გრაფ კარლო პეპოლისადმი
ამ მჭმუნვარე და მტანჯველ სიზმარს,
რომელსაც ჩვენი ცხოვრება ჰქვია,
რარიგ იგრძნობ და გაასრულებ,
პეპოლი ჩემო! რა იმედი ცრიატებს გულში,
რა ფიქრი გდაღავს, იქნებ ლაღი, იქნებ მომწყვლელი.
წამითი-წამად გარბის ჟამი და განიმქრევა
მემკვიდრეობა შენი, მძიმე და საბრალისი,
და ყოველივე ამაოა, მიწიერ ყოფნის
უსასოობას უმზერ კვალად, შრომა და ჯაფა
განუწყვეტელი ღუნავს წელში ადამიანებს,
მაგრამ მიზანი მაინც არ ჩანს, წინ სიკვდილია,
წინ სიბნელეა, სიცივე და არარაობა.
რისად მუშაკობ, თუკი ოფლი და სისხლი შენი
მოიმკის მხოლოდ გარდაუვალ სიცარიელეს.
მიწისმთესველი, მწყემსი, მუშა-გარიჟრაჟიდან
შებინდებამდე ერკინება მიწას მდუმრიად,
რათა ცხოვრებამ დაამსხვრიოს და გადაქელოს.
მაგრამ ცხოვრება რაღა არის? რატომ მოვედით,
საით მივდივართ ასე ბრმად და ასე უაზროდ,
იქ, დღე და ღამე მეზღვაური ამაოდ ებრძვის
სასტიკ ქარაშოტს და მუშაკიც ამაოდ ჩარხავს
გამთენიამდე რკინას კისერჩაჟანგებული
და მეომარიც ამაოდ დგას სადარაჯოზე,
ან ფიცხელ ომში სისხლს ღვრის ამაოდ.
აღარცერთს ძალუძს სიკეთის და ბედნიერების
მცირე მარცვალიც მოუპოვოს საკუთარ ნაგრამს,
ან მოყვასს თვისას, ამაოა და ფუჭი გარჯა.
კაცს კი სწყურია განცხრომა და ბედნიერება
სამარადისო, მაგრამ ყრუა სოფელი ესე.
დასაბამიდან ვეძებთ, ვჭმუნავთ ხელაპყრობილნი,
ბნელში დავდივართ და მდუმარებს მეუფე ჩვენი;
ხოლო ბუნებამ, როგორც მწარე წამალი რამე,
მოგვიწყალობა გაუძლისი სურვილის წვეთი,
განწირულნი ვართ, ვერ დავამსხვრიეთ, ვერ დავამარცხებთ
დღე კი სავსეა იმედით და საწადიერით,
დღე კი ბნელია, დღე კი ყრუა და უკარება,
გახარჯულია გონი ჩვენი და სურვილები
და მოწყენისათვის აღარ რჩება ადგილი გულში;
აგრე მხეცებიც: მათ გულშიაც ღელავს წყურვილი
ბედნიერების, ამაო და მარადმედინი,
მაგრამ სიცოცხლე მათთვის ბრმა და გაუგებარი
ბრძოლაა მხოლოდ, არ აწუხებთ ფიქრი მზაფრავი,
რომ მიდის ჟამი ჩუმად და შემზარავად,
ითვლის საათი წარმავლობის დაღვრემილ წამებს.
და გვსურს ცხოვრება ჩვენი სხვათა ნებამ განაგოს,
გავექცეთ ზრუნვას, ჩავიღამოთ და ჩავყუდროვდეთ,
დავხუჭოთ თვალი, ბედისწერის გრიგალს მივენდოთ,
თუნდაც ზიზღი და სინანული ეფინოს ბაგეს.
ვამბობ: ბოროტი გარდუვალობა
მაინც გამოსწოვს ჩვენს სიცოცხლეს უტკბილეს დღეებს,
მაინც შეასმევს მწარე სამსალას
და ვეღარ გვიხსნის ვეღარც ფული, ვეღარც სიმდიდრე,
ვეღარც სამეფო პორფირი და ტახტი ოქროსი;
ვლოცავთ, ვიფიცავთ ცარიელ წლებს, ცარიელ ყოფნას
და გვეზიზღება მზის მკრჩხალი და ნათელი შუქი,
მაგრამ სიკვდილი გვზარავს მაინც და არ ვაჩქარებთ
და არ მოვუხმობთ, გულზე ხელებგადაჭდობილნი
თავდავიწყების ნიავქარში გავრბივართ ყველა
და ვიხლარტებით სიმშვიდის და ბედნიერების
ცრუ ზმანებაში; ათას წამალს, ათას მალამოს
ვებღაუჭებით, თავს ვიტყუებთ-ცრემლის, ტკივილის
და მარადიულ მწუხარების განსაქარვებლად.
აღმერთებს ზოგი სამოსელს და თმათა ხვეულებს,
მანერებს უცხოს, დაქნილ თითებს, ნაცნობ დარბაზებს,
სადაც იღვრება უცხო ხმები, უცხო მუსიკა,-
ჯიშიან ცხენებს და მოედნებს, სადაც წყვილები
როკავენ შმაგად, ვნებიანად; აღმერთებს ზოგი
ბარებს, ხეივნებს, მთვარის მკრთალი შუქით დაფენილს
და წამისწამად არ სცილდება ტუჩებს ღიმილი;
ო, იქ კი, მკერდში, მისი სულის უჟამურ ფსკერზე,
მძიმე და მკვრივი და უძრავი ცახცახებს ლოდი,
როგორც ალმასის სვეტი, ვეღარ გაალხობს უკვე
ვერც სიჭაბუკე, ვერცრა ძალა უტკბეს ბაგისა,
ვერც მომხიბლავი და ღურღუმი თვალების ცეცხლი,-
რომელთა მსგავსი ჯერ კაცთაგანს არ ღირსებია,-
ვერ ააჩქამებს, ვერ ეაკრთობს, ვერ გაანათებს.
ზოგი კი ლამობს ბედისწერას გაექცეს, მიწყივ,
იცვლის ქვეყნებს და იცვლის ჰაერს, სერავს შორეულ
ზღვათა კიდეგანს, მთა-მთა დრტვინვით დაეხეტება,
აღარ დასტოვებს დედამიწის უმცირეს ნაგლეჯს,
სამყაროს სრულად მოიხილავს, მაგრამ უბედურს
ხომალდის მაღალ ანძებიდან, როგორც აჩრდილი,
დასდევს ვიღაცის პირქუში და მარადი ნება;
ბედნიერებას და სიხარულს მოუხმობს იგი
უდასასრულო ცის ქვეშ, მაგრამ გამგმირავ ნაღველს
და მწუხარებას პოულობს მხოლოდ.
არიან სხვებიც: გულგრილნი და მოძალადენი,
ომებს და გრიგალს რომ ელტვიან, შფოთვენ და დრტვინვენ
უბიწო სისხლში ამოვლებულ სულით სუნთქავენ
და სხვის ტანჯვაში, სხვის სიკვდილსა და წამებაში
ჰპოვებენ შვებას. მათ უმაღლეს არც ვინღა არის
და აღიძვრიან. რომ წაბილწონ გონი, სინათლე
და ყოველივე, ადამის ძეს რაც შეუქმნია,
სპობენ, წამლავენ მეზობლებს და საკუთარ საყმოს,
ან შორეულ ქვეყნებისაკენ უჭირავთ თვალი.
დასარბევად და მოსაოხრად;
ომით, ვაჭრობით, საცთურებით მოდიან მერე,
ოკეანებს იქით ქრება მათი ვარსკვლავი.
შენ კი გელიან სხვა ოცნებები,
სხვა ზმანებები-უფრო ნაზი, უფრო ნათელი,
შენ გაზაფხული გიცდის, სავსე მწვანე ტოტებით
და მღელვარებით, შენ აპრილის დილა მოგელის,
როგორც უცხო რამ საჩუქარი, უსახლკაროსთვის
მძიმე, მწარე და ნაღვლიანი. შენ მოგიხმობენ
მიჩუმებული სიმღერები, მათი ხმოვანი
ძალა გიტაცებს, გაბრუებს და გულს გიხალისებს
მაგრამ წამიერ, მაგრამ ძუნწად და იშვიათად
გვიძღვნის სიცოცხლე აღტაცებას, ის ჩვენს ხილვებში
და სიზმარეთში განიბნევა... ჩვენი ოცნება
ხომ სამყაროზე უხვია და ზეცაზე წრფელი.
ბედნიერია ხომ ძეკაცი, ვისაც ოცნების
სანთელი სილში არ ჩაქრობია
და სიჭაბუკის ზმანებანი უთრთოლებს ძარღვებს.
ბედნიერია, ვინც დაღლილი და ნაწამები
ძველ ოცნებებში ცხოვრობს ისევ და ყრუ სამყაროს
ძველი იმედით აფერადებს, ამკობს, ამშვენებს:
ბედნიერია, ვინც სიკვდილს და სიცარიელეს
შთაბერავს ძალას, განაახლებს, გამოაცოცხლებს,
დე, ზეციერმა გიწყალობოს ბედი ამგვარი,
ნუ ჩაგიქრება აღტაცება და სიხარული,
შენს მფეთქავ გულში პოეზია ცოცხლობდეს მარად;
ვგრძნობ: ცთუნება და იმედები ილევა უკვე,
მე რომ მიყვარდა, მე რომ მწამდა და მწუხრეული
ვგოდებ, დავტირი გულის გულში დანთქმულ ტკივილებს.
მაგრამ როდესაც დაწყნარდება ტანჯული გული,
მკერდში სიცივე დაიბუდებს და გაქვავდება
და ვეღარ იგრძნობს ვერც ეულად მოხეტიალე
მზის სხივთა ნათელს, ვერც ფრინველთა ამო გალობას,
ვერც მთვარეს, უხმოდ რომ მოცურავს ღამის მინდვრებზე,
როცა მოკვდება სილამაზე ჩემთვის და როცა
მიჩუმათდება გალურსული ბუნების გვრინი,
მომეჩვენება ყოველივე სიზმრად და ნაცრად,
როცა დაგტოვებ, სიყვარულო, და მოწყენილი
მსხემივით ვივლი და ცხოვრების უხეშ ნამუსრევს
გავხარჯავ მძიმე და ამაო შრომაში, როცა
გავეშურები შემზარავი სინამდვილისკენ,
ამოვხსენი მიწის და ციერის მწარე ქარაგმას,
თუ რას მოგვაგებს ბედისწერა, საით მივყავართ,
რად მოგვისაჯეს უმწეო და ბრუნდი სიცოცხლე,
ამოვსებული მოლუღლუღე სევდის წამებით,
ვის ართობს ჩვენი ქვითინი და ჩვენი ცრემლები,
ან რაში ჰგიეს საგანთა არსი,
ან შესაქმისას რა ნაღველი ჩაჰყვა სამყაროს,
რა კაეშანი, ღვთაებრივი და უნუგეშო,
რატომ ასხამენ ხოტბას ბრძენნი იდუმალ წესრიგს,-
მე მიკვირს, თითქო სულში მძიმე ლოდი დაიძრა.
მეც ასე გავლევ წუთისოფელს, ასე უჩუმრად
და აუღელვებლად, წყნარ ფიქრებში ჩარინდებული.
მომხიბლავია ეს სიმართლე, თუმც მწუხარეა,
ადამიანთა ზრინვა-ფუსფუსს განრიდებული-
თავს შევაფარებ ღამის ნათელს, მე რახანია
აღარ მაწამებს დიდების ჟინი.
ოი, ქალღმერთო დიდებისა, შენ ცარიელი
ლანდი ხარ მხოლოდ, უფრო ბრმა ხარ და უკეთური,
ვიდრე თავად უბედურება,
ვიდრე თავად ბედნიერება,
ვიდრე ტრფობა და სიყვარული.
აზრი-მეუფე
აზრო უხრწნელო, აზრო დიადო
და უტკბესო, დაივანე ჩემში მეფურად,
ხარ დღეთა ჩემთა ნათლის სხივი საგანთიადო,
ოდეს განწირულს ნაღველი და სევდა მებურა.
ხარ საშინელი, მაგრამ ძვირფასი
და კურთხეული ზეცის ნობათი
შენ დამიბრუნე ტრფობა ძველი და მყოოფადიც.
ბუნება შენი, დაფარული და იდუმალი,
ვინ არ განსაჯა, ვინ არ იწამა!
ძალა და ხიბლი შენი კრთის და ბრწყინავს უმალვე
მისატევებლად და საფიცრად.
მაგრამ, როდესაც კაცნი ბჭობენ საოცრებაზე,
ვპოვებთ მათ სულში ახალ სხივებს, ახალ ემბაზებს.
რა ნაღვლიანი, რა მარტუღელი
გახდა გონება, რომ გაბრწყინდა შენეულ შუქით,
და სანთელივით დაიღვენთა, გაქრა მალიად
აზრები ძველი, ფუჭი და უქმი.
ვნებამ კი ტკბილი ბანგი დალია
და გაყინული სიმარტოვე ვეღარ დავძარი
და აღჩნდი სულში, როგორც ტრიალ ტრამალის კარად
მარადიული თეთრი ტაძარი.
მომეჩვენება დაღლილს არარად
ყოველდღიური დრტვინვა და შფო;;ი,
სული ტკივილებს ბნელში გალალავს
და ჩემთან მხოლოდ სიჩუმე მოდის.
არც მოლაღობე სასახლის ქორო,
არც ხმაურიან დღეთა გალობა,
იმ სიხარულით ვნეტარობ მხოლოდ,
რომელიც ჩემთვის ციდან ჩამოაქვს.
როგორც მწყურვალე მგზავრის თვალები,
როს აპენინის შიშველ და დამღრალ
მთებიდან შორეთს შეაცქერდება,
სუნთქვაშეკრული და ნამკრთალები,
და ქვევით, როგორც ცისფერი დამღა
ღელავს დაბლობი, სულს უმშვიდეს ჰანგით აღგივსებს,_
ასე მოვრბივარ შენსკენ მოღაღნე ბაღისაკენ,
სადაც ისვენებ, გაჟღენთილი მზით და სიკეთით
და სადაც ჩემი ვნება მიგელტვეს.
ვეღარ ვიწამე ამ უბედუერი
და უღიღამო ცხოვრების ძალა,
მე იმედები სხვაგან მეგულვის
მე სხვა ტკივილებს ვითმენ და ვმალავ,
ბევრჯერ ვიცრემლე, ბევრჯერ ვინანე,
სულიც მიღმიერ სინათლეს ლამობს
და მიკვირს, კაცნი რარიგ დრტვინვიან
ამ უსახური ოცნების გამო.
შენგან გავიგე, დიადო აზრო,
სიცოცხლე, რარიგ მივჩუმდები და მივილევი,
სიკვდილის შიში სულს ვეღარ აზრობს
და ვეღარ მძიძგნის ბასრი კბილებით.
ხოლო სამყარო მოცახცახე, თრთოლვით ალოკავს
ცრემელბს, შორეულ წყვდიადში ჩაშლილს,
სასცილოა ეს მრისხანე გარდუვალობა
და ღიმილით ჩავყურებ თვალში.
მე, გულგასენილს, მძულდა მუდამდღე
კაცი მდაბალი, მომატყუეს ძველმა ზღაპრებმა,
ახლა, როდესაც ვუმზერ უდარდელ
სახეებს, სული იწეწება და იხლაკნება.
ჟამი კი ბრმაა და ცარიელი
პატივმოყვარე უძლურთა და მცონართა ზედა
მომსვრელი წრფელი სინათლის, რწმენის.
დაფუტუროვდა, გამოყრუვდა და ვეღარ ხედავს
რა ფუჭი გახდა სიცოცხლე ჩვენი.
მე კი ვიცინი და თვალებს ვხუჭავ,
დაე, განქარდეს ოცნება და იმედი ფუჭად.
კეთილმა მტრებმა ჩამომართვან ხელი ალერსით,
რომ იციმციმოს ცათა კიდეგან
და სიყვარულის სხივი გადარჩეს;
ო, საუკუნევ, უმკაცრესო, თუკი უარყოფ
გონების ძალას, მე გავთელავ დაურიდებლად
შენს უცნაურ და მწარე განაჩენს.
ო, რომელ ვნებას ძალუძს უფრორე
აღანთოს სული, მიაახლოს სურვლს და მიზანს,
ვნება რომელი დაუამებს და მოუფონებს
ტანჯულს ტკივილებს, თვინიერ მისა.
ვერ დაიჭირავს ზიზღი და ზაკვა,
ვერც სიამაყე, ვეღარც პატივი,
მის წინ ყოველი უფერულდება,
იზიდავს გულებს და ატყვევებს ანდამატივით
სახელი მისი: წმინდა გონება.
ჰგიეს ამქვეყნად, რადგან ყოველი
მორჩილებს, ჰფიცავს და ემონება.
და თუ ცხოვრებას შერჩა ნათელი
მხოლოდ გონებით, მხოლოდ მისი ღვწითა და მადლით,
ჩვენ ხომ მიწაზე მოგვისროლა მკაცრმა განგებამ
და აქაც ვეღარ ვპოულობთ ადგილს,
მაგრამ გონება ამართლებს მაინც
ყოფნას და მყისვე ჩამოგვხსნის ნიღაბს,
და გული ჩვენი, შეხიზნული სევდა და ტკივილს,
ცდილობს იპოვოს სიკვდილს მიღმა
სიცოცხლე, უფრო ლაღი და ტკბილი.
რათა ვიგემო შენით საიმე
ო, ტკბილო აზრო, ძალმიძს ყოველი,
არ დავივანებ ტანჯვას მიწიერს,
შეერთვი ისევ ბნელს და ყიამეთს,
რაც რომ მწუხარე დღენი ვიწვნიე,
რაც რომ ვიტანჯე და დავისაჯე
მე უდაბნოში მოხეტიალე
და გათუთხნული წყვდიადის შმორით
კვლავაც ნეტარად ვივლი ქვიშაზე,
შხამიან გველებს, შხამიან ფიქრებს
და მოჯანჯახე ქარიშხალს შორის.
და სასიკვდილო სიმხურვალეში
კვლავ მოგანათებ თვალებს ალერსით.
არცრა სამყარო, არცრა სივრცე დაუსაზღვრელი
მომაგებს ნათელს, მხოლოდ სამოთხე
შენი, იქ ვბრწყინავ, იქ ვარსებობ, იქ დავლივლივებ
და ვეხეტები იქ დღესამომდე.
გადავივიწყე სუყველაფერი,
ჩამიქრა სულში ყველა სინათლე,
ახლა მაღლიდან შენი სუფთა თვალი დამცქერის
და სამუდამოდ იქ ვიბინადრებ.
ეს სიზმარია უკვდავ ღმერთების,
გონებავ ჩემო, უნაზესო, შენც სიზმარი ხარ,
შენც ამ მირაჟებს შეუერთდები,
რომელთაც ჟამი დავიწყების ფსკერზე გარიყავს.
მაგრამ შენში ხომ ღვთაებრივი ბურბურებს ცეცხლი,
შენში ხომ ძალა და სიცოცხლე ღვივის ალებრივ,
შენ ხომ შენთვის უხმაუროდ მიიცვალები.
მიიცვალები ჩემზე უადრეს,
ეს სიცოცხლეც ხომ ნაკადია უსაზRვრო სევდის
და ტკივილები რომ დაუამდეს
გსასოობს სული, წყალობას გვედრის.
მხოლოდ შენ დაშთი მისდა მწედ და მისდა მეოხად,
სხვა ყველაფერი, როგორც ზმანება,
განქარდა, მბოლავ ბნელს მიებარა,
უკვალოდ, უხმოდ, დაუნანებლად.
მაგრამ ოცნება დაუბინდავი
ყვავილობს ისევ უფრჭვნელ მშვენებით,
თავდავიწყება ათრთოლებს სხეულს
და ნეტარების ნიავქარში მივესვენები.
ო, ანგელოსო, რასაც ეკლიან
მიწაზე ვგრძნობდი და გატრუნულ სულში ვკეტავდი,
ჩრდილია მხოლოდ და მთრთოლარი ანარეკლია
იმ ზეციური სილამაზის, იმ სისპეტაკის,
რაც რომ მაკრთობდა, რაც მტანჯავდა, რაც მიხაროდა
წვეთია მხოლოდ ოცნებათა შენთა წყაროდან.
ოდეს გიხილე, ნუთუ მყისვე არ გაღიარე
შვებად, სამოთხედ და სასუფევლად,
ნუთუ ჩემს ბრმა და გახსნილ იარებს
გალობა შენი სალბუნს უფევდა.
ნუთუ დღემუდამ არ ვფიქრობდი შენზე მწუხარი,
ნუთუ სიზმარში არ ციმციმებდი
ანგელოსური და ღვთაებრივი
სახით უკვდავი, როგორც იმედი,
აღარც ზეცაში, აღარც მიწაზე
ვეძებ მეუფეს, როს სულს შენი ჰანგი მოესმის,
ო, ნეტარება უამესი ნეტავ სად არის,
სად არის მზერა უმშვიდესი და უწრფოესი?
ამ მჭმუნვარე და მტანჯველ სიზმარს,
რომელსაც ჩვენი ცხოვრება ჰქვია,
რარიგ იგრძნობ და გაასრულებ,
პეპოლი ჩემო! რა იმედი ცრიატებს გულში,
რა ფიქრი გდაღავს, იქნებ ლაღი, იქნებ მომწყვლელი.
წამითი-წამად გარბის ჟამი და განიმქრევა
მემკვიდრეობა შენი, მძიმე და საბრალისი,
და ყოველივე ამაოა, მიწიერ ყოფნის
უსასოობას უმზერ კვალად, შრომა და ჯაფა
განუწყვეტელი ღუნავს წელში ადამიანებს,
მაგრამ მიზანი მაინც არ ჩანს, წინ სიკვდილია,
წინ სიბნელეა, სიცივე და არარაობა.
რისად მუშაკობ, თუკი ოფლი და სისხლი შენი
მოიმკის მხოლოდ გარდაუვალ სიცარიელეს.
მიწისმთესველი, მწყემსი, მუშა-გარიჟრაჟიდან
შებინდებამდე ერკინება მიწას მდუმრიად,
რათა ცხოვრებამ დაამსხვრიოს და გადაქელოს.
მაგრამ ცხოვრება რაღა არის? რატომ მოვედით,
საით მივდივართ ასე ბრმად და ასე უაზროდ,
იქ, დღე და ღამე მეზღვაური ამაოდ ებრძვის
სასტიკ ქარაშოტს და მუშაკიც ამაოდ ჩარხავს
გამთენიამდე რკინას კისერჩაჟანგებული
და მეომარიც ამაოდ დგას სადარაჯოზე,
ან ფიცხელ ომში სისხლს ღვრის ამაოდ.
აღარცერთს ძალუძს სიკეთის და ბედნიერების
მცირე მარცვალიც მოუპოვოს საკუთარ ნაგრამს,
ან მოყვასს თვისას, ამაოა და ფუჭი გარჯა.
კაცს კი სწყურია განცხრომა და ბედნიერება
სამარადისო, მაგრამ ყრუა სოფელი ესე.
დასაბამიდან ვეძებთ, ვჭმუნავთ ხელაპყრობილნი,
ბნელში დავდივართ და მდუმარებს მეუფე ჩვენი;
ხოლო ბუნებამ, როგორც მწარე წამალი რამე,
მოგვიწყალობა გაუძლისი სურვილის წვეთი,
განწირულნი ვართ, ვერ დავამსხვრიეთ, ვერ დავამარცხებთ
დღე კი სავსეა იმედით და საწადიერით,
დღე კი ბნელია, დღე კი ყრუა და უკარება,
გახარჯულია გონი ჩვენი და სურვილები
და მოწყენისათვის აღარ რჩება ადგილი გულში;
აგრე მხეცებიც: მათ გულშიაც ღელავს წყურვილი
ბედნიერების, ამაო და მარადმედინი,
მაგრამ სიცოცხლე მათთვის ბრმა და გაუგებარი
ბრძოლაა მხოლოდ, არ აწუხებთ ფიქრი მზაფრავი,
რომ მიდის ჟამი ჩუმად და შემზარავად,
ითვლის საათი წარმავლობის დაღვრემილ წამებს.
და გვსურს ცხოვრება ჩვენი სხვათა ნებამ განაგოს,
გავექცეთ ზრუნვას, ჩავიღამოთ და ჩავყუდროვდეთ,
დავხუჭოთ თვალი, ბედისწერის გრიგალს მივენდოთ,
თუნდაც ზიზღი და სინანული ეფინოს ბაგეს.
ვამბობ: ბოროტი გარდუვალობა
მაინც გამოსწოვს ჩვენს სიცოცხლეს უტკბილეს დღეებს,
მაინც შეასმევს მწარე სამსალას
და ვეღარ გვიხსნის ვეღარც ფული, ვეღარც სიმდიდრე,
ვეღარც სამეფო პორფირი და ტახტი ოქროსი;
ვლოცავთ, ვიფიცავთ ცარიელ წლებს, ცარიელ ყოფნას
და გვეზიზღება მზის მკრჩხალი და ნათელი შუქი,
მაგრამ სიკვდილი გვზარავს მაინც და არ ვაჩქარებთ
და არ მოვუხმობთ, გულზე ხელებგადაჭდობილნი
თავდავიწყების ნიავქარში გავრბივართ ყველა
და ვიხლარტებით სიმშვიდის და ბედნიერების
ცრუ ზმანებაში; ათას წამალს, ათას მალამოს
ვებღაუჭებით, თავს ვიტყუებთ-ცრემლის, ტკივილის
და მარადიულ მწუხარების განსაქარვებლად.
აღმერთებს ზოგი სამოსელს და თმათა ხვეულებს,
მანერებს უცხოს, დაქნილ თითებს, ნაცნობ დარბაზებს,
სადაც იღვრება უცხო ხმები, უცხო მუსიკა,-
ჯიშიან ცხენებს და მოედნებს, სადაც წყვილები
როკავენ შმაგად, ვნებიანად; აღმერთებს ზოგი
ბარებს, ხეივნებს, მთვარის მკრთალი შუქით დაფენილს
და წამისწამად არ სცილდება ტუჩებს ღიმილი;
ო, იქ კი, მკერდში, მისი სულის უჟამურ ფსკერზე,
მძიმე და მკვრივი და უძრავი ცახცახებს ლოდი,
როგორც ალმასის სვეტი, ვეღარ გაალხობს უკვე
ვერც სიჭაბუკე, ვერცრა ძალა უტკბეს ბაგისა,
ვერც მომხიბლავი და ღურღუმი თვალების ცეცხლი,-
რომელთა მსგავსი ჯერ კაცთაგანს არ ღირსებია,-
ვერ ააჩქამებს, ვერ ეაკრთობს, ვერ გაანათებს.
ზოგი კი ლამობს ბედისწერას გაექცეს, მიწყივ,
იცვლის ქვეყნებს და იცვლის ჰაერს, სერავს შორეულ
ზღვათა კიდეგანს, მთა-მთა დრტვინვით დაეხეტება,
აღარ დასტოვებს დედამიწის უმცირეს ნაგლეჯს,
სამყაროს სრულად მოიხილავს, მაგრამ უბედურს
ხომალდის მაღალ ანძებიდან, როგორც აჩრდილი,
დასდევს ვიღაცის პირქუში და მარადი ნება;
ბედნიერებას და სიხარულს მოუხმობს იგი
უდასასრულო ცის ქვეშ, მაგრამ გამგმირავ ნაღველს
და მწუხარებას პოულობს მხოლოდ.
არიან სხვებიც: გულგრილნი და მოძალადენი,
ომებს და გრიგალს რომ ელტვიან, შფოთვენ და დრტვინვენ
უბიწო სისხლში ამოვლებულ სულით სუნთქავენ
და სხვის ტანჯვაში, სხვის სიკვდილსა და წამებაში
ჰპოვებენ შვებას. მათ უმაღლეს არც ვინღა არის
და აღიძვრიან. რომ წაბილწონ გონი, სინათლე
და ყოველივე, ადამის ძეს რაც შეუქმნია,
სპობენ, წამლავენ მეზობლებს და საკუთარ საყმოს,
ან შორეულ ქვეყნებისაკენ უჭირავთ თვალი.
დასარბევად და მოსაოხრად;
ომით, ვაჭრობით, საცთურებით მოდიან მერე,
ოკეანებს იქით ქრება მათი ვარსკვლავი.
შენ კი გელიან სხვა ოცნებები,
სხვა ზმანებები-უფრო ნაზი, უფრო ნათელი,
შენ გაზაფხული გიცდის, სავსე მწვანე ტოტებით
და მღელვარებით, შენ აპრილის დილა მოგელის,
როგორც უცხო რამ საჩუქარი, უსახლკაროსთვის
მძიმე, მწარე და ნაღვლიანი. შენ მოგიხმობენ
მიჩუმებული სიმღერები, მათი ხმოვანი
ძალა გიტაცებს, გაბრუებს და გულს გიხალისებს
მაგრამ წამიერ, მაგრამ ძუნწად და იშვიათად
გვიძღვნის სიცოცხლე აღტაცებას, ის ჩვენს ხილვებში
და სიზმარეთში განიბნევა... ჩვენი ოცნება
ხომ სამყაროზე უხვია და ზეცაზე წრფელი.
ბედნიერია ხომ ძეკაცი, ვისაც ოცნების
სანთელი სილში არ ჩაქრობია
და სიჭაბუკის ზმანებანი უთრთოლებს ძარღვებს.
ბედნიერია, ვინც დაღლილი და ნაწამები
ძველ ოცნებებში ცხოვრობს ისევ და ყრუ სამყაროს
ძველი იმედით აფერადებს, ამკობს, ამშვენებს:
ბედნიერია, ვინც სიკვდილს და სიცარიელეს
შთაბერავს ძალას, განაახლებს, გამოაცოცხლებს,
დე, ზეციერმა გიწყალობოს ბედი ამგვარი,
ნუ ჩაგიქრება აღტაცება და სიხარული,
შენს მფეთქავ გულში პოეზია ცოცხლობდეს მარად;
ვგრძნობ: ცთუნება და იმედები ილევა უკვე,
მე რომ მიყვარდა, მე რომ მწამდა და მწუხრეული
ვგოდებ, დავტირი გულის გულში დანთქმულ ტკივილებს.
მაგრამ როდესაც დაწყნარდება ტანჯული გული,
მკერდში სიცივე დაიბუდებს და გაქვავდება
და ვეღარ იგრძნობს ვერც ეულად მოხეტიალე
მზის სხივთა ნათელს, ვერც ფრინველთა ამო გალობას,
ვერც მთვარეს, უხმოდ რომ მოცურავს ღამის მინდვრებზე,
როცა მოკვდება სილამაზე ჩემთვის და როცა
მიჩუმათდება გალურსული ბუნების გვრინი,
მომეჩვენება ყოველივე სიზმრად და ნაცრად,
როცა დაგტოვებ, სიყვარულო, და მოწყენილი
მსხემივით ვივლი და ცხოვრების უხეშ ნამუსრევს
გავხარჯავ მძიმე და ამაო შრომაში, როცა
გავეშურები შემზარავი სინამდვილისკენ,
ამოვხსენი მიწის და ციერის მწარე ქარაგმას,
თუ რას მოგვაგებს ბედისწერა, საით მივყავართ,
რად მოგვისაჯეს უმწეო და ბრუნდი სიცოცხლე,
ამოვსებული მოლუღლუღე სევდის წამებით,
ვის ართობს ჩვენი ქვითინი და ჩვენი ცრემლები,
ან რაში ჰგიეს საგანთა არსი,
ან შესაქმისას რა ნაღველი ჩაჰყვა სამყაროს,
რა კაეშანი, ღვთაებრივი და უნუგეშო,
რატომ ასხამენ ხოტბას ბრძენნი იდუმალ წესრიგს,-
მე მიკვირს, თითქო სულში მძიმე ლოდი დაიძრა.
მეც ასე გავლევ წუთისოფელს, ასე უჩუმრად
და აუღელვებლად, წყნარ ფიქრებში ჩარინდებული.
მომხიბლავია ეს სიმართლე, თუმც მწუხარეა,
ადამიანთა ზრინვა-ფუსფუსს განრიდებული-
თავს შევაფარებ ღამის ნათელს, მე რახანია
აღარ მაწამებს დიდების ჟინი.
ოი, ქალღმერთო დიდებისა, შენ ცარიელი
ლანდი ხარ მხოლოდ, უფრო ბრმა ხარ და უკეთური,
ვიდრე თავად უბედურება,
ვიდრე თავად ბედნიერება,
ვიდრე ტრფობა და სიყვარული.
აზრი-მეუფე
აზრო უხრწნელო, აზრო დიადო
და უტკბესო, დაივანე ჩემში მეფურად,
ხარ დღეთა ჩემთა ნათლის სხივი საგანთიადო,
ოდეს განწირულს ნაღველი და სევდა მებურა.
ხარ საშინელი, მაგრამ ძვირფასი
და კურთხეული ზეცის ნობათი
შენ დამიბრუნე ტრფობა ძველი და მყოოფადიც.
ბუნება შენი, დაფარული და იდუმალი,
ვინ არ განსაჯა, ვინ არ იწამა!
ძალა და ხიბლი შენი კრთის და ბრწყინავს უმალვე
მისატევებლად და საფიცრად.
მაგრამ, როდესაც კაცნი ბჭობენ საოცრებაზე,
ვპოვებთ მათ სულში ახალ სხივებს, ახალ ემბაზებს.
რა ნაღვლიანი, რა მარტუღელი
გახდა გონება, რომ გაბრწყინდა შენეულ შუქით,
და სანთელივით დაიღვენთა, გაქრა მალიად
აზრები ძველი, ფუჭი და უქმი.
ვნებამ კი ტკბილი ბანგი დალია
და გაყინული სიმარტოვე ვეღარ დავძარი
და აღჩნდი სულში, როგორც ტრიალ ტრამალის კარად
მარადიული თეთრი ტაძარი.
მომეჩვენება დაღლილს არარად
ყოველდღიური დრტვინვა და შფო;;ი,
სული ტკივილებს ბნელში გალალავს
და ჩემთან მხოლოდ სიჩუმე მოდის.
არც მოლაღობე სასახლის ქორო,
არც ხმაურიან დღეთა გალობა,
იმ სიხარულით ვნეტარობ მხოლოდ,
რომელიც ჩემთვის ციდან ჩამოაქვს.
როგორც მწყურვალე მგზავრის თვალები,
როს აპენინის შიშველ და დამღრალ
მთებიდან შორეთს შეაცქერდება,
სუნთქვაშეკრული და ნამკრთალები,
და ქვევით, როგორც ცისფერი დამღა
ღელავს დაბლობი, სულს უმშვიდეს ჰანგით აღგივსებს,_
ასე მოვრბივარ შენსკენ მოღაღნე ბაღისაკენ,
სადაც ისვენებ, გაჟღენთილი მზით და სიკეთით
და სადაც ჩემი ვნება მიგელტვეს.
ვეღარ ვიწამე ამ უბედუერი
და უღიღამო ცხოვრების ძალა,
მე იმედები სხვაგან მეგულვის
მე სხვა ტკივილებს ვითმენ და ვმალავ,
ბევრჯერ ვიცრემლე, ბევრჯერ ვინანე,
სულიც მიღმიერ სინათლეს ლამობს
და მიკვირს, კაცნი რარიგ დრტვინვიან
ამ უსახური ოცნების გამო.
შენგან გავიგე, დიადო აზრო,
სიცოცხლე, რარიგ მივჩუმდები და მივილევი,
სიკვდილის შიში სულს ვეღარ აზრობს
და ვეღარ მძიძგნის ბასრი კბილებით.
ხოლო სამყარო მოცახცახე, თრთოლვით ალოკავს
ცრემელბს, შორეულ წყვდიადში ჩაშლილს,
სასცილოა ეს მრისხანე გარდუვალობა
და ღიმილით ჩავყურებ თვალში.
მე, გულგასენილს, მძულდა მუდამდღე
კაცი მდაბალი, მომატყუეს ძველმა ზღაპრებმა,
ახლა, როდესაც ვუმზერ უდარდელ
სახეებს, სული იწეწება და იხლაკნება.
ჟამი კი ბრმაა და ცარიელი
პატივმოყვარე უძლურთა და მცონართა ზედა
მომსვრელი წრფელი სინათლის, რწმენის.
დაფუტუროვდა, გამოყრუვდა და ვეღარ ხედავს
რა ფუჭი გახდა სიცოცხლე ჩვენი.
მე კი ვიცინი და თვალებს ვხუჭავ,
დაე, განქარდეს ოცნება და იმედი ფუჭად.
კეთილმა მტრებმა ჩამომართვან ხელი ალერსით,
რომ იციმციმოს ცათა კიდეგან
და სიყვარულის სხივი გადარჩეს;
ო, საუკუნევ, უმკაცრესო, თუკი უარყოფ
გონების ძალას, მე გავთელავ დაურიდებლად
შენს უცნაურ და მწარე განაჩენს.
ო, რომელ ვნებას ძალუძს უფრორე
აღანთოს სული, მიაახლოს სურვლს და მიზანს,
ვნება რომელი დაუამებს და მოუფონებს
ტანჯულს ტკივილებს, თვინიერ მისა.
ვერ დაიჭირავს ზიზღი და ზაკვა,
ვერც სიამაყე, ვეღარც პატივი,
მის წინ ყოველი უფერულდება,
იზიდავს გულებს და ატყვევებს ანდამატივით
სახელი მისი: წმინდა გონება.
ჰგიეს ამქვეყნად, რადგან ყოველი
მორჩილებს, ჰფიცავს და ემონება.
და თუ ცხოვრებას შერჩა ნათელი
მხოლოდ გონებით, მხოლოდ მისი ღვწითა და მადლით,
ჩვენ ხომ მიწაზე მოგვისროლა მკაცრმა განგებამ
და აქაც ვეღარ ვპოულობთ ადგილს,
მაგრამ გონება ამართლებს მაინც
ყოფნას და მყისვე ჩამოგვხსნის ნიღაბს,
და გული ჩვენი, შეხიზნული სევდა და ტკივილს,
ცდილობს იპოვოს სიკვდილს მიღმა
სიცოცხლე, უფრო ლაღი და ტკბილი.
რათა ვიგემო შენით საიმე
ო, ტკბილო აზრო, ძალმიძს ყოველი,
არ დავივანებ ტანჯვას მიწიერს,
შეერთვი ისევ ბნელს და ყიამეთს,
რაც რომ მწუხარე დღენი ვიწვნიე,
რაც რომ ვიტანჯე და დავისაჯე
მე უდაბნოში მოხეტიალე
და გათუთხნული წყვდიადის შმორით
კვლავაც ნეტარად ვივლი ქვიშაზე,
შხამიან გველებს, შხამიან ფიქრებს
და მოჯანჯახე ქარიშხალს შორის.
და სასიკვდილო სიმხურვალეში
კვლავ მოგანათებ თვალებს ალერსით.
არცრა სამყარო, არცრა სივრცე დაუსაზღვრელი
მომაგებს ნათელს, მხოლოდ სამოთხე
შენი, იქ ვბრწყინავ, იქ ვარსებობ, იქ დავლივლივებ
და ვეხეტები იქ დღესამომდე.
გადავივიწყე სუყველაფერი,
ჩამიქრა სულში ყველა სინათლე,
ახლა მაღლიდან შენი სუფთა თვალი დამცქერის
და სამუდამოდ იქ ვიბინადრებ.
ეს სიზმარია უკვდავ ღმერთების,
გონებავ ჩემო, უნაზესო, შენც სიზმარი ხარ,
შენც ამ მირაჟებს შეუერთდები,
რომელთაც ჟამი დავიწყების ფსკერზე გარიყავს.
მაგრამ შენში ხომ ღვთაებრივი ბურბურებს ცეცხლი,
შენში ხომ ძალა და სიცოცხლე ღვივის ალებრივ,
შენ ხომ შენთვის უხმაუროდ მიიცვალები.
მიიცვალები ჩემზე უადრეს,
ეს სიცოცხლეც ხომ ნაკადია უსაზRვრო სევდის
და ტკივილები რომ დაუამდეს
გსასოობს სული, წყალობას გვედრის.
მხოლოდ შენ დაშთი მისდა მწედ და მისდა მეოხად,
სხვა ყველაფერი, როგორც ზმანება,
განქარდა, მბოლავ ბნელს მიებარა,
უკვალოდ, უხმოდ, დაუნანებლად.
მაგრამ ოცნება დაუბინდავი
ყვავილობს ისევ უფრჭვნელ მშვენებით,
თავდავიწყება ათრთოლებს სხეულს
და ნეტარების ნიავქარში მივესვენები.
ო, ანგელოსო, რასაც ეკლიან
მიწაზე ვგრძნობდი და გატრუნულ სულში ვკეტავდი,
ჩრდილია მხოლოდ და მთრთოლარი ანარეკლია
იმ ზეციური სილამაზის, იმ სისპეტაკის,
რაც რომ მაკრთობდა, რაც მტანჯავდა, რაც მიხაროდა
წვეთია მხოლოდ ოცნებათა შენთა წყაროდან.
ოდეს გიხილე, ნუთუ მყისვე არ გაღიარე
შვებად, სამოთხედ და სასუფევლად,
ნუთუ ჩემს ბრმა და გახსნილ იარებს
გალობა შენი სალბუნს უფევდა.
ნუთუ დღემუდამ არ ვფიქრობდი შენზე მწუხარი,
ნუთუ სიზმარში არ ციმციმებდი
ანგელოსური და ღვთაებრივი
სახით უკვდავი, როგორც იმედი,
აღარც ზეცაში, აღარც მიწაზე
ვეძებ მეუფეს, როს სულს შენი ჰანგი მოესმის,
ო, ნეტარება უამესი ნეტავ სად არის,
სად არის მზერა უმშვიდესი და უწრფოესი?