ქაქაქგარეთ
შენაკადივით როდესაც მერთვის
ბედის სიმძაფრე და ირონია,
აქ, ქალაქგარეთ, სახლია ერთი, —
მტვრიან თაროზე ბაირონია.
გადავშლი, ისე როგორც მისნობას,
დასცვივა მტვერი, დამცვივა მტერი...
და უერთდება მარადისობას
საფრთხე — რაფაზე დაყრილი მწერი.
კაფე ჰეინეკენ
ბნელა კაფეში... მზე ქალაქს ტოვებს,
წვიმით ნარეცხი წვეთავს აფიშა,
ხან რა კარგია ეს სიმარტოვე
წყნარი საღამოს სინატიფეში.
სად დარჩა ბრძოლის ქარი და ზარი,
ძველი სამრეკლოს წრფელი ძახილი,
მოყვასის წასვლით წართმევა მხარის,
ზვარაკად მისვლა შეხსნილ მახვილით.
შემოვრჩი ამ სტეპს დაღლილი მგზავრი,
ვით თუნგით შარბათს შაჰინ-შაჰილი
და ვთბები, როგორც ვენახის ზვარი,
ღვინობისთვეში მზისკენ დახრილი.
სად გაქრა თრთვილი მინაზე ბზარით,
ვისხენებ თოვლში ჟღარუნს მარხილის,
ოფიციანტი მიღიმის კრძალვით:
ჩვენებას ცვლით თუ — ძველი სამხილით?..
მღერის ჰიუსტონი... მგონი უკეთ ვარ,
ვკითხულობ მენიუს, ვის სატრფოს წერილს,
მშვიდობით, ძმებო,
მე კვლავ ვუკვეთავ
სისხლით დაცლილი „სისხლიან მერის“.
„ლადყ ანდ ჰამილტონ!“
მიყურებს ტოლჩა არაყი,
მტევნებს ვერ მალავს პერანგი,
ტრედი აფრინდა,
ბარათი
წითელ ღეროზე შევაბი.
თავდაპირველად მიიღეთ
ჩემი გულწრფელი სალამი,
ვერაზე ყანა ბიბინებს,
ვაკეში დაწვეს წალამი.
ზემელი დასცეს სარეცელს,
ფერი უცვალეს მეიდანს,
პატარა ბიჭებს დაეძებს
პომადიანი დეიდა.
მძლე-მონუმენტურ კერპწერას
ბლომად ხახვებში თუშავენ,
ძველ უბანს სუნთქვა ეძნელა:
თქვენ ან სხვას რა დავუშავე.
გაზონზე ძროხა ბალახობს, —
ნოსტალგიაა პოეტის.
სიმფონიური შალახო...
— ბის!
— ბრავო!
ტაში მოედნის...
კარგი დაუდგა თამაში
ნახიშტარსა და
ნატორევს.
ეფენდი ყომარხანაში
ღმერთის კრიშიდან აგორებს.
„ფოსტას“ არავის ამადლის,
ქოსას უღიმის ქოსურად,
მუჭში წკარუნი კამათლის
დუ-შაშზე არი ორსულად.
— რაც ტრფობის
აგცდა შარბათი,
მწვანე მაუდზე მოსულა.
2.
— თენდება... შენი ნაქები
სველი რიჟრაჟი...
შეხედე,
შენ, ისევ დაიკარგები,
თუ... გამოჩნდები დღე-დღეზე...
...იცი, მას აქეთ წლებია,
ამ ტახტზე იწვა ბებია...
პაპას მოჰქონდა სარჩო და
მთელი დღე ღვინის რუმბებთან
იდგა და ღვინით ვაჭრობდა
...ჰო, და... რო გაისტუმრებდა...
როგორც კი გაისტუმრებდა,
ამ ტახტზე ჩემი ბებია,
ხა, ხა, ხა... ჩემი ბებია,
წარმოიდგინე ბებია...
ჰო, და... იცი... ნუ, არ ვიცი...
აი, აქ ცელქობდა ბებია...
მეც იმის სუნთქვას განვიცდი,
და იმის წუთებს ვნებიანს...
...ეს ისე... მოჰყვა ლაპარაკს,
შვილიშვილი და ბებია...
თვითონ მომიყვა,
აბა, რა...
მე კი არ დამსიზმრებია.
და შენ, დაწერე რითმებით,
თუ ღმერთმა არ მომიტევა,
ბებოს ტახტი და მითები,
როგორ შემერგო მზითევად.
3.
„ჰეინეკენში“ ვმღერით და
კავალერისტობს ქვეითიც,
მონატრებია ერისთავს
„გაღმა-გამოღმა ხრეითი...“
მამაპაპურმა დაგვღალა,
მოვიდა სულ სხვა ქეიფი,
ფეხი იტკინა ცანგალამ
ელოუნ დარჩა ბეიბი.
ცანგალა ომში არ წავა,
უყვარს სითბო და ლეიბი,
დედიკო მას ენაცვალა,
გაუჩალიჩებს რეიტინგს.
დაცხრება ბედის მთარსავი,
დადგება ლექსის ამინდი,
ნუგეშს მცემს ნიკალასავით
სოლოლაკური კრამიტი.
ლამანჩელი კაფეში
ზის ლამანჩელი კაფეში,
ძველს დაუკვეთავს კონიაკს,
გახუნებული აფიშა
სატრფოს ბარათი ჰგონია.
ქლესური გადაძახილით
თავები წაუქონიათ,
ის მიდის მტერზე მახვილით,
სიკვდილი მღერა ჰგონია.
ტრამალის ქარი დაბმული
საკანის ტიბიკონია,
ეს სახიჩარი მამული
რაინდს სამშობლო ჰგონია.
თეთრი ჰოსპიტალი
დედა მიტირა ამ ომმა,
დღესაც მივწერე საცოლეს...
კუ-კუ-რუ-კუ-კუ... პალომა...
ერთიც ვიმღერო, მაცალე!
მოგონებებში დავები:
— ჩაის დალევ თუ ყავა რძით?..
მიღიმის მუხლისთავებით
დიდებულება სავარძლის.
— დაგელოდება საცოლე, —
მოწყალების დის ნუგეში...
და ჰოსპიტალის საწოლებს
სურთ გადაფრენა ბუდეში,
როგორც მოწყენილ წეროებს
ფათქუნით ფრთების ზეწრების;
ვარსკვლავზე სახელს მოვაწერ,
ვარსკვლავებს თუ მოვესწრები.
თეთრი სამოსით მოსილი
სუსტი სინათლე და ვერცხლის სინი
და მოწითალო სინზე — ვაშლები
და თუკი კართან დამალბობ წვიმით,
ჩამავალ ვაშლის სხივზე გავშრები.
ჭერზე ჭაღივით დავკიდებ სათქმელს,
რომ ვაციმციმო მკერდზე ბისერი,
ან მოვადგები რიჟრაჟზე სარკმელს
ამომავალი ვაშლის სიმღერით.
მაგრამ, ვინ იცის, არა ხარ მარტო,
ნაორთქლარ საწოლს ასწორებ მშვიდად
და ყოველივე უბრალოდ გართობს,
ისიც, რომ წვიმდა,
წვიმდა და
წვიმდა.
და თუ შეშლილის საშველის კალთას
არხევს შიშველი ქალი ვაშლებით,
აშლილი ფრთებით ბრინჯაოს ქალთან
ჩამავალ ვაშლის სხივზე გავშრები.
რა შეედრება ამ ღამის თევას —
დარწეულ ფიქრში ეჭვების ამშლელს,
თუ ვერცხლის სინზე დააწყობს ევა
სამოთხის ბაღში დაკრეფილ ვაშლებს.
მოწყალების და ბინდიდან
ზეციურ ანგელოსივით
სარკმლიდან შემომიფრინდა.
კვლავ ზმანებაში დავები, —
— ჩაის დალევ თუ ყავა რძით?..
მიღიმის მუხლისთავებით
დიდებულება სავარძლის.
ნატურმორტი ვაშლებით
სალომეა
...და დაეწვეთა სცენაზე ქალი,
მერე მეორე, მერე მესამე
და როგორც წყალზე, დაირწა რკალი,
შეეხო პარტერს და მიესალმა...
ეს ნაპირი კი უსალამოა...
უამინდოა, მზისგან სათელი,
შეარხევს სხეულს თუ სალომეა,
იქ იოანეს არ ჩანს ნათელი.
აღარც თოლია შორდება ნაპირს,
— ღელვა იქნება, — ამბობს ტურისტი,
— მე ამოვიყვან მზეს წყლიდან, დავპირ-
დები ქვეყანას შენი გულისთვის.
მაგრამ ნაპირზე სდევნიან ლოგოსს
და სალომეას გრაცია ყვავის,
ზღვის ზედაპირზე მზე კვდება, როგორც
ნათლისმცემელის მოჭრილი თავი.
— ო, მზეო ჩემო, — ამ ტრუბადურის
სიტყვის მახვილი — ო, სოლე მიო!
გადაძახილი, როგორც ნადური:
— ო, სოლე მიო!
და სალომეას
თან გული მოაქვს, თან სული მიაქვს
შენს სალომეას, ჩემს სალომეას,
არეულია სამზარეულო,
ხან დოა სოლი, ხან სოლი მია,
სანდოა ჩემი ძველი რვეული:
— სალამი, მზეო, სალამი, ია,
ეს ნაპირი კი უსალამოა
ო, სოლე მიო! ო, სალომეა...
მიმოიქცევა წყალი ქალივით
ხან სილა მოაქვს, ხან სილა მიაქვს,
ვის — მხოლოდ ვნება, ვის სული მია —
ქანავებს წყალზე აფრით დახრილით,
და ეს ნაპირიც უსალამოა,
და სოლე მიო! და სალომეა...
— მომე სალამი! ან სილა მომე,
დაღლილ სახეში, როგორც უარი,
ან სამუდამოდ მომესალამე,
მომე, სამარე, ორეუარით.
ან წამიმღერე, შენი არია,
იქნებ გამეხსნას ძველი იარა,
რამაც ფოთლები არივ-დარია
და ქარტეხილით გადაიარა.
გადავშლი ცრემლით გაჟღენთილ რვეულს,
ჩემამდე ნაწერს დიდი ხნით ადრე.
როცა შეარხევ შენს უკვდავ სხეულს,
მეფის კარზე თუ ქუჩაში ნათრევს
ვიღაცა ცდილობს, მოიკლას თავი
და ან ნესტიან სარდაფში დათვრეს,
ჯვარზე გაეკრას ორივე მკლავით,
კეფა შეუდგას ოლარში პადრეს.
არ მნდომებია სიტყვით თამაში,
შენგან გამოწვდილ სიცოცხლეს ვხარჯავ,
მინდა წაგაგო ყომარხანაში
და გაგაყოლო მდაბიო ვაჭარს.
და მაგონდება მთვრალი ჰეროდე.
შენი გრაციის ნასროლი ლასო,
მინდა, რომ თარსად დაგდო ზეროზე,
— დაატრიალე! —
გავძახო გარსონს.
მაგრამ ეკალი სულს თუ არ ავნებს,
წმინდა გიორგის შევუთქვამ საკლავს,
ვაჭარს მოვუჭრი გზებს საქარავნეს
და პაპიჩემის სატევარს დავკრავ.
მინდა დავწერო შენზე სიმართლე,
რაც იყო ისიც, ისიც, რაც მსურდა,
წყალზე დააგდე ჩემი სინათლე
და წვრილ ვარსკვლავთა მეღვრება ხურდა.
შენა ხარ ჩემი ფიქრის ნაღები
და შენზე წერა ჩემი ბედია,
ამიტომ ვყვირი ყელის ძარღვებით:
— თავისუფლება ბინძურ მედიას!
შენაკადივით როდესაც მერთვის
ბედის სიმძაფრე და ირონია,
აქ, ქალაქგარეთ, სახლია ერთი, —
მტვრიან თაროზე ბაირონია.
გადავშლი, ისე როგორც მისნობას,
დასცვივა მტვერი, დამცვივა მტერი...
და უერთდება მარადისობას
საფრთხე — რაფაზე დაყრილი მწერი.
კაფე ჰეინეკენ
ბნელა კაფეში... მზე ქალაქს ტოვებს,
წვიმით ნარეცხი წვეთავს აფიშა,
ხან რა კარგია ეს სიმარტოვე
წყნარი საღამოს სინატიფეში.
სად დარჩა ბრძოლის ქარი და ზარი,
ძველი სამრეკლოს წრფელი ძახილი,
მოყვასის წასვლით წართმევა მხარის,
ზვარაკად მისვლა შეხსნილ მახვილით.
შემოვრჩი ამ სტეპს დაღლილი მგზავრი,
ვით თუნგით შარბათს შაჰინ-შაჰილი
და ვთბები, როგორც ვენახის ზვარი,
ღვინობისთვეში მზისკენ დახრილი.
სად გაქრა თრთვილი მინაზე ბზარით,
ვისხენებ თოვლში ჟღარუნს მარხილის,
ოფიციანტი მიღიმის კრძალვით:
ჩვენებას ცვლით თუ — ძველი სამხილით?..
მღერის ჰიუსტონი... მგონი უკეთ ვარ,
ვკითხულობ მენიუს, ვის სატრფოს წერილს,
მშვიდობით, ძმებო,
მე კვლავ ვუკვეთავ
სისხლით დაცლილი „სისხლიან მერის“.
„ლადყ ანდ ჰამილტონ!“
მიყურებს ტოლჩა არაყი,
მტევნებს ვერ მალავს პერანგი,
ტრედი აფრინდა,
ბარათი
წითელ ღეროზე შევაბი.
თავდაპირველად მიიღეთ
ჩემი გულწრფელი სალამი,
ვერაზე ყანა ბიბინებს,
ვაკეში დაწვეს წალამი.
ზემელი დასცეს სარეცელს,
ფერი უცვალეს მეიდანს,
პატარა ბიჭებს დაეძებს
პომადიანი დეიდა.
მძლე-მონუმენტურ კერპწერას
ბლომად ხახვებში თუშავენ,
ძველ უბანს სუნთქვა ეძნელა:
თქვენ ან სხვას რა დავუშავე.
გაზონზე ძროხა ბალახობს, —
ნოსტალგიაა პოეტის.
სიმფონიური შალახო...
— ბის!
— ბრავო!
ტაში მოედნის...
კარგი დაუდგა თამაში
ნახიშტარსა და
ნატორევს.
ეფენდი ყომარხანაში
ღმერთის კრიშიდან აგორებს.
„ფოსტას“ არავის ამადლის,
ქოსას უღიმის ქოსურად,
მუჭში წკარუნი კამათლის
დუ-შაშზე არი ორსულად.
— რაც ტრფობის
აგცდა შარბათი,
მწვანე მაუდზე მოსულა.
2.
— თენდება... შენი ნაქები
სველი რიჟრაჟი...
შეხედე,
შენ, ისევ დაიკარგები,
თუ... გამოჩნდები დღე-დღეზე...
...იცი, მას აქეთ წლებია,
ამ ტახტზე იწვა ბებია...
პაპას მოჰქონდა სარჩო და
მთელი დღე ღვინის რუმბებთან
იდგა და ღვინით ვაჭრობდა
...ჰო, და... რო გაისტუმრებდა...
როგორც კი გაისტუმრებდა,
ამ ტახტზე ჩემი ბებია,
ხა, ხა, ხა... ჩემი ბებია,
წარმოიდგინე ბებია...
ჰო, და... იცი... ნუ, არ ვიცი...
აი, აქ ცელქობდა ბებია...
მეც იმის სუნთქვას განვიცდი,
და იმის წუთებს ვნებიანს...
...ეს ისე... მოჰყვა ლაპარაკს,
შვილიშვილი და ბებია...
თვითონ მომიყვა,
აბა, რა...
მე კი არ დამსიზმრებია.
და შენ, დაწერე რითმებით,
თუ ღმერთმა არ მომიტევა,
ბებოს ტახტი და მითები,
როგორ შემერგო მზითევად.
3.
„ჰეინეკენში“ ვმღერით და
კავალერისტობს ქვეითიც,
მონატრებია ერისთავს
„გაღმა-გამოღმა ხრეითი...“
მამაპაპურმა დაგვღალა,
მოვიდა სულ სხვა ქეიფი,
ფეხი იტკინა ცანგალამ
ელოუნ დარჩა ბეიბი.
ცანგალა ომში არ წავა,
უყვარს სითბო და ლეიბი,
დედიკო მას ენაცვალა,
გაუჩალიჩებს რეიტინგს.
დაცხრება ბედის მთარსავი,
დადგება ლექსის ამინდი,
ნუგეშს მცემს ნიკალასავით
სოლოლაკური კრამიტი.
ლამანჩელი კაფეში
ზის ლამანჩელი კაფეში,
ძველს დაუკვეთავს კონიაკს,
გახუნებული აფიშა
სატრფოს ბარათი ჰგონია.
ქლესური გადაძახილით
თავები წაუქონიათ,
ის მიდის მტერზე მახვილით,
სიკვდილი მღერა ჰგონია.
ტრამალის ქარი დაბმული
საკანის ტიბიკონია,
ეს სახიჩარი მამული
რაინდს სამშობლო ჰგონია.
თეთრი ჰოსპიტალი
დედა მიტირა ამ ომმა,
დღესაც მივწერე საცოლეს...
კუ-კუ-რუ-კუ-კუ... პალომა...
ერთიც ვიმღერო, მაცალე!
მოგონებებში დავები:
— ჩაის დალევ თუ ყავა რძით?..
მიღიმის მუხლისთავებით
დიდებულება სავარძლის.
— დაგელოდება საცოლე, —
მოწყალების დის ნუგეში...
და ჰოსპიტალის საწოლებს
სურთ გადაფრენა ბუდეში,
როგორც მოწყენილ წეროებს
ფათქუნით ფრთების ზეწრების;
ვარსკვლავზე სახელს მოვაწერ,
ვარსკვლავებს თუ მოვესწრები.
თეთრი სამოსით მოსილი
სუსტი სინათლე და ვერცხლის სინი
და მოწითალო სინზე — ვაშლები
და თუკი კართან დამალბობ წვიმით,
ჩამავალ ვაშლის სხივზე გავშრები.
ჭერზე ჭაღივით დავკიდებ სათქმელს,
რომ ვაციმციმო მკერდზე ბისერი,
ან მოვადგები რიჟრაჟზე სარკმელს
ამომავალი ვაშლის სიმღერით.
მაგრამ, ვინ იცის, არა ხარ მარტო,
ნაორთქლარ საწოლს ასწორებ მშვიდად
და ყოველივე უბრალოდ გართობს,
ისიც, რომ წვიმდა,
წვიმდა და
წვიმდა.
და თუ შეშლილის საშველის კალთას
არხევს შიშველი ქალი ვაშლებით,
აშლილი ფრთებით ბრინჯაოს ქალთან
ჩამავალ ვაშლის სხივზე გავშრები.
რა შეედრება ამ ღამის თევას —
დარწეულ ფიქრში ეჭვების ამშლელს,
თუ ვერცხლის სინზე დააწყობს ევა
სამოთხის ბაღში დაკრეფილ ვაშლებს.
მოწყალების და ბინდიდან
ზეციურ ანგელოსივით
სარკმლიდან შემომიფრინდა.
კვლავ ზმანებაში დავები, —
— ჩაის დალევ თუ ყავა რძით?..
მიღიმის მუხლისთავებით
დიდებულება სავარძლის.
ნატურმორტი ვაშლებით
სალომეა
...და დაეწვეთა სცენაზე ქალი,
მერე მეორე, მერე მესამე
და როგორც წყალზე, დაირწა რკალი,
შეეხო პარტერს და მიესალმა...
ეს ნაპირი კი უსალამოა...
უამინდოა, მზისგან სათელი,
შეარხევს სხეულს თუ სალომეა,
იქ იოანეს არ ჩანს ნათელი.
აღარც თოლია შორდება ნაპირს,
— ღელვა იქნება, — ამბობს ტურისტი,
— მე ამოვიყვან მზეს წყლიდან, დავპირ-
დები ქვეყანას შენი გულისთვის.
მაგრამ ნაპირზე სდევნიან ლოგოსს
და სალომეას გრაცია ყვავის,
ზღვის ზედაპირზე მზე კვდება, როგორც
ნათლისმცემელის მოჭრილი თავი.
— ო, მზეო ჩემო, — ამ ტრუბადურის
სიტყვის მახვილი — ო, სოლე მიო!
გადაძახილი, როგორც ნადური:
— ო, სოლე მიო!
და სალომეას
თან გული მოაქვს, თან სული მიაქვს
შენს სალომეას, ჩემს სალომეას,
არეულია სამზარეულო,
ხან დოა სოლი, ხან სოლი მია,
სანდოა ჩემი ძველი რვეული:
— სალამი, მზეო, სალამი, ია,
ეს ნაპირი კი უსალამოა
ო, სოლე მიო! ო, სალომეა...
მიმოიქცევა წყალი ქალივით
ხან სილა მოაქვს, ხან სილა მიაქვს,
ვის — მხოლოდ ვნება, ვის სული მია —
ქანავებს წყალზე აფრით დახრილით,
და ეს ნაპირიც უსალამოა,
და სოლე მიო! და სალომეა...
— მომე სალამი! ან სილა მომე,
დაღლილ სახეში, როგორც უარი,
ან სამუდამოდ მომესალამე,
მომე, სამარე, ორეუარით.
ან წამიმღერე, შენი არია,
იქნებ გამეხსნას ძველი იარა,
რამაც ფოთლები არივ-დარია
და ქარტეხილით გადაიარა.
გადავშლი ცრემლით გაჟღენთილ რვეულს,
ჩემამდე ნაწერს დიდი ხნით ადრე.
როცა შეარხევ შენს უკვდავ სხეულს,
მეფის კარზე თუ ქუჩაში ნათრევს
ვიღაცა ცდილობს, მოიკლას თავი
და ან ნესტიან სარდაფში დათვრეს,
ჯვარზე გაეკრას ორივე მკლავით,
კეფა შეუდგას ოლარში პადრეს.
არ მნდომებია სიტყვით თამაში,
შენგან გამოწვდილ სიცოცხლეს ვხარჯავ,
მინდა წაგაგო ყომარხანაში
და გაგაყოლო მდაბიო ვაჭარს.
და მაგონდება მთვრალი ჰეროდე.
შენი გრაციის ნასროლი ლასო,
მინდა, რომ თარსად დაგდო ზეროზე,
— დაატრიალე! —
გავძახო გარსონს.
მაგრამ ეკალი სულს თუ არ ავნებს,
წმინდა გიორგის შევუთქვამ საკლავს,
ვაჭარს მოვუჭრი გზებს საქარავნეს
და პაპიჩემის სატევარს დავკრავ.
მინდა დავწერო შენზე სიმართლე,
რაც იყო ისიც, ისიც, რაც მსურდა,
წყალზე დააგდე ჩემი სინათლე
და წვრილ ვარსკვლავთა მეღვრება ხურდა.
შენა ხარ ჩემი ფიქრის ნაღები
და შენზე წერა ჩემი ბედია,
ამიტომ ვყვირი ყელის ძარღვებით:
— თავისუფლება ბინძურ მედიას!