გოგუაძე მიხეილ

მზისა
და
მიწის რიტმებზე როკავს
ჩვენი ენა –
ზენაარის მედიატორი,
რომლისთვის ოდეს
საცნაურ იქმნა
პირველი სიტყვა
(როკვა პირველი)
ჭეშმარიტების ლაბირინთში
გამომწყვდეულნი,
მრავალჯერ ნაფიქრს
დღენიადაგ თავიდან
ვიწყებთ.

* * *
უსხეულოდ განშორებულნო,
თქვენმა მტვერმა
ცნობადის ხეზე
ბევრი ნაყოფი გამოიღო
ტკბილი თუ მწარე...
კვლავ ვერ ველევით საკუთარ
სხეულს,
ზოგჯერ თუ სამმაგ
სიცოცხლით ვცოცხლობთ,
ზოგჯერ სამჯერ მეტ
სიკვდილს ვატარებთ...

* * *
მაშინ, როდესაც
თქვენმიერი მდუმარება
დამეუფლება,
სარკოფაგში თქვენი ფიქრების
ჩემს სულის უფსკრულს
მძიმედ ვეშვები,
ვარსკვლავთა ხომლი
მთელი ძალით მეწევა
მაღლა,
ჩემი ვარსკვლავის
კამერტონით აწყობილ
ჩანგზე
მძლავრად ჩამესმის
მე თქვენმიერი საუფლოდან
მზისკენ გაჭრილი
იკაროსის ფრთების
შრიალი,
რომელიც ახშობს
გაოცებული მნათობის
ხმას: ,,შენ ცოცხალი ხარ?!”

* * *
უძღებო შვილო
დედაბუნების,
რომელიც ასე დაჰკანკალებ
საკუთარ სხეულს,
მარად გახსოვდეს:
თუ მშობლიური
საბუდარიდან
ფრთებს ლაღად
გაშლი,
მარადისობას ჩაიკრავ
მკერდში.

1990 წ.

კაცთა ნაკრძალი

ქარავანი ვარსკვლავებისა
ზანზალაკების
წკრიალით კვეთს
ზეცის უდაბნოს...
ბრძენთ
თავსატეხად
გატყორცნილი
ფერფლის
გუნდა
დედამიწისა
უმეცართ ართობს...
ზეკაცთა ძვლებით
შემოკავებულ
კაცთა ნაკრძალში
გაოგნებული მზე
დაჰყურებს
სილის საათს
უდაბნოისას.
სულის წუხილით
აღმოხდება
სიცოცხლის დონორს:
,,ნუთუ ამაოდ იწირება
ჩემი სხეული?!”
ჭეშმარიტების
ექსპერტიზაზე
გულაღმა წვანან
გაფატრული საუკუნენი...

* * *
გარდასულთ საფლავს
დამხობია
სიზიფეს
ლოდი;
გარდასულთათვის
ეს სამყარო
დაიხუფა
სამარადისოდ,
თვისი
სიცოცხლით
აგვამაღლეს
ჟამთა პლატოზე,
მათ ნაკვალევზე
მივაბიჯებთ
ცოცხალი
ჯვრები...

* * *
როს
წარსულის
კვართს
შემოიძარცვავს
აღგზნებული მეხსიერება,
ჩვენი ბავშვობა,
გაუხედნავი
ურა კვიცი
ჭიხვინით მოსდევს
ჩვენს ნაფეხურებს,
აწმყოს ლასო
კისერს უძაგრავს...
ჟამიერების თუთიყუში
დროის ნაბიჯებს
ხმამაღლა გვითვლის,
ვისმა შეცნობამც
ჩვენს არსებობას
დაუდო ზღვარი...
მაგრამ გრძელდება
ესტაფეტა
დიდი სიცოცხლის...
სიდიადის მახვილით
მოსჭერ
შენში წაზრდილი
მტაცებლის
ბრჭყალი,
სიხარბე ქვესკნელს
გადაუძახე, _
ბალასტი სულის;
დე, შენი სისხლიც
განწმენდილი
შეუერთდეს
დაუსრულებელ
ესტაფეტას
ზეკაცთა სისხლის.

* * *
დასაბამიდან მოუსვენრობენ
თვალები
ტვინზე ამონაყარი,
იდუმალებას აფურცლავენ,
ხედნიან საგნებს...
რაც კი
და
ვინც კი
თავხედობით
თუ მოკრძალებით
გადმოლახავს
ჩემი გონების
ანთებულ სარკმლებს,
უფრო
და
უფრო
განამტკიცებს
ჩემს არსებობას...
მიწაში მყოფიც
მნათობთა
ქარებს
მოშრიალე
მწვანე ეკვდრით
ზეავყვები (ფესვებიდან
კენწეროსაკენ),
გაღწეული
ლაბირინთებს მიწიერების
შევერწყმი სივრცეს,
სად
ბრუ დაესხმის
ბნელეთის მუდოს,
სად
სხეულები გაბერწებულნი
ჩრდილს
ვეღარ შობენ,
იქ სხვაგვარია
უხილავი დაბადება _
გარდაცვალება;
ზესკნელიდან
არარად მოსჩანს
მიცვალებულთა
ნეშტის
ტრიუმფით მიცილება
სასაფლაომდე...

* * *
ტანს მეგრაგნება
ცხელი მზე
ჟინით,
ცხელი
სისხლი
ძარღვებში
დაძრწის...
რომ
გადავლახო
ჩემი სხეული _
სანგარი ღვთისა,
აისბერგი თავგანწირული,
მარადისობის ოკეანეში
დიდი სიცოცხლის
ესტაფეტაზე
ყოფნით
_ არყოფნის დინებით
მივალ,
საკუთარ თავს
გაქცეული,
ვისადგურებ
უფლის წიაღში,
სად ჰომეროსი
შემკრთალ მზეს
უმზერს,
ჯორდანოს ფერფლი
ხარხარებს ალზე,
ყრუ ბეთჰოვენი
მზის სუნთქვას
ისმენს...

* * *
მზის მკლავებში
გათანგული
დედამიწა
ვნებით ცახცახებს,
ფერად სიზმრებში
შორ პლანეტებზე
აძიძავებს
საყვარელ პირმშოთ
(აბა რა არის მჭლე
სამყარო
კაცის გარეშე?)

* * *
ზესკნელს აწყდება
კაცი-ფრინველი,
უფრთოდ შობილი
ქვესკნელს მიბობღავს.
ჭრელი ჭუპრი
ნათელ გონების
განსხეულებულ აზრში
ფუთფუთებს...
დე, მარად გვქონდეს
(დასაბამიდან სიკვდილმისჯილთ)
გამბედაობა,
რომ
უსაზღვრო
სამყაროში
უმცირეს ალაგს
შეხიზნულებმა
გზა გავიკვლიოთ
ჭეშმარიტების
დიად ქაოსში...

1976 წ.


სფინქსი

ღმერთი: ... და შევქმენი შემქმნელი
ჩემი, ადამიანი სამყაროს სფინქსი.

ა ვ ტ ო რ ი

უზარმაზარ
კვერცხის გულს
დაუპყრია ზეცა,
მიწაზე
ვეება ნაჭუჭები
მოჩანან
მეჩეთთა
თეთრად
მოელვარე
გუმბათები;
გუმბათებს
სასოებით შეყუჟვია
დაბანგული უჯვარო აღმოსავლეთი...
მზის ქურაში
გამომწვარი პირამიდები
შეუპოვრად ერკინებიან
მარადისობას...
ხურვებაშეპყრობილი
მეჩეთი
უსაზღვროების კლანჭებში
გათანგული
ჟამთაღმრიცხველი
ცხელ სარეცელზე
ასვენია...
გაფიცხებული კედლების
ფიჭა ისრუტავს
მნათობს,
მინარეთებზე
ჰკივიან
ფერები,
უსიერ სივრცეს
სძრავს
კედლიდან ასხლეტილი
ექო,
საუკუნეთა
აღგზნებული
მირაჟი
როკვა
და
ღაღადისი...

* * *
დამძიმებულ,
ცხელ
ქუთუთოებიდან
მომჩერებია
გულთამხილავი
აღმოსავლეთი,
დედალ მამალი
გველები
იცქირებიან სოროებიდან,
გაისმის ბაიათი
თარზე რექვიემი
წარსულისა.
ფარაონები
გულდინჯად მარცვლავენ
ხარბთა თვალთაგან
ასხმულ კრიალოსანს,
ღვთის ტაფაზე
მოხალული ადამიანები
ცხელ სილაში
ჩაჩოქილან,
ზეცისაკენ აღუპყრიათ
გამხმარი,
შავი ხელები,
თაყვანს სცემენ
მიწას,
რომელსაც
სისხლის სუნი
უდის...

* * *…
ჩემი ლანდი
აკლდამაში შესვლისთანავე
მოჰხარა გუმბათმა,
მხოლოდ
მბჟუტავი სანთლები
მივალალებენ სიბნელეში,
მზე
გავარვარებულ
მჯიღებს უშენს
სიკვდილის სადგომს
აკლდამის კედლებს;
ჩამოღვენთილ
სანთლების სუნში
სიკვდილის ამბორს
ვგრძნობ
სიცოცხლეს მოწყურებული
ადამის ჩონჩხი
ჩემს ლანდს
ეკვრის...
ადამის ნეკნი
თეთრად აენთო,
დედიშობილა
ევად განსხეულდა,
შიშველი ევა
თმებჩამოშლილი
კირკეს ღიმილით
მომჩერებია,
ჩემს ძარღვებში
გამაყრუებლად
გუგუნებს
სისხლად
გამომწყვდეული
მატერია...

* * *
ცოდვებით დატვირთული
დედამიწა
ბებერი ჯამბაზი,
მხრებზე შესმული
სიცოცხლით,
მარადისობის
ბეწვის ხიდზე
მიიდრიკება...
დაბინდულ
ცის
წიაღში
ისევ ელვარებს
მარიხის
სისხლიანი მანტია...
თანდათან იკვეთება
ცაზე
სისხლიანი ხელის
დაღი,
კაცთა ალისფერი
მირონით
ინათლება მიწა;
მეჩეთზე იბზარება
ნახევარმთვარე,
იმსხვრევა
საუკუნეთა ნააზრევი,
ფიქრის
ყვითელი მტვერი
ეფინება
სიცოცხლის
ნატერფალს...

* * *
ავი ზრახვით
ბობოქრობს
ინტელექტი,
მძიმე ქაოსით
ავადდება
ყოფიერება,
იგი
უძღები შვილი,
ხახადაღებული,
ბასრი კლანჭებით
წვდა
მზეს,
ძუძუგაფატრული
სიცოცხლის ქურუმი
გულაღმა ეცემა
უდაბნოს სილაში...
ფეხქვეშ ეცლებათ
ქარავნებს
ატორტმანებული
ბარქანები,
დედამიწაზე
გადაფოფრილი
ლითონის სიკვდილი
ხმამაღლა ჰყივის,
ცაზე
დენთით შემურული
შიშველი ევა
ცახცახებს...
თავაწყვეტილი
ცეცხლი
გაჩენას ზეიმობს,
დამწვარ ეთერში
რკინისფრთებიანი
ანგელოზები
წივიან...
ალმოდებულ
სარკოფაგებში
ქუთუთოებჩამოხეული
მუმიები
ყვირილით სძრავენ
უსაზღვროებას...
შეტრუსული ხეები
იესოსავით დგანან...
გამაყრუებლად
გაისმის
ლითონის ჟღარუნი
სამყაროს არითმია,
ჩახლეჩილი ხმა
ადამისა
,,ენოლა გეი!”
,,ენოლა გეი!”
ვერცხლისფერი მტვერი
ღრღნის
თავის ქალას.
დედამიწიდან
გადახვეწილი წყალი
აცრემლებს სივრცეებს...
უჰაეროდ დაობლებული
ფილტვები
უხმაუროდ ჭკნება...
ორთქლდება სისხლი
წვიმის ღრუბლებად,
რათა აღზევდეს
სიკეთის თესლი,
სხეულის ფერფლი
ცახცახით ელტვის
წინაპართ ვარდნარს,
ყოფიერების
ხარბი თვალები
ცივ ნეშტით ძღება,
იავარქმნილ ნასახლარზე
სირცხვილი მიხაკებად
ელვარებს,
ღრუბლებისაგან
სუდარას ბლანდავს
სიკვდილის თერძი,
სულთმობრძავი
მნათობი
თვალებგახელილი
ეხვევა
თალხ სუდარაში,
მზე ჩაესვენა
აქლემის კუზში.

* * *
ცად ატყორცნილ
ტაძრის გუმბათზე
ევას
გალეული სილუეტი
ჯვარად თრთის,
ტაძრის კედლებში
წინაპართა
სისხლის გუგუნს
ცით გარდმოხსნილი
ევას გვემული
სული შეხიზვნია.
სიკვდილი
ფასკუნჯის პროფილით
აღრენილი ტოვებს
ათრთოლებულ
სივრცეს.
სიცოცხლის ქარიშხალმა
სუდარა შემოაფხრიწა
ჯვარცმულ მნათობს,
გაშიშვლებული მნათობი
ტაძრის სარკმელში
შეიჭრა,
სანთლები აანთო
და
თავზე
ჯიღად დაადგა
იესოს,
კედლებიდან ფრესკები
კუშტად იმზირებიან,
თავზე
ფერთა შარავანდედი
ადგათ,
შვიდ ფერად
დაშლილა
ნათელი სოფლისა,
ევა
ამაოდ ლამობს
აღადგინოს
ნათელი სოფლისა,
საშოში
არ ერთდებიან
ფერები...

* * *
ცეცხლოვანი ობობა
სინათლის ბადეში
ცრის წყვდიადს,
სიცოცხლის მორევში
ჩათრეული დედამიწა
დაცხრილულ
მანდილს
თავდავიწყებით
მიაფრიალებს,
უხილავი ხელებით
გვმფარველობს,
მის ბალავარში
დატანებული
წინაპართა
ცხელი
გულები
თუთქავენ
მიწას,
ვულკანებად იფრქვევიან,
სამარადისოდ განისვენებენ
დაქანცული ძვლები
ყავარჯნები ხორცისა...

* * *
უსიერების ტაძარში
მარადისობის კელაპტრები
გიზგიზებენ,
დაურვებულ მთვარეზე
ადამის
აღგზნებული
სილუეტი ტოკავს,
მისი ნაშიერი
დანაღმულ
სივრცეს
ჯიქურ მიაპობს,
რათა გაექცეს
ვიწრო საფლავს,
კაცი
გიგანტი
მარადისობის
კვარცხლბეკზე
დგება...

* * *
ბუნება ტკბება
ჩვენს თვალებში
საკუთარი
სიშიშვლის ხილვით
დროდადრო იცვლის
სიკვდილის პერანგს,
არყოფნის ნაშიერი
კუზიანი სასაფლაო
სულწასული
ელის ულუფას,
კაცის ხსოვნაში
პირველი კუბო
შავად ელვარებს,
ბალდახინები
ბასრავენ გუგებს,
კუბოში გარინდული
სიცოცხლის
ცივი ყალიბი
მშვიდად ტოვებს
გაფითრებულ
სივრცეებს,
მდუმარე
ვარსკვლავთ
შეხიზვნია
უდრეკი სული...

* * *
გახელებული,
კბილებით ვფატრავ
მზის საშოს,
მსურს ვამცნო
იმათ,
ვინც
ამ ქვეყნად
ჯერ არ მოსულა,
თვალთმაქცობა
დედაბუნების,
აღარ იხილონ
საშო,
სადაც
ასე ვცოდვილობთ;
ჩემსკენ მოიწევს
მზით სავსე
მკერდი,
ამ ქვეყნად
ჯერ
არ მოსულთ
რომ
მიწის სურნელით
აფორიაქებს;
მონუსხული
მივჩერებივარ
ვარდისფერ კერტებს,
სული ყივის
ყოფნას სამყაროში,
ჩემი თავის
ქალაში
გამომწყვდეული
გული
ღამურასავით
ფართხალებს...
,,უნდა ჩაისახოს!”
მბრძანებლობს
სამყარო,
თრთის
ევას მკერდი,
ქვეყნად მომსვლელნი
სრულქმნას ელიან
,,უნდა ჩაისახოს!”
თრთიან სხეულს
ნატრულნი...
შიშველ ტანზე
მეკვრის
ევას
დედიშობილა
სხეული,
ჩანასახი
განგების ნებით
ქმნის
საკუთარ სხეულს...

* * *
ღელავს
დედამიწა,
გაქვავებულ
ტალღებზე
დროდადრო მოისმის
მსრბოლავი
ქარიშხალას
მშობიარე
ევას
კივილი,
ზეცად ატყორცნილ,
თეთრ სალოცავში,
გაისმის საგალობელი,
გარდასულთა სულები
ჰანგებად თრთიან,
ჩვენს გვამებში
დაბუდებულ
სიკვდილს ავიწროებენ,
ქვეყნად მომსვლელნი
მშობიარე ევას
მიჩერებიან:
,,ნეტავ რომელნი განვსხეულდებით?”

* * *
სიცოცხლის გარსში
თეთრი კუბო
მშვიდად მოცურავს,
კუბოში
ჩვილი
ხმამაღლა ტირის,
სიკვდილით
შეწყვეტილი
ფიქრი
კვლავ ღზევდება
ცოცხალ
თავის ქალაში,
თეთრად ჩაცმულნი
საგალობლით
მოაცილებენ,
ყვავილებადქცეული ანგელოზები
უღიმიან
ევას ნაშიერს;
მშვიდდება ჩვილი,
იგი
ხარბად სწოვს
მზეს
ცეცხლის
ძუძუს,
სპეკის დანით
ყელგამოღადრული
ცხრა ქალწული
გაღიმებული პირით
შესცქერის
მომცინარ არსებას,
რომელიც
ლურჯ სივრცეს
გაჰყურებს,
ცის გუმბათზე
ამაყად მიცურავს
ახალშობილის
სილუეტი
რეკს
მზე
სამყაროს მნათე,
უსაზღვროებას
კვლავ ამცნობს
აღზევებას
დიადი
სიცოცხლისას...

1971 წ.