ამბავი ჩემი ცხოვრებისა
1
ჩვენ ვკითხულობთ ამბავს ჩვენი ცხოვრებისა,
მოქმედება ხდება ოთახში.
ოთახი დაჰყურებს ქუჩას.
იქ არავინაა.
არაფერი გამოსცემს ხმას.
ხეებს ამძიმებენ ფოთლები.
გაჩერებული მანქანები არ იძვრიან.
ჩვენ კითხვას განვაგრძობთ რაღაცის იმედით,
რაღაც წყალობის ან ცვლილების,
იქნებ სტრიქონმა ერთმანეთთან დაგვაახლოვოს
ან დაგვაშოროს.
ზოგჯერ გვეჩვენება,
რომ წიგნი ჩვენი ცხოვრებისა ცარიელია.
ავეჯს არასდროს ვუნაცვლებთ ადგილს.
ნოხები მუდამ მუქდებიან,
როცა კვეთენ ჩვენი ჩრდილები.
ოთახი თითქოს სამყაროა.
ჩვენ დივანზე გვერდიგვერდ ვსხედვართ
და ვკითხულობთ, რომ დივანზე გვერდიგვერდ ვსხედვართ.
ჩვენ ვამბობთ, რომ ეს ბრწყინვალეა.
ეს ბრწყინვალეა.
2
ჩვენ ვკითხულობთ ამბავს ჩვენი ცხოვრებისა.
თითქოს ვცხოვრობდეთ, რასაც ვკითხულობთ.
თითქოს ვწერდეთ, რასაც ვცხოვრობთ.
ყველაფერი მეორდება ისევ და ისევ.
მორიგი თავი მიილია,
წიგნს ვხურავ და უკან ვიხრები,
წიგნი კი ამბობს, უკვე უჩემოდ,
რომ მე მას ვხურავ.
მე ვიწყებ წერას წიგნის შესახებ.
მე ვწერ, რომ მინდა წიგნიდან გასვლა.
გასვლა ჩემი ცხოვრებიდან სხვა ცხოვრებაში.
მერე ვდებ კალამს.
წიგნი კი ამბობს: “ის დებს კალამს
და ქალს უყურებს, ქალი კითხულობს
ამბავს თავისი საიდუმლო სიყვარულის, ბოლო სიყვარულის”.
წიგნი ზუსტია, ბევრად ზუსტი, ვიდრე გვგონია.
უკან ვიხრები და გიყურებ, შენ კი კითხულობ
ერთერთ თავს უცნობ მამაკაცზე,
რომელიც ცხოვრობს ქუჩის გადაღმა.
იქ სახლი აშენდა.
მერე ამ სახლიდან კაცი გამოვიდა.
შენ ის შეგიყვარდა,
რადგან იცოდი, რომ არასდროს გესტუმრებოდა,
ვერასოდეს გაიგებდა, რომ ელოდები,
რადგან თვითონაც რამდენიმე ღამის შემდეგ მიხვდებოდი,
რომ ალბათ ისიც ჩემნაირია.
უკან ვიხრები და გიყურებ, როგორ ბერდები ჩემს გარეშე,
როგორ გეღვრება მზის სხივები შევერცხლილ თმაზე.
ნოხები, ავეჯი, ყველაფერი მოჩვენებითია.
“ქალი ისევ განაგრძობს კითხვას.
თითქოს ვერ ამჩნევს, რომ კაცი გაქრა.
ვერ ამჩნევს, როგორც ვერ ამჩნევენ
ამინდის ცვლილებას,
თუ ამ ცვლილებამ განწყობაზე არ იმოქმედა”.
შენი თვალები ვიწროვდება.
რაღაც გიბიძგებს, დახურო წიგნი.
დახურო მაშინ, როცა თხრობა ჩემზე გადმოდის
და აღწერს, როგორ წარმოვიდგინე,
უკან გადახრილმა, ცხოვრება უშენოდ,
სხვა ცხოვრებაში, სხვა წიგნში გადასვლა
ჩემი წიგნიდან, ჩემი ცხოვრებიდან.
ის აღწერს, როგორ გიმორჩილებენ
წამიერი აგზნებები,
როგორ გაშინებენ უეცარი მიხვედრები
იმის, თუ რატომ აღეგზენი.
წიგნი იმაზე მეტს მოგვითხრობს, ვიდრე საჭიროა.
მას უნდა ჩვენი დაშორება.
3
გამეღვიძა დილით და მივხვდი:
თუ რამე დარჩა ჩვენი ცხოვრებიდან,
მხოლოდ ამბავი ჩვენი ცხოვრებისა.
შენ არ დამეთანხმე, მე კი მიგითითე
სტრიქონი, რომლის თანახმადაც არ დამეთანხმე.
როცა ძილი შეიბრუნე,
მე განვაგრძე ბუნდოვანი თავების კითხვა
(შენ ასეთებს, როგორც წესი, ყოველთვის ტოვებ,
რადგან წინათგრძნობ დაწერამდე
და ვიდრე წიგნის შემადგენელ ნაწილებად იქცევიან –
კარგავ ინტერესს).
ერთერთი თავი აღწერს კაცის ღამეულ ოთახს,
მთვარის შუქის ცივ ქსოვილში გამოკრულ ავეჯს.
კაცს ესიზმრება შიშველი ქალი,
რომელიც ბაღში ელოდება,
რომელსაც სჯერა, რომ სიყვარულს უნდა ემსხვერპლოს.
იმავე თავში ქალი კვდება.
ისე კვდება, არსადაა ნახსენები მისი სახელი.
შესაბამისად, მე ვერ გეტყვი, რომ ქალი შენ ხარ
და ამისთვის ვერასდროს დაგსჯი.
მოგვიანებით ჩვენ შევიტყობთ,
თუ სად ცხოვრობს მძინარე კაცი.
მძინარე კაცი ცხოვრობს სახლში ქუჩის გადაღმა.
ვიდრე გეძინა,
მე დავიწყე დიდი ხნის წინ წაკითხული გვერდების ფურცლვა.
ეს იგივეა, დაგესიზმროს შენი ბავშვობა.
რამდენი რამე დაკარგულა.
რამდენი რამე არ დაკარგულა.
მე არ ვიცი, როგორ ვიცხოვრო.
წიგნი განაგრძობს: “მან არ იცის, როგორ იცხოვროს
და ასეთ წუთებში ეს წიგნი მისია,
მას თავზე ადგას მწუხარების მძიმე გვირგვინი,
მისი შინა და გარე სამყარო
ერთმანეთში ვერ თანხმდებიან
და ის თავს გრძნობს უბედურად
თავის სამეფოში”.
4
ვიდრე გეძინა,
წავიკითხე მორიგი თავი,
რომელიც აღწერს შენს გაპარვას –
შენ გძინავს ჩემსკენ ზურგშექცევით
და ძილში უკან მიუყვები შენს ცხოვრებას
წარსულისკენ, სადაც მე არ ვარ.
მე ამიტანა საკუთარმა სიმარტოვემ
და ჩავთვალე, რომ ეს ფრაგმენტი
ჩვენი წიგნის უსუსტესი ფრაგმენტია,
სულელური, დაუხვეწავი.
მისი გადმოცემა შეუძლებელია.
“მას უნდოდა ენახა ქალი – შიშველი და უსუსური,
საცოდავად მობუზული აშმორებულ სანაგვეზე
ძველი სიზმრების, ძველი ნიღბების”.
მიჭირდა კითხვის გაგრძელება.
დავიღალე ამდენი კითხვით.
წიგნი მიმიხვდა
და მაშინვე მიმანიშნა,
და მორიგი აბზაციდან თემა იცვლება.
მე ველოდი შენს გაღვიძებას.
შეიძლება, დიდხანს ველოდი.
შეიძლება, შევწყვიტე კითხვა.
გარეთ ქარმა დაუბერა.
მისი ხმა ჰგავდა უჩვეულოდ გაწელილ ოხვრას.
შემდეგ შემომესმა ფოთლების შრიალი.
ეს ყველაფერი ხდებოდა გარეთ –
ფანჯრის მიღმა იდგნენ ხეები.
ეს ყველაფერი, შესაძლოა, ხდებოდა წიგნშიც.
ის ფოთლები შრიალებდნენ, როგორც ჩანს, წიგნშიც.
მე გადმოგხედე შენ, მძინარეს, და წავიკითხე
ორი თვალი, ცხვირი, ტუჩები...
5
რომ ყოფილიყო სრულყოფილი სტრიქონი წიგნში.
რომ შეგვძლებოდა მასში ცხოვრება.
რომ ვიყოთ წიგნში, თოთქოს არ ვიყოთ.
თითქოს არც კი დაგვეწეროს, და ვიყოთ წიგნში.
მაგრამ ღამდება მორიგი გვერდი,
ყოველი გვერდი დანომრილია
და ვიწროა საძრომები სტრიქონებს შორის.
და შემდეგი გვერდი თენდება;
და წინადღით წაკითხული ცუდი ამბავი,
როგორც წყვდიადში ანთებული ასანთის ღერი,
მოძრაობს ტვინში.
რომ შეგვრჩენოდა რამის იმედი.
რომ შეგვძლებოდა კითხვის შეწყვეტა.
“მას არ უნდოდა კითხვის შეწყვეტა,
მას არ უნდოდა სხვა წიგნის კითხვა,
ქალი კი ქუჩას დაჰყურებდა:
მანქანები ისევ იდგნენ ხეების ჩრდილში,
ქუჩის გადაღმა, ხეებს შორის, მოჩანდა სახლი
და ამ სახლში ცხოვრობდა კაცი,
კაცი, რომელიც შეუყვარდა,
რომელიც ალბათ სხვა წიგნს კითხულობს.
ქალმა თვალები დახუჭა და წარმოიდგინა
მისი ოთახი, ცივი ღუმელი;
მაგიდასთან იჯდა კაცი და წერდა წერილს
ქალს, რომელიც უკვე მკვდარია,
რომელიც მსხვერპლად შეეწირა თავის სიყვარულს”.
რომ ყოფილიყო სრულყოფილი სტრიქონი წიგნში,
ეს იქნებოდა ბოლო სტრიქონი.
წიგნი არასდროს ასახელებს სიყვარულის გამომწვევ მიზეზს.
როგორც ეტყობა, მას ხელს აძლევს ბუნდოვანება.
წიგნი არასდროს არაფერს გვიხსნის.
ის მხოლოდ ბრალს გვდებს.
6
ცხოვრება გრძელდება.
ვიზეპირებთ, რაც გვაგონდება.
ვიხედებით შორ სარკეში ოთახის ბოლოს.
არ შეგვიძლია სიმარტოვე.
წიგნი გრძელდება.
“ისინი სდუმდნენ, არ იცოდნენ, როგორ დაეწყოთ
ასე საჭირო საუბარი.
სწორედ სიტყვებმა გააჩინეს პირველი ბზარი,
მათ მოიტანეს სიმარტოვე.
ამიტომაც არ ჩქარობდნენ,
მხოლოდ კითხვას განაგრძობდნენ ჩუმი იმედით –
იქნებ თავისით მომხდარიყო რაიმე წიგნში.
იქნებ თავისით შეცვლილიყო მათი ცხოვრება:
შეცდომები მიტევებოდათ, რადგან ვერ მტკიცდება.
ტკივილები შეშვებოდათ, რადგან არცერთი იყო ნამდვილი.
მათ არაფერი გააკეთეს”.
7
ჩვენი წიგნი განწირულია,
ჩვენ ვართ ცოცხალი დასტური ამის.
გარეთ ბნელა, ოთახში უფრო.
მე კარგად მესმის შენი სუნთქვა.
შენ მეკითხები, ხომ არ დავიღალე.
დავიღალე თუ შემიძლია განვაგრძო კითხვა.
დიახ, დავიღალე.
დიახ, შემიძლია განვაგრძო კითხვა.
დიახ, გპასუხობ ყველა კითხვაზე,
მაგრამ არ გესმის.
“ისინი დივანზე გვერდიგვერდ ისხდნენ.
ისინი იყვნენ უხეირო ორეულები,
მოდუნებული ფანტომები
იმის, რაც იყვნენ.
ისინი ჩანდნენ დაღლილები..
ისინი კითხვას განაგრძობდნენ,
დამფრთხალები საკუთარი უბიწოებით
და იმითიც, რომ არ სურდათ კითხვის შეწყვეტა.
ისინი დივანზე გვერდიგვერდ ისხდნენ.
ისინი მზად იყვნენ მიეღოთ სიმართლე.
ისინი მზად იყვნენ მიეღოთ ყველაფერი, სულერთი იყო, რა.
წიგნი უნდა დაწერილიყო,
წიგნი უნდა წაკითხულიყო.
ისინი იყვნენ მხოლოდ წიგნი
და არაფერი სხვა”.
ელეგია მამაჩემისთვის
(რობერტ სტრენდი, 1908 - 1968)
1. ცარიელი ტანი
ხელები იყო შენი, მკლავები იყო შენი,
შენ კი არ იყავი არსად.
თვალები იყო შენი, მაგრამ დახუჭული, სამუდამოდ დახუჭული.
იყო შორეული მზე.
იყო ბორცვის ციცაბო ზურგზე არდაგორებული მთვარე.
იყო ბედფორდის აუზის ქარი.
იყო ზამთრის მინავლული მომწვანო შუქი.
იყო შენი ბაგეები,
შენ კი არ იყავი არსად.
როცა ვიღაც ალაპარაკდა, მას არავინ უპასუხა.
ღრუბლებმა ქვემოთ დაიწიეს
და დამარხეს შენობები ნაპირის გასწვრივ,
წყალი კი დუმდა.
თოლიები ახმაურდნენ.
საათები წიკწიკებდნენ სხვების მაჯებზე.
არ იყო ტკივილი. გავლილიყო.
რაც იყო, იყო გასაგები. არაფერი დარჩა სათქმელი.
ჩრდილმა გაშალა თავისი ფერფლი.
იყო სხეული, შენი იყო, შენ კი არ იყავი არსად.
მის კანს შეეხო ჰაერი, და გააჟრჟოლა ჰაერს.
მის თვალებში ჩაწვა წყვდიადი.
შენ კი არ იყავი არსად.
2. პასუხები
რატომ დაეხეტებოდი?
სახლში ციოდა.
რატომ დაეხეტებოდი?
მე სულ ასე ვეხეტები მზის ჩასვლიდან განთიადამდე.
რა გეცვა ტანზე?
ლურჯი პიჯაკი, თეთრი პერანგი, ყვითელი ჰალსტუხი, ყვითელი წინდები.
რა გეცვა ტანზე?
არაფერი. მტკიოდა და ამით ვთბებოდი.
ვისთან გეძინა?
მე მეძინა ყოველღამე სხვადასხვა ქალთან.
ვისთან გეძინა?
მარტო მეძინა. მე ყოველთვის მარტო მეძინა.
რატომ მატყუებ?
სულ მგონია, ვამბობ სიმართლეს.
რატომ მატყუებ?
ვერაფერი ტყუის ისე, როგორც სიმართლე, და მიყვარს სიმართლე.
რატომ მიდიხარ?
რადგან ჩემთვის ყველაფერმა დაკარგა აზრი.
რატომ მიდიხარ?
ეს არასდროს არ ვიცოდი. არც ახლა ვიცი.
დიდხანს გელოდო?
არ მელოდო. მე ძალიან დავიღალე და მინდა დავწვე.
შენ დაიღალე და გინდა დაწვე?
კი, ძალიან დავიღალე და მინდა დავწვე.
3. შენი სიკვდილი
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც კარგი დღე. ვერც სიმშვიდე. ვერც ოკეანის ღელვა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერც ხეივანი, სადაც სეირნობდი,
ვერც ხეები, რომლებიც გჩრდილავდნენ.
ვერც ექიმი, რომელიც გაფრთხილებდა,
ჭაღარათმიანი ახალგაზრდა ექიმი, რომელმაც ერთხელ გიხსნა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა. ვერც შენი ვაჟი. ვერც ქალიშვილი,
რომელიც გაჭმევდა და გაბრუნებდა ბავშვობაში.
ვერც შენი ვაჟი, რომელსაც ეგონა, არასოდეს მოკვდებოდი.
ვერც ქარი, რომელიც გიფრიალებდა საყელოს.
ვერც ფეხსაცმელები, რომლებიც დამძიმდნენ.
ვერც თვალები, რომლებიც გაზარმაცდნენ.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
შენ იჯექი შენს ოთახში, გაჰყურებდი ფანჯრიდან ქალაქს
და განაგრძობდი სიკვდილს.
შენ მიდიოდი სამუშაოდ, სხეულს კი ციოდა.
ფეხები დასივდნენ, წინდები გიჭერდნენ.
შენი სახე გათეთრდა,
შენი ხმა კი ორად გაიპო,
ხელჯოხს დაეყრდენი,
მაგრამ უკვე ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც მეგობრები, რომლებიც გირჩევდნენ.
ვერც ქალიშვილი, რომელიც ხედავდა, როგორ პატარავდებოდი.
ვერც შენი ვაჟი. ვერც დაღლილობა,
რომელიც ჩასახლდა შენს სუნთქვაში. ვერც ფილტვები,
რომლებიც აივსნენ წყლით.
ვერც სახელოები, რომლებშიც შეფუთულიყვნენ მტკივანი მაჯები.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
როცა ბავშვებთან თამაშობდი, შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
როცა ჯდებოდი სასადილოდ,
როცა გეღვიძებოდა ღამით, ცრემლებით თვალებზე, ოფლიანი სხეულით,
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც წარსული.
ვერც მომავალი თავისი კარგი ამინდებით.
ვერც ხედი შენი ფანჯრიდან, სასაფლაოს ხედი.
ვერც ქალაქი. ვერც ეს საზარელი ქალაქი თავისი ძველი შენობებით.
ვერც წუხილი. ვერც სიხარული.
სხვას აღარაფერს აკეთებდი, მხოლოდ განაგრძობდი სიკვდილს.
შენ მიიტანე საათი ყურთან.
შენ იგრძენი, როგორ იცლები.
შენ დაწექი.
ხელები გულზე დაიკრიფე და გესიზმრებოდა სამყარო უშენოდ,
ადგილები ხეების ქვემოთ,
ადგილები შენს ოთახში,
ცარიელი ადგილები.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც შენი სუნთქვა. ვერც შენი ცხოვრება.
ვერც ცხოვრება, რომელიც გინდოდა.
ვერც ცხოვრება, რომელიც გქონდა.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
4. შენი ჩრდილი
შენ გქონდა ჩრდილი.
ადგილებმა, სადაც ყოფილხარ, დაგიბრუნეს ის შენ.
უპატრონო ბავშვთა სახლის დერეფნებმა და გადამხმარმა გაზონებმა დაგიბრუნეს ის შენ.
საგაზეთო ჯიხურებმა დაგიბრუნეს ის შენ.
ნიუ-იორკის ქუჩებმა დაგიბრუნეს ის შენ, და მონრეალის ქუჩებმაც ასევე.
ოთახებმა ბელემში, სადაც ხვლიკები ჭამდნენ მკვდარ კოღოებს, დაგიბრუნეს ის შენ.
მანაუსის ბნელმა ქუჩებმა, რიოს ნესტიანმა ქუჩებმაც, დაგიბრუნეს ის შენ.
მეხიკო სიტიმ, სადაც გინდოდა შენი ჩრდილის სამუდამოდ დაფუძნება, და ჰალიფაქსის ნავსადგომმა, სადაც გასველებდნენ ტალღების შხეფები, დაგიბრუნეს ის შენ.
შენ გქონდა ჩრდილი. როცა მიემგზავრებოდი, შენი ჩრდილი უკან მოგდევდა, და სადაც კი ჩადიოდი, წინ გხვდებოდა შესაგებებლად. შენ გქონდა ჩრდილი.
ყველა კარი, სადაც შესულხარ, თავაზიანად გაცლიდა მხრიდან და გამოსვლისას ისევ უკან გიბრუნებდა. შენ გქონდა ჩრდილი.
მაშინაც კი, როცა თვითონ ივიწყებდი, შენი ჩრდილი არასოდეს არ გივიწყებდა.
ერთხელ, ქვეყანაში, ხის ჩრდილმა შთანთქა შენი ჩრდილი და ვერავინ გიცნობდა მაშინ.
ერთხელ, ქვეყანაში, შენ უეცრად მოგეჩვენა, რომ სხვას გაყვა შენი ჩრდილი. შენმა ჩრდილმა არაფერი არ გითხრა მაშინ.
შენს ჩრდილს ფარავდა სამოსი და, როცა იხდიდი, ნებიერად იშლებოდა იატაკზე, უეფრული, როგორც წარსული.
შენმა სიტყვებმა, რომლებიც ხმელი ფოთლებივით მიქროდნენ ჰაერში, დაკარგულ ჰაერში, იმ ადგილისკენ, სადაც არ ხდება არაფერი, დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
მეგობრებმა დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
მტრებმა ჩათვალეს, რომ ის მძიმეა, მოგითრიეს საფლავზე და დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
როცა მოკვდი, შენი ჩრდილი იწვა ავეჯზე, მტვერი იყო მისი წყალი და მისი პური.
ის ცეკვავდა ნანგრევებში, ის ფხიზლობდა, როცა ირგვლივ ყველას ეძინა, ის
ბრწყინავდა სამარხებს შორის, ელვარებდა, როგორც კრისტალი.
ის თავისთავს პატრონობდა, როგორც ჰაერი.
მას უნდოდა ყოფილიყო თვოლვივით და ეთოვა წყალზე, მას უნდოდა ყოფილიყო არაფერი და ეს იყო შეუძლებელი.
შენი ჩრდილი მოვიდა ჩემთან. შენი ჩრდილი დამაწვა მხრებზე.
შენი ჩრდილი არის შენი, ვთქვი მე მაშინ. მე ვთქვი, ის შენია.
მე მას დიდხანს ვატარებდი. მე მას გიბრუნებ.
5. გლოვა
ისინი გგლოვობენ.
როცა დგები შუაღამისას
და ქვის ლოყაზე გიბრწყინავს ცვარი,
ისინი გგლოვობენ.
გაბრუნებენ ცარიელ სახლში.
სკამებით და მაგიდებით ავსებენ ოთახს.
გსვამენ და სუნთქვას გასწავლიან.
სუნთქვა კი იწვის.
ის იწვის ფიჭვის პატარა ყუთში და მზის სხივივით ფუვდება ფერფლი.
წიგნს გიწვდიან და გაკითხებენ.
გისმენენ და მოსდით ცრემლები.
ქალები თითებს გისრესენ და თმასაც გვარცხნიან.
ყინულს ალღობენ შენს წვერში და მერე გპარსავენ.
მონდომებით გისრესენ სხეულს.
ისინი გაცმევენ მშვენიერ სამოსელს
და ხელებს გითბობენ.
ისინი გაჭმევენ და ფულს გთავაზობენ.
ისინი შენს წინ იჩოქებენ, გთხოვენ, არ მოკვდე.
როცა დგები შუაღამისას, ისინი გგლოვობენ.
თვალებს ხუჭავენ და შენს სახელს იმეორებენ.
ვერ აცოცხლებენ შენს ძარღვებში დაფლულ სინათლეს.
შენს სიზმარში ვერ შემოდიან.
რა გეწყობა, ბებერია.
წამოდექი ამაღამ და ხვალაც ადექი, უკვე სულერთია.
ისინი გგლოვობენ, როგორც შეუძლიათ.
6. ახალი წელი
ზამთარია და ახალი წელი.
არავინ გიცნობს.
შენ წევხარ სადღაც,
ვარსკვლავების, წვიმების და სინათლის მიღმა,
და ყველანაირი ამინდი ქვაა.
შენი მეგობრები თვლემენ სიბნელეში,
მათ ეს სიამოვნებთ და აღარ ახსოვხართ.
არაფერია შენს გარშემო. არავინ გიცნობს.
ვერ ხედავ წვიმას, რომელიც იღვრება, ვერც მამაკაცს, რომელიც მიდის.
მლაშე ქარი მტვერს აყრის ქალაქს.
მზეს ვერ ხედავ. და ვერც მთვარეს, მზეს რომ დაყვება
ჩრდილივით; არა, ექოსავით.
მზეს ვერ ხედავ, ის კი, როგორც ნაცემი გული, ფეთქავს ჰაერში.
შენ ვერ ხედავ მის იარებს და ჩამქრალ თვალებს.
ყველაფერი უკანაა.
ზამთარია და ახალი წელი.
ცას საოცრად ნაზი კანი აქვს.
ყველაფერი უკანაა. არავინ გიცნობს.
ღამის წყალზე ვარსკვლავები ირეკლებიან.
ვერავინ ხედავს ზღვის ფსკერზე კენჭებს.
არის ნაპირი და ხალხი იცდის.
არაფერი აღარ ბრუნდება.
სიჩუმეა სახელის ნაცვლად.
ზამთარია და ახალი წელი.
1
ჩვენ ვკითხულობთ ამბავს ჩვენი ცხოვრებისა,
მოქმედება ხდება ოთახში.
ოთახი დაჰყურებს ქუჩას.
იქ არავინაა.
არაფერი გამოსცემს ხმას.
ხეებს ამძიმებენ ფოთლები.
გაჩერებული მანქანები არ იძვრიან.
ჩვენ კითხვას განვაგრძობთ რაღაცის იმედით,
რაღაც წყალობის ან ცვლილების,
იქნებ სტრიქონმა ერთმანეთთან დაგვაახლოვოს
ან დაგვაშოროს.
ზოგჯერ გვეჩვენება,
რომ წიგნი ჩვენი ცხოვრებისა ცარიელია.
ავეჯს არასდროს ვუნაცვლებთ ადგილს.
ნოხები მუდამ მუქდებიან,
როცა კვეთენ ჩვენი ჩრდილები.
ოთახი თითქოს სამყაროა.
ჩვენ დივანზე გვერდიგვერდ ვსხედვართ
და ვკითხულობთ, რომ დივანზე გვერდიგვერდ ვსხედვართ.
ჩვენ ვამბობთ, რომ ეს ბრწყინვალეა.
ეს ბრწყინვალეა.
2
ჩვენ ვკითხულობთ ამბავს ჩვენი ცხოვრებისა.
თითქოს ვცხოვრობდეთ, რასაც ვკითხულობთ.
თითქოს ვწერდეთ, რასაც ვცხოვრობთ.
ყველაფერი მეორდება ისევ და ისევ.
მორიგი თავი მიილია,
წიგნს ვხურავ და უკან ვიხრები,
წიგნი კი ამბობს, უკვე უჩემოდ,
რომ მე მას ვხურავ.
მე ვიწყებ წერას წიგნის შესახებ.
მე ვწერ, რომ მინდა წიგნიდან გასვლა.
გასვლა ჩემი ცხოვრებიდან სხვა ცხოვრებაში.
მერე ვდებ კალამს.
წიგნი კი ამბობს: “ის დებს კალამს
და ქალს უყურებს, ქალი კითხულობს
ამბავს თავისი საიდუმლო სიყვარულის, ბოლო სიყვარულის”.
წიგნი ზუსტია, ბევრად ზუსტი, ვიდრე გვგონია.
უკან ვიხრები და გიყურებ, შენ კი კითხულობ
ერთერთ თავს უცნობ მამაკაცზე,
რომელიც ცხოვრობს ქუჩის გადაღმა.
იქ სახლი აშენდა.
მერე ამ სახლიდან კაცი გამოვიდა.
შენ ის შეგიყვარდა,
რადგან იცოდი, რომ არასდროს გესტუმრებოდა,
ვერასოდეს გაიგებდა, რომ ელოდები,
რადგან თვითონაც რამდენიმე ღამის შემდეგ მიხვდებოდი,
რომ ალბათ ისიც ჩემნაირია.
უკან ვიხრები და გიყურებ, როგორ ბერდები ჩემს გარეშე,
როგორ გეღვრება მზის სხივები შევერცხლილ თმაზე.
ნოხები, ავეჯი, ყველაფერი მოჩვენებითია.
“ქალი ისევ განაგრძობს კითხვას.
თითქოს ვერ ამჩნევს, რომ კაცი გაქრა.
ვერ ამჩნევს, როგორც ვერ ამჩნევენ
ამინდის ცვლილებას,
თუ ამ ცვლილებამ განწყობაზე არ იმოქმედა”.
შენი თვალები ვიწროვდება.
რაღაც გიბიძგებს, დახურო წიგნი.
დახურო მაშინ, როცა თხრობა ჩემზე გადმოდის
და აღწერს, როგორ წარმოვიდგინე,
უკან გადახრილმა, ცხოვრება უშენოდ,
სხვა ცხოვრებაში, სხვა წიგნში გადასვლა
ჩემი წიგნიდან, ჩემი ცხოვრებიდან.
ის აღწერს, როგორ გიმორჩილებენ
წამიერი აგზნებები,
როგორ გაშინებენ უეცარი მიხვედრები
იმის, თუ რატომ აღეგზენი.
წიგნი იმაზე მეტს მოგვითხრობს, ვიდრე საჭიროა.
მას უნდა ჩვენი დაშორება.
3
გამეღვიძა დილით და მივხვდი:
თუ რამე დარჩა ჩვენი ცხოვრებიდან,
მხოლოდ ამბავი ჩვენი ცხოვრებისა.
შენ არ დამეთანხმე, მე კი მიგითითე
სტრიქონი, რომლის თანახმადაც არ დამეთანხმე.
როცა ძილი შეიბრუნე,
მე განვაგრძე ბუნდოვანი თავების კითხვა
(შენ ასეთებს, როგორც წესი, ყოველთვის ტოვებ,
რადგან წინათგრძნობ დაწერამდე
და ვიდრე წიგნის შემადგენელ ნაწილებად იქცევიან –
კარგავ ინტერესს).
ერთერთი თავი აღწერს კაცის ღამეულ ოთახს,
მთვარის შუქის ცივ ქსოვილში გამოკრულ ავეჯს.
კაცს ესიზმრება შიშველი ქალი,
რომელიც ბაღში ელოდება,
რომელსაც სჯერა, რომ სიყვარულს უნდა ემსხვერპლოს.
იმავე თავში ქალი კვდება.
ისე კვდება, არსადაა ნახსენები მისი სახელი.
შესაბამისად, მე ვერ გეტყვი, რომ ქალი შენ ხარ
და ამისთვის ვერასდროს დაგსჯი.
მოგვიანებით ჩვენ შევიტყობთ,
თუ სად ცხოვრობს მძინარე კაცი.
მძინარე კაცი ცხოვრობს სახლში ქუჩის გადაღმა.
ვიდრე გეძინა,
მე დავიწყე დიდი ხნის წინ წაკითხული გვერდების ფურცლვა.
ეს იგივეა, დაგესიზმროს შენი ბავშვობა.
რამდენი რამე დაკარგულა.
რამდენი რამე არ დაკარგულა.
მე არ ვიცი, როგორ ვიცხოვრო.
წიგნი განაგრძობს: “მან არ იცის, როგორ იცხოვროს
და ასეთ წუთებში ეს წიგნი მისია,
მას თავზე ადგას მწუხარების მძიმე გვირგვინი,
მისი შინა და გარე სამყარო
ერთმანეთში ვერ თანხმდებიან
და ის თავს გრძნობს უბედურად
თავის სამეფოში”.
4
ვიდრე გეძინა,
წავიკითხე მორიგი თავი,
რომელიც აღწერს შენს გაპარვას –
შენ გძინავს ჩემსკენ ზურგშექცევით
და ძილში უკან მიუყვები შენს ცხოვრებას
წარსულისკენ, სადაც მე არ ვარ.
მე ამიტანა საკუთარმა სიმარტოვემ
და ჩავთვალე, რომ ეს ფრაგმენტი
ჩვენი წიგნის უსუსტესი ფრაგმენტია,
სულელური, დაუხვეწავი.
მისი გადმოცემა შეუძლებელია.
“მას უნდოდა ენახა ქალი – შიშველი და უსუსური,
საცოდავად მობუზული აშმორებულ სანაგვეზე
ძველი სიზმრების, ძველი ნიღბების”.
მიჭირდა კითხვის გაგრძელება.
დავიღალე ამდენი კითხვით.
წიგნი მიმიხვდა
და მაშინვე მიმანიშნა,
და მორიგი აბზაციდან თემა იცვლება.
მე ველოდი შენს გაღვიძებას.
შეიძლება, დიდხანს ველოდი.
შეიძლება, შევწყვიტე კითხვა.
გარეთ ქარმა დაუბერა.
მისი ხმა ჰგავდა უჩვეულოდ გაწელილ ოხვრას.
შემდეგ შემომესმა ფოთლების შრიალი.
ეს ყველაფერი ხდებოდა გარეთ –
ფანჯრის მიღმა იდგნენ ხეები.
ეს ყველაფერი, შესაძლოა, ხდებოდა წიგნშიც.
ის ფოთლები შრიალებდნენ, როგორც ჩანს, წიგნშიც.
მე გადმოგხედე შენ, მძინარეს, და წავიკითხე
ორი თვალი, ცხვირი, ტუჩები...
5
რომ ყოფილიყო სრულყოფილი სტრიქონი წიგნში.
რომ შეგვძლებოდა მასში ცხოვრება.
რომ ვიყოთ წიგნში, თოთქოს არ ვიყოთ.
თითქოს არც კი დაგვეწეროს, და ვიყოთ წიგნში.
მაგრამ ღამდება მორიგი გვერდი,
ყოველი გვერდი დანომრილია
და ვიწროა საძრომები სტრიქონებს შორის.
და შემდეგი გვერდი თენდება;
და წინადღით წაკითხული ცუდი ამბავი,
როგორც წყვდიადში ანთებული ასანთის ღერი,
მოძრაობს ტვინში.
რომ შეგვრჩენოდა რამის იმედი.
რომ შეგვძლებოდა კითხვის შეწყვეტა.
“მას არ უნდოდა კითხვის შეწყვეტა,
მას არ უნდოდა სხვა წიგნის კითხვა,
ქალი კი ქუჩას დაჰყურებდა:
მანქანები ისევ იდგნენ ხეების ჩრდილში,
ქუჩის გადაღმა, ხეებს შორის, მოჩანდა სახლი
და ამ სახლში ცხოვრობდა კაცი,
კაცი, რომელიც შეუყვარდა,
რომელიც ალბათ სხვა წიგნს კითხულობს.
ქალმა თვალები დახუჭა და წარმოიდგინა
მისი ოთახი, ცივი ღუმელი;
მაგიდასთან იჯდა კაცი და წერდა წერილს
ქალს, რომელიც უკვე მკვდარია,
რომელიც მსხვერპლად შეეწირა თავის სიყვარულს”.
რომ ყოფილიყო სრულყოფილი სტრიქონი წიგნში,
ეს იქნებოდა ბოლო სტრიქონი.
წიგნი არასდროს ასახელებს სიყვარულის გამომწვევ მიზეზს.
როგორც ეტყობა, მას ხელს აძლევს ბუნდოვანება.
წიგნი არასდროს არაფერს გვიხსნის.
ის მხოლოდ ბრალს გვდებს.
6
ცხოვრება გრძელდება.
ვიზეპირებთ, რაც გვაგონდება.
ვიხედებით შორ სარკეში ოთახის ბოლოს.
არ შეგვიძლია სიმარტოვე.
წიგნი გრძელდება.
“ისინი სდუმდნენ, არ იცოდნენ, როგორ დაეწყოთ
ასე საჭირო საუბარი.
სწორედ სიტყვებმა გააჩინეს პირველი ბზარი,
მათ მოიტანეს სიმარტოვე.
ამიტომაც არ ჩქარობდნენ,
მხოლოდ კითხვას განაგრძობდნენ ჩუმი იმედით –
იქნებ თავისით მომხდარიყო რაიმე წიგნში.
იქნებ თავისით შეცვლილიყო მათი ცხოვრება:
შეცდომები მიტევებოდათ, რადგან ვერ მტკიცდება.
ტკივილები შეშვებოდათ, რადგან არცერთი იყო ნამდვილი.
მათ არაფერი გააკეთეს”.
7
ჩვენი წიგნი განწირულია,
ჩვენ ვართ ცოცხალი დასტური ამის.
გარეთ ბნელა, ოთახში უფრო.
მე კარგად მესმის შენი სუნთქვა.
შენ მეკითხები, ხომ არ დავიღალე.
დავიღალე თუ შემიძლია განვაგრძო კითხვა.
დიახ, დავიღალე.
დიახ, შემიძლია განვაგრძო კითხვა.
დიახ, გპასუხობ ყველა კითხვაზე,
მაგრამ არ გესმის.
“ისინი დივანზე გვერდიგვერდ ისხდნენ.
ისინი იყვნენ უხეირო ორეულები,
მოდუნებული ფანტომები
იმის, რაც იყვნენ.
ისინი ჩანდნენ დაღლილები..
ისინი კითხვას განაგრძობდნენ,
დამფრთხალები საკუთარი უბიწოებით
და იმითიც, რომ არ სურდათ კითხვის შეწყვეტა.
ისინი დივანზე გვერდიგვერდ ისხდნენ.
ისინი მზად იყვნენ მიეღოთ სიმართლე.
ისინი მზად იყვნენ მიეღოთ ყველაფერი, სულერთი იყო, რა.
წიგნი უნდა დაწერილიყო,
წიგნი უნდა წაკითხულიყო.
ისინი იყვნენ მხოლოდ წიგნი
და არაფერი სხვა”.
ელეგია მამაჩემისთვის
(რობერტ სტრენდი, 1908 - 1968)
1. ცარიელი ტანი
ხელები იყო შენი, მკლავები იყო შენი,
შენ კი არ იყავი არსად.
თვალები იყო შენი, მაგრამ დახუჭული, სამუდამოდ დახუჭული.
იყო შორეული მზე.
იყო ბორცვის ციცაბო ზურგზე არდაგორებული მთვარე.
იყო ბედფორდის აუზის ქარი.
იყო ზამთრის მინავლული მომწვანო შუქი.
იყო შენი ბაგეები,
შენ კი არ იყავი არსად.
როცა ვიღაც ალაპარაკდა, მას არავინ უპასუხა.
ღრუბლებმა ქვემოთ დაიწიეს
და დამარხეს შენობები ნაპირის გასწვრივ,
წყალი კი დუმდა.
თოლიები ახმაურდნენ.
საათები წიკწიკებდნენ სხვების მაჯებზე.
არ იყო ტკივილი. გავლილიყო.
რაც იყო, იყო გასაგები. არაფერი დარჩა სათქმელი.
ჩრდილმა გაშალა თავისი ფერფლი.
იყო სხეული, შენი იყო, შენ კი არ იყავი არსად.
მის კანს შეეხო ჰაერი, და გააჟრჟოლა ჰაერს.
მის თვალებში ჩაწვა წყვდიადი.
შენ კი არ იყავი არსად.
2. პასუხები
რატომ დაეხეტებოდი?
სახლში ციოდა.
რატომ დაეხეტებოდი?
მე სულ ასე ვეხეტები მზის ჩასვლიდან განთიადამდე.
რა გეცვა ტანზე?
ლურჯი პიჯაკი, თეთრი პერანგი, ყვითელი ჰალსტუხი, ყვითელი წინდები.
რა გეცვა ტანზე?
არაფერი. მტკიოდა და ამით ვთბებოდი.
ვისთან გეძინა?
მე მეძინა ყოველღამე სხვადასხვა ქალთან.
ვისთან გეძინა?
მარტო მეძინა. მე ყოველთვის მარტო მეძინა.
რატომ მატყუებ?
სულ მგონია, ვამბობ სიმართლეს.
რატომ მატყუებ?
ვერაფერი ტყუის ისე, როგორც სიმართლე, და მიყვარს სიმართლე.
რატომ მიდიხარ?
რადგან ჩემთვის ყველაფერმა დაკარგა აზრი.
რატომ მიდიხარ?
ეს არასდროს არ ვიცოდი. არც ახლა ვიცი.
დიდხანს გელოდო?
არ მელოდო. მე ძალიან დავიღალე და მინდა დავწვე.
შენ დაიღალე და გინდა დაწვე?
კი, ძალიან დავიღალე და მინდა დავწვე.
3. შენი სიკვდილი
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც კარგი დღე. ვერც სიმშვიდე. ვერც ოკეანის ღელვა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერც ხეივანი, სადაც სეირნობდი,
ვერც ხეები, რომლებიც გჩრდილავდნენ.
ვერც ექიმი, რომელიც გაფრთხილებდა,
ჭაღარათმიანი ახალგაზრდა ექიმი, რომელმაც ერთხელ გიხსნა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა. ვერც შენი ვაჟი. ვერც ქალიშვილი,
რომელიც გაჭმევდა და გაბრუნებდა ბავშვობაში.
ვერც შენი ვაჟი, რომელსაც ეგონა, არასოდეს მოკვდებოდი.
ვერც ქარი, რომელიც გიფრიალებდა საყელოს.
ვერც ფეხსაცმელები, რომლებიც დამძიმდნენ.
ვერც თვალები, რომლებიც გაზარმაცდნენ.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
შენ იჯექი შენს ოთახში, გაჰყურებდი ფანჯრიდან ქალაქს
და განაგრძობდი სიკვდილს.
შენ მიდიოდი სამუშაოდ, სხეულს კი ციოდა.
ფეხები დასივდნენ, წინდები გიჭერდნენ.
შენი სახე გათეთრდა,
შენი ხმა კი ორად გაიპო,
ხელჯოხს დაეყრდენი,
მაგრამ უკვე ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც მეგობრები, რომლებიც გირჩევდნენ.
ვერც ქალიშვილი, რომელიც ხედავდა, როგორ პატარავდებოდი.
ვერც შენი ვაჟი. ვერც დაღლილობა,
რომელიც ჩასახლდა შენს სუნთქვაში. ვერც ფილტვები,
რომლებიც აივსნენ წყლით.
ვერც სახელოები, რომლებშიც შეფუთულიყვნენ მტკივანი მაჯები.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
როცა ბავშვებთან თამაშობდი, შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
როცა ჯდებოდი სასადილოდ,
როცა გეღვიძებოდა ღამით, ცრემლებით თვალებზე, ოფლიანი სხეულით,
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც წარსული.
ვერც მომავალი თავისი კარგი ამინდებით.
ვერც ხედი შენი ფანჯრიდან, სასაფლაოს ხედი.
ვერც ქალაქი. ვერც ეს საზარელი ქალაქი თავისი ძველი შენობებით.
ვერც წუხილი. ვერც სიხარული.
სხვას აღარაფერს აკეთებდი, მხოლოდ განაგრძობდი სიკვდილს.
შენ მიიტანე საათი ყურთან.
შენ იგრძენი, როგორ იცლები.
შენ დაწექი.
ხელები გულზე დაიკრიფე და გესიზმრებოდა სამყარო უშენოდ,
ადგილები ხეების ქვემოთ,
ადგილები შენს ოთახში,
ცარიელი ადგილები.
შენ განაგრძობდი სიკვდილს.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
ვერც შენი სუნთქვა. ვერც შენი ცხოვრება.
ვერც ცხოვრება, რომელიც გინდოდა.
ვერც ცხოვრება, რომელიც გქონდა.
ვერაფერი შეგაჩერებდა.
4. შენი ჩრდილი
შენ გქონდა ჩრდილი.
ადგილებმა, სადაც ყოფილხარ, დაგიბრუნეს ის შენ.
უპატრონო ბავშვთა სახლის დერეფნებმა და გადამხმარმა გაზონებმა დაგიბრუნეს ის შენ.
საგაზეთო ჯიხურებმა დაგიბრუნეს ის შენ.
ნიუ-იორკის ქუჩებმა დაგიბრუნეს ის შენ, და მონრეალის ქუჩებმაც ასევე.
ოთახებმა ბელემში, სადაც ხვლიკები ჭამდნენ მკვდარ კოღოებს, დაგიბრუნეს ის შენ.
მანაუსის ბნელმა ქუჩებმა, რიოს ნესტიანმა ქუჩებმაც, დაგიბრუნეს ის შენ.
მეხიკო სიტიმ, სადაც გინდოდა შენი ჩრდილის სამუდამოდ დაფუძნება, და ჰალიფაქსის ნავსადგომმა, სადაც გასველებდნენ ტალღების შხეფები, დაგიბრუნეს ის შენ.
შენ გქონდა ჩრდილი. როცა მიემგზავრებოდი, შენი ჩრდილი უკან მოგდევდა, და სადაც კი ჩადიოდი, წინ გხვდებოდა შესაგებებლად. შენ გქონდა ჩრდილი.
ყველა კარი, სადაც შესულხარ, თავაზიანად გაცლიდა მხრიდან და გამოსვლისას ისევ უკან გიბრუნებდა. შენ გქონდა ჩრდილი.
მაშინაც კი, როცა თვითონ ივიწყებდი, შენი ჩრდილი არასოდეს არ გივიწყებდა.
ერთხელ, ქვეყანაში, ხის ჩრდილმა შთანთქა შენი ჩრდილი და ვერავინ გიცნობდა მაშინ.
ერთხელ, ქვეყანაში, შენ უეცრად მოგეჩვენა, რომ სხვას გაყვა შენი ჩრდილი. შენმა ჩრდილმა არაფერი არ გითხრა მაშინ.
შენს ჩრდილს ფარავდა სამოსი და, როცა იხდიდი, ნებიერად იშლებოდა იატაკზე, უეფრული, როგორც წარსული.
შენმა სიტყვებმა, რომლებიც ხმელი ფოთლებივით მიქროდნენ ჰაერში, დაკარგულ ჰაერში, იმ ადგილისკენ, სადაც არ ხდება არაფერი, დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
მეგობრებმა დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
მტრებმა ჩათვალეს, რომ ის მძიმეა, მოგითრიეს საფლავზე და დაგიბრუნეს შენ შენი ჩრდილი.
როცა მოკვდი, შენი ჩრდილი იწვა ავეჯზე, მტვერი იყო მისი წყალი და მისი პური.
ის ცეკვავდა ნანგრევებში, ის ფხიზლობდა, როცა ირგვლივ ყველას ეძინა, ის
ბრწყინავდა სამარხებს შორის, ელვარებდა, როგორც კრისტალი.
ის თავისთავს პატრონობდა, როგორც ჰაერი.
მას უნდოდა ყოფილიყო თვოლვივით და ეთოვა წყალზე, მას უნდოდა ყოფილიყო არაფერი და ეს იყო შეუძლებელი.
შენი ჩრდილი მოვიდა ჩემთან. შენი ჩრდილი დამაწვა მხრებზე.
შენი ჩრდილი არის შენი, ვთქვი მე მაშინ. მე ვთქვი, ის შენია.
მე მას დიდხანს ვატარებდი. მე მას გიბრუნებ.
5. გლოვა
ისინი გგლოვობენ.
როცა დგები შუაღამისას
და ქვის ლოყაზე გიბრწყინავს ცვარი,
ისინი გგლოვობენ.
გაბრუნებენ ცარიელ სახლში.
სკამებით და მაგიდებით ავსებენ ოთახს.
გსვამენ და სუნთქვას გასწავლიან.
სუნთქვა კი იწვის.
ის იწვის ფიჭვის პატარა ყუთში და მზის სხივივით ფუვდება ფერფლი.
წიგნს გიწვდიან და გაკითხებენ.
გისმენენ და მოსდით ცრემლები.
ქალები თითებს გისრესენ და თმასაც გვარცხნიან.
ყინულს ალღობენ შენს წვერში და მერე გპარსავენ.
მონდომებით გისრესენ სხეულს.
ისინი გაცმევენ მშვენიერ სამოსელს
და ხელებს გითბობენ.
ისინი გაჭმევენ და ფულს გთავაზობენ.
ისინი შენს წინ იჩოქებენ, გთხოვენ, არ მოკვდე.
როცა დგები შუაღამისას, ისინი გგლოვობენ.
თვალებს ხუჭავენ და შენს სახელს იმეორებენ.
ვერ აცოცხლებენ შენს ძარღვებში დაფლულ სინათლეს.
შენს სიზმარში ვერ შემოდიან.
რა გეწყობა, ბებერია.
წამოდექი ამაღამ და ხვალაც ადექი, უკვე სულერთია.
ისინი გგლოვობენ, როგორც შეუძლიათ.
6. ახალი წელი
ზამთარია და ახალი წელი.
არავინ გიცნობს.
შენ წევხარ სადღაც,
ვარსკვლავების, წვიმების და სინათლის მიღმა,
და ყველანაირი ამინდი ქვაა.
შენი მეგობრები თვლემენ სიბნელეში,
მათ ეს სიამოვნებთ და აღარ ახსოვხართ.
არაფერია შენს გარშემო. არავინ გიცნობს.
ვერ ხედავ წვიმას, რომელიც იღვრება, ვერც მამაკაცს, რომელიც მიდის.
მლაშე ქარი მტვერს აყრის ქალაქს.
მზეს ვერ ხედავ. და ვერც მთვარეს, მზეს რომ დაყვება
ჩრდილივით; არა, ექოსავით.
მზეს ვერ ხედავ, ის კი, როგორც ნაცემი გული, ფეთქავს ჰაერში.
შენ ვერ ხედავ მის იარებს და ჩამქრალ თვალებს.
ყველაფერი უკანაა.
ზამთარია და ახალი წელი.
ცას საოცრად ნაზი კანი აქვს.
ყველაფერი უკანაა. არავინ გიცნობს.
ღამის წყალზე ვარსკვლავები ირეკლებიან.
ვერავინ ხედავს ზღვის ფსკერზე კენჭებს.
არის ნაპირი და ხალხი იცდის.
არაფერი აღარ ბრუნდება.
სიჩუმეა სახელის ნაცვლად.
ზამთარია და ახალი წელი.