ობობა
რა ყოფილა ეს ობობა,
მთელი ეზო შემოღობა!
განა წნელით ანდა ფიცრით,
რა აგიხსნათ, თქვენც ხომ იცით?
ქსელს ამზადებს იმისთანას,
ვერც ხერხი ჭრის და ვერც დანა...
ირგვლივ ისე შემოფინა,
ბუზიც ვეღარ შემოფრინდა!
საახალწლო სიზმარი
ახალი წლის ღამეა
და სასწაულს ველი,
მალე დაჰკრავს თორმეტჯერ
მიდის წელი ძველი.
ნაძვის ხესთან ვზივარ და
არ ჩამთვლიმოს, ვცდილობ.
თოვლის პაპას რომ დავხვდე,
არ მსურს, დავიძინო.
გარეთ ცივა, სახლში კი
საამურად თბილა...
ჰოდა, შუაღამემდე
ჩამეძინა ტკბილად.
თოვლის პაპა მესიზმრა
და სიზმარი ახდა
როცა გამომეღვიძა,
საჩუქრები დამხვდა.
ასე ჩუმად რად მოდის
თოვლის პაპა, ნეტავ?
შუაღამეს რად უცდის,
დღე რატომ ვერ ვხედავ?
ნატვრადა მაქვს ქცეული
თოვლის პაპის ნახვა...
კიდევ ერთ წელს მის მოსვლას
სად ვუცადო ახლა?
ნიჟარა
ამ ზაფხულს ზღვაზე ვიყავით
მე, დედიკო და მამიკო.
წყლიდან არ ამოვდიოდი,
ისეთი კარგი ზღვა იყო.
იცით, როგორ ღრმად ვყვინთავდი?
სულაც არა ვარ მშიშარა...
ჰოდა, ერთ დღესაც ზღვის ფსკერზე
ვიპოვე დიდი ნიჟარა.
მამიკომ მითხრა: _ ნიჟარას
აქვს საოცარი თვისება,
ნაპირზე როცა გამოგაქვს,
ის ზღვის ხმაურით ივსება.
სადაც არ უნდა წახვიდე,
ნიჟარა თუ თან გექნება,
მოუსმენ, ზღვა რომ ხმაურობს,
ტალღა ტალღას რომ ეხლება!..
ახლა სახლში მაქვს ნიჟარა
და შორიდან თუ ვერ იგებთ,
ყურს რომ მიადებ, ზღვა ღელავს –
მოდით, თქვენც მოგასმენინებთ!
როგორ დაიბრუნა მამალმა ხმა
თურმე მამალს წუხელ ღამით
თავისი ხმა დაუკარგავს.
მამალი კი, თუ არ ყივის,
თქვენც ხომ იცით, მამალს არ ჰგავს.
ჯერ იფიქრა – იქნებ ვინმე
გამეხუმრა, დამიმალა?..
მაგრამ ვერსად ვერ იპოვა,
თუმცა ძებნით დაიღალა.
აერია სულ მთლად თავგზა
– ნეტავი რამ დამამუნჯა!
ბრაზისაგან გადაფითრდა
და ბიბილო გაულურჯდა.
ქათმებმა რომ ეს გაიგეს,
აკაკანდნენ – ეს რა ხდება?
მამალმა თუ არ იყივლა,
აბა, როგორ გათენდება?
დავიღუპეთ, დავიღუპეთ! –
იკაკანეს, იქაქანეს
და სასწრაფოდ მამლაყინწა
ინდაურთან გააქანეს.
ინდაური გაიფუყა
– ყურ-ყურ-ყურ-ყურ,
რა სჭირს ამას?
გაიკეთა სათვალე და
ჩააცქერდა ყელში მამალს.
დიაგნოზი მალე დასვა:
– ხმა გაცვდა და გაილია,
მაგრამ ამას ეშველება,
მკურნალობა ადვილია.
კვერცხის გული გადაყლაპე,
თან ჯერ ყელში გამოივლე,
ახალი ხმა გექნება და
უკეთესად დაიყივლებ!
რომ გაიგეს, არცთუ ისე
ძნელი იყო მამლის შველა,
რიგში ჩადგნენ ქათმები და
თითო კვერცხი დადო ყველამ.
მამლაყინწა გაიბღინძა,
შეუძახა – ცოტა სწრაფად!
მიადგა და სათითაოდ
ყველა კვერცხი გადაყლაპა.
მერე ერთი ჩაახველა,
კმაყოფილმა გაიღიმა,
ფრთები ააფართხუნა და
რიხიანად დაიყივლა.
ამ დროს კიდეც ირიჟრაჟა,
მზის სხივები გაკრთა ცაში...
აკაკანდნენ სიხარულით
ქათმები და დასცხეს ტაში.
– ხმა რომ არ დაგბრუნებოდა,
რაღა გვეშველებოდაო,
მზე ხომ არ ამოვიდოდა,
აღარ გათენდებოდაო!
შეიფერა მამლაყინწამ,
ცალი თვალით მზეს ახედა:
– არ იდარდო, ყოველ დილით
დავიყივლებ მე აქედან!
ქარი და ღრუბელი
– რა გატირებს, მითხარი,
პაწაწინა ღრუბელო?
აცა-ბაცა დადიხარ,
როგორც ცხენი უბელო.
– მინდოდა, რომ მენახა
ეს ქვეყანა მაღლიდან.
კიდეც ვითამაშებდი,
განა რამე დამღლიდა.
მაგრამ დედა დავკარგე,
ცაზე არსად არ მოჩანს.
სადმე ხომ არ გინახავს,
ასე რატომ ჩამომრჩა?
– განა დედა, შენ თვითონ
დაკარგულხარ, ღრუბელო.
დამაცადე, ახლავე
ძლიერად დავუბერო.
გაგაქროლებ ლურჯ ცაზე,
ერთად გავშლით იალქნებს,
ქვეყანასაც ნახავ და
დედიკოსაც მიაგნებ!
ფიფქის სიმღერა
რა ხანია, ამ დღეს ველი,
როგორც იქნა, აგვიცივდა.
პატარებთან შესახვედრად
მოვიჩქარი მაღლა ციდან.
შუაღამის თორმეტ საათს
ჩამორეკავს ზარი როცა,
ფანჯრის მინებს მოგიხატავთ
და ახალ წელს მოგილოცავთ!
ყვინჩილა და მელია
შეწუხებულმა ყვინჩილამ
სასამართლოში იჩივლა:
- უნდა გაიგოს ყველამო,
მუსრი გაგვავლო მელამო!
მოწმედ მოგიყვანთ დედალსო,
გარეთ გასვლას ვერ ბედავსო.
დამფრთხალი კრუხი წიწილებს
ფრთებიდან ვეღარ იცილებს.
გაგვაჩანაგა, დაგვავსო,
რა მოვუხერხოთ ამასო?
ეს რომ გაიგო მელამა,
თვალები დააელამა:
- რა უნდა ჩემგან ყვინჩილას,
რა საქმე გამომიჩინა?!
მოწმედ მოვიყვან კუდსაო,
არაფერს ვჩადი ცუდსაო.
ჩვენი ჩვევაა ესაო,
მე როგორ შევცვლი წესსაო.
ვინმეს როდისმე გსმენიათ,
ქათამს არ ჭამდეს მელია?
ციყვი
აღარ სწავლობს ციყვი
თავის გაკვეთილებს,
თხილის დანახვაზე
აკაწკაწებს კბილებს.
წიგნს არ იღებს ხელში,
კითხვა აღარ ნებავს,
თუკი სადმე თვალი
მოჰკრა კაკლის ლებანს.
- რადგან არ გსურს სწავლა, -
ამბობს დედა ციყვი,
- გაიზრდები დიდი
და დარჩები ბრიყვი!
წვიმა
წამოვიდა წვიმა და
ნელა-ნელა იმატა.
აწკაპუნდნენ წვეთები –
“მიწას დავეღვენთებით.
გამოგგვზავნა ღრუბელმა,
უნდა ვიქცეთ გუბედა.
ერთად ვითამაშებთო,
აქ გამოდით, გარეთო.”
დედებმა თქვეს, - ბავშვებო,
როგორ უნდა გაშრეთო,
არ სურთ გარეთ გაშვება,
ჰოდა, რა ქნან ბავშვებმა,
დგანან, ფანჯრის მინებზე
ცხვირებმიჭყლეტილები.
წრუწუნა
დედას ცელქმა წრუწუნამ
სადილი დაუწუნა.
– ქერის მარცვლის წვნიანი,
თანაც, მწვანილიანი?
აღარ მინდა, მომბეზრდა,
გადავაქცევ ღობესთან!
აბა, იყოს კაკალი
ანდა კვნიტი შაქარი...
თხილიც, კარგა ხანია
აღარ მოგიხალია!..
– თუ არ შეჭამ წვნიანსო,
ვაჭმევ ფისუნიასო.
შენც რომ შეგჭამს მალეო,
შენს თავს დააბრალეო!
ჭიანჭველების ქორწილი
ქორწილი აქვთ ჭიანჭველებს,
ფუსფუსი და ხმაურია.
კუნძის ძირას მწვანე ხავსის
ხალიჩები დაუგიათ.
მრავალძარღვას ფოთლებისგან
გაუშლიათ გრძელი სუფრა,
პატარძლისგან დიდ მაყრიონს
მოელიან მალე სტუმრად.
სუფრა არის სანაქებო,
რა გინდათ, რომ აქ არ იყოს.
მერიქიფე ღვინოს ასხამს,
დოქებით რომ დაარიგოს.
ბლომად არის ტკბილეული,
თავთავები ქერის, ხორბლის...
სწორედ ამ დროს – მოდიანო!
ხმა გაისმა მახარობლის.
შავ და წითელ ჭიანჭველებს
მოუყრიათ ერთად თავი,
ნეფე არის წითელი და
პატარძალი არის შავი.
სუფრის თავში დააბრძანეს
და პატარძალს ნეფემ კოცნა
მხოლოდ მაშინ გაუბედა,
თამადა რომ დაილოცა:
– გამრავლდით და გაიხარეთ,
ღმერთმა ასე ინებაო.
თქვენი შვილი, ო-ჰო-ჰო-ჰო,
რა ლამაზი იქნებაო!
ერთმანეთს ტოლს არ უდებდნენ
მაზლები და ცოლის ძმები
და დილამდე გაისმოდა
სიმღერის და ცეკვის ხმები.
თვალები
დედას ისე ვუყვარვართ,
ხშირად უთქვამს – როდისმე
თვალში რომ ჩამივარდეთ,
ხელსაც არ ამოვისმევ.
ერთ თვალში რომ მე ვიჯდე,
ერთ თვალს ჩემს ძმას გავუყოფ,
ჩვენ კი თბილად ვიქნებით,
მაგრამ დედას რა ვუყოთ?
დედიკოც და თვალებიც
მალე დაიღლებიან,
ჰოდა, სჯობს რომ იფრთხილოს
და მიბაძოს ბებიას
მგონი, თავის თვალები
ძლიერ უნდა უყვარდეს,
სულ სათვალეს ხმარობს, რომ
ვუნმე არ ჩაუვარდეს.
კოღო და ფუტკარი
ყვავილთან რომ მიფრინავდა,
წინ შემოხვდა ფუტკარს კოღო:
– მომისმინე, რა დარდი მკლავს,
გული მაინც მოვიოხო!
აგერ იქით, გზის ნაპირას,
ხედავ? ერთ კაცს სახლი უდგას.
ახლა სწორედ იქ ვიყავი –
ეუბნება კოღო ფუტკარს.
– ჩემი ხმა რომ გაიგონეს,
ყველა ერთად გამომენთო,
თავი ძლივსღა დავაღწიე,
ო, რა შიში ვჭამე, ღმერთო!
შენ არავინ გემტერება,
საიდუმლო მითხრა იქნებ?
კბენა ჩემზე მწარე იცი,
ნესტარს უფრო მარჯვედ იქნევ...
ჩაეღიმა ფუტკარს, უთხრა:
– როცა გშია, ყველას კბენ და
რაღად გიკვირს, რომ დაგდევენ,
ეგ ხვედრი რომ დაგებედა?
მე კი მაშინ ვხმარობ ნესტარს,
როცა თავის დაცვა მინდა.
მაგრამ, თაფლსაც რომ ვამზადებ,
ეგ რატომღა დაგავიწყდა?
შეგახსენებ, რაც ჯერ კიდევ
ადამიანს უთქვამს ძველად:
ქვეყნად ბევრი მწერი ბზუის,
ფუტკართან კი ტყუის ყველა!
ლექსოს სპილო
არ ბინადრობს ჯუნგლებში და
არ ბინადრობს უღრან ტყეში,
არც თბილისის ზოოპარკის
უშველებელ ვოლიერში.
სპილო კია, მაგრამ განა
ვეება და ნამდვილია...
დიდი სპილოს სახლში ყოლა,
როგორ ფიქრობთ, ადვილია?
სათამაშო სპილუკაა,
უფრო სწორედ, ციცქნა სპლიყვი.
სასაცილო, საყვარელი,
ჩასაყლაპი – ერთი სიტყვით.
ახლა პატრონს არ იკითხავთ?
ასეთივე ჩასაყლაპი,
ასეთივე სასაცილო
არის ლექსო _ ჯერ მთლად ღლაპი.
საჭმელსა ჭამს – სპლიყვთან ერთად,
თამაშობს და – არ იცილებს.
თუ სპლიყვი არ დაიწვინა,
არც ლოგინში არ იძინებს.
სპლიყვსაც უყვარს ლექსო-ბიჭი,
სხვა ბავშვებთან უჩვევია
და ლექსოსთან თამაშობა
მთელ ქვეყანას ურჩევნია.
იზრდებიან და ამოსდით
სპლიყვს – ეშვი და ლექსოს – კიჭი
და სულ მალე გახდებიან
სპლიყვი – სპილო, ღლაპი – ბიჭი.
ლოკოკინა
ამ პატარა ლოკოკინას
ნეტავ, ზურგი არ ეტკინა?
სულ არ იცის, რაა დაღლა,
სახლს დაათრევს აღმა-დაღმა.
გულღიაა და კეთილი,
კარი არ აქვს დაკეტილი,
ღიას სტოვებს, განა რჩება –
შიგნით მაინც ვერვინ შევა,
თუ ეწვია სტუმრად ვინმე,
გარეთ უნდა გამოვიდეს...
ისე, რომ ვთქვათ გულახდილად,
არც ადარდებს მომცრო ბინა,
რომ იტყვიან, თავი მუდამ
სახლში აქვს და რაღა უნდა.
ანას გასაჭირი
თუკი დამაცემინა,
დედა მაწვდის მაშინვე
თერმომეტრს და იძახის:
– შენი ფერი მაშინებს!
გამიზომავს სიცხეს და
ისევ იწყებს ვაი-ვიშს:
– აბა, ჩქარა დაწექი! –
წამსვე ლოგინს გამიშლის.
დამილაგებს საწოლთან
აბებსა და მიქსტურებს.
ვინც კი ჩემთან შემოდის,
ყველას გარეთ ისტუმრებს:
– ანას ახლა სიცხე აქვს,
გამოკეთდეს, ადროვეთ.
სხვა დროს მოდით, ბავშვებო,
ახლა მარტო დატოვეთ!
დედას, ალბათ, ჰგონია,
რომ კარგ საქმეს აკეთებს –
მე ბავშვებთან თამაში
უფრო გამომაკეთებს.
მერე ისევ თერმომეტრს
იღლიის ქვეშ გამიჩრის...
ეჰ, მარტო ეს რომ იყოს,
მაშინ კიდევ რა მიჭირს?
ძალით ლიმონს შემაჭმევს –
დახოცავსო ბაცილებს!
ძმრიან ტილოს შუბლიდან
წუთითაც არ მაცილებს...
ორი გზა მაქვს, დედამ კვლავ
ასე რომ არ მამყოფოს –
თერმომეტრი დავმალო
ან არ ვიავადმყოფო!
ბეღურა და მერცხალი
არ მოუზიდავს წკირები,
არც დასდგომია ძალა და –
ბეღურამ მერცხლის ცარიელ
ბუდეში მოიკალათა.
- თბილ ქვეყნებში რომ მიფრინავს,
მერცხალი მე მჯობს იმიტომ?
ახლა არც თოვლში შემცივა,
არც დავსველდები წვიმითო.
გამოიზამთრა თბილად და
როდესაც დადგა მაისი,
ისევ მოფრინდა მერცხალი,
ბუდე მოძებნა თავისი.
ჯერ გარეშემო უფრინა,
მერე ჩამოჯდა ახლოს და
ნახა, რომ თავის ბუდეში
ახლა ბეღურა სახლობდა.
არ გასჭრა წყნარმა წიკჭიკმა,
არც თხოვნამ მშვიდობიანად.
ბეღურამ უთხრა – ეს ბუდე
მე მეკუთვნისო მთლიანად.
რომ მიატოვე ამდენ ხანს,
აღარ დაგითმობ, გაიგე!
ბუდე თუ გინდა, წადი და
შენთვის ხელახლა აიგე.
მაშინ კი გაწყრა მერცხალი,
თქვა – შენ არც მოგეკარები!..
და მცირე ხანში ამ ბუდეს
ამოუქოლა კარები.
დაატუსაღა ბეღურა
და საიმედოდ ჩაკეტა.
- სანამ ჭკუას არ ისწავლი,
არ გამოგიშვებ აქედან!
რომ მიხვდა, აასრულებდა
მერცხალი, რაც დაიქადნა,
შიმშილით დაოსებულმა
ბეღურამ თხოვნა იკადრა:
- გთხოვ, გამომიშვი გარეთ და
დღეიდან მეც გავირჯები.
გპირდები, რომ სხვის ბუდეში
არასდროს არ შევიჭრები.
მოლბა მერცხალი, ბეღურა
გარეთ გაუშვა, არ უმტრო,
უთხრა: - გახსოვდეს, არასდროს
სხვისი არ მიისაკუთრო!
ბუტია
ყველაფერზე მაშინვე
იბუტება მაიკო:
თუ ვერ ნახა, მერცხალმა
ბუდე როგორ აიგო;
ჩაის სიტკბო თუ აკლდა
ანდა წვნიანს მარილი;
თუ ეხუმრნენ, არისო
დღეს პირველი აპრილი;
თუ მულტფილმში ფისუნა
წაეჩხუბა თაგუნას;
თუ უმცროსმა ძამიკომ
კანფეტი არ არგუნა;
თუ წვიმს და მზე ცხრათვალა
ღრუბლიდან არ გამოდის;
თუ ახალი წელია
და თოვლი კი არ მოდის...
ერთი სიტყვით, მაიკო
ბუტიაა ისეთი,
იბუტება იმაზეც,
თუ არა აქვს მიზეზი.
მიიხურავს კარებს და
აფერადებს ნახატებს,
ჭამაზე კი, თუმც შია,
მაინც უარს აცხადებს.
ჯერ არ იცის მაიკომ,
მარტო ყოფნა ძნელია
და ბუტიას კერძი კი
ძალზე გემრიელია!..
გაზაფხული
გაზაფხულის სუნთქვა ისმის,
გაიღვიძეს ენძელებმა.
დღე გადიდდა, დათბა, მაგრამ
ზამთარს წასვლა ეძნელება.
მზე იცინის, გრძელი ფუნჯით
მწვანე ფერად ღებავს მინდვრებს.
ჟივჟივებენ ბეღურები –
მალე გამოიამინდებს!
გოზინაყი
დათვმა თაფლი მოიტანა,
ტკბილი, როგორ შაქარი.
ციყვმა ზამთრის მარაგიდან
გაარჩია კაკალი.
კურდღელი ჭრის ნიგოზს, ხოლო
თაფლს ადუღებს მელია...
გააკეთეს გოზინაყი –
უჰ, რა გემრიელია!
დაურიგეს ტყეში ყველას –
დიდებსა და პატარებს.
მეც მარგუნეს, ხოლო ცოტა
თქვენთან გამომატანეს...
რა ყოფილა ეს ობობა,
მთელი ეზო შემოღობა!
განა წნელით ანდა ფიცრით,
რა აგიხსნათ, თქვენც ხომ იცით?
ქსელს ამზადებს იმისთანას,
ვერც ხერხი ჭრის და ვერც დანა...
ირგვლივ ისე შემოფინა,
ბუზიც ვეღარ შემოფრინდა!
საახალწლო სიზმარი
ახალი წლის ღამეა
და სასწაულს ველი,
მალე დაჰკრავს თორმეტჯერ
მიდის წელი ძველი.
ნაძვის ხესთან ვზივარ და
არ ჩამთვლიმოს, ვცდილობ.
თოვლის პაპას რომ დავხვდე,
არ მსურს, დავიძინო.
გარეთ ცივა, სახლში კი
საამურად თბილა...
ჰოდა, შუაღამემდე
ჩამეძინა ტკბილად.
თოვლის პაპა მესიზმრა
და სიზმარი ახდა
როცა გამომეღვიძა,
საჩუქრები დამხვდა.
ასე ჩუმად რად მოდის
თოვლის პაპა, ნეტავ?
შუაღამეს რად უცდის,
დღე რატომ ვერ ვხედავ?
ნატვრადა მაქვს ქცეული
თოვლის პაპის ნახვა...
კიდევ ერთ წელს მის მოსვლას
სად ვუცადო ახლა?
ნიჟარა
ამ ზაფხულს ზღვაზე ვიყავით
მე, დედიკო და მამიკო.
წყლიდან არ ამოვდიოდი,
ისეთი კარგი ზღვა იყო.
იცით, როგორ ღრმად ვყვინთავდი?
სულაც არა ვარ მშიშარა...
ჰოდა, ერთ დღესაც ზღვის ფსკერზე
ვიპოვე დიდი ნიჟარა.
მამიკომ მითხრა: _ ნიჟარას
აქვს საოცარი თვისება,
ნაპირზე როცა გამოგაქვს,
ის ზღვის ხმაურით ივსება.
სადაც არ უნდა წახვიდე,
ნიჟარა თუ თან გექნება,
მოუსმენ, ზღვა რომ ხმაურობს,
ტალღა ტალღას რომ ეხლება!..
ახლა სახლში მაქვს ნიჟარა
და შორიდან თუ ვერ იგებთ,
ყურს რომ მიადებ, ზღვა ღელავს –
მოდით, თქვენც მოგასმენინებთ!
როგორ დაიბრუნა მამალმა ხმა
თურმე მამალს წუხელ ღამით
თავისი ხმა დაუკარგავს.
მამალი კი, თუ არ ყივის,
თქვენც ხომ იცით, მამალს არ ჰგავს.
ჯერ იფიქრა – იქნებ ვინმე
გამეხუმრა, დამიმალა?..
მაგრამ ვერსად ვერ იპოვა,
თუმცა ძებნით დაიღალა.
აერია სულ მთლად თავგზა
– ნეტავი რამ დამამუნჯა!
ბრაზისაგან გადაფითრდა
და ბიბილო გაულურჯდა.
ქათმებმა რომ ეს გაიგეს,
აკაკანდნენ – ეს რა ხდება?
მამალმა თუ არ იყივლა,
აბა, როგორ გათენდება?
დავიღუპეთ, დავიღუპეთ! –
იკაკანეს, იქაქანეს
და სასწრაფოდ მამლაყინწა
ინდაურთან გააქანეს.
ინდაური გაიფუყა
– ყურ-ყურ-ყურ-ყურ,
რა სჭირს ამას?
გაიკეთა სათვალე და
ჩააცქერდა ყელში მამალს.
დიაგნოზი მალე დასვა:
– ხმა გაცვდა და გაილია,
მაგრამ ამას ეშველება,
მკურნალობა ადვილია.
კვერცხის გული გადაყლაპე,
თან ჯერ ყელში გამოივლე,
ახალი ხმა გექნება და
უკეთესად დაიყივლებ!
რომ გაიგეს, არცთუ ისე
ძნელი იყო მამლის შველა,
რიგში ჩადგნენ ქათმები და
თითო კვერცხი დადო ყველამ.
მამლაყინწა გაიბღინძა,
შეუძახა – ცოტა სწრაფად!
მიადგა და სათითაოდ
ყველა კვერცხი გადაყლაპა.
მერე ერთი ჩაახველა,
კმაყოფილმა გაიღიმა,
ფრთები ააფართხუნა და
რიხიანად დაიყივლა.
ამ დროს კიდეც ირიჟრაჟა,
მზის სხივები გაკრთა ცაში...
აკაკანდნენ სიხარულით
ქათმები და დასცხეს ტაში.
– ხმა რომ არ დაგბრუნებოდა,
რაღა გვეშველებოდაო,
მზე ხომ არ ამოვიდოდა,
აღარ გათენდებოდაო!
შეიფერა მამლაყინწამ,
ცალი თვალით მზეს ახედა:
– არ იდარდო, ყოველ დილით
დავიყივლებ მე აქედან!
ქარი და ღრუბელი
– რა გატირებს, მითხარი,
პაწაწინა ღრუბელო?
აცა-ბაცა დადიხარ,
როგორც ცხენი უბელო.
– მინდოდა, რომ მენახა
ეს ქვეყანა მაღლიდან.
კიდეც ვითამაშებდი,
განა რამე დამღლიდა.
მაგრამ დედა დავკარგე,
ცაზე არსად არ მოჩანს.
სადმე ხომ არ გინახავს,
ასე რატომ ჩამომრჩა?
– განა დედა, შენ თვითონ
დაკარგულხარ, ღრუბელო.
დამაცადე, ახლავე
ძლიერად დავუბერო.
გაგაქროლებ ლურჯ ცაზე,
ერთად გავშლით იალქნებს,
ქვეყანასაც ნახავ და
დედიკოსაც მიაგნებ!
ფიფქის სიმღერა
რა ხანია, ამ დღეს ველი,
როგორც იქნა, აგვიცივდა.
პატარებთან შესახვედრად
მოვიჩქარი მაღლა ციდან.
შუაღამის თორმეტ საათს
ჩამორეკავს ზარი როცა,
ფანჯრის მინებს მოგიხატავთ
და ახალ წელს მოგილოცავთ!
ყვინჩილა და მელია
შეწუხებულმა ყვინჩილამ
სასამართლოში იჩივლა:
- უნდა გაიგოს ყველამო,
მუსრი გაგვავლო მელამო!
მოწმედ მოგიყვანთ დედალსო,
გარეთ გასვლას ვერ ბედავსო.
დამფრთხალი კრუხი წიწილებს
ფრთებიდან ვეღარ იცილებს.
გაგვაჩანაგა, დაგვავსო,
რა მოვუხერხოთ ამასო?
ეს რომ გაიგო მელამა,
თვალები დააელამა:
- რა უნდა ჩემგან ყვინჩილას,
რა საქმე გამომიჩინა?!
მოწმედ მოვიყვან კუდსაო,
არაფერს ვჩადი ცუდსაო.
ჩვენი ჩვევაა ესაო,
მე როგორ შევცვლი წესსაო.
ვინმეს როდისმე გსმენიათ,
ქათამს არ ჭამდეს მელია?
ციყვი
აღარ სწავლობს ციყვი
თავის გაკვეთილებს,
თხილის დანახვაზე
აკაწკაწებს კბილებს.
წიგნს არ იღებს ხელში,
კითხვა აღარ ნებავს,
თუკი სადმე თვალი
მოჰკრა კაკლის ლებანს.
- რადგან არ გსურს სწავლა, -
ამბობს დედა ციყვი,
- გაიზრდები დიდი
და დარჩები ბრიყვი!
წვიმა
წამოვიდა წვიმა და
ნელა-ნელა იმატა.
აწკაპუნდნენ წვეთები –
“მიწას დავეღვენთებით.
გამოგგვზავნა ღრუბელმა,
უნდა ვიქცეთ გუბედა.
ერთად ვითამაშებთო,
აქ გამოდით, გარეთო.”
დედებმა თქვეს, - ბავშვებო,
როგორ უნდა გაშრეთო,
არ სურთ გარეთ გაშვება,
ჰოდა, რა ქნან ბავშვებმა,
დგანან, ფანჯრის მინებზე
ცხვირებმიჭყლეტილები.
წრუწუნა
დედას ცელქმა წრუწუნამ
სადილი დაუწუნა.
– ქერის მარცვლის წვნიანი,
თანაც, მწვანილიანი?
აღარ მინდა, მომბეზრდა,
გადავაქცევ ღობესთან!
აბა, იყოს კაკალი
ანდა კვნიტი შაქარი...
თხილიც, კარგა ხანია
აღარ მოგიხალია!..
– თუ არ შეჭამ წვნიანსო,
ვაჭმევ ფისუნიასო.
შენც რომ შეგჭამს მალეო,
შენს თავს დააბრალეო!
ჭიანჭველების ქორწილი
ქორწილი აქვთ ჭიანჭველებს,
ფუსფუსი და ხმაურია.
კუნძის ძირას მწვანე ხავსის
ხალიჩები დაუგიათ.
მრავალძარღვას ფოთლებისგან
გაუშლიათ გრძელი სუფრა,
პატარძლისგან დიდ მაყრიონს
მოელიან მალე სტუმრად.
სუფრა არის სანაქებო,
რა გინდათ, რომ აქ არ იყოს.
მერიქიფე ღვინოს ასხამს,
დოქებით რომ დაარიგოს.
ბლომად არის ტკბილეული,
თავთავები ქერის, ხორბლის...
სწორედ ამ დროს – მოდიანო!
ხმა გაისმა მახარობლის.
შავ და წითელ ჭიანჭველებს
მოუყრიათ ერთად თავი,
ნეფე არის წითელი და
პატარძალი არის შავი.
სუფრის თავში დააბრძანეს
და პატარძალს ნეფემ კოცნა
მხოლოდ მაშინ გაუბედა,
თამადა რომ დაილოცა:
– გამრავლდით და გაიხარეთ,
ღმერთმა ასე ინებაო.
თქვენი შვილი, ო-ჰო-ჰო-ჰო,
რა ლამაზი იქნებაო!
ერთმანეთს ტოლს არ უდებდნენ
მაზლები და ცოლის ძმები
და დილამდე გაისმოდა
სიმღერის და ცეკვის ხმები.
თვალები
დედას ისე ვუყვარვართ,
ხშირად უთქვამს – როდისმე
თვალში რომ ჩამივარდეთ,
ხელსაც არ ამოვისმევ.
ერთ თვალში რომ მე ვიჯდე,
ერთ თვალს ჩემს ძმას გავუყოფ,
ჩვენ კი თბილად ვიქნებით,
მაგრამ დედას რა ვუყოთ?
დედიკოც და თვალებიც
მალე დაიღლებიან,
ჰოდა, სჯობს რომ იფრთხილოს
და მიბაძოს ბებიას
მგონი, თავის თვალები
ძლიერ უნდა უყვარდეს,
სულ სათვალეს ხმარობს, რომ
ვუნმე არ ჩაუვარდეს.
კოღო და ფუტკარი
ყვავილთან რომ მიფრინავდა,
წინ შემოხვდა ფუტკარს კოღო:
– მომისმინე, რა დარდი მკლავს,
გული მაინც მოვიოხო!
აგერ იქით, გზის ნაპირას,
ხედავ? ერთ კაცს სახლი უდგას.
ახლა სწორედ იქ ვიყავი –
ეუბნება კოღო ფუტკარს.
– ჩემი ხმა რომ გაიგონეს,
ყველა ერთად გამომენთო,
თავი ძლივსღა დავაღწიე,
ო, რა შიში ვჭამე, ღმერთო!
შენ არავინ გემტერება,
საიდუმლო მითხრა იქნებ?
კბენა ჩემზე მწარე იცი,
ნესტარს უფრო მარჯვედ იქნევ...
ჩაეღიმა ფუტკარს, უთხრა:
– როცა გშია, ყველას კბენ და
რაღად გიკვირს, რომ დაგდევენ,
ეგ ხვედრი რომ დაგებედა?
მე კი მაშინ ვხმარობ ნესტარს,
როცა თავის დაცვა მინდა.
მაგრამ, თაფლსაც რომ ვამზადებ,
ეგ რატომღა დაგავიწყდა?
შეგახსენებ, რაც ჯერ კიდევ
ადამიანს უთქვამს ძველად:
ქვეყნად ბევრი მწერი ბზუის,
ფუტკართან კი ტყუის ყველა!
ლექსოს სპილო
არ ბინადრობს ჯუნგლებში და
არ ბინადრობს უღრან ტყეში,
არც თბილისის ზოოპარკის
უშველებელ ვოლიერში.
სპილო კია, მაგრამ განა
ვეება და ნამდვილია...
დიდი სპილოს სახლში ყოლა,
როგორ ფიქრობთ, ადვილია?
სათამაშო სპილუკაა,
უფრო სწორედ, ციცქნა სპლიყვი.
სასაცილო, საყვარელი,
ჩასაყლაპი – ერთი სიტყვით.
ახლა პატრონს არ იკითხავთ?
ასეთივე ჩასაყლაპი,
ასეთივე სასაცილო
არის ლექსო _ ჯერ მთლად ღლაპი.
საჭმელსა ჭამს – სპლიყვთან ერთად,
თამაშობს და – არ იცილებს.
თუ სპლიყვი არ დაიწვინა,
არც ლოგინში არ იძინებს.
სპლიყვსაც უყვარს ლექსო-ბიჭი,
სხვა ბავშვებთან უჩვევია
და ლექსოსთან თამაშობა
მთელ ქვეყანას ურჩევნია.
იზრდებიან და ამოსდით
სპლიყვს – ეშვი და ლექსოს – კიჭი
და სულ მალე გახდებიან
სპლიყვი – სპილო, ღლაპი – ბიჭი.
ლოკოკინა
ამ პატარა ლოკოკინას
ნეტავ, ზურგი არ ეტკინა?
სულ არ იცის, რაა დაღლა,
სახლს დაათრევს აღმა-დაღმა.
გულღიაა და კეთილი,
კარი არ აქვს დაკეტილი,
ღიას სტოვებს, განა რჩება –
შიგნით მაინც ვერვინ შევა,
თუ ეწვია სტუმრად ვინმე,
გარეთ უნდა გამოვიდეს...
ისე, რომ ვთქვათ გულახდილად,
არც ადარდებს მომცრო ბინა,
რომ იტყვიან, თავი მუდამ
სახლში აქვს და რაღა უნდა.
ანას გასაჭირი
თუკი დამაცემინა,
დედა მაწვდის მაშინვე
თერმომეტრს და იძახის:
– შენი ფერი მაშინებს!
გამიზომავს სიცხეს და
ისევ იწყებს ვაი-ვიშს:
– აბა, ჩქარა დაწექი! –
წამსვე ლოგინს გამიშლის.
დამილაგებს საწოლთან
აბებსა და მიქსტურებს.
ვინც კი ჩემთან შემოდის,
ყველას გარეთ ისტუმრებს:
– ანას ახლა სიცხე აქვს,
გამოკეთდეს, ადროვეთ.
სხვა დროს მოდით, ბავშვებო,
ახლა მარტო დატოვეთ!
დედას, ალბათ, ჰგონია,
რომ კარგ საქმეს აკეთებს –
მე ბავშვებთან თამაში
უფრო გამომაკეთებს.
მერე ისევ თერმომეტრს
იღლიის ქვეშ გამიჩრის...
ეჰ, მარტო ეს რომ იყოს,
მაშინ კიდევ რა მიჭირს?
ძალით ლიმონს შემაჭმევს –
დახოცავსო ბაცილებს!
ძმრიან ტილოს შუბლიდან
წუთითაც არ მაცილებს...
ორი გზა მაქვს, დედამ კვლავ
ასე რომ არ მამყოფოს –
თერმომეტრი დავმალო
ან არ ვიავადმყოფო!
ბეღურა და მერცხალი
არ მოუზიდავს წკირები,
არც დასდგომია ძალა და –
ბეღურამ მერცხლის ცარიელ
ბუდეში მოიკალათა.
- თბილ ქვეყნებში რომ მიფრინავს,
მერცხალი მე მჯობს იმიტომ?
ახლა არც თოვლში შემცივა,
არც დავსველდები წვიმითო.
გამოიზამთრა თბილად და
როდესაც დადგა მაისი,
ისევ მოფრინდა მერცხალი,
ბუდე მოძებნა თავისი.
ჯერ გარეშემო უფრინა,
მერე ჩამოჯდა ახლოს და
ნახა, რომ თავის ბუდეში
ახლა ბეღურა სახლობდა.
არ გასჭრა წყნარმა წიკჭიკმა,
არც თხოვნამ მშვიდობიანად.
ბეღურამ უთხრა – ეს ბუდე
მე მეკუთვნისო მთლიანად.
რომ მიატოვე ამდენ ხანს,
აღარ დაგითმობ, გაიგე!
ბუდე თუ გინდა, წადი და
შენთვის ხელახლა აიგე.
მაშინ კი გაწყრა მერცხალი,
თქვა – შენ არც მოგეკარები!..
და მცირე ხანში ამ ბუდეს
ამოუქოლა კარები.
დაატუსაღა ბეღურა
და საიმედოდ ჩაკეტა.
- სანამ ჭკუას არ ისწავლი,
არ გამოგიშვებ აქედან!
რომ მიხვდა, აასრულებდა
მერცხალი, რაც დაიქადნა,
შიმშილით დაოსებულმა
ბეღურამ თხოვნა იკადრა:
- გთხოვ, გამომიშვი გარეთ და
დღეიდან მეც გავირჯები.
გპირდები, რომ სხვის ბუდეში
არასდროს არ შევიჭრები.
მოლბა მერცხალი, ბეღურა
გარეთ გაუშვა, არ უმტრო,
უთხრა: - გახსოვდეს, არასდროს
სხვისი არ მიისაკუთრო!
ბუტია
ყველაფერზე მაშინვე
იბუტება მაიკო:
თუ ვერ ნახა, მერცხალმა
ბუდე როგორ აიგო;
ჩაის სიტკბო თუ აკლდა
ანდა წვნიანს მარილი;
თუ ეხუმრნენ, არისო
დღეს პირველი აპრილი;
თუ მულტფილმში ფისუნა
წაეჩხუბა თაგუნას;
თუ უმცროსმა ძამიკომ
კანფეტი არ არგუნა;
თუ წვიმს და მზე ცხრათვალა
ღრუბლიდან არ გამოდის;
თუ ახალი წელია
და თოვლი კი არ მოდის...
ერთი სიტყვით, მაიკო
ბუტიაა ისეთი,
იბუტება იმაზეც,
თუ არა აქვს მიზეზი.
მიიხურავს კარებს და
აფერადებს ნახატებს,
ჭამაზე კი, თუმც შია,
მაინც უარს აცხადებს.
ჯერ არ იცის მაიკომ,
მარტო ყოფნა ძნელია
და ბუტიას კერძი კი
ძალზე გემრიელია!..
გაზაფხული
გაზაფხულის სუნთქვა ისმის,
გაიღვიძეს ენძელებმა.
დღე გადიდდა, დათბა, მაგრამ
ზამთარს წასვლა ეძნელება.
მზე იცინის, გრძელი ფუნჯით
მწვანე ფერად ღებავს მინდვრებს.
ჟივჟივებენ ბეღურები –
მალე გამოიამინდებს!
გოზინაყი
დათვმა თაფლი მოიტანა,
ტკბილი, როგორ შაქარი.
ციყვმა ზამთრის მარაგიდან
გაარჩია კაკალი.
კურდღელი ჭრის ნიგოზს, ხოლო
თაფლს ადუღებს მელია...
გააკეთეს გოზინაყი –
უჰ, რა გემრიელია!
დაურიგეს ტყეში ყველას –
დიდებსა და პატარებს.
მეც მარგუნეს, ხოლო ცოტა
თქვენთან გამომატანეს...