შაბაში
კუმირები მამის
ლენინი და სტალინი!
კუმირები შვილის
ლენონი და სტალონე!
მამას ჰქონდა ერთ დროს
ტალონები პურის!
შვილს მეტი აქვს: ყველის,
შაქრის, ხორცის ტალონი!
კოცნით გამშრალ ცრემლებს
რეაბილიტაციებს
მონანიე ყმები
მიუტანენ აწ იებს!
ბოდიშს უხდის პრესა
მამებს, მკვდრეთით ამდგარებს!
ფურცლავს გაზეთს შვილი
აზმორებს და ამთქნარებს!
საუკუნე მკაცრი
სამუშაოს ამთავრებს...
ხატაურა
დუმს ბუხართან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო!
იზმორება: ამინდია
ლოთობის და ბოზობისო!
თუ ვღიღინებ, მაშინ ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო
კნავის, თითქო უნდა “ბისზე”
გამომიხმოს: “ბის” და “ბისო!”
ამინდია მართლაც კარგი,
უფრო სწორად მართლა ცუდი,
საჭიროა პალტო, კაშნე,
წინდა, ბათინკა და ქუდი....
ფეხსაც ვერ გავადგამ გარეთ,
მთლად მსოფლიო დამაფიცო!
თავს მიქნევს და თანამიგრძნობს
ნებიერი დამა ფისო!
რომ ჰგონიათ, არც ისეთი
უეშმაკო და უბიწო
დუმს კერასთან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო...
ტბილისელი დიდვაჭრის სიმღერა
ვარ ვაჭრებში პირველი,
ჩემი საქმე წინ არის:
დილით მტრედი გავყიდო
საღამოზე შინ არის.
ჩემზე უფრო მდიდარი
ქვეყანაზე ვინ არის:
ღამით ლეკვი გავყიდე,
დილით ლეკვი შინ არის.
ზლოტის, მარკის, მანეთის,
დოლარის და დინარის
მოჩუხჩუხებს მდინარე,
მიყვარს ცქერა მდინარის.
მაგრამ ჩემზე საწყალიც
ალბათ არავინ არის:
ღამით გოგოს გავათხოვ,
დილით გოგო შინ არის.
მაინც ტკბილად მიმღერის
ჩემი ეზოს ჩინარი:
რა კარგია, ძვირფასო,
როცა ყველა შინ არის!
როცა მტრედიც შინ არის!
როცა ლეკვიც შინ არის!
როცა გოგოც შინ არის!
როცა ყველა შინ არის!
პოეტი
თითქო დღეს გაჩნდა სწორედ და
ფეხიც დღესა აქვს ადგმული
უნდა თქვას რაღაც ისეთი
ჯერ არავისგან ართქმული...
სიტყვაა მისი მხსნელიც და
უფსკრულში მისი დამნთქმელიც,
მშვენიერიც და მახინჯიც
თან არმთქმელი და თან მთქმელი...
მიწისქვეშა ფიქრი
ჩამოაწერეს ვალები.
ჩამოაწერეს ცრემლები.
ჩამოაწერეს დარდები
და მწარე-მწარე ფიქრები...
(ვალი თუ ჩამოგაწერეს,
ცრემლი თუ ჩამოგაწერეს,
შენც, ამ კაცივით, ეტყობა,
გენიალურად იქნები...).
დგას ახლა იგი გზისპირას
ამაყად ხელგაშვერილი!
ის გუშინდელი ვაჟკაცი
და გუშინდელი ვერელი...
დახედავს დაბლა იმ ადგილს,
სადაც ყვითელი ქუდი დევს,
და გრძნობს სიხარულს უცნაურს
კმაყოფილებას უდიდესს...
არავინ იცის, სად გადის
სამოთხის გზაგასაყარი!
ვინ უკეთ ხედავს ჯანმრთელი?
თუ ამ კაცივით საპყარი...
ან რა სჯობს ოცი თეთრისგან
მოგვრილი სიხარულები
თუ სისხლის ფასად ნაშოვნი
ქონება თავზესაყარი...
გმირები
სალამი სალამს:
ხერთვისს და რუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზსს და ჭყონდიდს!
ჩვენ ბევრჯერ ვიშვით
და ბევრჯერ მოვკვდით.
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..
სალამი სალამს:
ნინოს და თამარს;
თამარს და ნინოს;
და ისევ _ თამარს!
თევდორე ხუცესს;
პაატა რაინდს;
ცხრა ლომგულ ძმას და
არაგველს სამასს!..
ყველანი აქ ვართ!
აქ არის ყველა!
შეხედე: ცოტნეც
მოვარდა ჩორთით!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
ბიჭებო, სწორდით!
დიდება მამულს:
ხერთვისს დარუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზს და ჭყონდიდს...
საქართველოსთვის
ჩვენ ბევრჯერ მოვკვდით,
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..
გამაღვიძე მამალო
მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არის განსხვავებული აზატი და აზოტი;
ფინელი და ფანელი: ხახოლი და ხახული,
ისე, როგორც შიბი და შუბი წვერწამახული;
კაცები და კეცები, ბურდელი და ბორდელი;
სახელი და სახელო; ორდენი და ორდერი;
ტარანი და ტირანი; ირანი და ურანი;
მარანი და მერანი; ყორანი და ყურანი;
ასკეტი და ასკეცი; პარიზი და პარეზი;
იოგი და იობი; ერესი და არესი;
ოი, როგორ გიყვარდა ტრაპეზუნის თუთუნი,
გოგოებში არშიყი მხარზე ფრთების თათუნი...
მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არი განსხვავებული ასეთი და ას ათი...
რა იცოდი, ქართული ჯიშის თეთრო მამალო,
უნდა თურმე ვნებები მონდომებით მიმალო!
გეშინოდა ამ დამწვარ წიფლის კუნძზე წაწოლის
(როგორც ერთ დროს ხევსურთა სტუმარ მწერალს
წაწალის)...
შენ, ას ათი წიწილის უშურველო მამილო,
წალდით თავის წაწყვეტას ელოდები, მამალო!
კვლავ მამულად დარჩება საქართველო მამული,
მაგრამ გამთენებელი მოუკვდება მამალი!
დაობლდება შექმნილი ერთადერთი ასოთი
ოცნაირი წიწილა! შვილი შენი: ას ათი...
გული
გული არის ბევრნაირი,
უცნაურად ბევრნაირი!
ვთქვათ, კეთილი!
ვთქვათ, გულჩვილი,
ვთქვათ, ქრისტიან ბერნარდის...
მილიონში ერთი თურმე
გული არის ბოროტიც!
მოგზაურიც თავის კუკით,
თავის მარკო პოლოთი...
პატიმარიც ცხელ საკანში
უღვთოდ გამოკეტილი!
სურს გაქცევა, მაგარამ უშლის
მკერდის მტკიცე კედელი...
გული არის ბერძნული და
ფრანგული და ქართული!
ერთნაირი ტკივილია!
ბრძნული... მიოკარდული...
გული არის მამის მკვლელი,
გული არის შვილმკვდარი,
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...
არის გული ამირანის,
არის ბეთქილის...
არის გული გულქვა, მაგრამ
არის გულგახეთქილი...
გულებს ვიცნობ, გულით უნდათ
შეჭმა ერთიმეორის!
არის გული ლაჩრისა და
არის გული მეომრის!
არის გული ჩამშვები და
არის გული ერთგული!
არის გული გამცემი და
არის გული შეთქმული...
არის ტაქიკარდიული,
მაგრამ არის მიმკვდარიც...
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...
თოვლიანი ზამთარი. საღამო
მიდიხარ თოვლში თოვლივით კარგი
და კარგი ბიჭის ერთგული ცოლი,
და სუსტი მხრებით შინ მიგაქვს ხარკი
ათასი ბიჭის ნასროლი თოვლი.
გამახსოვრდება გაშლილი მხრები...
გაკრთობს ქუჩაში ნაპოვნი ვნება,
მაგრამ ოჯახში იოლად თბები...
და სხვისი თოვლიც... იოლად დნება.
ალერსი
როგორ მინდა, მინდა, მი...
ბაგე მარწყვი, მარწყვი, მა...
გაგონება შენი ხმის,
შენი ნაღვლიანი ხმა.
ისევ ძველი, ძველი, ძვე...
ისევ თბილი, თბილი, თბი...
მკრთალი ოქტომბერის თვე,
და სიმღერა,შენ რომ თქვი.
ისევ ზევით, ზევით, ზე...
ისევ დიდი, დიდი, დი....
ლურჯი, ლურჯი, ლურჯი მზე,
მკერდიდან რომ სისხლი დის....
მაგრამ თინა, თინა, თინ....
შენ მშორდები... თანდათან...
ჩემზე უკეთ აბა ვინ,
ვინ უმღერებს დაღლილ ტანს.
თუმცა, კმარა, კმარა, კმა...
მე კვლავ მინდა, მინდა, მი....
გავიგონო შენი ხმა
და ტკივილი შენი ხმის....
კუმირები მამის
ლენინი და სტალინი!
კუმირები შვილის
ლენონი და სტალონე!
მამას ჰქონდა ერთ დროს
ტალონები პურის!
შვილს მეტი აქვს: ყველის,
შაქრის, ხორცის ტალონი!
კოცნით გამშრალ ცრემლებს
რეაბილიტაციებს
მონანიე ყმები
მიუტანენ აწ იებს!
ბოდიშს უხდის პრესა
მამებს, მკვდრეთით ამდგარებს!
ფურცლავს გაზეთს შვილი
აზმორებს და ამთქნარებს!
საუკუნე მკაცრი
სამუშაოს ამთავრებს...
ხატაურა
დუმს ბუხართან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო!
იზმორება: ამინდია
ლოთობის და ბოზობისო!
თუ ვღიღინებ, მაშინ ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო
კნავის, თითქო უნდა “ბისზე”
გამომიხმოს: “ბის” და “ბისო!”
ამინდია მართლაც კარგი,
უფრო სწორად მართლა ცუდი,
საჭიროა პალტო, კაშნე,
წინდა, ბათინკა და ქუდი....
ფეხსაც ვერ გავადგამ გარეთ,
მთლად მსოფლიო დამაფიცო!
თავს მიქნევს და თანამიგრძნობს
ნებიერი დამა ფისო!
რომ ჰგონიათ, არც ისეთი
უეშმაკო და უბიწო
დუმს კერასთან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო...
ტბილისელი დიდვაჭრის სიმღერა
ვარ ვაჭრებში პირველი,
ჩემი საქმე წინ არის:
დილით მტრედი გავყიდო
საღამოზე შინ არის.
ჩემზე უფრო მდიდარი
ქვეყანაზე ვინ არის:
ღამით ლეკვი გავყიდე,
დილით ლეკვი შინ არის.
ზლოტის, მარკის, მანეთის,
დოლარის და დინარის
მოჩუხჩუხებს მდინარე,
მიყვარს ცქერა მდინარის.
მაგრამ ჩემზე საწყალიც
ალბათ არავინ არის:
ღამით გოგოს გავათხოვ,
დილით გოგო შინ არის.
მაინც ტკბილად მიმღერის
ჩემი ეზოს ჩინარი:
რა კარგია, ძვირფასო,
როცა ყველა შინ არის!
როცა მტრედიც შინ არის!
როცა ლეკვიც შინ არის!
როცა გოგოც შინ არის!
როცა ყველა შინ არის!
პოეტი
თითქო დღეს გაჩნდა სწორედ და
ფეხიც დღესა აქვს ადგმული
უნდა თქვას რაღაც ისეთი
ჯერ არავისგან ართქმული...
სიტყვაა მისი მხსნელიც და
უფსკრულში მისი დამნთქმელიც,
მშვენიერიც და მახინჯიც
თან არმთქმელი და თან მთქმელი...
მიწისქვეშა ფიქრი
ჩამოაწერეს ვალები.
ჩამოაწერეს ცრემლები.
ჩამოაწერეს დარდები
და მწარე-მწარე ფიქრები...
(ვალი თუ ჩამოგაწერეს,
ცრემლი თუ ჩამოგაწერეს,
შენც, ამ კაცივით, ეტყობა,
გენიალურად იქნები...).
დგას ახლა იგი გზისპირას
ამაყად ხელგაშვერილი!
ის გუშინდელი ვაჟკაცი
და გუშინდელი ვერელი...
დახედავს დაბლა იმ ადგილს,
სადაც ყვითელი ქუდი დევს,
და გრძნობს სიხარულს უცნაურს
კმაყოფილებას უდიდესს...
არავინ იცის, სად გადის
სამოთხის გზაგასაყარი!
ვინ უკეთ ხედავს ჯანმრთელი?
თუ ამ კაცივით საპყარი...
ან რა სჯობს ოცი თეთრისგან
მოგვრილი სიხარულები
თუ სისხლის ფასად ნაშოვნი
ქონება თავზესაყარი...
გმირები
სალამი სალამს:
ხერთვისს და რუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზსს და ჭყონდიდს!
ჩვენ ბევრჯერ ვიშვით
და ბევრჯერ მოვკვდით.
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..
სალამი სალამს:
ნინოს და თამარს;
თამარს და ნინოს;
და ისევ _ თამარს!
თევდორე ხუცესს;
პაატა რაინდს;
ცხრა ლომგულ ძმას და
არაგველს სამასს!..
ყველანი აქ ვართ!
აქ არის ყველა!
შეხედე: ცოტნეც
მოვარდა ჩორთით!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
ბიჭებო, სწორდით!
დიდება მამულს:
ხერთვისს დარუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზს და ჭყონდიდს...
საქართველოსთვის
ჩვენ ბევრჯერ მოვკვდით,
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..
გამაღვიძე მამალო
მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არის განსხვავებული აზატი და აზოტი;
ფინელი და ფანელი: ხახოლი და ხახული,
ისე, როგორც შიბი და შუბი წვერწამახული;
კაცები და კეცები, ბურდელი და ბორდელი;
სახელი და სახელო; ორდენი და ორდერი;
ტარანი და ტირანი; ირანი და ურანი;
მარანი და მერანი; ყორანი და ყურანი;
ასკეტი და ასკეცი; პარიზი და პარეზი;
იოგი და იობი; ერესი და არესი;
ოი, როგორ გიყვარდა ტრაპეზუნის თუთუნი,
გოგოებში არშიყი მხარზე ფრთების თათუნი...
მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არი განსხვავებული ასეთი და ას ათი...
რა იცოდი, ქართული ჯიშის თეთრო მამალო,
უნდა თურმე ვნებები მონდომებით მიმალო!
გეშინოდა ამ დამწვარ წიფლის კუნძზე წაწოლის
(როგორც ერთ დროს ხევსურთა სტუმარ მწერალს
წაწალის)...
შენ, ას ათი წიწილის უშურველო მამილო,
წალდით თავის წაწყვეტას ელოდები, მამალო!
კვლავ მამულად დარჩება საქართველო მამული,
მაგრამ გამთენებელი მოუკვდება მამალი!
დაობლდება შექმნილი ერთადერთი ასოთი
ოცნაირი წიწილა! შვილი შენი: ას ათი...
გული
გული არის ბევრნაირი,
უცნაურად ბევრნაირი!
ვთქვათ, კეთილი!
ვთქვათ, გულჩვილი,
ვთქვათ, ქრისტიან ბერნარდის...
მილიონში ერთი თურმე
გული არის ბოროტიც!
მოგზაურიც თავის კუკით,
თავის მარკო პოლოთი...
პატიმარიც ცხელ საკანში
უღვთოდ გამოკეტილი!
სურს გაქცევა, მაგარამ უშლის
მკერდის მტკიცე კედელი...
გული არის ბერძნული და
ფრანგული და ქართული!
ერთნაირი ტკივილია!
ბრძნული... მიოკარდული...
გული არის მამის მკვლელი,
გული არის შვილმკვდარი,
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...
არის გული ამირანის,
არის ბეთქილის...
არის გული გულქვა, მაგრამ
არის გულგახეთქილი...
გულებს ვიცნობ, გულით უნდათ
შეჭმა ერთიმეორის!
არის გული ლაჩრისა და
არის გული მეომრის!
არის გული ჩამშვები და
არის გული ერთგული!
არის გული გამცემი და
არის გული შეთქმული...
არის ტაქიკარდიული,
მაგრამ არის მიმკვდარიც...
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...
თოვლიანი ზამთარი. საღამო
მიდიხარ თოვლში თოვლივით კარგი
და კარგი ბიჭის ერთგული ცოლი,
და სუსტი მხრებით შინ მიგაქვს ხარკი
ათასი ბიჭის ნასროლი თოვლი.
გამახსოვრდება გაშლილი მხრები...
გაკრთობს ქუჩაში ნაპოვნი ვნება,
მაგრამ ოჯახში იოლად თბები...
და სხვისი თოვლიც... იოლად დნება.
ალერსი
როგორ მინდა, მინდა, მი...
ბაგე მარწყვი, მარწყვი, მა...
გაგონება შენი ხმის,
შენი ნაღვლიანი ხმა.
ისევ ძველი, ძველი, ძვე...
ისევ თბილი, თბილი, თბი...
მკრთალი ოქტომბერის თვე,
და სიმღერა,შენ რომ თქვი.
ისევ ზევით, ზევით, ზე...
ისევ დიდი, დიდი, დი....
ლურჯი, ლურჯი, ლურჯი მზე,
მკერდიდან რომ სისხლი დის....
მაგრამ თინა, თინა, თინ....
შენ მშორდები... თანდათან...
ჩემზე უკეთ აბა ვინ,
ვინ უმღერებს დაღლილ ტანს.
თუმცა, კმარა, კმარა, კმა...
მე კვლავ მინდა, მინდა, მი....
გავიგონო შენი ხმა
და ტკივილი შენი ხმის....