დღეს დავიბადე ღრუბლებში. კრისტალებისგან შევდგები. ქიმიური რეაქციის ნაყოფი ვარ. გარკვეულ სიმაღლეზე წარმოვიქმნები. უფრო დაბლა რომ დავბადებულიყავი, წვეთი ვიქნებოდი წვიმის. ეს უინტერესო მეცნიერული ახსნაა ჩემი რაობის, თორემ მე ხომ ვგრძნობ, რაც ვარ. ჩემი სიცოცხლე ხანმოკლეა, ზუსტად დედამიწაზე დაცემამდე გრძელდება, მერე ან ვდნები, ან თოვლად ვიქცევი. თოვლი უკვე სხვა რამეა, დაბერებული ფიფქების ერთობლიობა. მოლოდინად ქცეული დრო, ფიქრი იმაზე, როდის გავდნები, მოსვენებას არ მაძლევს. რაც მთავარია, ვეღარ დავფრინავ მიწაზე მიჯაჭვული. ცნობიერება და ფიქრის უნარი დაბადებიდანვე დამყვა. საიდან? არ ვიცი. თავად საიდან გაქვთ? ოღონდ სხვადასხვა ვერსიას ნუ მეტყვით -სიმართლე ყოველთვის ერთია. ხანმოკლე სიცოცხლე ძალაცაა- გონივრულად ხარჯავ. ღრუბლიდან რომ გადმოვფრინდები, თქვენი ცხოვრებისთვის თვალისდევნებას დავიწყებ. დროს, ადგილს მნიშვნელობა არა აქვს - ყველა ფიფქი ერთი და იმავე თვალით გიყურებთ, მთავარია, თოვდეს თქვენთან ან თოვას აპირებდეს.
* * *
გერმანია. პატარა ქალაქი. ვხედავ... პაბს, ბარს თუ კლუბს? რაღაც ასეთს. აი, ბევრს რომ სვამენ ადამიანები და რატომღაც გართობა რომ ჰგონიათ. მე სასაცილო მეჩვენება ეს ყველაფერი, მაგრამ მე ხომ ფიფქი ვარ. შესასვლელში ბიჭი დგას გათოშილი. მის მიხვრა-მოხვრაში გაუბედაობა იგრძნობა. მიკვირს - ყველა შენობისკენ მიიჩქარის, ეს კი იყინება გარეთ. ყურს მივუგდებ მის ფიქრებს.
„აუ, როგორ ცივა! გავიყინე! მაგრამ ეგ არაფერი. ყველაზე მეტად ის მყინავს ადგილზე, ვინც პაბშია. მიცნობს ალბათ... იქნებ ვერ მიცნოს? კონტაქტური ლინზები ტყუილად ხომ არ მიკეთია... მგონი, ლინზებიც გამეყინა სიცივისგან... ეს გერმანელები რატომ მიყურებენ საეჭვოდ? გაიარეთ რა, ლუდი დალიეთ!“
როგორც იქნა, გადაწყვიტა შესვლა. პაბში სიმყუდროვეა, უმთავრესად - განათების გამო. ბიჭი ბართან მიდის. ბარმენი შეკვეთებს იღებს, სწრაფად ასრულებს. მას გოგო ეხმარება, მაგიდებთან ტრიალებს, ყველას უღიმის, მაგრამ არის ამ ღიმილში რაღაც სევდიანი, „დამუღამებული ღიმილი“ ზოგისთვის სავიზიტო ბარათია, ზოგი კი მას ნიღბად იფარებს, რომ დამალოს გულში ჩაბუდებული დარდი. ბიჭი გოგოს თვალს არიდებს, მაგრამ ხვდება, რომ მისი ჯერიც დადგება, შეკვეთა ხომ უნდა მისცეს.
„ჯინ ტონიკი ან გაზავებული ვისკი ყინულით,- იმეორებს გულში დაზეპირებულ ფრაზებს, - არ მიყვარს ეს ბარები და ალკოჰოლი, ამ სიცივეში კიდე ყინულიანი ვისკი მინდა? ვერ არიან ეს ინგლისელები, ფილმებში ნებისმიერ ამინდში უკვეთავენ ამ სასმელს. აბა, აქ ნაღებიან ტარხუნას ვინ მომიტანს? ეს ხომ ლიმონათია, თან სიტყვა „ტარხუნა“ გამშიფრავს“
-რას დალევთ?(გერმანულად)
„ეს თვალები საბოლოოდ გამომაშტერებს, გეგმიდან არ უნდა გადავუხვიო!“
-გერმანულად არ ვლაპარაკობ.(ინგლისურად)
-So ?
“ოხ ეს სო, სადღაც წიგნში წამიკითხავს რომ გერმანულ ენოვანები სულ ამ So-თი გამოხატავენ გაკვირვებას. -რუსულად საუბრობთ? (რუსულად)
-დიახ, საკმაოდ კარგად, რა მოგართვად? (რუსულად)
-რამე კოქტეილი მომიტანეთ, ოღონთ ნაკლები შემცველობა იყოს ალკოჰოლის, მენიუდან თავად აარჩიეთ, თქვენს გემოვნებას ვენდობი. (რუს.)
-კარგით, მოგართმევთ.(რუს.) გაუღიმა და წავიდა.
„ ღიმილი სტანდარტულია, მემგონი გადავრჩი“
ბიჭმა ბარიდან მაგიდასთან გადაინაცვლა, იქ დაელოდა ბარმენის თანაშემწეს. ლეპტოპიც ჩართო. სხვები თან სვამენ, თან საუბრობენ და დროდადრო ბენდსაც მიუგდებენ ხოლმე ყურს „ჯაზებს“ რომ უკრავს.
ბიჭი „ჯაზების“ მოყვარული არ არის. არც ალკოჰოლი და ხმაური უყვარს, ამიტომ მთელი ყურადღება ლეპტოპზე გადააქვს. ცალი თვალი მაინც გოგოსკენ უჭირავს, რომელმაც მისი შეკვეთა უნდა შეასრულოს. „ნეტავი რა სასმელს მომიტანს?“
გოგო გამოჩნდა გამჭირვალე მაღალი ჭიქით ხელში. ჭიქაში წითელი სითხე ასხია, სითხეში მწვანილის ღერი დევს. მეცნო მწვანილი, ბიჭსაც ეცნო.
-აი, „სისხლიანი მერი“ იმედია მოგეწონებათ, საუკეთესო კოქტეილთა ხუთეულში შედის, მე მსუბუქი მეჩვენება, ამიტომაც შეგირჩიეთ. (რუს)
„ არ აპირებს წასვლას სანამ არ გავსინჯავ... ტომატის წვენი არყით, პილპილი, ყინული... ალბათ არიან ადამიანები, ეს სასმელი რომ მოსწონთ, მაგრამ მე მათ რიცხვს არ ვეკუთვნი“...
-გემრიელია,- და რაც შეიძლება დამაჯერებლად იღიმის.
არ ვიცი, სჯერა თუ არა გოგოს მაგრამ კმაყოფილი მიდის.
როგორც კი შებრუნდა, ბიჭმა ფოთოლი პირისკენ გააქანა. „ არ შევმცდარვარ, ნამდვილად ნიახურია. მე ნიახურს მხოლოდ ლობიოში ვაღიარებ“.
არსებობს რაღაც უხილავი რადარი, რომელიც ერთი და იმავე ქვეყნიდან ჩამოსულებს ერთმანეთისკენ იზიდავს. ესეც რომ არა, ბიჭი პაბში მაინც ეგზოტიკურად გამოიყურება. ლეპტოპი მხოლოდ მას აქვს. დაწუნებული ტომატის წვენი ბოლომდე დალია, არაყის გრადუსმა ტვინამდე უწია და სახე წამოუწითლა. ამის დასაფარად შავი კეპი დაიხურა და ამან უფრო ეგზოტიკური იერი მისცა.
„ყველა მე მადევნებს თვალს თუ დიდი წარმოდგენა მაქვს საკუთარ თავზე? ეს ტომატის წვენი ბოლომდე არ უნდა დამელია, ახლა ტუალეტში მინდა... ვის ვკითხო? ისევ უნდა გამოვიცნო“ ...
სასურველ ადგილს მალე მიაგნო. ჯერ ერთი, გერმანელები პუნქტუალური ხალხია, მეორეც, ბარში ძნელი არ არის ფეხსალაგის პოვნა. ლეპტოპი ჩართული დარჩა. ამ დროს გოგომ მის მაგიდას ჩაუარა, დალეპტოპის ეკრანზე რაღაცამ მიიპყრო მისი ყურადღება. მან ცოტა ხანს უყურა ეკრანს. ჯერ გაოგნდა, მერე მის თვალებში ეშმაკუნებმა გაიღვიძეს. ფიქრმა, იმ წამს რომ დაიბადა მის გონებაში, გაღიიმა. იყო ამ ღიმილში რაღაც მაცდური. ფეხსალაგისკენ გაიხედა და მაგიდას მოშორდა.
გინახავთ საპირფარეშოდან გამოსული კმაყოფილი ადამიანი? თუ კი, მაშინ არ გაგიჭირდებათ ამ სცენის წარმოდგენა. ბიჭი ორმაგად კმაყოფილია: ჯერ - საკუთარი ინტუიციით, მერე - თავად ფეხსალაგით. სახეზე აწერია :„აი, მესმის - ევროპა“...
გოგო მაგიდასთან ელოდება მაცდური ღიმილით:
-გნებავთ კიდევ რამე თუ ანგარიში მოგართვათ? (რუს)
-მე გვიანობამდე ვაპირებ აქ ყოფნას, რომელზე იხურებით ? (რუს)
-დღეს- ადრე, ახალი წელი მოდის.(რუს)
-რა თქმა უნდა, სულ მთლად ამომივარდა თავიდან, გილოცავთ. მაშინ გავიმეოროთ „ტომ“... „სისხლიანი მერი“ - გამოასწორა შეცდომა.
-გმადლობთ, თქვენც მრავალს დაესწარით.(რუს)
ბიჭმა მის მილოცვას ღიმილი შეაგება, თან უკვირს - ეშმაკები, რომლებმაც სულ ცოტა ხნის წინ ჩაიბუდეს გოგოს თვალებში, სულ არ ინიღბებიან...
„მერე დრო სწრაფად გავიდა, მეორე ჭიქა ტომატის წვენი არყით, გრადუსი თავში და ვერ მივხვდი, როგორ აღმოვჩნდი გასასვლელთან. ის ქუჩაში დგას, ოღონდ უნიფორმის გარეშე, - როგორც სამხედროებს უყვართ თქმა, „გრაჟდანებში“. მოკლე პალტო, ყავისფერი ჩექმები... უხდება ამ ყველაფერთან ერთად მაცდური ღიმილი და თვალებში ეშმაკები.
-აი, მეც დამიმთავრდა ცვლა, - მომახარა, თან გამომცდელად მიყურებს.
-თუ გნებავთ სახლამდე მიგაცილებთ, ისეთი პატარა ქალაქია, სასტუმრომდე ფეხით უნდა მივიდე მაინც, იქნებ ერთი გზა გვაქვს? (რუს)
გოგონამ ჯერ ისეთი გამომეტყველება მიიღო, ვინ ვგონივარ, ასე რომ გამითამამდიო, მერე კი უცებ დამთანხმდა: -კარგი, მეც სასტუმროსთან ვცხოვრობ, - ქუჩის სახელწოდებაც თქვა - რაღაც შტრასე“.
შემდეგ ტიპური სცენა გათამაშდა. ზემოდან თვალის დევნება ადვილია, როცა შენობის კედლები მხედველობის არეალს არ გიზღუდავს. ისინი მისეირნობენ. გოგო დისტანციას იჭერს ოდნავ და ხელით ჩანთის საკეტს ათამაშებს, ელის.
-საიდან ხარ,? წინაღმდეგი ხომ არ იქნები, „თ“ რომ მოვაშოროთ? - ინიციატივა გოგომ გამოიჩინა.
-ესტონელი ვარ, ტალინელი სტუდენტი... „არ გინდა მოფიქრებაა? გეგმა A-ში ვიყავი ალბანელი, მაგრამ მერე დავადგინე რომ ალბანურ მაფიას ევროპაში ფესვები აქვს გადგმული. აქ, გერმანიაში, ალბანელი თუ ხარ, ესე იგი ბანდიტი ხარ. თან ის ფილმი ლიამ ნისონის მონაწილეობით - „მძევალი“, რომელშიც ალბანელები ცუდად არიან წარმოდგენილი... მოკლედ, პირველი ვარიანტისგან თავს ვიკავებ“.
-„მე შენ მოგცემ ესტონელ სტუდენტს“, - გაიფიქრა გოგომ (მე ხომ მესმის მისი ფიქრები, ბიჭს კი - არა), თქმით კი ასე თქვა -შავგრემანი ესტონელი, ისიც სტუდენტი, პირველად ვნახე. ანუ სწავლობ აქ? (რუს)
-არა, ესტონეთში ვსწავლობ, აქ ახალი წლის შესახვედრად ჩამოვედი. შავგრემანობა მართლაც პრობლემაა., ყველას უკვირს. როგორ მოხვდნენ ჩემი წინაპრები ესტონეთში, ბურუსით არის მოცული, - „ეჰ რას არ მოიფიქრებს კუთხეში მიმწყვდეული ადამიანი, მაგრამ მგონი გამოვძვერი“.
ეს მას ჰგონია, რომ გამოძვრა. რომ იცოდეს, როგორ ერთობა გუნებაში გოგო მისი წვალებით...მე ამ ყველაფერზე მეღიმება. მოსახვევში შეუხვიეს „ რაღაც შტრასეზე“. პაუზა. ბიჭი ხელებს ითბობს. თითებს იზელს, მუჭები პირთან მიაქვს. გოგომ შეამჩნია.
-ტალინი უფრო ჩრთილოეთით არის, წესით, ნაჩვევი უნდა იყო, - შენიშნა ეშმაკურად.
„ვაღიარებ, ცუდი ლეგენდა მოვიფიქრე, ბუნებამ მაინც გამცა, ვერ ვიტან ამ სიცივეს და რა ვქნა. ალბანელობას მაინც სჯობია ესტონელობა, რუსისთვის ან უკრაინელისთვის მეტისმეტი იქნებოდა ჩემი ვიზუალი“.
-სხვანაირი სიცივეა ჩემს სამშობლოში, მშობლიური სიცივე. აქ რაღაცნაირი მშრალი ჰავაა... -მეტი რა ეთქვა? ორივე იცინის.
-აი, ჩემი სახლიც. შეცივებული ჩანხარ, შემიძლია, ცხელი ჩაი ან ყავა შემოგთავაზო, სახე სულ მთლად გაგლურჯებია, - როცა გაყინული ხარ - მზრუნველი, მაგრამ ეშმაკური კილო ოლად გამოეპარება ყურს.
„მადლია ეს შემოთავაზება, მთელი დღის განმავლობაში პირველად შემომთავაზეს, რაც ძალიან მიყვარს, თანაც - ორი ჭიქა ტომატის წვენის შემდეგ. ისე, ცოტა არ მესიამოვნა, - რაც არ უნდა დასავლური მენტალიტეტის იყო, მაინც ცუდია, პირველივე შემხვედრი ესტონელი სტუდენტი ბინაში რომ აგყავს, ვაიდა ალბანელი რომ აღმოვჩდე უცებ! მაგრამ ისეთი გაყინული ვარ ადუღებულ წყალსაც დავლევ“.
-კარგი, თუ არ შეგაწუხებ, ყავას ნამდვილად დავლევდი, ძალიან გავიყინე. „ვაღიარე“.
-არ მეგონა გაყინულ ესტონელს თუ ვნახავდი. გამოაჯავრა გოგომ და კიბეს აუყვნენ.
„სახლი ჭიშკრით იწყება, რომელსაც ღილაკები აქვს. ჭიშკარს ეზოში შეჰყავხარ(რაღაც იტალიურის მსგავსი ეზოა, ხვეული კიბეებით)ასეთი ძველი შენობა პლეხანოვზე მინახავს.(აი , ბიჭის წარმომავლობაც გაირკვა). უკვე მისაღებ ოთახში ვარ, ოთახი პატარაა, მაგრამ გემოვნებით მოწყობილი: გასაშლელი დივანი, ტაბლა, კუთხეში, კედელთან -პატარა კარადა, კედელზე რაღაც თეთრი კიდია, მე მგონი „ნაჩნიკია“. გვერდით პატარა ხის კარია. ალბათ საწოლი ოთახის, სამზარეულო შემოსასვლელთან არის.
-წყალს ხომ არ დალევდი, სანამ გამოვიცვლი და ყავას მოგიდუღებ?(რუს) უარი არ უთქვამს.
გოგომ სამზარეულოდან ჭიქით წყალი გამოუტანა „გაყინულ ესტონელს“, თვითონ საძინებელში შევიდა.
„ასეთი ჩვევა მაქვს - უცხო გარემოში რომ მოვხვდები, ბოლთას ვცემ, საინტერესო ნივთებს ვათვალიერებ, ინტერიერით ვტკბები და ოთახის ისტორიაზე ვფიქრობ - რა გადახდენია თავს. დროის მოსაკლავად კარადასთან მივდივარ, ნივთების ტვალიერებას ვიწყებ. კარადა კუთხეში დგას, სადაც საწოლ ოთახში გამავალი კარია. კარი ბოლომდე არ არის მოხურული, ღრიჭოდან სარკე მოჩანს, სარკეში - საწოლთან მდგარი გარდერობი, რპმლის გამოღებულ კარზე მიმაგრებული სარკე პირველ სარკეში ირეკლება, ორივეში კი - ის. პერანგისამარაა. პერანგი ეთქმის, თორემ დაახლოებით ისეთია, აი, კიმ ბესინჯერს რომ რომ აცვია „ცხრა- ნახევარ კვირაში“, ცნობილი ცეკვის დროს.( მიკი რურკს რომ უსრულებს ჯო კოკერის სიმღერაზე.) კარს თვალს ვარიდებ, მაგრამ რად გინდა, გონება ოხერია. მან დასანახი დაინახა და ახლა თვალებიც რომ დავხუჭო, კადრი თვალწინ მიტრიალებს. ოთახში უცებ დაცხა, წყლიანი ჭიქა ჯერ კიდევ ხელში მიჭირავს. ბოლომდე ვცლი. მაინც ვერ გავგრილდი. არადა ცოტა ხნის წინ გაყინული ვიყავი... აქ მეხსიერება ჩაირთო საქმეში და ყველა იმ სავარაუდო კანდიდატს მთავაზობს არქივიდან, ვისაც ოდესმე მსგავსი პერანგი სცმია: მონიკა ბელუჩი, კიმ ბესინჯერი, - მაგრამ ცოტა ხნის წინათ ნანახმა კადრმა ყველა გადაფარა. მაინც სულ სხვაა, როცა პერანგში შენთვის ძვირფას ადამიანს ხედავ! ადრენალინი ჭარბად მაქვს, გონება ორმაგი დატვირთვით მუშაობს და მახსენდება - საპირფარეშოდან გამოსულს ლეპტოპის ეკრანი განათებული დამხვდა. მაშინ ამისტვის ყურადღება არ მიმიქცევია, მაგრამ ახლა, როცა ჩემში არყიანი ტომატის წვენის ნასახიც კი არ არის, დავრწმუნდი: ჩემი ლეპტოპი ჩემს არყოფნაში ვიღაცამ ნახა, (იმ დროის ინტერვალში რა დროშიც ეკრანი უნდა ჩამქრალიყო მან ღილაკზე ხელი დააჭირა და ეს დრო გაახანგრძლივა, ამიტომ დამხვდა ლეპტოპის ეკრანი ანთებული.) აი რატომ არის ასე თამამად. მან იცის ვინ ვარ. მობილურის ხმა გავიგე, ალბათ მეგობრისგან მესიჯი მიიღო, მანაც უპასუხა“.
ადვილია ჩემთვის ადამიანის გონებაში ძრომიალი, ამიტომ ვამჯობინე, მომხდარი ბიჭის თვალით აღმეწერა.
შემდეგ რა მოხდა? - თოვლი წამოვიდა და მეც ზეციდან - წამოვედი.
* * *
იმავე დროს იმავე ქალაქში, რამდენიმე კვარტლის იქით, რომელიღაც სხვა შტრასეზე, ოჯახური იდილიაა. დიასახლისი ჩვენი ნაცნობი გოგოს მეგობარია. ქმარი მოფერებით ქსანთიპეს ეძახის და ჩვენც ასე მოვიხსენიოთ. ქსანთიპე სოკრატეს მეუღლეა. ზემოთ ნახსენებ პიროვნებას მასთან საერთო არაფერი აქვს, მაგრამ „სოკრატე“ (ასე ვუწოდოთ ქმარს) მაინც ასე ეძახის. ქსანთიპემ თავდაპირველად ტუჩი აიბზუა, რადგან მისთვის ცნობილი იყო სოკრატეს მეორე ნახევრის გამორჩეული ხასიათი. „სოკრატეს“ ცოლის განაწყენება არ უნდოდა („ისეთ კარგ ხაჭაპურებს აცხობს“...) თავად „სოკრატე“ იტალიელია(პიცის სამშობლოდან), ამიტომ „ხაჭაპურის ფასიც“ იცის და იმასაც მშვენივრად ხვდება,“რა მოჰყვება ცოლის უნებლიე განაწყენებას“.
-კიდევ მიბრაზდები? ხომ იცი, შენზე ძვირფასი არავინ მყავს...(გერ) -ამ სიტყვებს სათვალის იქიდან დამუღამებული გამოხედვა მოაყოლა, ქსანთიპეს თვალებში ჩახედა და თმაში ხელი შეუცურა.
ჭკვიან კაცს ესმის - საყვარელი ცოლის შემორიგების საიდუმლო ვნებაში იმალება, ოღონდ „კონტროლირებად ვნებაში“. ვნების „გენერატორი და წამომწყები“ ყოველთვის მამაკაცი უნდა იყოს. ამ ყველაფერთან ერთად თუ გარეგნობაც ხელს გიწყობს და გამოცდილებაც, საქმე „აჟურში გაქვს“...
მოდი ვნებააშლილი ცოლ-ქმარი თავიანთ ოთახში დავტოვოთ, მათი ინტიმური საიდუმლოები ჩვენ, ფიფქებს, არ გვაინტერესებს, და მათი შვილები გავიცნოთ.
დანტე და ბელა ცელქი და - ძმაა. მათ შორის განსხვავება 2-3 წელი უნდა იყოს. დანტე უფროსია და უყვარს თავისი დის გამოჯავრება. ახლა მეზობელ ოთახში არიან, მისაღებში, სადაც ნაძვის ხესთან საახალწლო საჩუქრები აწყვია, ლამაზად შეფუთული.
ქსანთიპემ შვილები მკაცრად გააფრთხილა - საჩუქრები შუაღამემდე არ გახსნათ, თორემ დაისჯებითო. შვილები ფრთხილობენ - ეს დასჯა ყურის აწევა ან ბარძაყზე ჩკმეტა (რაც ძალიან მტკივნეულია) არ გეგონოთ, უფრო სერიოზული რამაა.
დანტემ არ იცის რომ დედის სამშობლოში, სოფლებში, ონავარ ბავშვებს დედები ან ბებიები ჭინჭრით დასდევენ დასასუსხად(თუ სეზონი უწყობთ ხელს). სამაგიეროდ, კარგად იცის - თუ დააშავა, კომპიუტერს არ მიაკარებენ. იჯდება მთელი დღე თავის ოთახში და ვერც ჯიბის ფულს მიიღებს. ეს გაცილებით სერიოზული საფრთხეა ევროპელი ბავშვებისთვის, ვიდრე ჭინჭრით დასუსხვა.
მიუხედავად ასეთი საფრთხისა, დანტემ ისარგებლა მშობლების წუთიერი დავდავიწყებით, ფრთხილად მივიდა, თავისი საჩუქარი გახსნა, მერე ისევ შეფუთა და ნაძვისხესთან დადო.(სკოჩი და ისტრუმენტები ჯიბეში ჰქონდა დამალული) კმაყოფილი იყო საკუთარი თავით - რა კარგად აეწყო ყველაფერი! მეგობრებს სკაიპით მისწერს, რა აჩუქეს, ისინი მოხერხებას შეუქებენ... მერე წარმოიდგინა, როგორ გაითამაშებს დედასთან გაოცებას და კმაყოფილებას ერთდროულად. ეს იმისთვის, რომ სკანთიპე ვერაფერს მიხვდეს...
მოულოდნელად ფიქრი შეძახილმა შეაწყვეტინა:
-აი, თურმე რას აკეთებს ბიჭი! ყველაფერს დედიკოს მოვახსენებ!(გერ.)
ბელა სამზარეულოდან გამოსულიყო, დანტეს მიცემული შოკოლადის ნაყინი მოსალოდნელზე ადრე გაეთავებინა.
თქვენ გგონიათ დანტე გაება? არცერთი თავმოყვარე ცუღლუტი ბიჭი, რომელსაც უმცროსი და ჰყავს, არ მოქმედებს გეგმა B -ს გარეშე...
მან ეშმაკურად შეხედა დას თვალებში, ცდილობს ისეთი სახე მიიღოს თითქოს რაღაც იცის.
-ბელა, მე მარტო ჩემი საჩუქარი არ მინახავს, შენიც ვნახე, შემეძლო მეთქვა მაგრამ თუ დედა დამსჯის რაღა აზრი აქვს... კიდევ, ვიცი, დედიკო ჩურჩხელებს სად ინახავს...
დანტე დას თანამზრახველის ტონით ესაუბრება, ნელა, რომ დააცადოს იმის გააზრება, რა სარგებლობას მოუტანს თანამზრახველობა...
მეორე ოთახში გადავინაცვლოთ. სოკრატეს ცოლის შემორიგება მოუხერხებია და ისინი საახალწლო და ღამის გეგმებზე საუბრობენ.
-დღეს შენს გოგოებს ნახავ, შენი ქვეყნიდან? (გერ)
-ჰო, ჯერ თანამშრომლებთან ავღნიშნავ პრივატულ გარემოში, მერე სადმე შევიკრიბებით გოგოები.(გერ)
-შენი დაქალი იქნება, ჩემს შემცვლელს რომ ეძახი?(აქ სოკრატემ შეუცვლელი და კმაყოფილი კაცის იერი მიიღო, კაცისა რომელსაც ყველაფერი გამოსდის. ქსანთიპეს შემორიგება რომ შეძლო, ამანაც გაუმყარა ეს თვითრწმენა).
-ახლა მივწერე სმს-ი და მოვალო.(გერ)
-მარტო?
-ვნახოთო.
-So?
-მართალი ხარ, მეც გამიკვირდა... (გერ.)
ოთახში ბავშვები შემოცვივდნენ. ბელა მამიკოს ჩაეხუტა, დანტე დედასთან მივიდა.
-დე, დღეს სალონში იყავი, ხომ, გრაციელასთან? (გერ)
-კი, გამალამაზა. მეტყობა, ნენა ?
-ძაან მაგარი პრიჩო გაქვს. რაც გნახა, ბელა სულ იმას მეუბნება , დედა დღეს ყველაზე ლამაზი იქნებაო...(და ბელას რაღაც ანიშნა)
-მაა, რა მაგარი დედიკო მყავს, არა? უთხარი რა გრაციელას, შენსავით გამალამაზოს, -
ბელა ისე მოიქცა, როგორც ძმამ დაარიგა.
სოკრატეც დაეთანხმა დედით ახტაცებულ შვილს.
ქსანთიპეს ესიამოვნა შვილების ქება, მაგრამ ჩანაფიქრსაც მიუხვდა.
-წამოდით სამზარეულოში, თქვენთვის რაღაც მაქვს გადანახული...
შვილები დედას კმაყოფილები გაჰყვნენ.
დანტემ ბელას ცერა თითით ანიშნა, ყველაფერი რიგზეაო, ბელამ, მაგარი ხარო გადაუჩურჩულა. დედას ეს არ გამოჰპარვია და გაიფიქრა: „არის მათში რაღაც ქუთაისური“ (ასე გავიგეთ ქსანთიპეს წარმომავლობა.)
სამზარეულოში შესულმა დანტემ ფანჯრიდან შემამჩნია.
-თოვლი წამოსულა, დე, აუ, რა მაგარია!..
-გაიქეცი, ბელა, სოკრატეს დაუძახე, ჩურჩხელებს, რომ მოხვალ დაგახვედრებ.(გერ)
-ვის? -დაიბნა ბავშვი.
-მამას, მამას! გამოერკვა ქსანთიპე.
ბავშვი მამასთან გაიქცა, ახალი ამბავი რომ ეხარებინა.
ქსანთიპემ ფანჯარას გახედა. უკვე კარგად ბარდნიდა. დაქალი გაახსენდა და ფიქრი განაგრძო - ვნახოთ, რა არის ეს „ვნახოთ“...
* * *
სამხრეთ საქსონიის მიწა, სტუდქალაქი. ფოსტა სადაც სტუდენტებისთვის ამანათებს არიგებენ, სავსეა. სტუდენტი ხომ ძირითადად თავისი ქვეყნიდან მიღებული ამანათის იმედადაა. გოგონამ, რომელიც, დიდი ხანი არ არის, რაც თინეიჯერობის ასაკს გასცდა, მიიღო კარგად შეფუთული ყუთი, შეამოწმა ნომერი და რომ დარწმუნდა თავისი იყო, ჩანთაში ჩაიდო. „დედა რა მძიმეა, რა უნდა იყოს ასეთი?“ დაიჩივლა თავისთვის.
შავი კაპიუშონიანი პალტო, შავი ჩექმები, ხელთათმანებიც, იმიტომ, რომ ძალიან ცივა თან ჩანთის სახელური ნაკლებად ატკენს ხელს - ხელთათმანების სირბილე დაიცავს.
ფოსტა სანაპიროსთან ახლოს არის. ამიტომ სახლისკენ მიმავალი ერთადერთი გზა მდინარე ლაინეს სანაპიროზე გადის. ხიდთან მოუწევს გავლა. ზაფხულობით აქ მთელი სტუდენტობა იკრიბება, ახლა კი უკაცურია ხიდი. მიზეზი მარტივია - ძალიან ცივა.
„რა ძნელი ყოფილა სტუდენტობა უცხო ქვეყანაში... ჩაბარდა წარსულს უდარდელი ცხოვრება, სხვა გრაფიკი, სხვა ადამიანები, რომლებთაგან ყველა გიღიმის. რომ ჩამოვედი, მეგონა, ყველას მოვწონვარ -მეთქი,- თურმე წესი ყოფილა ასეთი აქ, ეთიკა. ჩემს ქალაქში ყველა გიბღვერის, მოცინარი ადამიანი მოგენატრება, აქ კი ყველა იღიმება, მაგრამ რამდენი კომპლექსი და პრობლემა იმალება ამ ღიმილის უკან... ნეტავი რა ჯობია - როცა გამოხატავ გულისნადებს და იბღვირები თუ მალავ ყველაფერს და იღიმი?
მაგრამ მე ჩემს თავს აღვუთქვი, რომ უკან არასოდეს მივიხედავ. მე გადავლახე ჩემი რუბიკონი -მდინარე ყვირილა. აუ, როგორ ცივა დღეს, მთლად გავიყინე. ამომეცვა ელასტიკი, ვერ შევეგუე ამ ჰავას“.
გოგო მარტო მიუყვება ცარიელ სანაპიროს, მალე ნაცნობ ხიდს ჩაუვლის. „მეჩვენება თუ ხიდის მოაჯირის იქით ვიღაც დგას? კაპიუშონი წამოუხურავს და წყალში იყურება, გადახტომას ხომ არ აპირებს?
ახლომახლო არავინ არის, საშველად რომ დავუძახო, მობილურიც რა უდროო დროს დამიჯდა, ახლა როგორ მივატოვო ეს? მერე ღამით კოშმარეში არ მომასვენებს“.
გაბედა და თავისი ამანათიანად ბიჭს მიუახლოვდა.
-აქ რას აკეთებ? (გერ)
ბიჭმა თავის გაუბედავ მშველელს გამოხედა. გოგო თვალს არ უჯერებს - კაპიუშონიდან ჯეიკ ჯილენჰოლის მსგავსი არსება უყურებს. ოღონდ „სპარსეთის პრინცის“ ვარიანტი და არა „კუზიანი მთისა“ - მეორე ვარიანტს თუ წარმოიდგენთ, ყველაფერს ჩაშლით.
-ლაინის წყლის ტემპერატურის შემოწმება მინდა, ნეტავი ცივია? (გერ)
„არის რაღაც მიმზიდველი მის თვალებში, არადა მე ხომ „მაგარი ტიპები“ არ მომწონს“...
-შენც ზაფხულში შეამოწმე, კალენდარს არ უყურებ, ახლა ცივა! (გერ)
-ანუ, ზაფხულში შეიძლება გადახტომა? (გერ)
-არა, ზაფხულში ბანაობა შეიძლება. გოგო დაიბნა
-ჰოდა, მე საბანაოდ სულაც არ ვდგავარ აქ, შენს საქმეს მიხედე, დროს ნუ კარგავ. (გერ)
„ნეტავი ვინმე გამოივლიდეს პოლიციაში დავრეკავდი და ისინი მიხედავდნენ საქმეს“...
ბიჭი თითქოს მიუხვდა ნაფიქრს.
-აქ არავინ გამოივლის, ჩემთვის ბოლო ახალი წელია, წადი შენ გაითენე.(გერ) ის მოაჯირიდან გადაიწია.
-არა! - იყვირა გოგომ და სცადა მხრებზე ხელი მოეხვია, შეეჩერებინა.
ბიჭი მის თვალწინ გათეთრდა და ფიფქებად ჩაცვივდა მდინარეში. თოვლიღა შერჩა ხელში. ახლაღა შეამჩნია, რომ ბარდნიდა. სახტად დარჩენილი უცნობმა ხმამ გამოაფხიზლა.
-ხომ კარგად ხარ, მოაჯირზე რატომ გადაიხარე? (გერ)
ეს ხმა ახალგაზრდა პოლიციელს ეკუთვნის დღეს პირველად პატრულირებს.
„ზოგჯერ ხდება როცა საკუთარი გონება გეთამაშება ან სასწაულის მოწმე ხდები, მაგრამ როცა გააცნობიერებ რა გადაგხდა თავს, ერთდადერთი შეგრძნება, რაც ამის შემდეგ გრჩება შიშია. შიში, შეშლილად არ ჩაგთვალონ და შენი გონება ცდილობს, რაციონალურად ახსნას აუხსნელი. გაწვდის მომხდარის უტყუარ ვერსიას, ამ ვერსიაში ვაჯერებთ სხვას და შემდეგ ნელ-ნელა ვიჯერებთ ჩვენც“.
-რატომ გადაიხარეთ მოაჯირიდან და საერთოდ ასეთ დროს აქ რას აკეთებთ? - (გერ) პოლიციელმა კითხვა გაუმეორა თან გოგონას ამანათს ათვალიერებდა.
-მე უცხოელი ვარ, აქ ვსწავლობ, ტრადიციაა ჩემს ქვეყანაში ასეთი, როცა თოვს ახალიწლის ღამეს, ხიდზე გავდივართ და ასე ვხვდებით ახალ წელს. ეს კარგ ნიშნად ითვლება. „გონების მოწოდებული ვერსიებიდან ყველაზე სასაცილო და დამაჯერებელი ეს ჩანდა, ფაქტობრივად, გოგონამ ჩვენ თვალწინ გამოიგონა ახალი ტრადიცია.
-და ჩანთაში რა გიდეევთ? რა ყუთია? პოლიციელის ხმაში მაინც იგრძნობა ეჭვი.
-ამანათი გამომიგზავნეს სამშობლოდან, საახალწლო. ამიტომ გამახსენდა ეს ტრადიცია, ვწუხვარ თუ შეგაშინეთ. (გერ) არის ამ ყველაფერში რაციონალური მარცვალი, პოლიციელი ნელ-ნელა მშვიდდება.
-რა უცნაური ტრადიციები გაქვთ ამ უცხოელებს... ერთხელ იტალიურ უბანში მოვხვდი ახალი წლის ღამეს და ფანჯრიდან ნასროლი ძველი კარადა კინაღამ თავში მომხვდა, მერე ამიხსნეს, ასეთი წესი გვაქვს, ძველ ნივთებს ძველ წელს ვუტოვებთო, კინაღამ მეც დამტოვეს ძველ წელში კარადასთან ერთად, -უკვე იცინის, -მაშინ პოლიციელი არ ვიყავი, ეს ჩემი პირველი პატრულირებაა, მე ელიასი მქვია... (გერ)
გოგონამაც უთხრა თავისი სახელი.(მე, ყველას სახელს არ ვიმახსოვრებ, რა ჩემი საქმეა).
პირველი ნიშანი იმისა როცა ბიჭს გოგო მოსწონს, არის უშუალობა, რომლის შექმნასაც ბიჭი ცდილობს. ყველაფერი იწყება თავის წარდგენით. ეს პირველი ეტაპია. მეორე - ხუმრობა („მე შენი გაცინება შემიძლია“). მერე იწყება სულში ხელის ფათური, კონტროლის მცდელობა... აღარ გავაგრძელებ, ჯერ-ჯერობით ასეთი სიღრმის ნიშანწყალიც არ ჩანს.
გოგონასთვის ეს ეტაპები ცნობილია. მიუხედავად იმ სტრესისა, ცოტა ხნის წინ რომ განიცადა, ელიასს სხვა თვალით უწყებს ყურებას -შემფასებლის თვალით.
ელიასი საშუალო სიმაღლის, სპორტული აღნაგობის ბიჭია, სახით ბრენდან ფრეიზერს ჩამოჰგავს.
-ახლოს ცხოვრობ? პატრულირება ამ უბანში მიწევს და ამანათის წაღებაში დაგეხმარები.(გერ)
„გაგახარებს ღმერთი!“ -დიახ ახლოს, დიდი მადლობა...
ადვილია სახლში მისვლა, როცა გამცილებელი პოლიციელია შენი ამანათით ხელში.
-ისე, ტრადიციის შესასრულებლად ცუდი ადგილი აგირჩევია, აქედან ბევრი სტუდენტი გადამხტარა და ცუდ ამბებსაც ჰყვებიან თვითმხილველები, ამიტომ დაგიფასებენ ალბათ თანამემამულეები როცა მოუყვები ამ ამბავს.
„მადლობა ღმერთს ნაცნობი არავინაა, სიცილით დაიხოცებოდნენ ზესტაფონელები!“ (ასე გავიგეთ გოგოს წარმომავლობა) -აუცილებლად მოვუყვები დედას.
„ახლოს“ ხიდიდან და ელიასის საპატრულო არეალიდან რამდენიმე კვარტალის იქით აღმოჩნდა.
დამშვიდობების დრო მოდის. გოგო მადლიერია.
-გმადლობ, ელიას, ყველა სტუდენტს კი არ აცილებს სახლში გერმანელი პოლიციელი.(გერ)
- მე ალბანელი ვარ,- (გერ) უღიმის ელიასი.
მეც გამეღიმა და ციდან წამოვედი, თოვამ იმატა...
* * *
დასავლეთ ფლანდრია, ქალაქი ბრიუგე. პატარა, კუბის ფორმის სახლები. აქ ცათამბჯენებს ვერ ნახავთ, მხოლოდ გოთური კოშკები არღვევენ მყუდროებას და შუა საუკუნეებში გვაბრუნებენ. რისთვის ვარგა ბრიუგე? როგორც ერთ ფილმშია „ორი ქილერის დამალვისთვის“. მართლა ადვილია აქ მიმალვა - უამრავი ხალხი ირევა ქუჩებში. სამი გაჭრილი არხის გამო ჩრთილოეთის ვენეცია შეურქმევიათ მისთვის.
ერთ ძველ შენობაში ერთადაა სასტუმროც, კაფეც და სატრენაჟორო დარბაზიც. ჩვენს ყურადღებას ერთი ქალი იპყრობს, რომელმაც ახლახან დაამთავრა ტრენაჟორებზე ვარჯიში. ასე ადვილია მთელი წლის აგრესიის რკინაზე გადმოღვრა. ჟანი ინსტრუქტორია. წარმოშობით ფრანგია, მაგრამ სამსახური აქ იშოვა.
ქალი, რომლის წლოვანებასაც არ ვიტყვით(ფიფქებმა ვიცით საიდუმლოს შენახვა), ცდილობს ახალგაზრდულად გამოიყურებოდეს. ჟანმა იცის, რომ მის სამშობლოში სულ ახლახან შეიცვალა ხელისუფლება, რითაც ის სულაც არ არის აღფრთოვანებული.
-დაინდე ჩემი რკინები, ამით წინას ვერ დააბრუნებ.( ფლანდრიულად)
-არც წინათი ვყოფილვარ ახტაცებული, ჟან.
„დიდი ხანია, სამშობლო ენატრება მაგრამ ჯერ ვერ ჩავა იქ, ქვეყანა შეიცვალა და გრძნობს, რომ თავადაც შეიცვალა. ძნელია ნაცნობ გარემოში აღმოჩნდე და თეთრ ყვავად იგრძნო თავი - შავ ყვავებში“
მოგონებებმა დაამწუხრა ქალი, ფიქრები აეშალა: „რა ლამაზია ჩემი კუთხე“...
შხაპი გადაივლო, ჟანს ბედნიერი ახალი წელი უსურვა და გამოემშვიდობა.
„ცხოვრება ნელა გადის, როცა ბრიუგეს ხალხმრავალ ქუჩებში მიაბიჯბ. წითელი აგურებით ნაშენი მოზაიკური სახლები ზღაპრის ასოციაციას იწვევენ. აი, ცნობილი შოკოლადის მაღაზია, რა მადის ამღძვრელად აწყვია ვიტრინებში ეს გემრიელი სასუსნავი! ჩემთვის არ შეიძლება, დღეს დიეტაზე ვარ!“ - შეუძახა თავს და ვიტრინას სწრაფად მოსცილდა.
„საახალწლო ბაზრობაზე ხომ არ წავსულიყავი?“ იდეა მოეწონა, ქუჩის კუთხეში შეუხვია, არხთან გავიდა და სანაპიროს გაუყვა.
„საახალწლო ბაზრობა ბრიუგეში, ლამაზად გადახურული მოზაიკური დახლებია. რას არ ნახავ აქ : შოკოლადებს, ნამცხვრებს, შუშხუნებს... ყველაფერს, რაც დღესასწაულს უკავშირდება. ხალხმრავლობაც არის, მაგრამ ქალს ეს არ უკვირს -განა სულ ხალხმრავლობა არ არის ბრიუგეში?
ერთ დახლთან დასაკეც სკამზე შავად შემოსილი ბებო ზის, პარკები ყუთზე დაუწყვია და რაღაც ფხვნილებით ვაჭრობს. არავინ აქცევს ყურადღებას. ის საერთო სურათიდან ამოვარდნილი ჩანს, რაღაც აქვს საერთო ჩვენს ნაცნობ ქალთან, თავზე შავი კრეპდეშინის ხილაბანდი წაუკრავს, მაგრამ გოროზი წარბები უჩანს.
-ხოჩა ლადეღ.(მისალმება, სვანურად)
ბებოს მისალმებაზე ქალი გახევდა, მაგრამ მალე გამოერკვა.
-ხოჩა ნებოოზ.(საღამო მშვიდობისა, სვან. ასე გავარკვიეთ მისი წარმომავლობა)
-მაგვარდ ხარიდ?(როგორ ხარ? სვან.)
-ხოლამდ ხვარი. (ცუდად ვარ. სვან.)
ჩვენ, ფიფქებს ყველა ენა და დიალექტი გვესმის, მაგრამ რაკი თქვენ ფიფქები არ ხართ თქვენთვის გასაგებ ენაზე განვაგრძობ თხრობას.
-აქ საიდან გაჩნდით, რა სასწაული ხდება ჩემს თავს?
-მე ყველას იმად ვეცხადები რა მონატრებაც აქვს გულში და დარდი.“ -გაუღიმა ბებომ და წარბები გაშალა“ - სვანური სანელებლები მაქვს, ქართულიც, სვანურ მარილს ხომ არ წაიღებდი? საახალწლო სუფრას უხდება.
-ყველაფერს წავიღებ, ყველაფერს...
-ჯერ სვანური მარილი! -წარბი შეკრა ბებომ.
-კარგი...
ბებომ მთელი პარკი ფხვნილი გაუწოდა ქალს, ეს საჩუქრადო, ახალი წელიც მიულოცა.
-ივა სუხარი. (გმადლობ. სვან.)
უცებ ბაზრობაზე ჩოჩქოლი ატყდა. ქალი ამბის გასარკვევად მიბრუნდა.
ხალხი წაულას ქურქში გამოწყობილმა წვერებიანმა მამაკაცმა გამოარღვია. არაბუნებრივად ზორბა ჩანს. სისწრაფეს უმატა, არხისკენ გაქანდა და არხში მიმავალ კატერში ჩახტა. იქ კატერის მძღოლსა და მას შორის ბრძოლა გაჩაღდა. წვერებიანმა იმარჯვა, მძღოლი არხში მოისროლა და კატერით თვალს მიეფარა. ამ დროს მისი მდევარი პოლიციელები და ერთი მაღაზიის დაცვაც გამოჩდნენ.
გაირკვა, რომ წვერიანი მამაკაცი კავკასიური წარმოშობისა ყოფილიყო, - ასე ამბობდა დაცვა. საახალწლო ფასდაკლების გამო მაღაზია სავსე იყო ხალხით, მასაც უსარგებლია დაცვის უყურადღებობით(როგორც თავად ეგონა), აუღია წაულას ძვირადღირებული ქურქი, ქურქის ქვეშ რამდენიმე ხალათი ჩაუცვამს, კოლგოტები ამოუცვამს...როგორ მოახერხაო უკვირდა მცველს. ალბათ კავკასიაში ბრუნდება და ახლობლებს უნდა საჩუქრად ჩაუტანოსო, დაასკვნა ბოლოს სიცილით. დანარჩენი, ჯეიმს ბონდისეული დევნის სცენა, უკვე ვიხილეთ.
„კოლგოტიანი კავკასიელი მამაკაცი“, - გაიფიქრა ქალმა, როგორი ევოლუციაა, შამილიდან - კოლგოტამდე. რატომ მაინცდამაინც კავკასიელი? რაკი წვერი აქვს? მაინც რა სტერეოტიპებით ცხოვრობენ ეს ბელგიელები, თუ ვინმემ წვერიანმა მაღაზია გაქურდა, მაშინვე კავკასიელია“... უკმაყოფილომ უსიამოვნო ფიქრები მოიშორა და ბებოს მიუბრუნდა, ამ დავიდარაბამ სულ გადაავიწყა ის.
იქ, სადაც ორიოდე წუთის წინ ბებო იჯდა, აღარავინ იყო.,, „კი მაგრამ მარილი?“- ხელზე დაიხედა. თოვლი ეჭირა მარილის ნაცვლად, რომელიც ხელის სიმხურვალისგან დნებოდა.
„-მე ყველას იმად ვეცხადები, რა მონატრებაც აქვს გულში და დარდი.“ ჩაესმა
დიდხანს იდგა ქალი დახლთან ჩაფიქრებული, უკვე ყველაფერში ეჭვი ეპარებოდა რაც ცოტა ხნის წინ მოხდა. ამ დროში გათოვდა კიდეც.
მაგრამ მე, გეტყვით რომ „კოლგოტიანი მამაკაცი ნამდვილი იყო“.
* * *
ზემო ნორმანდია, ქალაქი რუანი. მდინარე სენას სანაპიროზე პატარა თურქული რესტორანია. აქაურ მენიუში ხაჭაპურიც შედის. მეპატრონე ჭკვიანი და საქმიანი ადამიანია. ესმის, ამით ბევრ კავკასიელს მიიზიდავს, ხაჭაპური ყველას უყვარს ამ რეგიონში.
ლენა შუა ხნის ქალია. ისიც კავკასიელი. ხაჭაპურის მცხობელია. მისი წონა გასცემს მის პროფესიას. მოკლედ შეჭრილ ჭაღარას იაფფასიანი საღებავით იღებავს, საკუთარი ხელით, ფული რომ დაზოგოს. სალონი მისთვის ფუფუნებაა. მისი თვალები აქმის ერთგულებას გამოხატავს, უფრო სწორად, ყოველივე იმის ერთგულებას, რაც თვითონ სწორად მიაჩნია. სიღარიბე სამშობლოში, ვალები, დაგირავებული ბინა... მერე აქ ჩამოვიდა, ჭურჭლის მრეცხავად მოეწყო. წლების შემდეგ მცხობელად „დააწინაურეს“. ვალები ბოლო კაპიკამდე გადაიხადა, ოჯახი ფეხზე დააყენა, ამოისუნთქა... ოჯახმა, თვითონ -ვერა. ამის დრო არ აქვს მთელ დღეებს სამზარეულოში ატარებს.
დღეს განსაკუთრებული დღეა, ახალი წელი მოდის, ლენასთვის კი ეს ბევრ სამუშაოს ნიშნავს. „დავისვენებ როდესმე? -ალბათ, მარტო იმ ქვეყნად“ ეს ფიქრი მისთვის ყოველდღიურია. რას მოუტანს დამდეგი წელი, საით წავა მისი ცხოვრება? მომავალზე ფიქრი არ უყვარს., ფიქრი ლუკაზე უყვარს, შვილიშვილზე რომელიც ოთხი წელია არ უნახავს. ლუკა ოთხი წლისაა, თმახუჭუჭა, ცისფერთვალა.
ლუკას ბებო არ ახსოვს. რამდენიმე დღისა იყო, ბებომ რომ მოინახულა. ახლა ხანდახან სკაიპით აჩვენებს დედა ვიღაც უცხო ქალს და ბებოაო, ეუბნება...
ლენასთვის დღესასწაული სკაიპით ლუკას ნახვაა. ის არის მისი სიხარული და იმედი, მასზე ფიქრი აძლებინებს აქ -ლუკა კარგი ბიჭი უნდა გაიზარდოს, რაც მთავარია, „ყველაფრით უზრუნველყოფილი“.
„თანამედროვე სამყარომ თავისი წყობითა და წესებით, ორმაგი ცხოვრება შექმნა. შეიძლება, მცხობელი იყო სადღაც ევროპაში, სოროში ათევდე ღამეს, კაპიკს კაპიკზე აწეპებდე, შენი ოჯახი კი შენს ქვეყანაში შენს ხარჯზე საკმაოდ წელგამართულად ცხოვრობდეს, საშუალო ფენადაც კი ითვლებოდეს... და თუ ყველაფერი კარგად იქნება, სიბერეს თუ გაატარებ მათთან, შენივე დანაზოგით.“
„ არასოდეს მეღირსება, მშვიდი სიბერე.“
ლენას ფიქრები მაკვირვებს. ისინი სხვებისას არ ჰგავს, სევდიანია, უიმედო. ჩვენ, ფიფქები, გავურბივართ სიბერეს, ზოგი ადამიანი კი ნატრობს მას რომ დაისვენოს.
მაგრამ ყოველთვის არსებობს „თუ“ და ის ყველასთვის სხვადასხვა რამაა.
ლენასთვის ეს „თუ“ გურამია, მისი ქმარი.
“ წლები ადამიანებს ცვლის, ზოგს - უკეთესობისკენ, ზოგს - უარესობისკენ. იხსენებ, ეძებ მასში დადებითს და უკანასკნელ იმედათ ებღაუჭები, მაგრამ გავიწყდება- ადამიანი მთლიანობაა და არა ერთი კარგი თვისება რაც წარსულიდან შემოგინახა მეხსიერებამ”.
აღარც გურამი იყო ის, რაც ლენას ახსოვდა. მან მთელი დანაზოგი ბანკიდან გამოიტანა ბინაც გაყიდა და ვიღაც „კუკლასთან“ ერთად პრესტიჟულ უბანში გადასახლდა.
აი, რატომ დარჩა მისთვის ბოლო სიხარულად და იმედად ლუკა, რომელიც დედასთან ერთად ნაქირავებში იზრდებოდა. ლენა თუ გატყდა, ლუკას გაურკვეველი მომავალი ელის.
ლენამ ეს ყველაზე კარგად იცის, მისთვის გაურკვეველი მომავალი ყოველდღიურობაა.
ვერც კი ამჩნევს როგორ სდის ცრემლები და ცომს ეცემა. დღევანდელი ხაჭაპური რუანში ლენას ცრემლებითა და ნაღველით იქნება შეზავებული, მაგრამ ამას ვერავინ მიხვდება ჩვენ, ფიფქების გარდა.
* * *
საქართველო, თბილისი. თამარ მეფის გამზირი სადღაც ვაგზლის მოედანთან ახლოს. გამზირზე ათასი რამაა:ბანკები, მაღაზიები, რესტორნები, აფთიაქები. ქუჩის გასწვრივ „სტაიანშიკები“ დგანან, მანქანებს დარაჯობენ 50 თეთრად...(ქირის მიცემა მძღოლის კეთილგანწყობილებაზეა დამოკიდებული)
გამზირის დასაწყისში, პატარა შესახვევთან, აფთიაქია. აფთიაქის კედელთან უყაოს დიდი ნაჭრები აწყვია. ეს გადასაყრელად გამზადებული ნაგავი არ არის, ეს „ალკაშას“ სახლია.
„მე ალკაშა ვარ, ქუჩაში ვცხოვრობ. არყის ლომკის მქონე მათხოვარი, „გათახსირებული და გაფუჭებული“... ასე თქვენ მიწოდებთ, „პატიოსნები და წესიერები“. ბავშვები დედებს ჩემზე უთითებენ -ეს ვინ არიო? ისინი პასუხობენ, თუ დალევთ, თქვენც ასეთები გახდებითო. ჩემს ვინაობას არ ეუბნებიან. სულ არ მიკვირს - უკვე მეც დამავიწყდა, ვინა ვარ. 20 თეთრისთვის შალახო მიცეკვია შუა ქუჩაში მუტრუკების გასახარებლად. კუთვნილი ხურდა ასფალტზე დამიყარეს. რომ დავიხარე ასაღებად, პანღურიც მომაყოლეს... მე ღიმილით გადავუხადე მადლობა - მეჩქარება, უფრო დიდი ნეტარება წინ მელის: არაყი, რომელიც წარსულს მავიწყებს, ამ ჯოჯოხეთს უფრო გასაძლის ხდის და ლომკასაც მიხსნის“.
ალკაშა მაღალი გამხდარი მამაკაცია, ოდესღაც ალბათ სპორტული აღნაგობაც ექნებოდა, მაგრამ ეს - იმ დროს, რომელიც ალკაშას არ ახსოვს. ჩალის ღერებივით გაჩაჩხული წვერ- ულვაში. ყველაფერი, რაც ტანთ აცვია, ქუჩაში იპოვა, ადრინდელი ტანისამოსი დიდი ხანია ტანზე შემოადნა. ძველი დროის ქუდი ახურავს, აცვია ფოჩებიანი, ღია ფერის „პლაში“ და დაკერებული „ბათინკები“. კბილები თითქმის აღარ აქვს, ზედა ყბაზეღა შერჩენია ორი ცალი, მაგრამ ეს მას არ აწუხებს - უკბილოდაც მშვენივრად ახერხებს არყის დალევას. თმა საკმაოდ მოზრდია, ამიტომ ტილები მისი მეგობრები არიან.
ალკაშა გახარებულია - დღეს დღესასწაულია, ადამიანები კარგ გუნებაზე არიან, ბევრ ფულსაც შეაგროვებს, კარგადაც გამოთვრება, მთავარია არ გათოვდეს... ყინვისაც ეშინია.
„ჩემი სიმყრალიზგან ხალხს გული მისდის, მარიდებენ პირს. მეც ვცდილობ, ნიავის სააწინააღმდეგო მხრიდან მოვუარო“...
ზოგიერთს ალკაშას უკბილობაც არანაკლებ აფრთხობს. ახალგაზრდა გოგო ბანკიდან გამოვიდა, მომსახურებით განაწყენებული. ახლობელს ესაუბრება მობილურით:“ეს ბანკის თანამშრომლები საკუთარ საქმეშიც არ არიან კომპეტენტურები და კონსულტაციებს მათთან როგორ გავივლი?! თან რამხელა რიგებია, იცი? გზავნილს მთელი საათი ველოდებოდი“... სიტყვა „გზავნილი“ ალკაშას უყვარს. ნიავი მიმართულება შეამოწმა და გოგოს წინ დაუდგა:
-ქალიშვილო, შენ თვალებს შემოევლოს ალკაშა, ოცი თეთრი მაჩუქე რაა... -და თავისი ღიმილი ჩართო საქმეში.
გოგო ისე „მოიხიბლა ღიმილით, რომ ბანკის ოპერატორებიც გადაავიწყდა, ახლობელიც და გაქცევა დააპირა.
-ახალ წელს გილოცავ შენ თვალებს შემოევლოს ალკაშა. ეს გეგმა B-ე იყო. ალკაშას ჩვენც მივეხმარეთ, ფიფქები, და გოგოს გავახსენეთ, რომ ცოტა ხნის წინ მეტროში ბოშა ბავშვებს ხურდა არ მისცა, არადა მათაც მიულოცეს ახალი წელი. გოგოს შერცხვა და პალტოს ჯიბე მოიქექა, ლითონის ლარიანი იპოვა, გულში სინანულით ამოიოხრა და ალკაშას ხელში ჩაუდო.
გახარებულმა ლოთმა მადლიერება ღიმილით გამოხატა. აქ ჩვენ უძლურები ვართ
გოგო გაიქცა.
„აი ადამიანი, ისე წავიდა მადლობაც არ მათქმევინა, ზოგი გადაგაყოლებს თავის ოც თეთრს. ის არ დალიო, ეს არ დალიო... თუ მეხმარები, დამეხმარე, მე უკეთ არ ვიცი, რა მირჩევნიაა?
ერთმა ქალმაც აჩუქა ლარიანი, ოღონდ ახლოს არ მოხვიდეო.
ალკაშა კმაყოფილი დარჩა „კარგად გავითიშები ამაღამ“.
დაღამდა, ყველაფერი ადრე დახურეს, ყველას სახლში ეჩქარება - ახალი წელი მოდის. თამარ მეფის გამზირის ბოლოს მიწისქვეშა გადასასვლელია. იქვეა რესტორანიც.
რესტორანთან ბავშვები დგანან - ბიჭი და გოგო. ძალიან ჰგვანან ერთმანეთს. ბიჭი რესტორნიდან გამოსულ ადამიანებს აჩერებს და რაღაცას ეუბნება. ისინი უკმაყოფილო სახით იშორებენ, გოგო მოშორებით დგას.
ალკაშამ მათ გვერდით უნდა ჩაიაროს, რესტორნის მახლობლად მარკეტში არყის საყიდლად მიდის.
კარები გაიღო, შუა ხნის ჭაღარა კაცი გამოვიდა. გვერდით გოგონა მოჰყვება ხელკავით. კაცი ნასვამია.
ბიჭი მასთანაც მივიდა და რაღაც სთხოვა.
-თავი დამანებეთ, თქვენი მათხოვარი დედა ვატირე, რას გაკეთებდათ დედათქვენი, თქვენი რჩენა თუ არ შეეძლო?! - კაცმა ბიჭი საყელოთი დაიჭირა. ის გასხლტომას ცდილობს. მოშორებით მდგარი გოგონა ტირის.
-ძია კაცო, ალკაშა შემოგევლოს, რას ერჩი მაგ ბავშვს, გაუშვი ცოდოა...
-წადი შენი.... -კაცმა ალკაშას ყბაში მუშტი გაუქანა. ლოთი წაიქცა. განთავისუფლებული ბიჭი გოგოსთან მივარდა. ბავშვები გაიქცნენ.
-თავი დაანებე, გურამ, ეყოფა... - მხარში ჩააფრინდა თამხლები გოგო.
-თქვე მათხოვრებო, ყველაფერი ჩემი შრომით მაქვს ნაშოვნი, თქვენც გაგენძრიათ ხელი ჩემსავით და გექნებოდათ, ცხოვრებაში არავის მათხოვარი არა ვყოფილვარ! განაგრძო ყვირილი გურამმა. რომ დარწმუნდა, ალკაშა წამოდგომას არ აპირებდა, ცოტა დამშვიდდა.
-კუკლა, წადი, მანქანა დაქოქე, ახლა ისე ვარ, საჭესთან ვერ დავჯდები.
„კუკლამ“ ვერცხლისფერი „მერსედესის“ კარი გამოაღო და საჭეს მიუჯდა. „სტაიანშიკი“ ამ სცენას შეესწრო, მაგრამ არ ჩაერია, დაქოქილ „მერსედესთან“ მივიდა, იმის იმედით, რამეს მაჩუქებენო.
გურამმა შეუბღვირა, კარი გამოაღო და „მერსედესში ‘’კუკლას“ გვერდით მოთავსდა.
-არა რაა, სავსეა თბილისი მათხოვრებით, - მთქნარებით დაიჩივლა ქალის გვერდით მჯდარმა და ხვრინვა ამოუშვა.
„კუკლამ“ მინა ჩამოსწია, „სტაიანშიკს“ ანიშნა, ახლოს მოდიო. ჰაერში რკინის ლარიანმა გაიზუზუნა. „სტაიანშიკმა“ ჰაერშივე დაიჭირა.
-მადლობა ლამაზო.
საჭესთან მჯდარმა ქალმა მას თვალი ჩაუკრა და გაზს მიაჭირა. „მერსედესი“ თვალს მიეფარა.
მთელი ამ ხნის განმავლობაში ალკაშა ტროტუარზე იწვა რესტორნის წინ და ყბას ისინჯავდა. ამიერიდან მისი ღიმილი ვეღარავის მოხიბლავდა - ერთი კბილიღა დარჩენოდა ზედა ყბაზე.
ბავშვები შორს არ გაქცეულან, მიწისქვეშა გადასასვლელთან დადგნენ და იქედან უთვალთვალებდნენ ქომაგს.
მანქანა რომ წავიდა, ალკაშასთან მივიდნენ და წამოდგომაში მიეშველნენ. მისი სიმყრალე არც მათ მოეწონათ...
-ასე გვიან აქ რას აკეთებთ, ალკაშა შემოგევლოთ? - იღიმება ლოთი.
ბიჭი გოგოზე უფროსია, კუშტი გამოხედვა აქვს, ეჭვიანი, ქომაგი არ მოსწონს, მაგრამ მაინც მადლიერია მისი. რაღაცით დანტეს მოგაგონებთ, მაგრამ მას სხვანაირი ცხოვრება აქვს და ასეთი უნდა იყოს.
-ცხოვრების გამო, „ზოგი ვარსკლავებს ეთამაშება, ჩვენ კი იმის საშუალებაც არ გვაქვს მათ სხივქვეშ გავჩერდეთ“... „სიტყვა ძუნწიც ყოფილა“,- ალკაშამ გოგოს შეხედა.
ბავშვი კეთილად უღიმის, ენდობა. ცხოვრებას ჯერ ცუდად იცნობს. ლამაზი თვალები აქვს, მწვანე.
-ჩვენ და-ძმა ვართ, ახალი წელი მოდის და არაფერი გვაქვს სახლში, შუქიც კი.
ბიჭმა გოგო გააჩერა,გაჩუმდიო, ანიშნა, რატომ უნდა მოეყოლა ვიღაც ლოთისთვის თავისი ცხოვრება...
-არავინ გყავთ?
-ერთმანეთი გვყავს, - მოკლედ მოუჭრა ბიჭმა. მას არ მოსწონს ალკაშა, ის ქუჩას იცნობს და არ ენდობა ასეთებს.
ალკაშას პასუხი მოეწონა, სულ არ სწყენია ბიჭის უკმეხობა. სხვანაირად ქუჩაში ვერც გადარჩები.
გოგომ ძმას საყვედურით შეხედა, რატომ უხეშობო.
-ავადმყოფი ბებო გვყავს სახლში, მამა მთელი დღე ლოთობს, თუ არაფერი მივიტანეთ, დღეს მშივრები დავრჩებით, ჩემს თავს არ ვნაღვლობ ბებო მეცოდება...
-მერე ამას რატომ უყვები, გოგო, თვითონ ცხოვრებას დავიწყებია, რით დაგვეხმარება?!
ალკაშა აკანკალდა. გადაწყვეტილება, რომელიც ამ წამს მიიღო, არყის მოყვარულ მის ორგანიზმს არ მოეწონა.
ის ბიჭთან მივიდა და მთელი თავისი ფული მუჭში ჩაუტენა. სწრაფად მობრუნდა და თავის ყუთებისკენ წავიდა.
მადლიერმა გოგომ დაეწია და ზურგიდან ჩაეხუტა... ვიღას ახსოვდა სიმყრალე.
ალკაშას რაღაც გაახსენდა თავისი წარსულიდან. რაღაც კი არა, ვიღაც. ის, ვინც უკვე დიდი ხანია აღარ ახსოვდა. გოგო ფრთხილად მოიშორა, თვალებში შეხედა და ორივეს გასაგონად თქვა:-თქვენი ადგილი ქუჩაში არ არის, სხვა გზა მოძებნეთ. დაგეხმარებიან, ჯერ ბავშვები ხართ, მერე გვიან იქნება. მანდ ათ ლარზე მეტია, საჭმელისთვის მაინც გეყოფათ, დღეს კარგი დღე იყო, კარგად ავკრიფე...
-შენ რა გეშველება?
-ჩემზე ნუ იდარდებ, ალკაშა შემოგევლოს, - ობოლი კბილი გამოაჩინა, შებრუნდა და მუყაოებისკენ წავიდა.
-წადით ბავშვებო, წადით!
-„რას იფიქრებდა ნანა ასე რომ ვენახე ... ამ ბავშვს და ნანას ერთნაირი თვალები აქვთ“...
თავის მუყაოს ბუდრუგანას ჩაუარა და გზა განაგრძო. მან ყველაფერი გაიხსენა. ისიც გაახსენდა, რომ თამარ მეფის გამზირს თუ ჩაუყვება, ხიდი შეხვდება, რომლის ქვეშაც მტკვარი მიედინება...
P. S. ხანმოკლე სიცოცხლე ძალაა - აზრიანად ხარჯავ. ჩემი სიცოცხლეც დასასრულს მიუახლოვდა. რამდენად აზრიანად დავხარჯე? პასუხი ჩემ მიერ აღწერილი ისტორიებია. იმ ქვეყანაში ვეშვები, რომლის შვილებიც ფიფქებივით არიან მიმოფანტულნი მთელ მსოფლიოში. ბავშვებმა ალკაშას მიერ ნაჩუქარი ფულით საჭმელი იყიდეს და იქვე, ნახევრად დანგრეული ორსართულიანი შენობისკენ წაიღეს. ხის კიბით მეორე სართულზე ავიდნენ. სახლამდე გრძელი აივანი უნდა გაევლოთ. ამ დროს უკვე თოვდა და მე ნიავს ამ აივანისკენ მივქონდი. გოგომ ფიფქები შეამჩნია და მათი დაჭერა სცადა.
-ნინო, შემოდი, გათბი, - გამოსძახა ძმამ ოთახიდან.
ბავშვმა ფიფქების დაჭერა განაგრძო.
-ერთი, ორი... აი, ეს უკვე მე, ვარ...