მივმართავ სკოლადამთავრებულებს
ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე არასდროს ჩავარდნილა კაცობრიობა ასეთ საგონებელში. ერთ გზას სასოწარკვეთისა და სრული უიმედობისკენ მივყავართ. მეორეს – საბოლოო გადაშენებისკენ. ვილოცოთ, რომ სწორი არჩევანის გასაკეთებლად საკმარისი სიბრძნე აღმოგვაჩნდეს.
სხვათა შორის, ამ ყველაფერზე ამქვეყნიური ამაოების შეგრძნებით კი არა, ყოფიერების აბსოლუტურ უაზრობაში კოშმარული დარწმუნებულობით ვსაუბრობ, რაც შეიძლება, შეცდომით, ვინმემ პესიმიზმად აღიქვას.
არა, ეს არ არის პესიმიზმი. ეს ჯანსაღი დამოკიდებულებაა თანამედროვე ადამიანის ტრაგედიისადმი. (“თანამედროვე ადამიანში” იგულისხმება ნებისმიერი, დაბადებული ნიცშეს განცხადების - “ღმერთი მოკვდა” - შემდეგ და ჰიტ “მინდა, ხელს ხელზე გიჭერდე”- ს ჩაწერამდე). ეს ტრაგედია ორნაირად შეიძლება აღიწეროს, თუმცა ლინგვისტ-ფილოსოფოსებს ურჩევნიათ, მათემატიკურ განტოლებამდე დაიყვანონ იგი - ადვილი ამოსახსნელიც იქნება და საფულეში ჩადებულს თან იოლად ატარებ.
ყველაზე მარტივი სახით პრობლემა ასე წარმოგვიდგება: შესაძლებელია თუ არა ცხოვრების აზრის წვდომა, ჩემი შარვლის ზომისა და წელის გარშემოწერილობის გათვალისწინებით?
ეს ძალიან რთული კითხვაა და ვხვდებით, რომ მეცნიერებამ ვერ გაამართლა მოლოდინი. რა თქმა უნდა, მან ბევრი სნეულების დამარცხება შეძლო, გენეტიკური კოდი გაშიფრა, ადამიანები მთვარეზეც კი აიყვანა, მაგრამ დატოვეთ ოთხმოცი წლის მოხუცი ოთახში ორ ახალგაზრდა მედდასთან ერთად და არაფერიც არ მოხდება. ნამდვილი პრობლემები ხომ უცვლელია.
ბოლოს და ბოლოს, შესაძლებელია თუ არა, რომ ადამიანის სული მიკროსკოპით დავინახოთ? ალბათ კი – მაგრამ აუცილებლად ძალიან კარგი უნდა იყოს, ორი ოკულარული მილით. ვიცით, რომ ყველაზე თანამედროვე კომპიუტერის ტვინიც კი არ არის ისეთი სრულყოფილი, როგორც მწერების. ჰო, ეს ზოგიერთ ჩვენს ახლობელზეც შეიძლებოდა გვეთქვა, მაგრამ მათ ხომ მხოლოდ ქორწილებზე და მსგავს განსაკუთრებულ შემთხვევებში ვხვდებით.
მეცნიერება ისეთი რამ არის, რაზეც მუდმივად ვართ დამოკიდებულნი. მკერდის არეში ტკივილს თუ ვიგრძნობ, მაშინვე რენტგენზე გავლა მომიწევს. ნეტა დასხივებისგან უფრო დიდი პრობლემები ხომ არ გამიჩნდება? სანამ ამას შევიტყობდე, ქირურგიულ განყოფილებაში მაწვენენ. ბუნებრივია, როცა ჟანგბადის ბალიშს მაძლევენ, სწორედ მაშინ გადაწყვეტს სტაჟიორი, რომ სიგარეტს მოუკიდოს. ამის შემდეგ კი მსოფლიოს სავაჭრო ცენტრს პიჟამაში გამოწყობილი გადავუფრენ. ეს არის მეცნიერება?
რა თქმა უნდა, მეცნიერებამ ყველის პასტერიზება გვასწავლა. რა გვეთქმის - მთვრალ კომპანიაში ყველი თავშესაქცევი რამ არის. რასაც ნამდვილად ვერ ვიტყვით წყალბადის ბომბზე. გინახავთ ვინმეს, რა ხდება, თუ მაგიდიდან შემთხვევით გადმოგორდა?
განა დაეხმარება მეცნიერება მას, ვინც მარადიულ გამოცანებს შეეჭიდა? როგორ გაჩნდა სამყარო? რამდენი ხნის წინ? ყველაფერი აფეთქებით დაიწყო თუ ღვთის სიტყვით? თუ ამ უკანასკნელმა მისცა დასაბამი, ნუთუ არ შეეძლო უფალს, ორი კვირით ადრე წარმოეთქვა იგი, სანამ უფრო თბილი ამინდი იყო? კონკრეტულად რას გულისხმობენ, როცა ამბობენ, რომ “ადამიანი მოკვდავია”? ცხადია, ეს კომპლიმენტი არ არის.
სამწუხაროდ, რელიგიაც ვეღარ ზემოქმედებს განწყობაზე. მიგელ დე უნამუნო კი წერს აღფრთოვანებით “გონის მარადიულ ურყევობაზე”, მაგრამ ამაზე ხომ ყველას არ მიუწვდება ხელი. განსაკუთრებით, თეკერეის კითხვისას. ხშირად ვფიქრობ ხოლმე, როგორი საამური იყო პირველყოფილი ადამიანის ცხოვრება, ყოვლისშემძლე, კეთილი შემოქმედის რომ სჯეროდა. წარმომიდგენია ამ კაცის იმედგაცრუება, როცა შეამჩნია, როგორ გასუქდა მისი ცოლი.
თანამედროვე ადამიანს, რა თქმა უნდა, ასეთი სულიერი სიმშვიდე არა აქვს. ის ურწმუნოების უფსკრულშია გადაჩეხილი. მოდური სიტყვა რომ ვიხმაროთ, “გაუცხოებულია”. მას ომის საშინელებები უნახავს, საკუთარ თავზე გამოუცდია სტიქიური უბედურებები და მარტოხელათა ბარებშია ნამყოფი.
ჩემი უახლოესი მეგობარი, ჟაკ მონო ხშირად საუბრობს ხოლმე სამყაროს ქაოსურობის შესახებ. მას სჯერა, რომ ამქვეყნად ყველაფერი შემთხვევითობის შედეგად გაჩნდა, გარდა მისი საუზმისა, რომელიც – არა, ამაში ეჭვი არ ეპარება – დიასახლისმა მოუმზადა.
რა თქმა უნდა, ღვთაებრივი ჩანაფიქრის რწმენა სიმშვიდით გვავსებს, თუმცა ადამიანური პასუხისმგებლობისგან არ გვათავისუფლებს. განა ჩემი მოყვასის დარაჯი არა ვარ? ვარ. თუ გაინტერესებთ, პირადად მე ამ პატივს და ღირსებას ქალაქის ზოოპარკის მცველებთან ვიყოფ.
ღმერთის გარეშე თავს მიუსაფრად ვგრძნობთ, რის გამოც ტექნიკური პროგრესი გავაღმერთეთ. როგორ ახსნის ტექნოლოგია იმას, რომ ახლათახალი “ბიუიკი”, რომელსაც ჩემი საუკეთესო მეგობარი ნატ ზიპსკი მართავდა, პირდაპირ რესტორან “ფრინველთა ნეტარების” ვიტრინას შეაფრინდა და ასობით მოსადილე აქეთ-იქით მიმოფანტა?
ოთხი წლის განმავლობაში ჩემს ტოსტერს ერთხელაც არ უმუშავია ისე, როგორც საჭიროა. ინსტრუქციის მიხედვით, ჭრილში პურის ორ ნაჭერს ვდებ და რამდენიმე წამში მათ შაშხანასავით გაისვრის ხოლმე. ადრე ცხვირიც კი გაუტეხა ჩემს საყვარელ ქალს. ჩვენ კი იმედი გვაქვს, რომ ქანჩები, ჭანჭიკები და ელექტროობა ყველა პრობლემას გადაგვიჭრის?
ჰო, ტელეფონი კარგი რამ არის – მაცივარიც – კონდიციონერიც. მაგრამ არა ყველა კონდიციონერი. მაგალითად, ჩემი დის, ჰენის. მისი საშინლად ხმაურობს და არ აგრილებს. ხელოსანი გამოიძახეს, რის შემდეგაც უარესი დაემართა. “მეტი რა გზაა, ახალი უნდა შეიძინოთ”, - უთხრა მან. ჩემმა დამ დაიჩივლა, მაგრამ ხელოსანმა სთხოვა, აღარ შემაწუხოთო. ნამდვილად გაუცხოებული იყო ეს კაცი. არადა, სულ იღიმებოდა.
უბედურება ის არის, რომ ტექნოკრატიულ საზოგადოებაში ცხოვრებისთვის არ მოგვამზადეს. სამწუხაროდ, ჩვენი პოლიტიკოსები ან არაკომპეტენტურები არიან, ან კორუმპირებულები. ხან ერთიცა და მეორეც. მთავრობა პატარა ადამიანის მოთხოვნილებებს არ ითვალისწინებს. საღამოს შვიდის ხუთ წუთზე შენს კონგრესმენთან დარეკვას უკვე აზრი აღარა აქვს. არ უარვყოფ, რომ დემოკრატია ჯერ კიდევ მართვის საუკეთესო ფორმაა. დემოკრატიულ ქვეყანაში, სულ ცოტა, ადამიანის უფლებებს მაინც იცავენ. არცერთი მოქალაქის წამება ან უსაფუძვლოდ დაპატიმრება არ შეიძლება, არც ბროდვეის ზოგიერთი შოუს ძალდატანებით ჩვენება.
რა თქმა უნდა, შედარებაც არ შეიძლება იმასთან, რაც საბჭოთა კავშირში ხდება. ტოტალიტარულ სახელმწიფოში ადამიანი, მხოლოდ სტვენის გამო, შეიძლება ოცდაათი წლით მოხვდეს შრომა-გამასწორებელ კოლონიაში. ხოლო თუ თხუთმეტი წლის შემდეგ სტვენას კიდევ არ შეწყვეტს, მას აუცილებლად დახვრეტენ.
ამ მხეცურ ფაშიზმთან ერთად მისი მეწყვილე – ტერორიზმიც დააბიჯებს. ხანგრძლივი ისტორიის მანძილზე ადამიანს ასეთი შიშით არასოდეს დაუჭრია ხბოს კატლეტი – უცებ რომ აფეთქდეს?! ძალადობა ძალადობას შობს, 1990 წლისთვის კი, სავარაუდოდ, ადამიანთა შორის ურთიერთობის ყველაზე გავრცელებული ფორმა ერთმანეთის გატაცება იქნება.
მოსახლეობის სიჭარბე პრობლემებს უკიდურესად გაამწვავებს. ციფრები გვეუბნება, რომ დედამიწაზე იმაზე ბევრად მეტი ადამიანი ცხოვრობს, ვიდრე ყველაზე მძიმე როიალის გადასაადგილებლად არის საჭირო. თუ ხალხს გამრავლების შეწყვეტისკენ არ მოვუწოდებთ, 2000 წლისთვის სასადილო ოთახიც აღარ შეგვრჩება და მოგვიწევს, მაგიდა უცნობებს დავადგათ თავზე. ისინიც მთელი ერთი საათი გაუნძრევლად უნდა ისხდნენ, სანამ სადილობას დავასრულებთ. რა თქმა უნდა, ენერგეტიკული კრიზისიც იქნება და ავტომფლობელებს ზუსტად იმდენ ბენზინს ჩაუსხამენ, მანქანების ნახევარი მეტრით უკან დაწევა რომ შეძლონ.
ამ გამოწვევის მიღების ნაცვლად, ნარკოტიკებითა და სექსით თავშექცევას გადავყევით. ჩვენ დაუშვებლად, ზედმეტად ლიბერალურ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ. არასდროს ასე არ აყვავებულა პორნოგრაფია. თან ეს ფილმებიც რა უხარისხოა, დეტალებს ვერაფრით გაარჩევს კაცი!
ჩვენ ის ადამიანები ვართ, ვისაც გამოკვეთილი მიზნები არა აქვს. ჩვენ არასოდეს გვისწავლია სიყვარული. ჩვენ ლიდერების და თანმიმდევრული პროგრამების ნაკლებობას განვიცდით. სულიერი საყრდენი დავკარგეთ. მარტოები დავეხეტებით ამ სამყაროში და ტკივილისა თუ სასოწარკვეთისგან ერთმანეთს ხშირად მხეცური ძალადობით შეურაცხვყოფთ. საბედნიეროდ, ზომიერების გრძნობა არ გვღალატობს.
ამ ყველაფერს თუ შევაჯამებთ, ცხადი გახდება, რომ მომავალი წარმოუდგენელ შესაძლებლობებს გვთავაზობს, თუმცა მახეც ბევრგან არის დაგებული. როგორღაც უნდა მოვახერხოთ ხაფანგებს შორის გაძრომა, შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენება და საღამოს ექვსი საათისთვის შინ დაბრუნებაც.
*გამოქვეყნდა “ნიუ იორკ ტაიმსში” 1979 წელს.
კუგელმასის შემთხვევა
კუგელმასი, სითი-კოლეჯში ლიტერატურის პროფესორი, მეორედაც უიღბლოდ დაქორწინდა. დაფნა კუგელმასი მეტად თავქარიანი აღმოჩნდა. პირველ ცოლთან, ფლოსთან, მას ორი მოსულელო ვაჟიშვილი ჰყავდა და ყელამდე იყო ჩაფლული ალიმენტებსა თუ შთამომავლობაზე ზრუნვის გაწამაწიაში.
- ნუთუ უნდა მცოდნოდა, რომ ყველაფერი ასე ცუდად შემომიბრუნდებოდა? შეჰკნავლა ერთხელ კუგელმასმა თავის ფსიქოანალიტიკოსს. - დაფნა ხომ დამპირდა! ვინ წარმოიდგენდა, რომ თავს აიშვებდა და პლაჟის ბურთივით გაიბერებოდა. ჰო, კიდევ, ცოტა ფულიც ჰქონდა, რაც, თავისთავად, დაქორწინების წინაპირობას არ წარმოადგენს, მაგრამ არც არაფერს ავნებს ჩემსავით ანგარიშგასაწევ კაცს. ხვდებით, რას ვამბობ?
კუგელმასი მელოტი და დათვივით ბანჯგვლიანი იყო, მაგრამ სული ნამდვილად ჰქონდა.
- ახალი ქალი მჭირდება, რომანი მჭირდება. შეიძლება, ერთი შეხედვით არ ჩანს, მაგრამ ისეთი კაცი ვარ, რომლისთვისაც რომანტიკა აუცილებელია. ნაზი გრძნობები მჭირდება, ფლირტი მჭირდება. თანდათან ხომ არ ვახალგაზრდავდები, ჰოდა, სანამ გვიან არ არის, მინდა, სექსით დავტკბე ვენეციაში, გონებამახვილურად ვიხუმრო კაზინო “21”-ში, მორცხვი მზერა გავაპარო სანთლის შუქზე, ხელში წითელი ღვინით. გესმით, რას ვამბობ?
დოქტორ მანდელმა სკამზე გვერდი იცვალა და უთხრა:
- რომანი არაფერს შეცვლის. თქვენ რეალობას ხართ მოწყვეტილი. თქვენი პრობლემები გაცილებით ღრმაა.
- რასაკვირველია, საკმაოდ თავშეკავებული ვიქნები, - განაგრძო კუგელმასმა. - მეორე განქორწინებას ვერ გადავიტან. დაფნა სულს ამომხდის.
- მისტერ კუგელმას...
- სითი-კოლეჯიდან არ უნდა იყოს, იმიტომ რომ დაფნაც იქ მუშაობს. არა, ფაკულტეტზე ისეთიც არავინ არის, თუმცა სტუდენტ გოგონებს შორის...
- მისტერ კუგელმას...
- დამეხმარეთ. წუხელ სიზმარი დამესიზმრა. მდელოზე ვხტოდი, ხელში პიკნიკის კალათით და კალათზე ეწერა: “ვარიანტები”. მერე კი დავინახე, რომ კალათში ნახვრეტი იყო.
- მისტერ კუგელმას, ყველაზე უარესი, რისი გაკეთებაც შეგიძლიათ, მოქმედების დაწყებაა. უბრალოდ, თქვენი გრძნობები უნდა გამოხატოთ და ჩვენ ერთად შევეცდებით მათ გაანალიზებას. საკმაოდ დიდი ხანია, მკურნალობთ, ისიც იცით, რომ ერთ ღამეში ჯერ არავინ გამოჯანმრთელებულა. და ბოლოს, ფსიქოანლიტიკოსი ვარ, ჯადოქარი ხომ არა!
- ჰო, ალბათ ჯადოქარი მჭირდება, - თქვა კუგელმასმა და წამოდგა. მისი ფსიქოთერაპიაც აქ დამთავრდა.
ორი კვირის შემდეგ, როდესაც კუგელმასი და ფლორა ძველი ავეჯივით იღუშებოდნენ საკუთარ ბინაში, ტელეფონმა დარეკა.
- მე ავიღებ, - თქვა კუგელმასმა. - ალო.
- კუგელმასი? - იკითხა ხმამ. - კუგელმას, პერსკი ვარ.
- ვინ?
- პერსკი. ისე წარმოგიდგეთ, როგორც დიდი პერსკი?
- უკაცრავად?
- გავიგე, მთელ ქალაქში ჯადოქარს ეძებთ, თქვენს ცხოვრებაში ცოტაოდენი ეგზოტიკა რომ შემოიტნოს. ჰო თუ არა?
- ჩშშშ, - კუგელმასმა დაიჩურჩულა. - არ დაკიდოთ. საიდან რეკავთ, პერსკი?
მომდევნო შუადღით მან სამ ნაბიჯად აირბინა ბრუკლინის ღარიბული კვარტლის სანახევროდ მინგრეული სახლის კიბე. ბნელ ჰოლში მიმოიხედა, ის კარი იპოვა, რომელსაც ეძებდა და ზარი დარეკა. “აი, ამას კი ვინანებ,” –გაივლო გულში.
ორ წამში მას დაბალი, გამხდარი კაცი მიესალმა, რომელიც თითქოს ცვილისგან იყო ჩამოსხმული.
- თქვენ ხართ პერსკი დიდი? - ჰკითხა კუგელმასმა.
- დიდი პერსკი. ჩაი გნებავთ?
- არა, რომანტიკა მინდა. მუსიკა მინდა. სიყვარული და სილამაზე მინდა.
- ჩაი არ გნებავთ? საოცარია. კარგი, დაბრძანდით.
პერსკი მეორე ოთახში გავიდა და კუგელმასმა ყუთებისა თუ ავეჯის გადაადგილების ხმა გაიგონა. დაბრუნებისას ჭრაჭუნაბორბლებიან დიდ ნივთს მოაგორებდა. მან ძველი აბრეშუმის რამდენიმე ცხვირსახოცი აიღო, ყუთის თავზე რომ ეწყო და მტვერს სული შეუბერა. ეს ცუდად გალაქული, იაფფასიანი ჩინური კარადა აღმოჩნდა.
- პერსკი, - თქვა კუგელმასმა. - ითვალთმაქცებთ, არა?
- ყურადღებით იყავით, - თქვა პერსკიმ. - მშვენიერი ტრიუკია. გასულ წელს პითიას რაინდების თავყრილობისთვის დავამუშავე, მაგრამ ბილეთები არ გაიყიდა. შეძვერით კარადაში.
- რატომ? დაშნებს გაუყრით და რამე?
- აქ დაშნებს ხედავთ?
კუგელმასი დაიმანჭა და ბუზღუნით შეძვრა კარადაში. ცხვირწინ უხეშ ფანერზე მიწებებული ორიოდე უშნო მთის ბროლი შეამჩნია. “ეს რომ მასხრობა იყოს...”, ჩაიბურტყუნა მან.
- გარკვეულწილად, ასეცაა. ახლა, ყურადღებით მისმინეთ. თუ კარადაში თქვენთან ერთად რომელიმე რომანს მოვათავსებ, კარს დავკეტავ და სამჯერ დავაკაკუნებ, წამსვე იმ წიგნში აღმოჩნდებით.
კუგელმასის სახემ სკეპტიკური გამომეტყველება მიიღო.
- წმინდა წყლის სიმართლეა, - თქვა პერსკიმ. - ხელი გამიხმეს, ასე თუ არ იყოს. თუმცა რომანი აუცილებელი არ არის. მოთხრობა, პიესა, ლექსი... შეგიძლიათ, მსოფლიოს საუკეთესო მწერლების მიერ შექმნილი ქალებიდან ნებისმიერს შეხვდეთ. ვისზეც კი გიოცნებიათ. ნებისმიერი ჩანაფიქრის განხორციელებას მოახერხებთ საუკეთესოთა შორის საუკეთესოებთან, ხოლო როცა მოგბეზრდებათ, შემომძახეთ და ნახევარ წამში უკან დაგაბრუნებთ.
- მითხარით, პერსკი, ამბულატორიული მკურნალობის კურსს გადიხართ?
- გეუბნებით, ეს მაღალი კლასის მომსახურებაა.
კუგელმასი მაინც სკეპტიკურად იყო განწყობილი.
- რას ამბობთ, განა შესაძლებელია, ამ უვარგის, თვითნაკეთ ყუთში ისე ვიმოგზაურო, როგორც თქვენ აღწერთ?
- ოც დოლარად კი.
კუგელმასმა საფულე ამოიღო.
- მაშინ დავიჯერებ, როცა ჩემი თვალით ვნახავ, - თქვა მან.
პერსკიმ შარვლის ჯიბეში ჩაიდო ფული და წიგნის თაროებისკენ შებრუნდა.
- კარგი, ვისთან გსურთ შეხვედრა? და კერი? ჰესტერ პრინი? ოფელია? იქნებ ვინმე სოლ ბელოუს რომანებიდან? ტემპლ დრეიკზე რას იტყვით? თუმცა თქვენი ასაკის კაცისთვის ეს თავის ატკიებას ნიშნავს.
- ფრანგი. მინდა, ფრანგი საყვარელი მყავდეს.
- ნანა?
- არა, არ მინდა, რომ ფულს ვუხდიდე.
- ნატაშა “ომი და მშვიდობიდან”?
- ფრანგი-მეთქი, ვთქვი. ვიცი! ემა ბოვარიზე რას იტყვით? სწორედ ის არის, ვინც მინდა.
- კუგელმას, იგი თქვენია. დამიყვირეთ, როცა აღარ გენდომებათ.
პერსკიმ ფლობერის რომანის თხელყდიანი გამოცემა შეაგდო კარადაში.
- დარწმუნებული ხართ, რომ უსაფრთხოა? - იკითხა კუგელმასმა, როდესაც პერსკი კარის დაკეტვას შეუდგა.
- უსაფრთხო... განა არის რამე უსაფრთხო ამ შეშლილ სამყაროში?
მან სამჯერ დააკაკუნა კარადაზე და შემდეგ კარი გამოაღო.
კუგელმასი გამქრალიყო. სწორედ ამ დროს ის იონვილში, შარლისა და ემას საძინებელში აღმოჩნდა. მისგან ზურგშექცევით მდგარი მშვენიერი ქალი საწოლს მარტოდმარტო ალაგებდა. “ვერ დავიჯერებ,” ფიქრობდა კუგელმასი, თან დოქტორის მომხიბლავ ცოლს აშტერდებოდა. - “ზებუნებრივია. აქ ვარ. ეს ის არის”.
ემა გაოგნებული შემობრუნდა.
- ღმერთო ჩემო, როგორ შემაშინეთ, - თქვა მან.
- ვინ ხართ? - ის დახვეწილი ინგლისური თარგმანის სიტყვებით ლაპარაკობდა, როგორც იმ თხელყდიან წიგნში.
“ჭკუიდან გადავალ”, გაიფიქრა კუგელმასმა. მერე კი, როცა გააცნობიერა, რომ ემამ მას მიმართა, თვითონაც წარმოთქვა:
- უკაცრავად. სიდნეი კუგელმასი ვარ სითი კოლეჯიდან. ლიტერატურის პროფესორი გახლავართ. ნიუ იორკის სითი-კოლეჯი იცით? ქალაქის ზემო მხარეს მდებარეობს. მე - უჰ, ჯანდაბა!
ემა ბოვარიმ გამომწვევად გაუღიმა და უთხრა:
- ხომ არ დალევდით? იქნებ ერთი ჭიქა ღვინო?
“რა მშვენიერი ქალია”, გაიფიქრა კუგელმასმა. ისეთი კონტრასტი იყო იმ ტროგლოდიტთან, რომელიც მის სარეცელს იყოფდა! უცებ დაუძლეველი სურვილი იგრძნო, მკლავებში მოექცია ეს მოჩვენება და ეთქვა, რომ მთელი ცხოვრება ასეთ ქალზე ოცნებობდა.
- დიახ, ღვინო, - ამოიხავლა მან. - თეთრი. არა, წითელი. არა, არა, თეთრი. თუ შეიძლება, თეთრი.
- შარლი მთელი დღე შინ არ იქნება, - თქვა ემამ კეკლუცად და მრავალმნიშვნელოვნად.
ღვინის დალევის შემდეგ ისინი მშვენიერი ფრანგული სოფლის შემოგარენში სასეირნოდ გაემართნენ.
- მუდამ ვოცნებობდი, რომ ერთ დღს გამოჩნდებოდა იდუმალი უცნობი და მიხსნიდა უხეში პროვინციული ცხოვრების მონოტონურობისგან, - ამბობდა ემა, თან ხელს ხელზე უჭერდა. მათ პატარა ეკლესიას გვერდით ჩაუარეს.
- მომწონს, რაც გაცვია, - დაიჩურჩულა ემამ, - აქ მსგავსიც არაფერი მინახავს. ეს ისეთი... თანამედროვეა.
- ამას სპორტულები ჰქვია, - უპასუხა მან რომანტიკულად. - ჩამოფასებულში გადავაწყდი.
ქალს მოულოდნელად აკოცა. მომდევნო საათი მათ ხის ჩრდილში გაატარეს, ჩურჩულებდნენ და ერთმანეთს მრავალმნიშვნელოვანი გამოხედვით ესაუბრებოდნენ. შემდეგ კუგელმასი წამოჯდა. გაახსენდა, რომ დაფნას უნდა შეხვედროდა “ბლუმინდეილთან”.
- უნდა წავიდე, - უთხრა მას. - მაგრამ არ იდარდო, დავბრუნდები.
- იმედი მაქვს, - უპასუხა ემამ.
კუგელმასმა ვნებიანად აკოცა, მერე კი ორივენი სახლის გზას გაუყვნენ. მან ემას სახე ხელისგულებს შორის მოიქცია, კიდევ ერთხელ აკოცა და დაიყვირა:
- ოკეი, პერსკი! ოთხის ნახევარზე “ბლუმინდეილში” უნდა ვიყო.
ტკაცუნის ხმა გაისმა და კუგელმასი ისევ ბრუკლინში აღმოჩნდა.
- აბა? მოგატყუეთ? - მოზეიმე იერით ჰკითხა პერსკიმ.
- მომისმინე, პერსი, უკვე მაგვიანდება ლექსინგტონ ავენიუზე ჩემს კატორღულ ბორკილებთან. როდის შემიძლია კიდევ მოსვლა? ხვალ?
- სიამოვნებით. ოცი დოლარი არ დაგავიწყდეთ. ეს ამბავიც არავისთან წამოგცდეთ.
- ჰოო? მე კიდევ რუპერტ მერდოკთან დარეკვას ვაპირებდი.
კუგელმასმა ტაქსი გააჩერა და ქალაქის ცენტრისკენ გავარდა. მისი გული ხტოდა, ცეკვავდა. “შეყვარებული ვარ”, - ფიქრობდა, - “არაჩვეულებრივი საიდუმლო მაქვს”. როგორ მიხვდებოდა ის, რომ სწორედ იმ დროს, მთელი ქვეყნის კლასებსა და აუდიტორიებში, მოსწავლეები თუ სტუდენტები მასწავლებლებს ეკითხებოდნენ: “ვინ არის ეს პერსონაჟი მეასე გვერდზე? მელოტი ებრაელი მადამ ბოვარის კოცნის?” სიუ ფოლსში (სამხრეთ დაკოტა) მასწავლებელმა ამოიოხრა და გაიფიქრა: ოჰ, ეს ბავშვები, ღმერთო ჩემო... მოსაწევი ბალახები, გულძმარვა... რა არ უტრიალებთ თავში!
დაფნა სააბაზანო მოწყობილობის განყოფილებაში აღმოაჩინა კუგელმასმა, როცა ქოშინით შევარდა “ბლუმინდეილში”.
- სად იყავი? - მივარდა ცოლი. - ხუთის ნახევარია.
- საცობში გავიჭედე, - უთხრა მან.
კუგელმასი მომდევნო დღესაც ესტუმრა პერსკის და რამდენიმე წუთში ისევ სასწაულებრივად აღმოჩნდა იონვილში. მისი დანახვისას ემამ აღელვება ვერ დამალა. მათ რამდენიმე საათი გაატარეს ერთად, იცინოდნენ და ერთმანეთს საკუთარი განსხვავებული წარსულის შესახებ უყვებოდნენ. სანამ დაშორდებოდნენ, სექსიც მოასწრეს. “ღმერთო ჩემო, მადამ ბოვარისთან ვწევარ”, ჩურჩულებდა თავისთვის კუგელმასი, - “მე, პირველ კურსზე ინგლისურში რომ ჩავიჭერი”.
დრო გადიოდა. ამასობაში კუგელმასმა მრავალჯერ მოინახულა პერსკი და ინტიმური, ვნებიანი ურთიერთობა გააბა ემა ბოვარისთან.
- ყოველთვის შეამოწმეთ, პერსკი. ხომ იცით, წიგნის ასმეოცე გვერდამდე უნდა გამოვჩნდე, - უთხრა ერთ დღეს კუგელმასმა ჯადოქარს. - ყოველთვის მანამდე უნდა შევხვდე ემას, ვიდრე იმ როდოლფს გადაეყრება.
- რატომ? - გაუკვირდა პერსკის. - მისი დროის დაკავება არ შეგიძლიათ?
- მისი დროის დაკავება! ის ხომ უტიტულო აზნაურია. ამ ვაჟბატონებს მხოლოდ არშიყობა და ცხენების ჭენება შეუძლიათ. მე თუ მკითხავ, ისეთია, ქალების მოდების ჟურნალებში რომ არიან გამოჭიმულნი, ჰელმუტ ბერგერის ვარცხნილობით. ემასთვის კი დიდ ვინმეს წარმოადგენს.
- ქმარი ვერაფერს ხვდება?
- სადა აქვს ამის თავი! ერთი უღიმღამო პატარა ფელდშერია, რომელიც განგებამ იმ გადარეულს გადაჰყარა. ათ საათზე უკვე დასაძინებლად წვება, ის კი საცეკვაო ფეხსაცმელებს იცვამს. ჰო, კარგი... აბა, დროებით.
კუგელმასი კიდევ ერთხელ შევიდა კარადაში და ერთ წამში ისევ ბოვარის მამულში, იონვილში, აღმოჩნდა.
- როგორ ხარ, გვრიტუნია? - ჰკითხა ემას.
- ო, კუგელმას, - ამოიოხრა მან. - რამდენის მოთმენა მიწევს, რომ იცოდე. წუხელ იმ ვაჟბატონს დესერტის დროს ჩაეძინა. მე სული მიკაწკაწებს “მაქსიმსა” და ბალეტზე, ამ დროს კი, რატომღაც, ხვრინვა მესმის.
- ყველაფერი კარგადაა, ძვირფასო, მე ხომ შენთან ვარ, - თქვა კუგელმასმა და მოეხვია. “დავიმსახურე”, გაიფიქრა მან, როცა ცხვირი ემას თმაში ჩარგო, მისი ფრანგული სუნამოს სუნი იგრძნო. - “საკმაოდ დავიტანჯე. საკმაოდ ბევრი გადავუხადე ფსიქოანალიტიკოსებს. თავდაუზოგავად ვეძებდი. ის ახალგაზრდაა, სრულწლოვანი, და მეც აქ ვარ, ლეონიდან რამდენიმე ფურცლის იქით და ზუსტად როდოლფის წინ. წიგნის სწორ თავებში თუ გამოვჩნდები, კარგ ამბებშიც მოვხვდები”.
რა თქმა უნდა, ემაც ასევე ბედნიერი იყო. მას მღელვარება მოსწყურებოდა, კუგელმასის მიერ მოყოლილ ამბებს ბროდვეის ღამის ცხოვრებაზე, სწრაფ მანქანებსა და ჰოლივუდის მსახიობებსა თუ ტელე-ვარსკვლავებზე ერთიანად დაეტყვევებინა ახალგაზრდა ფრანგი ლამაზმანი.
- ო. ჯეი სიმპსონზე კიდევ მომიყევი, - ემუდარებოდა იგი იმ საღამოს, როცა კუგელმასთან ერთად აბატ ბურნისიენის ეკლესიის ახლოს სეირნობდა.
- რისი თქმა შემიძლია? დიდებული ადამიანია. შეტევაში ყველა რეკორდი მოხსნა. ისეთი მოძრაობები აქვს... მასთან სხვები ვერაფრს ხდებიან.
- და “ოსკარი”? - თქვა ემამ მეოცნებე იერით. - მისთვის ყველაფერს მივცემდი.
- ჯერ ნომინაციაში უნდა წარგადგინონ.
- ვიცი. უკვე ამიხსენი. დარწმუნებული ვარ, მსახიობობას შევძლებ. რა თქმა უნდა, წამეცადინება დამჭირდება. იქნებ სტრასბერგთან? ჰო, თუ კარგი აგენტიც მეყოლება...
- ვნახოთ, ვნახოთ. პერსკის დაველაპარაკები.
იმ ღამით, ჯადოქრის ბინაში მშვიდობით დაბრუნების შემდეგ, კუგელმასმა დიდ ქალაქში ემას სტუმრობის წინადადება წამოაყენა.
- მოვიფიქრებ, - თქვა პერსკიმ. - იქნებ შევძლო კიდეც, უფრო უცნაური ამბებიც მომხდარა.
რასაკვირველია, მათ ვერცერთის გახსენება ვერ შეძლეს.
- სად ჯანდაბაში დადიხარ? - შეუღრინა დაფნამ, როცა კუგელმასი შინ გვიან საღამოს დაბრუნდა. - ვინმე კახპას ხომ არ გადაეკიდე?
- მეც მნახე რა..., - უპასუხა კუგელმასმა დაღლილი კაცის იერით. - ლეონარდ პოპკინთან ვიყავი. პოლონეთის სოციალისტური სოფლის მეურნეობის შესახებ ვმსჯელობდით. ხომ იცნობ პოპკინს. აფრენს ამ თემაზე.
- ბოლო დროს რაღაც უცნაური გახდი, - თქვა დაფნამ. - გაუცხოებული. იცოდე, მამაჩემის დაბადების დღე არ დაგავიწყდეს. ამ შაბათსაა.
- ჰო, აბა, რა, აბა, რა, - თქვა კუგელმასმა და სააბაზანოსკენ გაემართა.
- მთელი ოჯახი იქ იქნება. ტყუპებსაც ვნახავთ. ბიძია ჰემიშსაც. უფრო თავაზიანი უნდა იყო ბიძია ჰემიშთან, იცი, როგორ უყვარხარ?
- ტყუპები, მშვენიერია, - თქვა კუგელმასმა, სააბაზანოს კარი მიიკეტა და ცოლის ხმას თავი დააღწია. კარს მიეყრდნო, ღრმად ჩაისუნთქა. რამდენიმე საათში ის ისევ იონვილში, საყვარელ ქალთან იქნება - ფიქრობდა - ხოლო ამჯერად, თუ ყველაფერი კარგად აეწყო, ემას თან წამოიყვანს.
მომდევნო დღის ოთხის თხუთმეტ წუთზე პერსკიმ კიდევ ერთხელ მოუხმო თავის ჯადოქრულ უნარს. კუგელმასი ემას წინ გაჩნდა, მომღიმარი და სურვილსაყოლილი. საყვარლებმა რამდენიმე საათი იონვილში ბინესთან ერთად გაატარეს, შემდეგ კი ბოვარის ეკიპაჟს დაუბრუნდნენ. პერსკის ინსტრუქციის თანახმად, ისინი ერთმანეთს მჭიდროდ ჩაეკვრნენ, თვალები დახუჭეს და ათამდე დათვალეს. როდესაც გაახილეს, ეტლი სასტუმრო “პლაზას” გვერდითა შესასვლელს უახლოვდებოდა, სადაც დილიდან კუგელმასს ოპტიმისტურად დაეჯავშნა აპარტამენტი.
- რა კარგია! ყველაფერი ისეა, როგორც წარმომედგინა და ვოცნებობდი, - თქვა ემამ, როდესაც მხიარულად ბზრიალებდა საძინებელში და ქალაქს ფანჯრიდან უთვალთვალებდა. ეს ფ.ა.ო. შვარცის შენობაა. აი, ცენტარლური პარკი, და შერი რომელია? აჰ, ვხედავ. ღვთაებრივია.
საწოლზე ჰალსტონის და სენ ლორანის პაკეტები იდო. ემამ გახსნა შეფუთული ხვეულა და შავი ხავერდის შარვალი აიფარა უბადლო ტანზე.
- ეს ქალის კოსტუმი რალფ ლორანისგანაა, - თქვა კუგელმასმა. - მასში მილიონდოლარიანს დაემსგავსები. მოდი ჩემთან, ჩიტუნია, გაკოცო.
- ასეთი ბედნიერი არასოდეს ვყოფილვარ, - წამოიყვირა ემამ სარკის წინ ტრიალისას. - მოდი, ქალაქში გავიდეთ. მინდა, “ქორეს ლაინი” ვნახო, გუგენჰაიმი და ეს ჯეკ ნიკოლსონიც, რომელზეც ამდენს ლაპარაკობ. დღეს გადის ფილმები მისი მონაწილეობით?
- ამ ამბავს ვერაფერს ვუგებ, - ჩაიბურტყუნა სტენფორდის პროფესორმა, - თავიდან უცნაური პერსონაჟი – კუგელმასი გამოჩნდა, ახლა ემა გაქრა წიგნიდან. ვხვდები, ეს კლასიკის უტყუარი ნიშანია: ათასჯერაც რომ წაიკითხო, რაღაც ახალს ყოველთვის აღმოაჩენ.
საყვარლებმა ნეტარებით გაატარს შაბათ-კვირა. კუგელმასმა დაფნას უთხრა, რომ ბოსტონში სიმპოზიუმზე მიდიოდა და ორშაბათს დაბრუნდებოდა. თითოეული წამით ტკბებოდნენ ის და ემა, კინოში დადიოდნენ, ჩინურ კვარტალში სადილობდნენ, ორი საათი დისკოთეკაზე გაატარეს და მერე საწოლში ჩაწოლილებმა ფილმს უყურეს. კვირას შუადღემდე ეძინათ, სოჰო მოინახულეს და ცნობილ ადამიანებს ნაზად უმზედნენ “ელეინზ”-ში. საღამოს ხიზილალა და შამპანური შეუკვეთეს ნომერში და გათენებამდე საუბრობდნენ. დილით კი, როდესაც ტაქსით პერსკისკენ მიჰქროდნენ, კუგელმასმა გაიფიქრა: “ნამდვილად ღირდა ეს ციებ-ცხელება. მას აქ საკმაოდ ხშირად ვერ მოვიყვან, მაგრამ დროდადრო მშვენიერი კონტრასტი იქნება იონვილთან”.
პერსკისთან ემა კარადაში შეძვრა, გარშემო კარგად შემოიწყო ახლად შეძენილი ტანსაცმლის პაკეტები და კუგელმასს ნაზად აკოცა.
- შემდეგ ჯერზე - ჩემთან, - თვალი ჩაუკრა მას. პერსკიმ სამჯერ დააკაკუნა კარადაზე. არაფერიც არ მოხდა.
- ჰმ, - თქვა მან და თავი მოიფხანა. კიდევ ერთხელ დააკაკუნა, მაგრამ ჯადოქრობა არც ახლა გამოუვიდა.
- რაღაც ისე ვერ არის, - ჩაიბურტყუნა.
- პერსკი, რა ხუმრობაა! - შეჰყვირა კუგელმასმა. - როგორ შეიძლება, არ მუშაობდეს?
- მშვიდად, მშვიდად. ემა, თქვენ ისევ კარადაში ხართ?
- დიახ.
პერსკიმ კიდევ ერთხელ დააკაკუნა, ამჯერად უფრო ძლიერად.
- პერსკი, ისევ აქ ვარ.
- ვიცი, ძვირფასო, გამაგრდი.
- პერსკი, ჩვენ ის აუცილებლად უნდა დავაბრუნოთ, - უჩურჩულა კუგელმასმა, - ცოლიანი კაცი ვარ და სამ საათში ლექცია მაქვს. პატარა, უვნებელ თავგადასავალზე მეტისთვის არ მოვმზადებულვარ.
- ვერ ვხვდები, - ბურტყუნებდა პერსკი. - ეს ისეთი სანდო ტრიუკია.
მაგრამ ვერაფერს გახდა.
- ცოტა დრო დამჭირდება, - უთხრა მან კუგელმასს. - უნდა დავშალო. მოგვიანებით დაგირეკავ.
კუგელმასმა ემა ტაქსიში შეტენა და უკან, “პლაზაში” დააბრუნა. ლექციას ძლივს მიუსწრო. მთელი დღე ტელეფონზე ეკიდა, ხან პერსკის ურეკავდა, ხან - საყვარელს. ჯადოქარმა უთხრა, რომ რამდენიმე დღე დასჭირდებოდა, სანამ მოვლენის არსში საბოლოოდ გაერკვეოდა.
- რა ხდებოდა სიმპოზიუმზე? - ჰკითხა დაფნამ იმ ღამით.
- მშვენივრად ჩაიარა, - თქვა მან და სიგარეტის ფილტრს მოუკიდა.
- მოხდა რამე? კატასავით დაძაგრული ხარ.
- მე? ჰა, სასაცილოა. ზაფხულის ღამესავით მშვიდი ვარ. ახლა გასეირნებასაც ვაპირებ.
იგი კარს მიაწყდა, ტაქსი გააჩერა და “პლაზასკენ” გაექანა.
- რა ცუდია, - თქვა ემამ. - შარლს მოვენატრები.
- ცოტაც გაძელი ჩემთან, საყვარელო, - უთხრა კუგელმასმა.
ის გაფითრებული და გაოფლილი იყო. ქალს კიდევ ერთხელ აკოცა, ლიფტისკენ გაიქცა, “პლაზას” ვესტიბიულის ტელეფონ-ავტომატიდან პერსკის უღრიალა და შინ ზუსტად შუაღამემდე მიასწრო.
- პოპკინის აზრით, ათასცხრაასსამოცდათერთმეტი წლის შემდეგ, კრაკოვში ქერის ფასი ასეთი მყარი არასდროს ყოფილა, - უთხრა მან დაფნას და საცოდავად გაიღიმა, როცა საწოლში ძვრებოდა.
მთელი კვირა ასე გავიდა. პარასკევ საღამოს კუგელმასმა დაფნას უთხრა, რომ კიდევ ერთ სიმპოზიუმზე უნდა გაფრენილიყო, ამჯერად, სირაკუზში. მან ისევ “პლაზას” მიაშურა, თუმცა მეორე შაბათ-კვირა პირველს საერთოდ არ ჰგავდა.
- დამაბრუნე რომანში ან ცოლად მომიყვანე, - უთხრა ემამ კუგელმასს. - ამავე დროს, სამსახურის შოვნაც მინდა, თუნდაც რამე კურსზე სიარული, მთელი დღე ტელევიზორის ყურება ხომ წამებაა.
- მშვენიერია, ფული გაგვიჩნდება, - თქვა კუგელმასმა. - წონაში ორჯერ დაიკლებ, თუ დამლაგებლად იმუშავებ.
- გუშინ ცენტრალურ პარკში ბროდვეის გარეთ მოღვაწე ერთი პროდიუსერი გავიცანი და მითხრა, რომ მისი ახალი პროექტისთვის გამოვდგები, - თქვა ემამ.
- ვინ კლოუნია?
- კლოუნი არ არის. ის მგრძნობიარე, კეთილი და სიმპათიურია. ჯეფ რაღაცგვარია, კარგად არ მახსოვს და “ტონი”-ზე არის წარდგენილი.
იმავე დღეს, მოგვიანებით, მთვრალი კუგელმასი პერსკისთან მივიდა.
- დამშვიდდით, - უთხრა მას პერსკიმ. - ასე ინფარქტი არ აგცდებათ.
- დამშვიდდით. ეს კაცი ამბობს: “დამშვიდდით”. რომანის პერსონაჟი მყავს სასტუმროს ნომერში გამოკეტილი და ალბათ ჩემი ცოლის მიერ დაქირავებული კერძო დეტექტივი უკვე კუდში დამდევს.
- კარგი, კარგი, ვიცი, რომ პრობლემა გაქვთ, - პერსკი კარადის ქვეშ შეძვრა და ვეება ქანჩით რაღაცაზე კაკუნი დაიწყო.
- გარეულ ცხოველს ვგავარ, განაგრძო კუგელმასმა. - ქალაქში მალვით დავიპარები, მე და ემამაც ერთმანეთი დავაშტერეთ. ჰო, აღარაფერს ვამბობ სასტუმროს ანგარიშზე, რომელიც ამერიკის თავდაცვის ბიუჯეტს დაემსგავსა.
- რისი გაკეთება შემიძლია? - თქვა პერსკიმ. - მაგია ფაქიზი ნიუანსების სამყაროა.
- ჩემს ფეხებს ნიუანსები! ამ პატარა თაგუნიას “დომ პერინიონსა” და შავ ხიზილალაში ვახრჩობ, პლუს მისი გარდერობი, პლუს თეატრალური სტუდია, რომელშიც ჩაირიცხა და უცებ პროფესიონალური ფოტოები სჭირდება. გარდა ამისა, პერსკი, პროფესორმა ფივიშ კოპკინდმა, რომელიც შედარებით ლიტერატურათმცოდნეობას კითხულობს და რომელსაც ჩემი ყოველთვის შურდა იმ პერსონაჟში ამომიცნო, ფლობერის რომანში პერიოდულად რომ ჩნდება. დამემუქრა, დაფნასთან მივალო. სრულ კრახს, კატასტროფას, ციხეს ვხედავ. მადამ ბოვარისთან ღალატის გამო ჩემი ცოლი მათხოვრობისთვის გამწირავს.
- რა გითხრათ? ამ საქმეზე დღედაღამ ვმუშაობ. პირად განცდებს რაც შეეხება, ვერაფრით დაგეხმარებით. ჯადოქარი ვარ, ფსიქოანალიტიკოსი კი არა.
კვირა შუადღით ემა სააბაზანოში ჩაიკეტა და კუგელმასის ხვეწნა-მუდარას არად აგდებდა. ის კი ვოლმანის საციგურაო მოედანს გადაჰყურებდა ფანჯრიდან და თვითმკვლელობაზე ფიქრობდა. “ცუდია, რომ დაბალი სართულია,\" - გაიაზრა მან, - \"თორემ ამას ახლავე გავაკეთებდი. იქნებ ევროპაში გავიქცე და ცხოვრება თავიდან დავიწყო... იქნებ იმ გოგონებივით “ინთერნეშენლ ჰერალდ თრიბიუნის” გამყიდველად ვიქცე.”
ტელეფონმა დარეკა. კუგელმასმა მექანიკურად აიღო ყურმილი.
- წამოიყვანეთ, - თქვა პერსკიმ. - ვფიქრობ, საქმის მოგვარება შევძელი.
კუგელმასს გული შეუფრთხიალდა.
- არ ხუმრობთ? - თქვა მან. - მართლა შეაკეთეთ?
- ტრანსმისიას სჭირდა რაღაც, თქვენ წარმოიდგინეთ.
- პერსკი, გენიოსი ხართ. ერთ წუთში მანდ გავჩნდებით. უფრო ადრეც.
ისევ გაეშურნენ საყვარლები პერსკის ბინისკენ, ისევ შეძვრა ემა ბოვარი კარადაში თავისი ფუთებით. ამჯერად კოცნა არც გახსენებიათ. პერსკიმ კარი მიუკეტა, ღრმად ჩაისუნთქა და ყუთზე სამჯერ დააკაკუნა. სუსტი ტკაცუნის დამამშვიდებელი ხმა გაისმა და როდესაც პერსკიმ შიგნით შეიხედა, იქაურობა ცარიელი დახვდა. მადამ ბოვარი თავის რომანში დაბრუნდა. კუგელმასმა შვებით ამოისუნთქა და ჯადოქარს ხელი ჩამოართვა.
- დამთავრდა, - თქვა მან. - ეს ჩემთვის კარგი გაკვეთილი იყო. აღარასოდეს გავიხედავ გვერდით, ვფიცავ.
კიდევ ერთხელ ჩამოართვა ხელი პერსკის და გადაწყვიტა, საჩუქრად ჰალსტუხს გავუგზავნიო.
სამი კვირის შემდეგ, გაზაფხულის მშვენიერი დღის ბოლოს, პერსკის ზარის ხმა შემოესმა და კარი გააღო. ზღურბლზე კუგელმასი იდგა, მორცხვად იღიმებოდა.
- კარგი, კუგელმას, ახლა საით?
- მხოლოდ ერთხელ, - თქვა კუგელმასმა. - ისეთი მშვენიერი ამინდია და მეც ხომ არ ვახალგაზრდავდები. მომისმინეთ, “პორტნოის ჩივილი” წაგიკითხავთ? მაიმუნა გახსოვთ?
- ახლა ამის ფასი ოცდახუთი დოლარია, იმიტომ რომ ყველაფერი ძვირდება, მაგრამ თქვენ უფასოდ შეგიშვებთ, იმის გათვალისწინებით, რამდენად უსიამოვნო მდგომარეობაში ჩაგაყენეთ.
- კეთილო კაცო, - უთხრა კუგელმასმა, შერჩენილი რამდენიმე ღერი თმა შეისწორა და კარადაში შეძვრა. - ეს ხომ იმუშავებს?
- იმედი მაქვს. თუმცა იმ ამბის შემდეგ შემოწმება აღარც მიცდია.
- სექსი და რომანტიკა, - ამოიძახა კუგელმასმა კარადის სიღრმიდან. - რისი გადატანა აღარ გვიწევს მშვენიერი თვალების გულისთვის.
პერსკიმ “პორტნოის ჩივილის” ეგზემპლარი შეაგდო ყუთში და მასზე სამჯერ დააკაკუნა. ამჯერად ტკაცუნის ნაცვლად ყრუ აფეთქების ხმა გაისმა, რასაც ბათქა-ბუთქის ჯერი და ნაპერწლების შადრევანი მოჰყვა. პერსკი შეხტა, გულის მძაფრი ტკივილი იგრძნო და უსულოდ დაეცა. კარადა ცეცხლის ალში გაეხვა, ბოლოს კი მთელი სახლი დაიწვა.
კუგელმასს, რომელმაც კატასტროფის შესახებ ვერაფერი გაიგო, საკუთარი გასაჭირი ჰქონდა. ამ შემთხვევის გამო, ის ვერც “პორტნოის ჩივილში” მოხვდა, ვერც სხვა რომელიმე რომანში. იგი ესპანური ენის ინტენსიური კურსის ძველ სახელმძღვანელოში აღმოჩნდა და სიცოცხლის ბოლო წუთამდე უნაყოფო, კლდოვან ადგილას დარბოდა, რადგან დიდი და ბანჯგვლიანი უწესო ზმნა “ტენერ” (ყოლა, ქონა) გაწვრილებული, გრძელი ფეხებით გამოეკიდებოდა ხოლმე და დასაჭერად დასდევდა.
სიკვდილი აკაკუნებს
მოქმედება ხდება სადღაც კიუ გარდენსის მიდამოში, ეკერმანების ორსართულიანი სახლის საძინებელში. კედლებს ხალიჩები ფარავს. იქვე დიდი, ორკაციანი საწოლი და ფართო კომოდი დგას, ოთახი ავეჯითა და ფარდებით საგულდაგულოდაა გაწყობილი. კედლებზე რამდენიმე სურათი და ერთი უხეირო ბარომეტრი კიდია. ფარდის აწევისთანავე ისმის ნაზი კლასიკური მუსიკის ხმა. ლოგინზე წევს ორმოცდაჩვიდმეტ წელს მიღწეული ტანსაცმლის მწარმოებელი, მელოტი და ღიპიანი ნეტ ეკერმანი და გაზეთ "დეილი ნიუსის" ხვალინდელი ახალი ამბების ქრონიკის კითხვას ამთავრებს. აბანოს ხალათი აცვია, ფეხზე კი - ქოშები და საწოლის თეთრ თავფიცარზე მიმაგრებული ლამფის შუქზე გაზეთს ჩაჰყურებს. შუაღამე ახლოვდება. მოულოდნელად რაღაც ხმაური გვესმის, ნეტი წამოჯდება და ფანჯრისკენ იხედება.
ნეტი: ეს რა ჯანდაბა იყო?
(ფანჯრიდან ტლანქად მოცოცავს პირქუში, ლაბადაში გახვეული სხეული. დაუპატიჟებელ სტუმარს შავი კაპიუშონი წამოუცვამს, ტანზეც შავი სამოსი შემოტმასნია. კაპიუშონი თავს უფარავს, მაგრამ შუა ხნისა და მიტკლისფრად გადაფითრებულ სახეს კი არა. რაღაცით ნეტს ჩამოჰგავს. უცნობი ხმამაღლა ბურტყუნებს და იმუქრება, მერე ფანჯრის რაფაზე გადაკოტრიალდება და იატაკზე ეცემა).
სიკვდილი (დიახ, სწორედ რომ იგი): უფალო იესო! ლამის კისერი არ მოვიმტვრიე!
ნეტი (შეცბუნებული შეჰყურებს): ვინ ბრძანდებით?
სიკვდილი: სიკვდილი ვარ.
ნეტი: ვინ?
სიკვდილი: სიკვდილი. მომისმინე, შეიძლება დავჯდე? კინაღამ კისერი მომტყდა. ფოთოლივით ვცახცახებ.
ნეტი: ვინ ბრძანდებით?
სიკვდილი: სიკვდილი. ერთ ჭიქა წყალს ვერ დამალევინებ?
ნეტი: სიკვდილი? მაგით რისი თქმა გსურთ?
სიკვდილი: რა გემართება? შავ კოსტიუმსა და გაფითრებულ სახეს ხომ ხედავ?
ნეტი: ჰოო.
სიკვდილი: როგორ ფიქრობ, დღეს ჰელოუინს ვზეიმობთ?
ნეტი: არა.
სიკვდილი: მაშ, სიკვდილი ვყოფილვარ. აბა, ახლა მაინც თუ დამალევინებ წყალს? გინდაც "ფრესკა" იყოს.
ნეტი: ვითომ ხუმრობაა...
სიკვდილი: რა ხუმრობა? ორმოცდაჩვიდმეტის არა ხარ? ნეტ ეკერმანი, პესიფიკის ქუჩა ერთი, წილადი თვრამეტი, არა? თუ არაფერი მეშლება... მოიცა, ერთი გამოძახების ფურცელი გადავამოწმო (ჯიბეში იქექება, მერე კი წარმოადგენს ბარათს, რომელსაც მისამართი აწერია. ბარათი დამაჯერებლობას მატებს მის სიტყვებს).
ნეტი: რა გნებავთ ჩემგან?
სიკვდილი: რა მნებავს? როგორ გგონია, მაინც რა უნდა მნებავდეს?
ნეტი: ეტყობა მეხუმრებით. ჯანმრთელობას მე არ ვუჩივი.
სიკვდილი (აუღელვებლად): ოჰო! (აქეთ-იქით მიმოიხედავს). საამური ადგილია, ღმერთმანი. სულ შენი ნახელავია?
ნეტი: დეკორატორი დავიქირავეთ, მაგრამ არც ჩვენ დაგვიკლია ხელი.
სიკვდილი (შეჰყურებს სურათს კედელზე): მიყვარს ასეთი დიდთვალება ბავშვები.
ნეტი: ჯერ არ მინდა წასვლა.
სიკვდილი: წასვლა არ გინდა? შენი ჭირიმე, არ დამიწყო ახლა ეგეთები. ამდენი ცოცვისაგან ისედაც ლამისაა გული ამერიოს.
ნეტი: რომელ ცოცვაზე მელაპარკებით?
სიკვდილი: საწვიმარ მილს ამოვყევი. რა არ ვიღონე, რომ ჩემი გამოცხადება დრამატული ყოფილიყო. შევყურებ ფართო ფანჯრებს, შენ გღვიძავს და კითხულობ. ეგრევე ვიფიქრე, ღირს-მეთქი. ავძვრები, შევალ, ცოტას... ხო აზრზე ხარ... (თითებს გაატკაცუნებს). ამასობაში ვაზის წნელში ქუსლი მეხლართება, მილი ტყდება, მე კი რაღაც ძაფზეღა ვკიდივარ. მერე ეს ჩემი ლაბადაც ფხრეწას იწყებს. მოდი რა, უბრალოდ ავდგეთ და წავიდეთ. ძალიან მძიმე ღამე მქონდა.
ნეტი: ჩემი საწვიმარი მილი გატეხეთ?
სიკვდილი: გატეხეთ! არ გამტყდარა. ოდნავ გაიღუნა. არაფერი გაგიგონია? ძირს ჩამოვაგდე.
ნეტი: ვკითხულობდი.
სიკვდილი: ეტყობა მაგრა გაგიტაცა ხო იცი! (ხელში იღებს გაზეთს, რომელსაც ნეტი კითხულობდა). "ადგილზე დააკავეს მარიხუანას ორგიაში მონაწილე სტუდენტი გოგონები". არ მათხოვებ?
ნეტი: ჯერ არ დამიმთავრებია.
სიკვდილი: ეეჰ, არც კი ვიცი, ეს ყველაფერი როგორ გითხრა, მეგობარო...
ნეტი: ქვემოთ, ზარი რატომ არ დარეკეთ?
სიკვდილი: გეუბნები, შემეძლო ასეც მოვქცეულიყავი, მაგრამ აბა როგორ გამოვიდოდა? ასე კი ცოტა დრამატული ელფერი აქვს. ჰო, რაღაც ამდაგვარი. "ფაუსტი" წაგიკითხავს?
ნეტი: რა?
სიკვდილი: ვთქვათ და მარტო არ ყოფილიყავი. ზიხარ ვიღაც მნიშვნელოვან ხალხთან ერთად. მე, სიკვდილმა, ზარი დავრეკო და წინ ისე ჩაგიაროთ, ვითომც აქ არაფერიაო. აბა, რაებსა ჩმახავ, ტვინი სადა გაქვს?
ნეტი: მომისმინეთ, მისტერ. უკვე ძალიან გვიანაა.
სიკვდილი: ჰოო. აბა, მოდიხარ?
ნეტი: სად მოვდივარ?
სიკვდილი: სიკვდილში, ძმაო. იქ, იმ ყველაზე მთავართან! სამოთხე, ბედნიერი და უზრუნველი იმქვეყნიური ყოფა (მერე საკუთარ მუხლს დახედავს). გეუბნები, ძალიან სერიოზული ჭრილობაა-მეთქი. მგონი, პირველ საქმეზევე განგრენა ავიკიდე.
ნეტი: ერთი წუთი მაცადე. დრო მჭირდება. წამოსასვლელად ჯერ არა ვარ მზად.
სიკვდილი: ვწუხვარ, მაგრამ ვერაფრით დაგეხმარები. დიდი სიამოვნებით, მაგრამ - რა გიყო, დრო მოგივიდა.
ნეტი: დრო რანაირად მომივიდა, როცა სულ ეს-ესაა "მოდისტ ორიჯინალში" დავიზღვიე თავი.
სიკვდილი: რა ბედენაა, ერთი-ორი დოლარით მეტი გექნება, თუ ნაკლები.
ნეტი: აბა, შენ რა გენაღვლება? ალბათ მთელ ხარჯებს გინაზღაურებენ.
სიკვდილი: აბა, მოდიხარ თუ არა?
ნეტი (ახედ-დახედავს): მაპატიეთ, მაგრამ ვერაფრით დამიჯერებია, რომ სიკვდილი ხართ.
სიკვდილი: რატომ? აბა, ვის ელოდი, როკ ჰადსონი გამოგეცხადებოდა?
ნეტი: არა, ეგ რა შუაშია.
სიკვდილი: ვწუხვარ-მეთქი, იმედი თუ ვერ გაგიმართლე.
ნეტი: კარგი, არ გეწყინოთ. არც კი ვიცი... ყოველთვის მეგონა, რომ თქვენ უფრო... როგორ გითხრათ... უფრო მაღალი იქნებოდით.
სიკვდილი: ხუთი ფუტი და შვიდი დიუმი. წონას თუ გავითვალისწინებთ, საშუალო სიმაღლისა მქვია.
ნეტი: იცით, რაღაცით მეც მგავხართ.
სიკვდილი: აბა, ვის უნდა ვგავდე? მე ხომ შენი სიკვდილი ვარ.
ნეტი: იქნებ, ცოტა მადროვოთ. ერთი დღე.
სიკვდილი: არ შემიძლია. სხვანაირად როგორღა გითხრა?
ნეტი: მხოლოდ ერთი დღე. ოცდაოთხი საათი.
სიკვდილი: რაში გჭირდება? რადიოთი გადმოსცეს, ხვალ წვიმა იქნებაო.
ნეტი: იქნებ რაიმე იღონოთ?
სიკვდილი: მაინც, რა?
ნეტი: ჭადრაკს თამაშობთ?
სიკვდილი: არა, არ ვთამაშობ.
ნეტი: ერთხელ თქვენი სურათი ვნახე, ჭადრაკს თამაშობდით.
სიკვდილი: ეგ მე არ ვიქნებოდი, რადგან ჭადრაკს საერთოდ არ ვეკარები. კუნკენი კიდე შეიძლება.
ნეტი: კუნკენს თამაშობთ?
სიკვდილი: კუნკენს თუ ვთამაშობ? პარიზი ქალაქია?
ნეტი: კარგად გამოგდით, სხვათა შორის.
სიკვდილი: ძალიან კარგად.
ნეტი: იცით, ახლა რას ვიზამ?
სიკვდილი: მოდი რა, გარიგებები არ გვინდა.
ნეტი: კუნკენს გეთამაშებით. თუ მოიგებთ, უსიტყვოდ მოგყვებით, მე თუ მოვიგე, კიდევ ცოტა უნდა მადროვოთ. სულ ერთი დღე, მეტი არა.
სიკვდილი: რა დროს კუნკენის თამაშია?
ნეტი: რას ბრძანებთ, თუკი ეს თამაში კარგად გეხერხებათ...
სიკვდილი: ისე, თამაშის განწყობაზე კი ვარ.
ნეტი: მოდი რა, თუ ძმა ხარ, ნახევარი საათი წავითამაშოთ.
სიკვდილი: არა, უფლება არა მაქვს.
ნეტი: აი, კარტი და აღარ გვინდა რა, ზედმეტი ლაპარაკი.
სიკვდილი: კარგი, კარგი, თანახმა ვარ. თამაში ხასიათზე მომიყვანს.
ნეტი (იღებს კარტს, ბლოკნოტსა და ფანქარს): ნამდვილად არ ინანებთ.
სიკვდილი: თუ ღმერთი გწამს, ნუ მევაჭრები. აიღე კარტი, "ფრესკა" მომეცი და საჭმელიც მოაყოლე რამე. სტუმარი შემოგესწრო, კარტოფილის ჩიპსები მაინც არა გაქვს, ან მარილიანი ჩხირები?
ნეტი: ქვემოთ შოკოლადი "M&M" მაქვს.
სიკვდილი: M&M! პრეზიდენტი რომ გსტუმრებოდა? ვითომ M&M-ს დასჯერდებოდა?
ნეტი: თქვენ ხომ პრეზიდენტი არა ხართ.
სიკვდილი: კარგი, კარგი. დაარიგე.
(ნეტი კარტს არიგებს, ამოდის ხუთიანი)
ნეტი: მოდით, მეტი ინტერესისთვის თითო ქულაზე ცენტის მეათედს ჩამოვიდეთ.
სიკვდილი: უამისოდ საინტერესოდ არ გეჩვენება?
ნეტი: ფული რომ მეგულება, უკეთესად ვთამაშობ ხოლმე.
სიკვდილი: როგორც გენებოს, ნევტ.
ნეტი: ნეტი. ნეტ ეკერმანი. დაგავიწყდათ ჩემი სახელი?
სიკვდილი: ნევტი, ნეტი - თავი ამტკივდა, რა...
ნეტი: ეგ ხუთიანი გაწყობთ?
სიკვდილი: არა.
ნეტი: მაშინ ამოიღეთ.
სიკვდილი (კარტს ამოიღებს და ხელზე დაიხედავს): უფალო იესო, აქ არაფერიც არ არის.
ნეტი: მაინც როგორია, ჰა?
სიკვდილი: რაზე მეკითხები?
(მერე ისევ აიმატებენ კარტს და ჩამოვლენ, აიმატებენ და ჩამოვლენ)
ნეტი: სიკვდილზე.
სიკვდილი: როგორ უნდა იყოს? განისვენებ და ეგ არის.
ნეტი: მერე აღარაფერი იქნება?
სიკვდილი: აჰა, ორიანებს ზოგავ, არა?
ნეტი: გეკითხებით, მერე აღარაფერია?
სიკვდილი (გაბნეულად): ნახავ.
ნეტი: მაშ, რაღაცას მაინც ვნახავ, არა?
სიკვდილი: ალბათ სხვაგვარად უნდა მეთქვა. ჩამოდი.
ნეტი: შენგან ხეირიან პასუხს ვერ ეღირსება კაცი.
სიკვდილი: მე კარტს ვთამაშობ.
ნეტი: ითამაშე, ითამაშე.
სიკვდილი: თანაც კარტს კარტზე გაღებინებ.
ნეტი: ჩამოსულებს ნუღარ ამოწმებ.
სიკვდილი: არ ვამოწმებ. ვასწორებ მხოლოდ. რომელი კარტი ჭრის?
ნეტი: ოთხიანი. უკვე გაჭრაზე გაქვს საქმე?
სიკვდილი: ვინა თქვა, რომ მაქვს? უბრალოდ გკითხე, რომელია-მეთქი, რა, არ შეიძლება?
ნეტი: განა მეც ეგრე უბრალოდ არა გკითხე, რაიმეს იმედი თუ შემიძლია მქონდეს-მეთქი?
სიკვდილი: მიდი, მიდი, ითამაშე.
ნეტი: რა მოხდა, რომ მითხრა რამე? სად მივდივართ?
სიკვდილი: მივდივართო? "ჩვენ" რა შუაშია? სიმართლე თუ გინდა, ეს შენ მოადენ ზღართანს იატაკზე, დაჭმუჭნულ-დასრესილი ნივთების გროვაში.
ნეტი: მართლა? ერთი სული მაქვს! მეტკინება?
სიკვდილი: ერთ-ორ წუთში გაგივლის.
ნეტი: მაგარია, ხურავს. აი, ამის მოსმენა კი ნამდვილად მჭირდებოდა. კაცმა "მოდისტ ორიჯინალში" დავიზღვიე თავი, ეს კი...
სიკვდილი: ოთხ ქულაზე რაღას იტყვი?
ნეტი: ჭრი?
სიკვდილი: ოთხი ქულა წავა?
ნეტი: არა, მე ორიანი მაქვს.
სიკვდილი: მეხუმრები ალბათ.
ნეტი: არა, წააგე.
სიკვდილი: წმინდაო ღმერთო, მე კი მეგონა, ექვსიანებს უფრთხილდებოდი.
ნეტი: არა. შენი ჩამოსვლაა. ოცი ქულა და ორიც ჩარჩო. ითამაშე. (სიკვდილი კარტს არიგებს). მაშ, იატაკზე უნდა გავგორდე არა? იქნებ დივანთან დავმდგარიყავი, ჰა?
სიკვდილი: არა. ითამაშე.
ნეტი: რატომ არა?
სიკვდილი: იმიტომ, რომ იატაკზე უნდა დაეცე. თავი დამანებე რა! ვცდილობ გონება მოვიკრიბო.
ნეტი: რაღა მაინცდამაინც იატაკზე? აი, რისი გაგება მინდა. რატომ არ შეიძლება, დივანთან ვიდგე და ზედ დავეცე რბილად?
სიკვდილი: ყველანაირად შევეცდები. ახლა შეგვიძლია თამაში გავაგრძელოთ?
ნეტი: მეც მაგას არ ვღაღადებ! მო ლეფკოვიცს მაგონებ. ისიც შენნაირი ჯიუტია.
სიკვდილი: თურმე მო ლეფკოვიცს ვაგონებ. ჩემზე საშინელ არსებას ძნელად თუ წარმოიდგენს კაცი, ამას კი თურმე მო ლეფკოვიცს ვაგონებ. მაინც ვინაა ეგ ტიპი, ბეწვეულით ვაჭრობს?
ნეტი: ნეტა შენ იყო ეგეთი ბეწვეულით მოვაჭრე. წელიწადში ოთხმოც ათასს აკეთებს. ყაითანით გაწყობა და იმის ჯანი. საკუთარი ფაბრიკა აქვს. ორი ქულა.
სიკვდილი: რა?
ნეტი: ორი ქულა-მეთქი. ვჭრი. შენ რა გაქვს?
სიკვდილი: გეგონება, კალათბურთის ანგარიში დამაწერესო ხელზე.
ნეტი: თანაც სულ ყვავებია.
სიკვდილი: ნეტა მაგდენი არ გელაპარაკა.
(ისინი ხელახლა არიგებენ კარტს და თამაშს აგრძელებენ).
ნეტი: წეღან რისი თქმა გინდოდა, ჩემი პირველი საქმეაო, რომ მითხარი?
სიკვდილი: რაც გაიგონე.
ნეტი: რა, ადრე არავინ ყოფილა?
სიკვდილი: როგორ არ ყოფილან, მაგრამ მე არავინ წამიყვანია.
ნეტი: აბა, ვინ წაიყვანა?
სიკვდილი: სხვებმა.
ნეტი: სხვებიც არიან?
სიკვდილი: აბა, შენ რა გეგონა! ყველას თავისი გზა აქვს.
ნეტი: ეგ არ ვიცოდი.
სიკვდილი: საიდან უნდა გცოდნოდა? ისეთს რას წარმოადგენ, მაინც ვინა გგონია თავი?
ნეტი: როგორ თუ ვინა მგონია? რა, არავინა ვარ?
სიკვდილი: არა, როგორ არა ხარ, ტანსაცმელს არ აწარმოებ? მაგრამ საუკუნო მისტერიათა შესახებ რა უნდა იცოდე, რანაირად უნდა მიგიწვდებოდეს ხელი?
ნეტი: რაებს ამბობ? კარგა ბლომად ფულსა ვხვეტავ. ორი შვილი უმაღლესში გავგზავნე. ერთი სარეკლამო საქმეს ეწევა, მეორე დაოჯახდა. მეც ჩემი საკუთარი სახლი მაქვს. "კრაისლერს" დავაქროლებ. ჩემს ცოლს არაფერი აკლია; მოახლეები, წაულას ქურქი, კარგი დასვენება. ამჟამად "იდენ როკში" იმყოფება. დღეში ორმოცდაათ დოლარს იხდის, საკუთარი დის გვერდით რომ იყოს. იმ კვირაში მეც ჩავაკითხავ. ასე რომ, არაფერი შეგეშალოს - ვიღაც გამვლელი კი არა ვარ.
სიკვდილი: კარგი რა, ზედმეტი მგრძნობიარობა რა საჭიროა?
ნეტი: ვინაა მგრძნობიარე?
სიკვდილი: აბა, როგორ მოგეწონებოდა, მეც ეგრე ადვილად რომ გავნაწყენებულიყავი შენზე.
ნეტი: რამე გაწყენინე?
სიკვდილი: შენ არ მითხარი, იმედი გამიცრუეო?
ნეტი: აბა, რას ელოდი? ზარზეიმით უნდა დაგხვედროდი?
სიკვდილი: ვერ გამიგე. პირადად მე შემეხე. ძალიან დაბალი ხარო, ესა ხარო, ისა ხარო.
ნეტი: მე მგავხარ-მეთქი, ის გითხარი. თითქოს ჩემი ანარეკლი იყო.
სიკვდილი: კარგი, კარგი, კარტი დაარიგე.
(ისინი თამაშს აგრძელებენ. მუსიკა ნელ-ნელა მატულობს, სინათლეს სიბნელე ენაცვლება, სანამ ბოლოს ყველაფერს უკუნი არ დანთქავს. მერე ისევ ნელ-ნელა ნათდება, უკვე გვიანია - თამაში დასრულებულია. ნეტი ითვლის)
ნეტი: სამოცდარვა... ერთი - ორმოცდაათი. ეჰ, ძმაო, აგებ.
სიკვდილი (შეწუხებლი დაჰყურებს კარტის დასტას): ვიცოდი, ამ ცხრიანს არ უნდა ჩამოვსულიყავი. ჯანდაბა!
ნეტი: ასე რომ, ხვალ შევხვდებით.
სიკვდილი: როგორ თუ ხვალ შევხვდებით?
ნეტი: ერთი დღე მოვიგე. რას იზამ, უნდა მომეშვა.
სიკვდილი: შენ რა, სერიოზულად მეუბნებოდი?
ნეტი: პირობა პირობაა.
სიკვდილი: ჰო, მაგრამ...
ნეტი: არავითარი მაგრამ. ოცდაოთხი საათი მოვიგე. ხვალ დაბრუნდი.
სიკვდილი: არ ვიცოდი, დროზე თუ ვთამაშობდით.
ნეტი: მით უარესი შენთვის. ყურადღებით უნდა იყო-ხოლმე.
სიკვდილი: ოცდაოთხი საათი რა უნდა ვაკეთო, სად წავიდე?
ნეტი: მე რა მენაღვლება? მთავარია, რომ ერთი დღე მოვიგე.
სიკვდილი: რას მთავაზობ, ქუჩებში ვიხეტიალო?
ნეტი: სასტუმროში დაბინავდი. მოგვიანებით კინოში შეხვალ. კიდევ ორთქლის აბაზანა შეგიძლია მიიღო. საერთო სახელმწიფოებრივ პრობლემად არ მიქციო ახლა ეს პატარა საქმე, თუ ძმა ხარ.
სიკვდილი: ერთი ანგარიში კიდევ დაამატე.
ნეტი: ამას გარდა, ოცდარვა დოლარი გმართებს ჩემი.
სიკვდილი: რა?
ნეტი: ჰო, ნაბიჭვარო, აი, აიღე, წაიკითხე.
სიკვდილი (ჯიბეებში იქექება): რამდენიმე ერთდოლარიანი მაქვს. ოცდარვა ვერ შეგროვდება.
ნეტი: არც ჩეკზე ვიტყვი უარს.
სიკვდილი: რომელი ანგარიშიდან ინებებ?
ნეტი: უყურე ერთი, ვისთან მქონია საქმე.
სიკვდილი: შეგიძლია მიჩივლო. სადა მაქვს საბანკო ანგარიში?
ნეტი: კარგი, კარგი. რაცა გაქვს, მომეცი და ჩავთვალოთ, რომ გავსწორდით.
სიკვდილი: მომისმინე, ეგ ფული მჭირდება.
ნეტი: რაში უნდა გჭირდებოდეს?
სიკვდილი: აბა დაფიქრდი, რას ამბობ. შენ ხომ იმქვეყნად ხარ წასაყვანი.
ნეტი: მერე?
სიკვდილი: რა, მერე... იცი, ეგ რა შორსაა?
ნეტი: მერე?
სიკვდილი: მერე საწვავი? გზის ფული?
ნეტი: ჩვენ იქ მანქანით მივდივართ?
სიკვდილი: მაგასაც გაიგებ. (შეშფოთებული) მისმინე, ხვალ დავბრუნდები და შენ შანსს მომცემ, ფული უკან დავიბრუნო. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ცუდადაა ჩემი საქმე.
ნეტი: რასაც მოისურვებ. რამდენსაც გინდა, იმდენს ვითამაშებთ. არ გამიკვირდება, კიდევ ერთი კვირა, ან სულაც თვე მოვიგო. გააჩნია, როგორ ითამაშებ. იქნებ რამდენიმე წელსაც კი გამოვკრა ხელი.
სიკვდილი: ვაჰ, რა შავ დღეში ვარ.
ნეტი: აბა, ხვალამდე.
სიკვდილი (დაიხია კარის ზღურბლამდე): კარგ სასტუმროს ვერ მიმასწავლი? თუმცა რომელ სასტუმროზეა ლაპარაკი, კაპიკი აღარა მაქვს. წავალ "ბიკფორდსში" დავჯდები (ხელში აიღებს გაზეთს).
ნეტი: აბა ჰე, დაახვიე აქედან. ეს ჩემი გაზეთია (ხელიდან ართმევს).
სიკვდილი (გასვლისას): არა, უბრალოდ ვერ მოვკიდე ხელი და ვერ წავიყვანე? მაინცდამაინც ამ აბდა-უბდაში უნდა გამეყო თავი!
ნეტი (ეძახის): ფრთხილად ჩადი. ერთ-ერთ საფეხურზე ნოხი არაა კარგად დამაგრებული (უცებ გვესმის საშინელი ზღართანის ხმა. ნეტი ამოიოხრებს, ლოგინთან მდგარ მაგიდასთან მიდის და რეკავს).
ნეტი: ალო, მო ხარ? მე ვარ. მომისმინე. არ ვიცი, ვიღაცა მეკაიფება თუ რა არის, მაგრამ ეს-ესაა სიკვდილი იყო ჩემთან. ცოტა კუნკენი ვითამაშეთ... არა, სიკვდილი. თვითონ მოვიდა, ჰო, ის იყო, ან ვისაც შესაბამისი პრეტენზია აქვს. მაგრამ მო, ვერ წარმოიდგენ, რა მოსაწყენი ტიპია.
1968