* * *
სამყარო - სიცოცხლის ნახევარი,
შენი ყოფნა სამყაროში,
ჩემი არყოფნა შენთან,
შეგრძნება უსამყარობის,
შეგრძნება უხელისგულობის,
შეგრძნების დაყვანა ნულამდე,
ტკივილის გაყუჩება,
მორფინი - ცაზე ნახევარმთვარე,
ცის მოჩითული ანაფორა,
მამა მოტირალი უხმოდ
და დედის არეული ორფეოსი.
შენ - ჩემი მარგინალი,
მეცხრე და მეშვიდე ცა,
ზუსტად ასარკული ცისფერი ეკრანი,
იგივე არხები და იგივე ხმა.
მოდი ჩემთან, მოდი სიზმრად,
მოდი ზამთრის გადაცემებში,
დილის გამამხნევებელ ვარჯიშებამდე
და ყველა დროში დააზამთრე
თოვლის დრო და ნუ მექცევი მე სასჯელად,
როგორც იმ ლექსში თინიბექაის ციხეს,
მოდი ჩემთან და ვიყოთ როგორც
ყრუ-მუნჯები და ვიყოთ როგორც
ბრმები არიან და საუკუნოდ ვიყოთ ...
* * *
საინტერესო მოვლენაა ეს სიყვარული,
ცარიელია, როგორც არსის დეფორმაცია,
როგორც გაქრობა ჩანთებს მიღმა კენგურუების,
როგორც ბავშვობის თამაშები: მე დავსახლდები
გვინეაში და თვეში თითო სიზმარს გავაჩენ
და თითო სიზმარს გავზრდი უშენოდ, რამდენი თვეა
რაც გეძახი? და შენ არ გესმის ...
ღმერთო, უშველე შავ-თეთრ ზებრას ჩემს ოთახებში
და შვიდი მალით დაგრძელებულ ჟირაფის კისერს,
ღმერთო უშველე ჩემი სახლის ყველა ფანჯარას
და ჩემი ტვინის ხვეულ საგიჟეთს. ნეტავ გესმოდეს
ცხრა მთას იქეთ, ცხრა ზღვას გადაღმა
და იყოს გზები უსასრულო ნეტავ ჩვენს შორის
და იყოს შიში. რომ ერთმანეთს ისევ დავკარგავთ
და იყოს გულის გასკდომამდე ვიღაც, გარეშე,
რომელსაც უნდა ჩვენი ადგილი,
მაგრამ მშვიდია ყველა კარი და ისე ღია,
როგორც თვალების მრავალწერტილი
და არასოდეს მოგინდება ზარის დარეკვა,
რომ არასოდეს, აღარავინ გამოგეტიროს.
* * *
მოვიწნავ თმას და მწვანე მინდვრებს,
შენი თვალები ტრიამელია,
დედამიწისკენ მომაბრუნებს თბილი ბალახი,
ვინ თქვა ბალახის საიდუმლო, ანდა სიმძიმე?
ვინ თქვა სიმღერა? შენი ტყვე ვარ საღ-სალამათი.
გრძელი ღამეა,
როგორც მძიმე ფორმა, სალექსო,
როგორც ათასი ეჭვის ჭია, როგორც სიჩუმე,
მე დავეჩვიე ჭალებიდან მორეკილ სიზმრებს
და როგორც ცხვარი უკან მივდევ ფარას, კოჭლივით,
შენ გამაღვიძე საყვარელო, თუ მზემ გამწირა,
და თუ მოიჭრა გზების იქეთ ყველა სავალი,
შენ, როგორც წასულს შენი ხელიდან,
ხელი ჩამკიდე ...
* * *
მე არ დავღლილვარ ამ ხრიოკებით,
არც ქარის უხმო ტირილით,
არც ხეიბრების მოვლა – პატრონობით,
არც შენი მონატრებით დავღლილვარ,
რადგან ჩემია ეს ცხოვრება ასე უნაკლო,
ასე მარტივი ...
და მპატიობს ღმერთი შეცდომებს,
ხანდახან თავს რომ გაიმეტებ სიყვარულისთვის.
ხომ გესმის ჩემი? ნეტარ არიან,
ნეტარ არიან მეტეორები,
არ ეშვებიან ღამით ხეტიალს,
ცა ღარიბია და შემოდგომის ხმელ ნეკნებში
მთვარე ვერ იცვლის მიმართულებას,
ჩემს ჩემოდანში ციმციმებენ დედის თვალები
და ანგელოზი ჩამოვარდნილ მხრებს ფრთებით ივსებს
ყველაზე მეტად შევინანე მე უშენობა,
არდაშვებული სიახლოვე და ფსკერი გულის -
დახშული სივრცე, თითქოს დავბერდი,
თითქოს გავქრი ამოსუნთქვამდე,
როგორც გვიანა საფრანგეთის
მე ვესაზღვრები შენი ზღვის კარებს
დავიგვიანე ...
* * *
რ ადამიანს შეუძლია კარის გაღება,
ორ ადამიანს შეუძლია კარის დაკეტვა,
ორ ადამიანს, ორი წყვილი თვალით და ხელით,
როცა თვალები და ხელები მართალს მალავენ,
ორ ადამიანს შეუძლია იმაზე მეტი
ვიდრე მზეს – ცაზე ან ვარსკვლავებს
ციდან მოწყვეტილს ...
ორ ადამიანს თუ ისინი მზერას კარგავენ
და თუ ერთმანეთს გაურბიან, ვით მგლები ყმუილს,
თუ იმეტებენ ერთმანეთის სახსრებს ქარისთვის,
თუ უყვართ ის რაც თავს აუკრძალეს,
მაშინ მათ აღარ შეუძლიათ კარის გაღება
და მერე ისე, როგორც არის ხოლმე ზღაპრებში,
ვიღაცამ იცის, მკვდარ წიქარას როგორ უშველოს,
ვიღაცამ სივრცის ნაპრალი იცის
და ბოლოს, როცა ერთმანეთის ხმა აღარ ესმით,
ეძებენ სიზმარს დამხობილი სამოთხის მაგვარს
და არ ასვენებთ მოლოდინი ისევ რაღაცის,
ორ ადამიანს, ორ სამიზნეს, ორ გზას და ზამთარს.
ყველაფერს რასაც ჩვენ ახლა ვამბობთ
ყველაფერს რასაც ჩვენ ახლა ვამბობთ
ნავსადგურები გადასცემენ მიმავალ გემებს,
ჩიტები სხედან, ფრთების ქონა აღარც კი ახსოვთ
და ნეტარებენ,
მიშლიდა რადგან
ჯერ ბუდეების, მერე ტოტების ცათამბჯენები
მე არასოდეს მინახავს მათი სახეები და ...
მე არასოდეს ვყოფილვარ მარტო, რომ ამეტეხა
ცაში განგაში და გამომეხმო ფრინველთა ღმერთი
და ვერასოდეს დავიჯერებდი, რომ მისი გული
ცემდა ისე არათანაბრად,
როგორც ჰაერი ჩვენს გამომშრალ
ოკეანეში.
ახლა კი ვხედავ ...
შენს თვალებში აღარ ვსახლობ
(ევას მონოლოგი)
გახსოვს, უფალო, რა მშვიდი იყო ის დილა ბაღში,
მზეს არშიებით მოექარგა ყოველი ტოტი
და ვით გალობა იადონთა, რაკრაკი წყალთა,
რძისა და თაფლის მდინარეთა, მესმოდა ყურში.
დაცვარულ ნაყოფს ვერ მოვწყვიტე ვერაფრით თვალი,
ყელზე სამწყებად შემოხვეულ მაცდურს ვემონე
და ვით პატარა იმ ბრჭყვიალა სათამაშოთი,
მე მოვიხიბლე...
გცოდე უფალო,
და ამ ცოდვით სამოთხე დავთმე,
ვიცი შენდობა არა მაქვს ალბათ,
და იმ დილიდან, როს პირველად ვიგემე ცოდვა,
მტირალი დავალ...
და იმ დილიდან ყველა ქალის ტკივილი დამაქვს,
ქურდის, მეძავის, უბრალოდ მდედრის,
ტკივილი შობის, ტკივილი შურის,
გავიზიარე მე მათი ხვედრი....
და იმ დილიდან თითქოს ზურგით დოლაბი დამაქვს,
გადავიტანე ყველა ბრძოლა და ყველა ომი
და ვით ფარვანა ფრთადამწვარი, ფარფატით დავალ,
თავზე დამენგრა ყველა სახლი და ყველა ქოხი,
თუმცა მაცვია ახლა უკვე სულ სხვა სამოსი,
ვერ დავიფარე სულის სიშიშვლე,
ეს მერამდენედ გცოდე უფალო,
რამდენი კაცის ცოდვა ვიშვილე.
ვიცი შეგცოდე,
არაფერს ვითხოვ...
უბრალოდ ისევ მომენატრა,
როგორც წარსულში,
თავი ჩაგიდო კალთაში მშობელს,
თუ მიმიღებდი ღვთის სიტყვის მგმობელს,
ისევე როგორც გუშინ, გუშინწინ...
როცა გვრილებს ვიწნავდი თმაში და
ცხელ ქვიშაში ნაფეხურებს ვითვლიდი მამის...
არაფერს ვითხოვ,
თავს ჩაგიდებ კალთაში მხოლოდ,
დავიღალე და მოველი ნუგეშს,
ქალი ვარ მაინც.
დალაი, ალიონის ნამო
დალაი, ალიონის ნამო,
დაღლილ კოშკებს შორის დახვალ,
ვით მონღოლთა ბედაურებს
მე რომ თვალით არ მინახავს,
დაულაშქრავს სიკვდილს კორდი,
ნამო, ღიობს ქუთუთოთა
უთხარ, რომ ვარ ნაღვლიანი,
სულ რომ არ ვარ ეგ, არ უთხრა.
მკვდარი მეტი ცოდო არის,
ვერ იტირებს, გულს დაიცობს,
საიქიოს თუ შემხვდება
თვითონ იცის, როგორ მიცნოს.
* * *
თაღლითები ცუდები არიან
და პოეტები თაღლითობენ,
ცხოვრება მარგალიტის მძივია,
ქორე და დაქტილი მძივის შესაკრავი,
ისინი ქმნიან ეროვნულ პროდუქტს
ისინი არიან ერთი მე და ათასი შენ,
ხან ერთი შენ და მე - ქვეყანათმცოდნე
და მე ექიმი მიწის და მე მოძრაობა
უცხო ტანკების გარემოცვაში
და მე დარჩენილი მცოცავი ქვიშა,
ყუმბარა - ჩემი სივრცის ნამსხვრევი,
დაღლილი ცდუნება, სვლა თანმიმდევრობით
ტანკა და ჰაიკუ, ამიკლეს ძაღლებმა
და ძაღლის ლეკვები გავზარდე.
მათ ენას ვისწავლი ოდესმე მკითხავენ,
თუ რად არიან პოეტები ასე კარგები?
2010 წ.
სადაც გვეგონა რომ მივდიოდით
სადაც გვეგონა რომ მივდიოდით,
სულ სხვა სიმღერა გამოგვივიდა,
სულ სხვა გზა იყო, ქვიშას შემორჩა
ჩვენი ჩრდილები და
აზიელებს აღარ გვეძახდნენ,
ჩვენ კი ვიცოდით რომ უდაბნო,
ეს ცეცხლოვანი გამოქვაბული
თვითონ გავზარდეთ,
და აქლემებიც ჩვენმა კუზებმა
აქციეს მომთმენ ქანდაკებებად
და ვერასოდეს გაივლიან ისინი
ტვირთით, რადგან ჩვენ ვზიდეთ
ქარავნები, რადგან ჩვენ გვქონდა
ერთმანეთის მხრები იმედად
და დედამიწა ბრუნავდა ჩვენით,
ახლა კი როცა გათავდა გზა და
გაქრა სიმღერა, რომელსაც ვწერდით,
ჩვენი ხელები გადაყვლეფილ მუხლებზე
წვანან, ხოლო უდაბნო ყვითელია,
როგორც ჩინეთი.
სამყარო - სიცოცხლის ნახევარი,
შენი ყოფნა სამყაროში,
ჩემი არყოფნა შენთან,
შეგრძნება უსამყარობის,
შეგრძნება უხელისგულობის,
შეგრძნების დაყვანა ნულამდე,
ტკივილის გაყუჩება,
მორფინი - ცაზე ნახევარმთვარე,
ცის მოჩითული ანაფორა,
მამა მოტირალი უხმოდ
და დედის არეული ორფეოსი.
შენ - ჩემი მარგინალი,
მეცხრე და მეშვიდე ცა,
ზუსტად ასარკული ცისფერი ეკრანი,
იგივე არხები და იგივე ხმა.
მოდი ჩემთან, მოდი სიზმრად,
მოდი ზამთრის გადაცემებში,
დილის გამამხნევებელ ვარჯიშებამდე
და ყველა დროში დააზამთრე
თოვლის დრო და ნუ მექცევი მე სასჯელად,
როგორც იმ ლექსში თინიბექაის ციხეს,
მოდი ჩემთან და ვიყოთ როგორც
ყრუ-მუნჯები და ვიყოთ როგორც
ბრმები არიან და საუკუნოდ ვიყოთ ...
* * *
საინტერესო მოვლენაა ეს სიყვარული,
ცარიელია, როგორც არსის დეფორმაცია,
როგორც გაქრობა ჩანთებს მიღმა კენგურუების,
როგორც ბავშვობის თამაშები: მე დავსახლდები
გვინეაში და თვეში თითო სიზმარს გავაჩენ
და თითო სიზმარს გავზრდი უშენოდ, რამდენი თვეა
რაც გეძახი? და შენ არ გესმის ...
ღმერთო, უშველე შავ-თეთრ ზებრას ჩემს ოთახებში
და შვიდი მალით დაგრძელებულ ჟირაფის კისერს,
ღმერთო უშველე ჩემი სახლის ყველა ფანჯარას
და ჩემი ტვინის ხვეულ საგიჟეთს. ნეტავ გესმოდეს
ცხრა მთას იქეთ, ცხრა ზღვას გადაღმა
და იყოს გზები უსასრულო ნეტავ ჩვენს შორის
და იყოს შიში. რომ ერთმანეთს ისევ დავკარგავთ
და იყოს გულის გასკდომამდე ვიღაც, გარეშე,
რომელსაც უნდა ჩვენი ადგილი,
მაგრამ მშვიდია ყველა კარი და ისე ღია,
როგორც თვალების მრავალწერტილი
და არასოდეს მოგინდება ზარის დარეკვა,
რომ არასოდეს, აღარავინ გამოგეტიროს.
* * *
მოვიწნავ თმას და მწვანე მინდვრებს,
შენი თვალები ტრიამელია,
დედამიწისკენ მომაბრუნებს თბილი ბალახი,
ვინ თქვა ბალახის საიდუმლო, ანდა სიმძიმე?
ვინ თქვა სიმღერა? შენი ტყვე ვარ საღ-სალამათი.
გრძელი ღამეა,
როგორც მძიმე ფორმა, სალექსო,
როგორც ათასი ეჭვის ჭია, როგორც სიჩუმე,
მე დავეჩვიე ჭალებიდან მორეკილ სიზმრებს
და როგორც ცხვარი უკან მივდევ ფარას, კოჭლივით,
შენ გამაღვიძე საყვარელო, თუ მზემ გამწირა,
და თუ მოიჭრა გზების იქეთ ყველა სავალი,
შენ, როგორც წასულს შენი ხელიდან,
ხელი ჩამკიდე ...
* * *
მე არ დავღლილვარ ამ ხრიოკებით,
არც ქარის უხმო ტირილით,
არც ხეიბრების მოვლა – პატრონობით,
არც შენი მონატრებით დავღლილვარ,
რადგან ჩემია ეს ცხოვრება ასე უნაკლო,
ასე მარტივი ...
და მპატიობს ღმერთი შეცდომებს,
ხანდახან თავს რომ გაიმეტებ სიყვარულისთვის.
ხომ გესმის ჩემი? ნეტარ არიან,
ნეტარ არიან მეტეორები,
არ ეშვებიან ღამით ხეტიალს,
ცა ღარიბია და შემოდგომის ხმელ ნეკნებში
მთვარე ვერ იცვლის მიმართულებას,
ჩემს ჩემოდანში ციმციმებენ დედის თვალები
და ანგელოზი ჩამოვარდნილ მხრებს ფრთებით ივსებს
ყველაზე მეტად შევინანე მე უშენობა,
არდაშვებული სიახლოვე და ფსკერი გულის -
დახშული სივრცე, თითქოს დავბერდი,
თითქოს გავქრი ამოსუნთქვამდე,
როგორც გვიანა საფრანგეთის
მე ვესაზღვრები შენი ზღვის კარებს
დავიგვიანე ...
* * *
რ ადამიანს შეუძლია კარის გაღება,
ორ ადამიანს შეუძლია კარის დაკეტვა,
ორ ადამიანს, ორი წყვილი თვალით და ხელით,
როცა თვალები და ხელები მართალს მალავენ,
ორ ადამიანს შეუძლია იმაზე მეტი
ვიდრე მზეს – ცაზე ან ვარსკვლავებს
ციდან მოწყვეტილს ...
ორ ადამიანს თუ ისინი მზერას კარგავენ
და თუ ერთმანეთს გაურბიან, ვით მგლები ყმუილს,
თუ იმეტებენ ერთმანეთის სახსრებს ქარისთვის,
თუ უყვართ ის რაც თავს აუკრძალეს,
მაშინ მათ აღარ შეუძლიათ კარის გაღება
და მერე ისე, როგორც არის ხოლმე ზღაპრებში,
ვიღაცამ იცის, მკვდარ წიქარას როგორ უშველოს,
ვიღაცამ სივრცის ნაპრალი იცის
და ბოლოს, როცა ერთმანეთის ხმა აღარ ესმით,
ეძებენ სიზმარს დამხობილი სამოთხის მაგვარს
და არ ასვენებთ მოლოდინი ისევ რაღაცის,
ორ ადამიანს, ორ სამიზნეს, ორ გზას და ზამთარს.
ყველაფერს რასაც ჩვენ ახლა ვამბობთ
ყველაფერს რასაც ჩვენ ახლა ვამბობთ
ნავსადგურები გადასცემენ მიმავალ გემებს,
ჩიტები სხედან, ფრთების ქონა აღარც კი ახსოვთ
და ნეტარებენ,
მიშლიდა რადგან
ჯერ ბუდეების, მერე ტოტების ცათამბჯენები
მე არასოდეს მინახავს მათი სახეები და ...
მე არასოდეს ვყოფილვარ მარტო, რომ ამეტეხა
ცაში განგაში და გამომეხმო ფრინველთა ღმერთი
და ვერასოდეს დავიჯერებდი, რომ მისი გული
ცემდა ისე არათანაბრად,
როგორც ჰაერი ჩვენს გამომშრალ
ოკეანეში.
ახლა კი ვხედავ ...
შენს თვალებში აღარ ვსახლობ
(ევას მონოლოგი)
გახსოვს, უფალო, რა მშვიდი იყო ის დილა ბაღში,
მზეს არშიებით მოექარგა ყოველი ტოტი
და ვით გალობა იადონთა, რაკრაკი წყალთა,
რძისა და თაფლის მდინარეთა, მესმოდა ყურში.
დაცვარულ ნაყოფს ვერ მოვწყვიტე ვერაფრით თვალი,
ყელზე სამწყებად შემოხვეულ მაცდურს ვემონე
და ვით პატარა იმ ბრჭყვიალა სათამაშოთი,
მე მოვიხიბლე...
გცოდე უფალო,
და ამ ცოდვით სამოთხე დავთმე,
ვიცი შენდობა არა მაქვს ალბათ,
და იმ დილიდან, როს პირველად ვიგემე ცოდვა,
მტირალი დავალ...
და იმ დილიდან ყველა ქალის ტკივილი დამაქვს,
ქურდის, მეძავის, უბრალოდ მდედრის,
ტკივილი შობის, ტკივილი შურის,
გავიზიარე მე მათი ხვედრი....
და იმ დილიდან თითქოს ზურგით დოლაბი დამაქვს,
გადავიტანე ყველა ბრძოლა და ყველა ომი
და ვით ფარვანა ფრთადამწვარი, ფარფატით დავალ,
თავზე დამენგრა ყველა სახლი და ყველა ქოხი,
თუმცა მაცვია ახლა უკვე სულ სხვა სამოსი,
ვერ დავიფარე სულის სიშიშვლე,
ეს მერამდენედ გცოდე უფალო,
რამდენი კაცის ცოდვა ვიშვილე.
ვიცი შეგცოდე,
არაფერს ვითხოვ...
უბრალოდ ისევ მომენატრა,
როგორც წარსულში,
თავი ჩაგიდო კალთაში მშობელს,
თუ მიმიღებდი ღვთის სიტყვის მგმობელს,
ისევე როგორც გუშინ, გუშინწინ...
როცა გვრილებს ვიწნავდი თმაში და
ცხელ ქვიშაში ნაფეხურებს ვითვლიდი მამის...
არაფერს ვითხოვ,
თავს ჩაგიდებ კალთაში მხოლოდ,
დავიღალე და მოველი ნუგეშს,
ქალი ვარ მაინც.
დალაი, ალიონის ნამო
დალაი, ალიონის ნამო,
დაღლილ კოშკებს შორის დახვალ,
ვით მონღოლთა ბედაურებს
მე რომ თვალით არ მინახავს,
დაულაშქრავს სიკვდილს კორდი,
ნამო, ღიობს ქუთუთოთა
უთხარ, რომ ვარ ნაღვლიანი,
სულ რომ არ ვარ ეგ, არ უთხრა.
მკვდარი მეტი ცოდო არის,
ვერ იტირებს, გულს დაიცობს,
საიქიოს თუ შემხვდება
თვითონ იცის, როგორ მიცნოს.
* * *
თაღლითები ცუდები არიან
და პოეტები თაღლითობენ,
ცხოვრება მარგალიტის მძივია,
ქორე და დაქტილი მძივის შესაკრავი,
ისინი ქმნიან ეროვნულ პროდუქტს
ისინი არიან ერთი მე და ათასი შენ,
ხან ერთი შენ და მე - ქვეყანათმცოდნე
და მე ექიმი მიწის და მე მოძრაობა
უცხო ტანკების გარემოცვაში
და მე დარჩენილი მცოცავი ქვიშა,
ყუმბარა - ჩემი სივრცის ნამსხვრევი,
დაღლილი ცდუნება, სვლა თანმიმდევრობით
ტანკა და ჰაიკუ, ამიკლეს ძაღლებმა
და ძაღლის ლეკვები გავზარდე.
მათ ენას ვისწავლი ოდესმე მკითხავენ,
თუ რად არიან პოეტები ასე კარგები?
2010 წ.
სადაც გვეგონა რომ მივდიოდით
სადაც გვეგონა რომ მივდიოდით,
სულ სხვა სიმღერა გამოგვივიდა,
სულ სხვა გზა იყო, ქვიშას შემორჩა
ჩვენი ჩრდილები და
აზიელებს აღარ გვეძახდნენ,
ჩვენ კი ვიცოდით რომ უდაბნო,
ეს ცეცხლოვანი გამოქვაბული
თვითონ გავზარდეთ,
და აქლემებიც ჩვენმა კუზებმა
აქციეს მომთმენ ქანდაკებებად
და ვერასოდეს გაივლიან ისინი
ტვირთით, რადგან ჩვენ ვზიდეთ
ქარავნები, რადგან ჩვენ გვქონდა
ერთმანეთის მხრები იმედად
და დედამიწა ბრუნავდა ჩვენით,
ახლა კი როცა გათავდა გზა და
გაქრა სიმღერა, რომელსაც ვწერდით,
ჩვენი ხელები გადაყვლეფილ მუხლებზე
წვანან, ხოლო უდაბნო ყვითელია,
როგორც ჩინეთი.