განვავრცობ პლატონს
(ganvavrcob platons)
მე მირჩევნია, ფორტუნატუს, საცხოვრებლად ქალაქი ძველი,
სადაც მდინარე ხიდქვეშ მოცოცავს, როგორც სახელოდან ხელი.
და ყურეს თითებგაფარჩხული უერთდება არა უკმეხად კუშტი,
არამედ ისე, ვით შოპენი, არავისთვის რომ უჩვენებია ამქვეყნად მუშტი.
იქ, სადაც ოპერა ოპერობს და მსმენელნიც არიან,
სადაც ვეტერანი-ტენორი იმღერებდა მარიოს არიას.
სადაც ტირანი მისთვის აპლოდისმენტებს იმეტებს და მე კი სიავით
კბილებში გამოვცრი მისი მისამართით: «ქლიავი».
აქ იქნებოდა კლუბები საფეხბურთო და საიახტო.
ქარხნების უკვამლო მილებზე მივხვდე, რომ დღეს კვირაა.
გარეუბანში გაძეძგვილ ავტობუსს როგორღაც მივახტე,
მუჭაში მანეთჩაკუნჭულმა ვკრა ტლინკი და შევკრა ირაო.
მე ჩავაქსოვებდი ჩემს ხმას იმ ყმუილს, მოწყვეტილს ყბებიდან,
სად თავით დაწყებულს აგრძელებს ფეხების მყესი.
ვფიქრობ, ჰამურაპის მიერ მიღებული კანონებიდან
უმთავრესია პენალტისა და კუთხურის წესი.
იქ იქნებოდა ბიბლიოთეკა, რომლის ცარიელ დარბაზებში
მე გადავფურცლავდი ტომებს და რას ვიზამდი ამაზე უკეთესს,
მათში იქნებოდა იმდენი მძიმე, რამდენსაც გაბრაზებით
ვუწმაწურობთ ხოლმე, რაც პროზას ვერ აღწევს. ლექსს ხომ მითუმეტეს.
იქ იდგებოდა სადგურის შენობა ომგამოვლილი,
შთამბეჭდავ ფასადით გარემოს მნთქმელი და მგვემი,
ავიახაზების ვიტრინაში ხასხასად მოვლილი
პალმის დანახვაზე გამოფხიზლდებოდა მაიმუნი, თვით ჩემში მთვლემი.
და ოდეს ზამთარი ქალაქს, ფორტუნატუს, კაზმავდა ეგრე
ყოველი კვარტალი იქნებოდა ქათქათად მოვლილი,
გალერეებში მოვიწყენდი სადაც ტილოები დავიდისა და ენგრის
ჩემთვის იქნებოდა, ვით ხალები თანდაყოლილი.
საღამოს მანქანებს მოაქაქანებდა ქუჩა ნახირებად,
რომელთაც ზმუილი და მიწყდომ-მოწყდომა ექცათ ახირებად
და სასამართლოს ფრონტონის გასწვრივ ქროლვა გამეტებით,
იქ სადაც დორიულ თმის ვარცხნილობას იხდენენ სვეტები.
იქ იქნებოდა ყავახანაც კარგი ბლამანჟეთი,
სადაც დავასკვნიდით: - რაღად გვინდოდა საუკუნე მეოცე,
როდესაც უკვე გვქონდა მეცხრამეტე. კოლეგის მანჟეტი,
ზედ დააკვდებოდა დანა-ჩანგალს უტყვი გაოცებით.
იქ იქნებოდა წყნარი ქუჩა ორმწკრივი ხეებით,
ძველ სადარბაზოში ნიშით, ნიმფით და რამე-რუმეებით,
სასტუმრო ოთახში სურათი გვამცნობდა, თუ დიასახლისი
როგორი იქნებოდა, როცა ედგა სინორჩის დღეები.
მე მოვისმენდი წყნარ საუბარს იმაზე, რაიც
სულ არ ეხება სანთლებიან ვახშამს და მაინც,
საღამოს ბოლოს შევამჩნევდი, ო ფორტუნატუს,
რომ შუქს აღარ სურს მწვანე კაბას წითლად უნათოს.
და დრო, წყლისაგან განსხვავებით მდინარი სიბრტყივ,
სამშაბათიდან ოთხშაბათამდე წყვდიადში მიწყივ
გადაასწორებდა ყველა ნაოჭს საკუთარ ხელით,
რათა წაეშალა ნაკვალევი თავისი ძველი.
V
იქ იქნებოდა ძეგლებიც, რომელთა სახელები
მეცოდინებოდა. და არა მხოლოდ მათი, ვინც გახელებით
სტკუცა ისტორიის უზანგს თავისი ფეხი,
სხვა ოთხფეხებისაც, მათი, ვინც ქალაქს დაადგა კეხი
თავისი ყოფნისა. და მე მთელი დღით ქალაქში გაჭრილი,
ნაშუაღამევს პირში ნაღეჭ სიგარეტგაჩრილი,
ვით ბოშა ხელისგულს, დავაშტერდებოდი ასფალტს, ავანთებდი
ასანთს და ბოშურად, სლოკინით, ხმამაღლა ვიქირომანტებდი.
და როცა დამიჭერდნენ და დამაბრალებდნენ შპიონაჟს, ან მენაჟ
-ა–ტრუას, ყველაფერს, რაც ითქმის თუ არ ითქმის ენით,
ბრბო გამოიშვერდა დაკოჟრილ თითსა და ენას
იღრძობდა ცოფიან ყვირილით: «არ არის ჩვენი!»,-
მე კი ბედნიერი ჩემს თავს ჩავძახებდი: «მოდი და შეხედე,
შენ შანსი მოგეცა, შორიდან რაც წარმოისახე,
შიგნიდან იხილო, აწ რახან შიგ შემოეხეტე,
წვრილმანებს ჩასწვდი და თან Vive la Patrie! იძახე.
(ganvavrcob platons)
მე მირჩევნია, ფორტუნატუს, საცხოვრებლად ქალაქი ძველი,
სადაც მდინარე ხიდქვეშ მოცოცავს, როგორც სახელოდან ხელი.
და ყურეს თითებგაფარჩხული უერთდება არა უკმეხად კუშტი,
არამედ ისე, ვით შოპენი, არავისთვის რომ უჩვენებია ამქვეყნად მუშტი.
იქ, სადაც ოპერა ოპერობს და მსმენელნიც არიან,
სადაც ვეტერანი-ტენორი იმღერებდა მარიოს არიას.
სადაც ტირანი მისთვის აპლოდისმენტებს იმეტებს და მე კი სიავით
კბილებში გამოვცრი მისი მისამართით: «ქლიავი».
აქ იქნებოდა კლუბები საფეხბურთო და საიახტო.
ქარხნების უკვამლო მილებზე მივხვდე, რომ დღეს კვირაა.
გარეუბანში გაძეძგვილ ავტობუსს როგორღაც მივახტე,
მუჭაში მანეთჩაკუნჭულმა ვკრა ტლინკი და შევკრა ირაო.
მე ჩავაქსოვებდი ჩემს ხმას იმ ყმუილს, მოწყვეტილს ყბებიდან,
სად თავით დაწყებულს აგრძელებს ფეხების მყესი.
ვფიქრობ, ჰამურაპის მიერ მიღებული კანონებიდან
უმთავრესია პენალტისა და კუთხურის წესი.
იქ იქნებოდა ბიბლიოთეკა, რომლის ცარიელ დარბაზებში
მე გადავფურცლავდი ტომებს და რას ვიზამდი ამაზე უკეთესს,
მათში იქნებოდა იმდენი მძიმე, რამდენსაც გაბრაზებით
ვუწმაწურობთ ხოლმე, რაც პროზას ვერ აღწევს. ლექსს ხომ მითუმეტეს.
იქ იდგებოდა სადგურის შენობა ომგამოვლილი,
შთამბეჭდავ ფასადით გარემოს მნთქმელი და მგვემი,
ავიახაზების ვიტრინაში ხასხასად მოვლილი
პალმის დანახვაზე გამოფხიზლდებოდა მაიმუნი, თვით ჩემში მთვლემი.
და ოდეს ზამთარი ქალაქს, ფორტუნატუს, კაზმავდა ეგრე
ყოველი კვარტალი იქნებოდა ქათქათად მოვლილი,
გალერეებში მოვიწყენდი სადაც ტილოები დავიდისა და ენგრის
ჩემთვის იქნებოდა, ვით ხალები თანდაყოლილი.
საღამოს მანქანებს მოაქაქანებდა ქუჩა ნახირებად,
რომელთაც ზმუილი და მიწყდომ-მოწყდომა ექცათ ახირებად
და სასამართლოს ფრონტონის გასწვრივ ქროლვა გამეტებით,
იქ სადაც დორიულ თმის ვარცხნილობას იხდენენ სვეტები.
იქ იქნებოდა ყავახანაც კარგი ბლამანჟეთი,
სადაც დავასკვნიდით: - რაღად გვინდოდა საუკუნე მეოცე,
როდესაც უკვე გვქონდა მეცხრამეტე. კოლეგის მანჟეტი,
ზედ დააკვდებოდა დანა-ჩანგალს უტყვი გაოცებით.
იქ იქნებოდა წყნარი ქუჩა ორმწკრივი ხეებით,
ძველ სადარბაზოში ნიშით, ნიმფით და რამე-რუმეებით,
სასტუმრო ოთახში სურათი გვამცნობდა, თუ დიასახლისი
როგორი იქნებოდა, როცა ედგა სინორჩის დღეები.
მე მოვისმენდი წყნარ საუბარს იმაზე, რაიც
სულ არ ეხება სანთლებიან ვახშამს და მაინც,
საღამოს ბოლოს შევამჩნევდი, ო ფორტუნატუს,
რომ შუქს აღარ სურს მწვანე კაბას წითლად უნათოს.
და დრო, წყლისაგან განსხვავებით მდინარი სიბრტყივ,
სამშაბათიდან ოთხშაბათამდე წყვდიადში მიწყივ
გადაასწორებდა ყველა ნაოჭს საკუთარ ხელით,
რათა წაეშალა ნაკვალევი თავისი ძველი.
V
იქ იქნებოდა ძეგლებიც, რომელთა სახელები
მეცოდინებოდა. და არა მხოლოდ მათი, ვინც გახელებით
სტკუცა ისტორიის უზანგს თავისი ფეხი,
სხვა ოთხფეხებისაც, მათი, ვინც ქალაქს დაადგა კეხი
თავისი ყოფნისა. და მე მთელი დღით ქალაქში გაჭრილი,
ნაშუაღამევს პირში ნაღეჭ სიგარეტგაჩრილი,
ვით ბოშა ხელისგულს, დავაშტერდებოდი ასფალტს, ავანთებდი
ასანთს და ბოშურად, სლოკინით, ხმამაღლა ვიქირომანტებდი.
და როცა დამიჭერდნენ და დამაბრალებდნენ შპიონაჟს, ან მენაჟ
-ა–ტრუას, ყველაფერს, რაც ითქმის თუ არ ითქმის ენით,
ბრბო გამოიშვერდა დაკოჟრილ თითსა და ენას
იღრძობდა ცოფიან ყვირილით: «არ არის ჩვენი!»,-
მე კი ბედნიერი ჩემს თავს ჩავძახებდი: «მოდი და შეხედე,
შენ შანსი მოგეცა, შორიდან რაც წარმოისახე,
შიგნიდან იხილო, აწ რახან შიგ შემოეხეტე,
წვრილმანებს ჩასწვდი და თან Vive la Patrie! იძახე.
თარგმანი რუსულიდან - ვახუშტი კოტეტიშვილი