იოსებ დავითაშვილი - უწინდელი ამბავი

მოდით, გლეხნო, აქ დასხედით,
გეტყვით უწინდელს ამბავსა,
თუ როგორა უცხოვრიათ,
მაშინ ჩვენ მამა-პაპასა.
ოდეს ჩვენი ბედის ჩარხი
უცხოელებს ჰქონდათ ხელში,
წუთი შვება არ ჰქონიათ
ჩვენს წინაპრებს თავის დღეში.
უწინ, ძმანო, მამა შვილსა
თავის პირმშოდ როდი სთვლიდა;
იცოდა, რომ დღეს თუ ხვალა,
იმას მტერი წაართმევდა!
იმ დროს ბალღიც თურმე ძუძუს
გულიანად როდი სწოვდა;
იცოდა, რომ ის ოდესმე
მტრისა მსხვერპლად გახდებოდა.
მაშინ გლეხსაც თავის თავი
სულაც არ ენანებოდა,
თვით კვდებოდა და მამულიც
ისე ოხრადა რჩებოდა.
შინ შრომაში, გარეთ ომში,
სულ ყველგან გლეხი კვდებოდა;
რას იქმნოდა, აბა, მითხართ,
თუნდაც რომ დანანებოდა.
შინ საქმისთვის ვის ეცალა,
გეეწია ანგარიში,
სიკვდილამდის თან დაჰქონდა
დღე მუდამა ვაგლახ-ვიში.
ასე , ძმანო, წვალებულა’
საცოდავი გლეხის შვილი,
დღე-მუდამ თვალწინ სდგომია
ან დარბევა, ან სიკვდილი.
თუმცა მტრები ავიცილეთ,
უქმად დაგვრჩა მთა და ბარი.
გამართევით, თუ ძალ გიძით,
თქვენი ღონე თქვენ ხელთ არი.
ხედავთ, ღმერთმა წილად მოგცათ
შემკობილი მთა და ბარი,
რომელშიაც იპოება’
კაცის სარჩო ყოველგვარი...

1880 წ., 15 ივნისი