ბოდი - დაბა ისტორიულ საქართველოში
(bodi - daba istoriul saqartveloshi)
ბოდი - დაბა ისტორიულ საქართველოში (ტოპონიმის ვარიანტული ფორმებია: ბოდი (ბუდი), ბოდე, ბოდინი, ბოდისი (ბუდისი)). წმინდა ნინოს გარდაცვალებისა და დაკრძალვის ადგილი. იხსენიება ძველ ქართულ წყაროებში - "მოქცევაჲ ქართლისაჲ", "ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა" ("ქართლის ცხოვრება"), არსენ ბერისა და ანონიმურ ნინოს "ცხოვრებებში". ამ თხზულებათა თანახმად, ბოდი მდებარეობდა ისტორიულ კუხეთში.
წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილთან დაკავშირებით სამეცნიერო ლიტერატურაში განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს.
ზეპირი საეკლესიო თუ ხალხური ტრადიციით წმინდა ნინოს გარდაცვალების ადგილად ისტორიულ ჰერეთში, დღევანდელ სიღნაღის მუნიციპალიტეტში მდებარე ბოდბეს მიიჩნევენ. მოგვიანო წერილობით წყაროებში, უპირველესად კი ვახუშტი ბატონიშვილის გეოგრაფიულ თხზულებაში - "აღწერა სამეფოსა საქართველოსა", წმ. ნინოს გარდაცვალების ადგილად ჰერეთის ბოდბეა მოხსენიებული. შესაბამისად, ტრადიციულად, "მოქცევაჲ ქართლისაჲ"-ს დაბა ბოდს დღევანდელ ბოდბესთან აიგივებენ. ქ. სიღნაღიდან 2 კმ-ში მდებარეობს წმ. ნინოს სახელობის ბოდბის დედათა მონასტერი, რომელიც , გადმოცემის თანახმად, ქართველთა განმანათლებლის დაკრძალვის ადგილზე არის აგებული. აქვეა ბოდბის ეპარქიის ცენტრიც.
სარგის კაკაბაძე მიიჩნევდა, რომ ისტორიულ წყაროების ბოდისი ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფ. ნინოწმინდის ძველი სახელწოდებაა, ხოლო აქ არსებული ტაძარი წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილზეა აგებული მირიან მეფის მიერ IV საუკუნეში. მკვლევრის აზრით, "მოქცევაჲ ქართლისჲ"-ს მიხედვით, წმინდა ნინო შეჩერდა კაწარეთში, აქედან იგი გადავიდა კახეთში, რომელიც ამ დროისათვის ახლანდელი კახეთის ჩრდილოეთ მთიან ნაწილს მოიცავდა. შემდეგ, მცხეთისკენ მომავალი დასნეულდა და გარდაიცვალა ბოდისში, რომელიც წყაროს მიხედვით კუხეთშია. ახლანდელი ბოდბის მონასტერი კი ჰერეთში მდებარეობს.
სარგის კაკაბაძის მოსაზრებას ეთანხმება ბაადურ მჭედლიშვილი. იგი იმ გარემოებასაც უსვამს ხაზს, რომ ბოდბის მონასტერი წმინდა გიორგის სახელობისაა, ხოლო ნინოწმინდის კათედრალი - წმინდა ნინოს სახელზეა აგებული, რაც, მისი აზრით, დამატებით არგუმენტს წარმოადგენს. ბაადურ მჭედლიშვილი აღნიშნავს, რომ წმინდა ნინოს ნეშტი ეკლესიის აშენების შემდგომ უნდა გადმოესვენებინათ ნინოწმინდიდან ახლანდელ ბოდბეში, რასაც მოყვა სახელწოდებისა და საეპისკოპოსოს გადანაცვლება.
ნინოწმინდის ტაძარს მიიჩნევენ აგრეთვე წმინდა ნინოს საფლავზე აგებულად ზურაბ კიკნაძე და თენგიზ მირზაშვილი. ავტორები ძირითადად ეთანხმებიან ს. კაკაბაძის და ბაადურ მჭედლიშვილის მოსაზრებებს ბოდისა და ნინოწმინდის იგივეობის შესახებ. მათ აზრს იზიარებს ლელა პატარიძეც.
გარდა ზემოთაღნიშნულისა, არსებობს კიდევ ერთი მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც წმ. ნინო თავდაპირველად დაკრძალეს ფშავში მდებარე ბოდავში. გამოკვლევის ავტორების (ჯ. ლომაშვილი და ვ. აბრამიშვილი) მტკიცებით, ბოდბე ჰერეთში მდებარეობს. წმ. ნინოს დაკრძალვასთან დაკავშირებით ისტორიულ წაყაროებში ჰერეთი და ბოდბე, გარდა ვახუშტი ბატონიშვილისა, არსად მოიხსენიება. მათივე მტკიცებით, ახლანდელი ბოდბე VI საუკუნეშია წარმოშობილი, მას შემდეგ რაც აქ გადმოასვენეს წმ. ნინოს ნეშტი, რის შემდეგაც, ბოდბეში საეპისკოპოსო კათედრა დაარსდა.
ბოლო დროს, ისტორიული წყაროების ბოდის ბოდბესთან გაიგივების ვერსია გაიზიარა ლ. მირიანაშვილმა, რომლის აზრით, ანგარიშგასაწევია "ქართული ეკლესიის ათას შვიდას წლიანი ტრადიციია" და ასევე ციცინო ჩაჩხუნაშვილმა, თუმცა საკითხი საბოლოოდ გადაწყვეტილად არ შეიძლება ჩაითვალოს და შემდგომ კვლევას მოითხოვს.
(bodi - daba istoriul saqartveloshi)
ბოდი - დაბა ისტორიულ საქართველოში (ტოპონიმის ვარიანტული ფორმებია: ბოდი (ბუდი), ბოდე, ბოდინი, ბოდისი (ბუდისი)). წმინდა ნინოს გარდაცვალებისა და დაკრძალვის ადგილი. იხსენიება ძველ ქართულ წყაროებში - "მოქცევაჲ ქართლისაჲ", "ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა" ("ქართლის ცხოვრება"), არსენ ბერისა და ანონიმურ ნინოს "ცხოვრებებში". ამ თხზულებათა თანახმად, ბოდი მდებარეობდა ისტორიულ კუხეთში.
წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილთან დაკავშირებით სამეცნიერო ლიტერატურაში განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს.
ზეპირი საეკლესიო თუ ხალხური ტრადიციით წმინდა ნინოს გარდაცვალების ადგილად ისტორიულ ჰერეთში, დღევანდელ სიღნაღის მუნიციპალიტეტში მდებარე ბოდბეს მიიჩნევენ. მოგვიანო წერილობით წყაროებში, უპირველესად კი ვახუშტი ბატონიშვილის გეოგრაფიულ თხზულებაში - "აღწერა სამეფოსა საქართველოსა", წმ. ნინოს გარდაცვალების ადგილად ჰერეთის ბოდბეა მოხსენიებული. შესაბამისად, ტრადიციულად, "მოქცევაჲ ქართლისაჲ"-ს დაბა ბოდს დღევანდელ ბოდბესთან აიგივებენ. ქ. სიღნაღიდან 2 კმ-ში მდებარეობს წმ. ნინოს სახელობის ბოდბის დედათა მონასტერი, რომელიც , გადმოცემის თანახმად, ქართველთა განმანათლებლის დაკრძალვის ადგილზე არის აგებული. აქვეა ბოდბის ეპარქიის ცენტრიც.
სარგის კაკაბაძე მიიჩნევდა, რომ ისტორიულ წყაროების ბოდისი ახლანდელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფ. ნინოწმინდის ძველი სახელწოდებაა, ხოლო აქ არსებული ტაძარი წმინდა ნინოს დაკრძალვის ადგილზეა აგებული მირიან მეფის მიერ IV საუკუნეში. მკვლევრის აზრით, "მოქცევაჲ ქართლისჲ"-ს მიხედვით, წმინდა ნინო შეჩერდა კაწარეთში, აქედან იგი გადავიდა კახეთში, რომელიც ამ დროისათვის ახლანდელი კახეთის ჩრდილოეთ მთიან ნაწილს მოიცავდა. შემდეგ, მცხეთისკენ მომავალი დასნეულდა და გარდაიცვალა ბოდისში, რომელიც წყაროს მიხედვით კუხეთშია. ახლანდელი ბოდბის მონასტერი კი ჰერეთში მდებარეობს.
სარგის კაკაბაძის მოსაზრებას ეთანხმება ბაადურ მჭედლიშვილი. იგი იმ გარემოებასაც უსვამს ხაზს, რომ ბოდბის მონასტერი წმინდა გიორგის სახელობისაა, ხოლო ნინოწმინდის კათედრალი - წმინდა ნინოს სახელზეა აგებული, რაც, მისი აზრით, დამატებით არგუმენტს წარმოადგენს. ბაადურ მჭედლიშვილი აღნიშნავს, რომ წმინდა ნინოს ნეშტი ეკლესიის აშენების შემდგომ უნდა გადმოესვენებინათ ნინოწმინდიდან ახლანდელ ბოდბეში, რასაც მოყვა სახელწოდებისა და საეპისკოპოსოს გადანაცვლება.
ნინოწმინდის ტაძარს მიიჩნევენ აგრეთვე წმინდა ნინოს საფლავზე აგებულად ზურაბ კიკნაძე და თენგიზ მირზაშვილი. ავტორები ძირითადად ეთანხმებიან ს. კაკაბაძის და ბაადურ მჭედლიშვილის მოსაზრებებს ბოდისა და ნინოწმინდის იგივეობის შესახებ. მათ აზრს იზიარებს ლელა პატარიძეც.
გარდა ზემოთაღნიშნულისა, არსებობს კიდევ ერთი მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც წმ. ნინო თავდაპირველად დაკრძალეს ფშავში მდებარე ბოდავში. გამოკვლევის ავტორების (ჯ. ლომაშვილი და ვ. აბრამიშვილი) მტკიცებით, ბოდბე ჰერეთში მდებარეობს. წმ. ნინოს დაკრძალვასთან დაკავშირებით ისტორიულ წაყაროებში ჰერეთი და ბოდბე, გარდა ვახუშტი ბატონიშვილისა, არსად მოიხსენიება. მათივე მტკიცებით, ახლანდელი ბოდბე VI საუკუნეშია წარმოშობილი, მას შემდეგ რაც აქ გადმოასვენეს წმ. ნინოს ნეშტი, რის შემდეგაც, ბოდბეში საეპისკოპოსო კათედრა დაარსდა.
ბოლო დროს, ისტორიული წყაროების ბოდის ბოდბესთან გაიგივების ვერსია გაიზიარა ლ. მირიანაშვილმა, რომლის აზრით, ანგარიშგასაწევია "ქართული ეკლესიის ათას შვიდას წლიანი ტრადიციია" და ასევე ციცინო ჩაჩხუნაშვილმა, თუმცა საკითხი საბოლოოდ გადაწყვეტილად არ შეიძლება ჩაითვალოს და შემდგომ კვლევას მოითხოვს.