღარ მახსოვს, როგორ მივედი იქამდე, რომ შემიძლია ვითამაში იოესო ( მარტინ სკორსეზეს ფილმი “ქრისტეს უკანასკნელი ცდუნება”) მაგრამ ძალიან კარგად მახსოვს ის სულიერი ტანჯვა, რომელთაც განვიცდიდი მაშინ, და ის ტკბობა, რომელიც მათგან მივიღე შემდგომ.

უნდა დაივიწყო ვინკინსონის შესახებ, თუკი იესოს როლის თამაშს აპირებ, ასე არ არის?

როდესაც ჩვენ ვიღებდით ფილმს “ქრისტეს უკანასკნელი ცდუნება”, ჯერ კიდევ ბევრს ვეწეოდი, და დუბლებს შორის შესვენებაზე სკორსეზე გამუდმებით დადიოდა ახლო–მახლოს და ჩემგან ფოტოაპარატებით შეიარაღებულ ხალხს სდევნიდა. მას არ სურდა, რომ ვინმეს გადაეღო იესო სიგარეტით.

ხანდახან საჭიროა საკუთარი თავის მთლიანად დაკარგვა, რათა კვლავ იპოვო.

არ არსებობს იმაზე საშინელება, ვიდრე ერთ მშვენიერ დღეს შეხვდე შენი ბავშვობის გმირებს. რას ვეტყვი მათ? მაგალითად მთელი ჩემი ცხოვრება ვაღმერთებდი ბობ დილანს. მაგრამ ერთხელაც ჩვენ ერთ დარბაზში აღმოვჩნდით – მთელი საღამო ვერიდებოდი, გავურბოდი მას, როგორც შეშლილი. მე უბრალოდ გავიფიქრე, რომ თუ შევხვდები ბობ დილანს, იმედგაცრუებული დავრჩები, ის კი გაბრაზდება. მაგრამ ამიტომაც მიყვარს მე ის.

“ოთხ ივლისს დაბადებულში” მე ტომ კრუზს სახეში შევაფურთხე, ეს ძალიან მაგარი იყო. მაგრამ რა თქმა უნდა არაფერი პირადული.

ვიმდედოვნებ, ბედისწერა არასოდეს არ ჩამაგდებს უკაცრიელ კუნძულზე, იმიტომ რომ მე ვერასოდეს ვერ შევძლებ იმ 3 კომპაქტ–დისკის შერჩევას, რომელთაც თან წავიგებ.

მე მომწონს რიტუალები, სილამაზე სწორედ რიტუალებისგან იბადება.

არასდროს არ ვიტყვი, რომელ წიგნს ვკითხულობ ამჟამად. ეს მეტისმეტად პირადული კითხვაა. მაგალითად იგივე რომ მკითხო, რაზე ვფიქრობ ძილის წინ.

არის განსაზღვრული სიბრძნე იმაში, რომ საერთოდ არაფერი თქვა.

რაც უფრო დიდი ვხდები, მით უფრო ნაკლებად ვკვდები – ასე მეჩვენება.]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43612-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43612-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/43612-.html Sun, 21 Sep 2014 01:18:20 +0000 native-yes
გივი სიხარულიძე 1961 წელს, 85-ე საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, სასოფლო - სამეურნეო ინსტიტუტში ჩაირიცხა, სადაც 1969 წლამდე იღებდა განათლებას. ამავდროულად, იგი ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის ქორეოგრაფიულ სტუდიაში სწავლობდა. 1961 წელს გახდა სუხიშვილისა და რამიშვილის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის სოლისტი.

1988 – 2006 წლებში ბატონი გივი სახელმწიფო ფოლკლორულ ანსამბლ "თბილისის" სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი ბალეტმეისტერი იყო. იგი არის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი. 70 წლის იუბილეზე მას მიენიჭა რაინდის წოდება ქორეოგრაფიაში გაწეული ღვაწლისთვის.

1972 წლიდან იწყება გივი სიხარულიძის სამსახიობო კარიერა. იგი გადაღებულია არაერთ ფილმში: "გასეირნება" (1972) - რეჟისორი ზურაბ თუთბერიძე; "ჭიდაობას რა უნდა" (1988) - რეჟისორი მიხეილ ჭიაურელი; "ტურანდოტი" (1989) - რეჟისორი ოთარ შამათავა; "გაჭედილები" (2002)(ასევე არის ფილმის მთავარი პროდიუსერი) - რეჟისორი გუგული მგელაძე; "დაუმთავრებელი პორტრეტი" - რეჟისორი უშანგი მჭედლიძე; "აგვისტოს ხუთი დღე" (2011) (აშშ) - რეჟისორი რენი ჰარლინი; "უძინართა მზე" (1992) – რეჟისორი თემურ ბაბლუანი (ფილმმა მოიპოვა არა ერთი საერთაშორისო პრიზი: ბერლინის საერთაშორისო კინო-ფესტივალის "ვერცხლის დათვი"; მოსკოვის საერთაშორისო ფესტივალის "ნიკა"; სოჭის კინო-ფესტივალის "გრანპრი"; საქართველოს საერთაშორისო კინო ფესტივალის "ოქროს არწივი"); "მემკვიდრეობა" (2006)(საფრანგეთი) - რეჟისორი თემურ ბაბლუანი (ფილმმა 2007 წელს სანდენსის საერთაშორისო კინო ფესტივალზე ჟიურის სპეციალური პრიზი მოიპოვა).

მას ასევე შესრულებული აქვს მთავარი როლი ქართულ მრავალსერიან სატელევიზიო ფილმში "ცხელი ძაღლი".

როგორც რეჟისორმა, გივი სიხარულიძემ საკუთარი სცენარის მიხედვით გადაიღო შემდეგი ფილმები: "ქუჩის დედოფალი", რომელმაც გაიმარჯვა ბათუმის მესამე საერთაშორისო კინო-ფესტივალზე; "გათოშილი ბეღურები" (მთავარი როლის შემსრულებელმა ირინკა წერეთელმა მოიპოვა პრიზი ბავშვის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის); "ძია სკრიპკა"; "უვაჟაემი".

2006 წელს ჟურნალ "სარკის" გამოკითხვით, რომელიც სრულიად საქართელოს მოიცავდა, ბატონი გივი წლის საუკეთესო ქართველ მამაკაც მსახიობად დასახელდა.

იგი იყო ჟურნალის "ლიტერატურა და ხელოვნება" და მოსკოვის ლიტერატურული ჟურნალის "Дом растов" რედკოლეგიის წევრი. ასევე, გახლდათ ჟურნალ "ორბის" მთავარი რედაქტორის პირველი მოადგილე და საქართველოს მწერალთა კავშირის საერთაშორისო ურთიერთობის განყოფილების გამგე.

გივი სიხარულიძე არის 17 წიგნის ავტორი, წერს ნოველებს, ლექსებს და რომანებს. 2005 წელს, მისი ნოველების კრებული "ის + მე" დაჯილდოვდა ნიკო ლორთქიფანიძის(ცნობილი ქართველი ნოველისტი) პრემიით.

1980 წლიდან მისი შემოქმედება მსოფლიოს სხვადასხვა ლიტერატურულ ჟურნალ-გაზეთში იბეჭდება. მრავალი ნაწარმოები გადათარგმნილია ინგლისურ, რუსულ, ფრანგულ, უკრაინულ, სომხურ და აზერბაიჯანულ ენებზე. აქედან რვა მოთხრობა ქართული პროზის ანთოლოგიაშია შესული. მწერალმა ახალი ჟანრი შემოიტანა ქართულ მწერლობაში - თბილისური ნოველები. იგი, ლიტერატურაში გაწეული ღვაწლისთვის, დაჯილდოვებულია ღირსების ორდენით.

2013 წელს, ბატონმა გივიმ მსოფლიო საოპერო ვასკვლავის, ლადო ათანელის ბიოგრაფია ასახა ნოველებში, რომელიც ამავე წელს გამოიცა წიგნად.

მას მიჰყავდა არაერთი სატელევიზიო გადაცემა. ასევე, იყო "საქართვველოს ხმისა" და "აფხაზეთის ხმის" რადიო გადაცემების ავტორი და წამყვანი.

გაზეთ "ახალი ვერსიის" სოციოლოგიურმა სამსახურმა ბატონ გივის მიანიჭა "დედაქალაქის კოლორიტის" წოდება. ამასთან, იგი ატარებს ქალაქ ბათუმის საპატიო მოქალაქის სტატუსს.

იგი არის ჩოგბურთელი და მთისა და წყლის მოთხილამურე.

გივი სიხარულიძის მეუღლე, ქალბატონი რუსუდანი პროფესიით ექიმი იყო. იგი, მისი მეუღლის მოვლენებით აღსავსე და მრავალფეროვანი ცხოვრების თანამონაწილე იყო და საყოველთაო სიყვარულით და პატივისცემით სარგებლობდა. ქალბატონი რუსუდან სიხარულიძე 1998 წელს გარდაიცვალა. მათი უფროსი ვაჟი, ჯაბა პროფესიონალი მოცეკვავე და სპორტსმენი იყო. მან დაამთავრა იურიდიული ფაკულტეტი და ამჟამად წარმატებული ბიზნესმენია. უმცროსი ვაჟი, ბექა ჰოლივუდის მსახიობია და კალიფორნიის შტატში, ქალაქ ლოს-ანჯელესში ჩოგბურთის აკადემიას ფლობს. ბატონ გივის ჰყავს ოთხი შვილიშვილი.]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-.html Sat, 20 Sep 2014 11:04:39 +0000 native-yes ცნობილ მწერლებს შორის ბევრი იყო ისეთი, რომლებსაც ფსიქიკურად არაჯანსაღებად არა მხოლოდ მიიჩნევდნენ, დიაგნოზიც ჰქონდათ დასმული, თუმცა, ეს ხელს არ უშლიდათ წარმატებულ შემოქმედებით საქმიანობაში.

პაციენტი #1. ედგარ ალან პო. ამერიკელი მწერალი და პოეტი. დიაგნოზი - სულიერი აშლილობა. სიმპტომები - სიბნელის შიში, გონების დაბინდვა, თვალთვალის მანია, არაადეკვატური საქციელი, ჰალუცინაციები.

უკვე 1830-იანი წლების ბოლოდან ედგარ პო ხშირი დეპრესიით იტანჯებოდა. გარდა ამისა, ალკოჰოლს ეძალებოდა, რაც მის ფსიქიკაზე ცუდად აისახებოდა: მთვრალი ნამდვილ შეშლილს ემსგავსებოდა. ალკოჰოლს მალე ოპიუმიც მიემატა. პოს სულიერი მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გააუარესა მისი ახალგაზრდა ცოლის მძიმე დაავადებამ. მას ცოლად თავისი ბიძაშვილი, 13 წლის ვირჯინია ჰყავდა. ქორწინებიდან 7 წლის შემდეგ, 1842 წელს, ის ტუბერკულოზით დაავადდა და ხუთ წელიწადში გარდაიცვალა. მწერალმა საყვარელი ქალის სიკვდილი ვერ გადაიტანა და ორ წელიწადში გამოეთხოვა ამ ქვეყანას.

პაციენტი #2. ფრიდრიხ ნიცშე. გერმანელი ფილოსოფოსი. დიაგნოზი - ბირთვული მოზაიკური შიზოფრენია. სიმპტომები - განდიდების მანია - ავრცელებდა ბარათებს ტექსტით: „ორ თვეში დედამიწაზე პირველი ადამიანი გავხდები“, მოითხოვდა კედლებიდან სურათების ჩამოხსნას, რამეთუ მისი ბინა იყო „ტაძარი“; გონების დაბინდვა - ერთხელ ქალაქის მთავარ მოედანზე ცხენს კოცნიდა და ქუჩაში მოძრაობა გააჩერა; ძლიერი თავის ტკივილები, არაადეკვატური საქციელი. ცნობილია, რომ ავადმყოფი თავისი ფეხსაცმლიდან სვამდა თავისივე შარდს, ხშირად უაზროდ ყვიროდა, საავადმყოფოს დარაჯი ბისმარკი ეგონა და ა.შ.

ნიცშე სიცოცხლის ბოლო ოცი წელიწადი ფსიქიკურად გაუწონასწორებელი გახლდათ - თუმცა სწორედ ამ პერიოდში გამოჩნდა მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, მაგალითად - „ასე იტყოდა ზარატუსტრა“. 11 წელი ფსიქიატრიულ კლინიკებში გაატარა, შინ მასზე დედა ზრუნავდა. მდგომარეობა სულ უფრო ურთულდებოდა, სიკვდილის წინ კი უმარტივეს ფრაზებსღა ამბობდა.

პაციენტი #3. ერნესტ ჰემინგუეი. ამერიკელი მწერალი. დიაგნოზი - მწვავე დეპრესია, გონებრივი აშლილობა. სიმპტომები - მიდრეკილება თვითმკვლელობისკენ, თვალთვალის მანია, ნერვული აშლილობები. 1960 წელს კუბიდან აშშ-ში დაბრუნდა. ტანჯავდა ხშირი დეპრესიები, შიშის გრძნობა. კარგა ხანს წერაც არ შეეძლო და ნებაყოფლობით დაწვა ფსიქიატრიულ კლინიკაში. ელექტროშოკის 20 სეანსი ჩაუტარეს, რაზეც წერდა კიდეც. კლინიკიდან დაბრუნებული დარწმუნდა, რომ კვლავ არ შეეძლო წერა და პირველად მაშინ სცადა თვითმკვლელობა. მაშინ ახლობლებმა შეუშალეს ხელი. ცოლის თხოვნით, მკურნალობის კურსი ხელმეორედ გაიარა, მაგრამ იქიდან გამოსულმა მაინც არ გადათქვა თავისი და თავი მოიკლა.

მსგავსი დაავადებებით იტანჯებოდნენ ფრანც კაფკა - მას გამოხატული ნევროზი, დეპრესია ჰქონდა; ჯონათან სვიფტი, რომელიც ალცჰაიმერის დაავადებით იტანჯებოდა და სიცოცხლის ბოლო წლებში ჭკუასუსტი გახდა; ჟან-ჟაკ რუსოს პარანოია ახასიათებდა, ნიკოლაი გოგოლს - შიზოფრენია, პერიოდული ფსიქოზი, ჰალუცინაციები; გი დე მოპასანს კი მთელი ცხოვრება ეშინოდა გაგიჟების. ორჯერ სცადა თავის მოკვლა. სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე კლინიკაში მოათავსეს, სადაც აღესრულა კიდეც; ვირჯინია ვულფის დეპრესიული ხასიათის შესახებ კი ყველასთვის ცნობილია.

წყარო: reportiori.ge]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-.html Fri, 24 Jan 2014 04:34:31 +0000 native-yes რობერტ ლუის ბალფორ სტივენსონი (ინგლ. Robert Louis Balfour Stevenson; დ. 13 ნოემბერი, 1850, ედინბურგი — გ. 3 დეკემბერი, 1894) – შოტლანდიელი მწერალი.

რობერტ ლუის სტივენსონი დაიბადა დინბურგში 1850 წელს. მამა და ბაბუა ინჟინრები ჰყავდა. ამის გამო რობერტის მომავალიც ინჟინრობასთან იყო დაკავშირებული. ახალგაზრდა სტივენსონმა სწავლა ედინბურგის უნივერსიტეტში დაიწყო, მაგრამ ის მალევე მიხვდა, რომ მას ინჟინერობა არ ხიბლავდა. 1871 წელს მან სასწავლებელი შეიცვალა. რობერტი ტუბერკულიოზით იყო დაავადებული და ამის გამო მას მოუწია თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი ქალაქგარეთ - ბეიტანეტში გაეტარბინა. სტივენსონმა დაიწყო მოგზაურობა, თავიდან საფრანგეთსა და ბელგიაში. მოგზაურობასთან ერთად ის წერდა კიდეც. შემდეგ ის გაემგზავრა ჩრდილოეთ ამერიკაში. კალიფორნიაში მას შეუყვარდა ამერიკელი ქალი — ფენი ვანდეგრიფტ ოსბორნი, რომელიც ცოლად მოიყვანა. ფენის ჰყავდა ვაჟი. სტივენსონს თავისი გერი მეტად შეუყვარდა. მწერალს წერამ დიდი წარმატება მოუტანა და ის თავის ოჯახთან ერთად აგრძელებდა მოგზაურობას ჯანმრთელობის ძიებაში. ოჯახმა გადაწყვიტა დასახლებულიყო სამოაში. მათ იყიდეს სახლი და ცხოვრობდნენ იქ 1894 წლამდე (სტივენსონის გარდაცვალებამდე)გარდაიცვალა.
]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-.html Fri, 24 Jan 2014 04:31:19 +0000 native-yes კენეთ გრემი (ინგლ. Kenneth Grahame, დ. 8 მარტი 1859, ედინბურგი, შოტლანდია - გ. 6 ივლისი 1932, ბერკშირი, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი, რომელიც უფრო მეტად ცნობილია ზღაპრით ქარი ტირიფებში.

გრემი დაიბადა 1859 წელს, ედინბურგში. 1864 წელს გარდაიცვალა მისი დედა, ხოლო 3 წლის შემდეგ მამამ, რომელიც ალკოჰოლიკი იყო, შვილები ნათესავებს დაუტოვა. გრემი აღსაზრდელად აიყვანა ბებიამ, რომელიც ბერკშირში თემზის სანაპიროსთან ცხოვრობდა. წმ. ედვარდის სახელობის სკოლაში სწავლისას ბიჭუნამ კარგად გამოიჩინა თავი და სწავლის გაგრძელებას ოქსფორდის უნივერსიტეტში აპირებდა, მაგრამ მისმა ბიძამ ამის ნება არ დართო. 1879 წელს გრემმა მუშაობა ინგლისის ბანკში დაიწყო, სადაც 1907 წლამდე დარჩა.
1880 წლიდან გრემმა დაიწყო ესეების წერა, რომელთა ნაწილი დაიბეჭდა წიგნში "წარმართული ჩანაწერები".
1899 წლის 22 ივლისს კენეთმა იქორწინა ელსპით ტომპსონთან, მაგრამ ქორწინება უიღბლო გამოდგა. მიუხედავად ამისა, კენეთის ცხოვრებაში დიდი როლი ითამაშა ერთადერთმა შვილმა, ალისტერმა. სწორედ მისთვის შეიქმნა ციკლი ქარი ტირიფებში. მისი ხელნაწერი ამერიკელმა გამომცემლებმა არ მოიწონეს, მაგრამ 1908 წელს იგი გამოიცა ინგლისში და გრემს მსოფლიო აღიარება მოუტანა.
ლიტერატურული წარმატების მიუხედავად, მოგვიანებით მწერალმა შეწყვიტა მუშაობა ახალ ნაწარმოებებზე. დიდი დარტყმა მას მიაყენა შვილის თვითმკვლელობამ (რომელიც ჯერ 20 წლისაც არ იყო). მწერლისადმი პატივისცემის გამო, ამ ტრაგედიის ოფიციალურ მიზეზად უბედური შემთხვევა დასახელდა.
1932 წლის 6 ივლისს გრემი გარდაიცვალა და დასაფლავებული იქნა ოქსფორდში, ჰოლიველის სასაფლაოზე]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-.html Fri, 24 Jan 2014 04:28:34 +0000 native-yes მაკფერსონი (ინგლ. James Macpherson; დ. 27 ნოემბერი, 1736, რათვენი, ინვერნესის საგრაფო — გ. 17 თებერვალი, 1796, ბელვილი, ინვერსენის საგრაფო) — შოტლანდიელი პოეტი. მის სახელს უკავშირდება XVIII საუკუნეში მეტად გახმაურებული წიგნი „ოსიანის სიმღერები, რომლებიც გელურიდან თარგმნა ჯეიმზ მაკფერსონმა“ (1765). ეს არის ინგლისურ ენაზე რიტმული პროზით დაწერილი დიდი ეპიკური პოემა, რომლის შემთხზველად გამოცხადებულია III საუკუნის ლეგენდარული ბარდი შოტლანდიელი გელი-ოსიანი. წიგნი რამდენიმე ევროპულ ენაზე ითარგმნა და ოსიანი „ჩრდილოეთის ჰომეროსად“ ცნეს, ვიდრე არ დადგინდა, რომ პოემა ლიტერატურული მისტიფიკაციაა, ხოლო მისი ავტორი მაკფერსონი იყო. XIX საუკუნეში პოემამ დიდი გავლენა მოახდინა ევროპული რომანტიზმის განვითარებაზე. მაკფერსონი კრეფდა ძველ ლექსებს, ფოლკლორულ მასალას, თარგმნიდა გელური ენიდან.
]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-.html Fri, 24 Jan 2014 04:25:41 +0000 native-yes ჯეიმზ ჰედლი ჩეიზი (ინგლ. James Hadley Chase; დ. ლონდონი, 1906 წელი — გ. შვეიცარია, 1985 წელი.) — „ლიტერატურის ოსტატად“ აღიარებული მწერალი.
ჯეიმზი ლონდონში, გადამდგარი ოფიცრის ოჯახში დაიბადა. მისი ნამდვილი სახელია რენე ბარბაზონ რაიმონდი. მომავალი მწერალი როჩესტერის სამეფო სკოლაში სწავლობდა, მაგრამ 18 წლისამ სწავლაც მიატოვა და მშობლიური სახლიც.
სანამ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი დეტექტიური მწერალი გახდებოდა, ჩეიზმა უამრავი სამუშაო გამოიცვალა, მუშაობდა წიგნების გამავრცელებელ აგენტად, წიგნების გამყიდველად და ამასობაში გადაწყვიტა, თვითონაც დაეწერა რაიმე. თავდაპირველად წერა იუმორისტული მოთხრობებით დაიწყო. მისი პირველი რომანი „არავითარი ორქიდეები მის ბლენდიშისთვის“ 1939 წელს გამოვიდა და მაშინვე ბესტსელერად იქცა, რამაც საბოლოოდ განსაზღვრა მისი კარიერა. ჯეიმზ ჰედლი ჩეიზი 80-მდე ნაწარმოების ავტორია.
ჩეიზის დეტექტივებში მოქმედება ძირითადად აშშ-ში ვითარდება, თუმცა მწერალი ამ ქვეყანაში მხოლოდ ორჯელ იყო ნამყოფი - მაიამისა და ნიუ-ორლეანში - ისიც მცირე ხნით. რეალური სურათის შესაქმნელად მწერალი ინფორმაციას ენციკლოპედიებიდან, რუკებიდან და სლენგების ლექსიკონებიდან იღებდა.
ჩეიზი ბევრს მოგზაურობდა, ძირითადად შვეიცარიაში ცხოვრობდა და იქვე გარდაიცვალა 1985 წელს.
]]> https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-.html https://mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-.html Sun, 12 Jan 2014 07:16:09 +0000 native-yes [გია მამალაძე]
1910 წლის 21 აპრილს გარდაიცვალა დიდი ამერიკელი მწერალი მარკ ტვენი (Mark Twain). მისი ნამდვილი სახელია სამუელ კლემენსი (Samuel Langhorne Clemens).

ბავშვობაში მარკ ტვენის ნაწარმოებების წაკითხვა ყველა თაობისათვის აუცილებლად იქცა. მარკ ტვენის სიცოცხლიდან დაწყებული ასეა დღემდე, ალბათ, მთელს მსოფლიოში. თუ ბავშვობაში "ტომ სოიერისა" და "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი არ წაუკითხავს ადამიანს, ბევრი რამ დაკლებია. განათლებაში არა, შეიძლება ასეთმა ადამიანმა ენციკლოპედიური ერუდიციაც კი მიიღო, მაგრამ, რატომღაც მგონია, რომ ბავშვობა მაინც მთლიანად ვერ შეიგრძნო. მარკ ტვენის გმირების თავგადასავალი ხომ ყოველი ბავშვის თავგადასავლად და ცხოვრების რაღაც ნაწილად იქცა, რომლებმაც მარკ ტვენის წიგნები წაიკითხეს.

მარკ ტვენის "ტომ სოიერისა" და "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი არ არის მხოლოდ ბავშვებისათვის დაწერილი. უფროსი და ხშირად ხნიერი ადამიანებიც უბრუნდებიან ხოლმე ამერიკელი კეთილშობილი და ხუმარა მწერლის ნაწარმოებებს და თავისი ლიტერატურული მეგობრების თავგადასავალთან ერთად თავის ბავშვობასაც იხსენებენ. იხსენებენ ოცნებებს - დახმარებოდნენ მათ. და სურვილებს, რომ უცნაური, ძნელი, საშიში, მკაცრი და საამაყო თავგადასავლები ჰქონოდათ თვითონაც...

დიდი მწერალი დაიბადა ფლორიდაში: მე ქვეყანას 1835 წელს კომეტა გალეასთან ერთად მოვევლინე... ღმერთმა, ალბათ, გადაწყვიტა: აი ორი გასაოცარი ამოუცნობი მოვლენა" - წერდა ხუმრობით. მამა, ჯონ კლემენსი პროვინციელი იურისტი იყო, პირქუში, სერიოზული და პედანტი კაცი. იგი ადრე გარდაიცვალა. მომავალი მწერალი თორმეტი წლისა იყო მამა რომ დაკარგა. ეს მოხრა 1847 წელს. ძალიან უჭირდათ. სამუელი სკოლიდან გამოვიდა და მუშაობა დაიწყო. სიცოცხლით სავსე და თამაშისა და გართობის მოყვარული ბიჭუნასათვის ეს ადვილი არ იყო. თანაც, ვერ იშოვნა ისეთი სამუშაო, სადაც ადამიანური პირობები ექნებოდა.

მუშაობდა სტამბაში შეგირდად, ფულს არ უხდიდნენ, მხოლოდ საჭმელს, სასმელს და ნახმარ ტანსაცმელს აძლევდნენ, რომელიც დიდი ჰქონდა. ღამით სტამბის იატაკზე ეძინა. ბევრი სამუშაო გამოიცვალა. მაგრამ, ყველაზე მეტად მდინარე მისისიპის სამდინარო გემებზე ლოცმანად მუშაობა აღმოჩნდა მისთვის მნიშვნელოვანი. ამ სამუშაოს მეშვეობით ნახა ბუნების საოცარი სილამაზე და ადამიანების სხვადასხვანაირ ხასიათებს გაეცნო. მერე დედას სწერდა: "აღარც კი ვიცი, რა მოგწერო, ისე ერთფეროვანია ჩემი ცხოვრება. ნეტა იმ დროს, როცა ლოცმანი ვიყავი და გემებს დავატარებდი მისისიპზე. მართლაც ყველაფერი ამაოებაა ამ ქვეყნად, გარდა ლოცმანობისა".

ლოცმანობის პერიოდში სწავლობდა სამყაროს, იწერდა სკეტჩებს, ანეგდოტებს, გამონათქვამებს. აკვირდებოდა ადამიანებს და ბუნებას. მერე, ცნობისმოყვარე ხასიათი და დაკვირვებულობა ძალიან გამოადგა. ამით აინაზღაურა ბავშვობაში განათლების გარეშე დაკარგული წლები. შეისწავლა ადამიანთა ტიპაჟები: "ლოცმანობის დროს პირადად გავეცანი და ახლო ურთიერთობა მქონდა ადამიანთა ტიპების ყოველ ნაირსახეობასთან, რასაც ჩვენ ლიტერატურასა, ცალკეულ ბიოგრაფიებსა თუ ისტორიაში ვხვდებით. როცა ლიტერატურასა თუ მემუარებში მკაფიოდ გამოკვეთილ მოქმედ პირსა ვხვდები, მის გაცოცხლებასა და აღქმაში მე თვითონ ცხოველ მონაწილეობას ვიღებ, რადგან ეს პიროვნება ჩემი ძველი ნაცნობია, მისისიპიზე მინახავს."

მისისიპიზე ნაოსნობიდან აიღო თავისი ლიტერატურული ფსევდონიმიც Mark
Twain, რაც სანაოსნო გემებისათვის საკმარის სიღრმეს ნიშნავს. დედისგან, ჯეინისგან გამოჰყვა იუმორის ნიჭი. 1861 წლიდან მუშაობდა ჯერ ვერცხლის მომპოვებლად. მერე გაზეთ Territorial Enterprise, ვირჯინიაში. აქ გამოიყენა თავისი ფსევდონიმი პირველად. მერე სან-ფრანცისკოში გადავიდა. 1865 წელს, ოცდაათი წლის იყო, როდესაც გამოქვეყნდა მისი პირველი მოთხრობა "ჯიმ სმაილი და მხტუნავი ბაყაყი". ამ მოთხრობამ დიდი წარმატება მოუტანა, დასახელდა იმ დროის ყველაზე საუკეთესო იუმორისტულ ნაწარმოებად. ბევრმა გაზეთმა გადაბეჭდა მოთხრობა. თვითონ მარკ ტვენს ძალიან უკვირდა. როგორც მერე ამბობდა, მწერლობაზე არასდროს მიფიქრია, მხოლოდ შემთხვევით გავხდი მწერალიო.

1866 წელს გაზეთმა Sacramento Union გააგზავლა ჰავაიზე. შემდეგ გაზეთის Alta California გამომცემელმა, პოლკოვნიკმა ჯონ მაკ კომბმა შესთავაზა ამერიკის მასშტაბით ტურნე, რომლის დროსაც ლექციებს წაიკითხავდა. შემდეგ მაკ კომბმა გააგზავნა ევროპაში და აზიაში. იქიდან კორესპოდენციებს აგზავნიდა, რომელიც საფუძვლად დაედა მის წიგნს.

1870 წელს იქორწინა ოლივია ლინგდონზე. შეეძინათ ვაჟი, რომელიც ორ წელიწადში გარდაიცვალა. შემდეგ სამი ქალიშვილი გაუჩნდათ. მერე ორი ქალიშვილიც დაეღუპათ. 1876 წელს გამოვიდა მარკ ტვენის "ტომ სოიერის თავგადასავალი". წიგნმა უმალ დაიპყრო მკითხველელები. შემდეგ ამას მოჰყვა "ჰელკბერი ფინის თავგადასავალი", "უფლისწული და მათხოვარი", "კაცი, რომელმაც აცდუნა ჰელდიბერგი" და სხვა.

მარკ ტვენი იყო საზოგადო მოღვაწე, არ უყვარდა პოლიტიკოსები, ვერ იტანდა ძალადობას, სხვა ქვეყნებზე შეტევას, სიცრუეს, ფარისევლობას, სიხარბეს, მდიდარ ადამიანებს არწმუნებდა ქველმოქმედებაში დაეხარჯათ ფული...

სიკვდილამდე ერთი წლით ადრე განაცხადა: "მე მოვედი 1835 წელს კომეტა გალეასთან ერთად. გაისად ის კვლავ ჩამოიფრენს. იმედი მაქვს თან გავყვები". მართლაც, მომავალ წელს დიდი მარკ ტვენი გარდაიცვალა. ეს მოხდა 1910 წლის 21 მარტს.

უილიამ ფოლკნერი მარკ ტვენზე წერდა: "ის იყო პირველი ნამდვილი ამერიკელი მწერალი, ჩვენ ყველანი მისი მემკვიდრეები ვართო". ხოლო ჰემინგუეიმ განაცხადა: "მთელი თანამედროვე ამერიკული ლიტერატურა გამოდის მარკ ტვენის ერთი წიგნიდან, რომელსაც "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი ჰქვიაო".

მარკ ტვენის "ავტობიაოგაფია ასე იწყება: "ავტობიოგრაფიას რომ ვწერ, ერთი წუთითაც არ მავიწყდება, რომ სამარიდან გელაპარაკებით. ეს ნამდვილად სიმართლეა. ეს წიგნი რომ დაიბეჭდება, მე ცოცხალი აღარ ვიქნები. მირჩევნია მკვდარმა ვილაპარაკო, ვიდრე ცოცხალმა, მეტად სერიოზული მიზეზის გამო: სამარეში უფრო გულახდილი ვიქნები".

და ბოლოს, მარკ ტვენის შესახებ წერილის დაწერა ძალიან ძნელია. ადვილი არაა ჯერ მოკლედ ისაუბრო მასზე და მერე ძნელია გაჩერდე (ასე მემართება ყველა დიდი მწერლის შესახებ წერისას, რომელთაც ვიცნობ (მსოფლიოში უამრავი დიდი მწერალია, რომელთაგან ყველას მე კი არა, თავგადადებული მკითხელ-კრიტიკოსები არ იცნობენ). ამიტომ, დღევანდელი წერილი მარკ ტვენზე მისივე ერთი გამონათქვამით დავასრულოთ: "ჩემი წიგნები - წყალია, დიდი გენიოსებისა კი - ღვინო. წყალს ეტანება ყველა."

წყარო: presa.ge]]>