წყვილი, თეთრი გედი
წყვილი, თეთრი გედი
ცხოვრობს მცირე აუზში.
ფართო ქუჩის გვერდით,
მანქანების ხმაურში.
მანქანების ხმაურში
ფართო ქუჩის გვერდით
ცხოვრობს მცირე აუზში
წყვილი, თეთრი გედი.
ავსებულა სივრცე
ფოთოლცვენის ქარვით,
აღარ მიფრენს ცისკენ
ოცნებები მკვდარი.
ოცნებები მკვდარი
აღარ მიფრენს ცისკენ,
ფოთოლცვენის ქარვით
ავსებულა სივრცე.
ლაჟვარდების სარკე,
დათოვლილი მთები...
სივრცეს ვაღარ დაჰკვლევს
შეკვეცილი ფრთები
შეკვეცილი ფრთები.
სივრცეს ვეღარ დაჰკვლევს,
დათოვლილი მთები...
ლაჟვარდების სარკე...
ასეთია ბედი,
ასეთია ხვედრი -
ზეცას გასცქერს სევდით
წყვილი, თეთრი გედი...
წერტილი
რა კარგი არის წერტილი,
როცა
საქმის ბოლოში
დავუსვამთ მშვიდად!
რა კარგი არის მაშინ იგი,
რა ამაყია!
რა მოთმინებით
ელოდება ყოველთვის იგი
ჩვენს სულმოკლე ჭირვეულობას.
მრავალწერტილთა წყალწყალა ნაკადს
გამოეყოფა,
როგორც წვეთი ყველაზე მძიმე
და ყველაფრის
დაწრეტას გვამცნობს
წერტილი.
წერტილი.
წერილი ზამთრიდან
ხატავს მინებზე იანვარი
ყინულის მინდვრებს.
თოვს ღამღამობით,
ყოველ დილა ვხვეტ კარმიდამოს.
ძალიან მინდა
ეს ზამთარი სიმშვიდეს მგვრიდეს
და მკაცრი სუსხი
შენს ნაცვლადაც გადავიტანო.
დილით დავეძებ
ნაოცნებარს წუხანდელ ღამის:
გარეთ სიცოცხლის ნატამალი არაა არსად,
და ლოლუები,
ვით ნიშნები გაყინულ წამთა,
სატევრებივით ჰკიდია კრამიტს.
წრიალებს მზერა:
და ჰა, იგიც:
ვაშლის ნერგებთან, ვით გამხელილი საიდუმლო,
დიდხანს რომ ელი -
კურდღლის ცინცხალი ნაკვალევი შეგეგებება,
გიხარის, თითქოს კითხულობდე
მეგობრის წერილს.
გაივლი კიდევ:
უცებ მხრებზე თოვლი გეყრება:
ჩხიი...
ცისარტყელად გაიშლება
ჩხიკვი ანგალი;
უკვე თავისით გეღიმება,
თუმცა ნეკნებში
გაჯდა სიცივე
და მიჰყვები ბილიკს კანკალით.
განფენილია
კიდითკიდე ქათქათა ფარჩა.
აქ ყოველივეს - მბრძანებელი -
იუფლებს თოვლი.
ხომ არვინ მოგდევს?
მოიხედავ,
არავინ არ ჩანს -
მხოლოდ საკუთარ ნაფეხურთა
მოგყვება ზოლი...
ძმა
ვიგონებ სიმშვიდეს.
ვიგონებ სიხარულს.
ბედნიერებასაც ვიგონებ ხანდახან...
ხოლო ტკივილის მოგონება
არა მჭირდება.
იგი არსებობს ბუნებრივად,
მოუგონებლად.
თანამდევს მუდამ
და ჩემს ცხოვრებას -
როგორც ხეობას მდინარის დენა -
ავსებს სიფხიზლით...
ის ძმაა ჩემი.
შორს, მთების იქით
შორს, მთების იქით
მთები რომ მოჩანს,
კიდევ შორს,
სადაც თვალი ვერ სწვდება,
სადაც ღრუბლების ჭაღარა დროშა
გაშალეს ქართა -
იმ მთების ძირას,
მშვენივრად ვხედავ,
როგორ ზის ახლა
მოწყენილი, დაღლილი დედა
და ცეცხლის პირას საწინდეს ართავს...
შოთა ჩანტლაძე
ეს იყო ადრე, ოცი წლის წინათ,
არ მქონდა ბინა და ვეძებდი ბინას.
უნივერსიტეტის ბაღში ვისხედით,
იქ, სადაც ჩვენ შოთას ლექციებს ვისმენდით.
ბინას ვეძებ-მეთქი, შევჩივლე შოთას:
მე გაშოვნინებო, თევდორე, ოთახს.
ვარაზისხევზე დავეშვით ქვევით,
მგლური ნაბიჯით და პრიმის წევით.
უბრად ჩავუარეთ გვერდით სალუდეს,
ვითომდა ვჩქარობდით, გზა არ გავამრუდეთ.
გმირთა მოედანზეც მდუმარედ, ყუჩად,
კვლავ ფეხით ავყევით ლენინის ქუჩას.
ბოღმას ვიბრუნებდი ნაფაზზე ნაფაზით-
მივხვდი, რომ იმასაც არ ეგდო აბაზი.
რა მექნა, თუმცაღა ვიწყევლე თავბედი,
მაგრამ ხმამაღლა სიტყვა ვერ გავბედე.
ვნატრობდი, ბინამდის გზას როდის გავლევდით.
ის თბილად მიმზერდა ირიბი თვალებით.
ისე თანაგრძნობით, ისე სიყვარულით,
ვითომ უზრუნველი... ვითომ მხიარული,
ასე ამიყვანა დოლიძის ბოლოში,
გორაზე გამოთხრილ პატარა სოროში.
ოთახში ვიღაცა ყმაწვილი დაგვიხვდა.
დაესწრო. შევწუხდით. გუნება წაგვიხდა.
ისევ გამოვბრუნდით მთლად ოფლად გაღვრილი.
უკან მივყვებოდი გალახულ ძაღლივით.
ის-დიდი პოეტი. ზღვა განძის პატრონი.
მე რაღაც ორიოდ სტრიქონის ავტორი.
ყეფით გვაცილებდა მასპინძლის ნაგაზი
და არც ერთს ჯიბეში არ გვეგდო აბაზი...
შემოდგომა
მე შემეშინდა მარტო დარჩენის
და შენთან მოველ!
არაფერია, სხვა, დანარჩენი...
დაეხსენ ყოველ
უსაფუძვლო ფიქრს და ფორიაქს!
მე შემეშინდა მარტო დარჩენის
და შენთან მოველ!
გარეთ მოხრილი ხეების რიგი
მიჰყვება ქარებს
და უჩვეულოდ მოძრაობს ღამე.
მიაშრიალებს ღრუბლებს ფრთებივით
და სადღაც მთებში ეშვება მთვარე...
ხოლო ხეებზე ფოთლების მსგავსად
შეშფოთებული ჩიტები სხედან.
და ირწევიან რტოები ხეთა
და ქუჩებს ხმელი ფოთოლი კაწრავს...
არაფერია სხვა, დანარჩენი
ნუ გახვალ გარეთ!
მე შევკრთი უცებ
და შემეშინდა მარტო დარჩენის...
წვიმამ მომისწრო და შევეფარე...
ღამე, ვით შავი ყორანი
ღამე, ვით შავი ყორანი,
გულში შეფრინდა ცერად,
რომ დამსვას თავის მსახურად,
შავი ფიქრების წერად,
რომ ლიბრი გადააფაროს
საგანთიადო მზერას...
ღამე, ვით შავი ყორანი,
გულში შეფრინდა ცერად.
გულო, შავგულო, დამშვიდდი,
რად მოუმატე ძგერას?
წავა და მოვა სოფელი,
კვლავ მივა მამის კერას...
ჭალაც იქნება, მდინარეც,
მთებიც-დამდგარნი შტერად...
არ დაელევა, ნუ ჯავრობ,
საკბილო წერა-მწერალს!
ქალის სიყვარული
უმწეოა ქალის სიყვარული,
ჩრდილში ამოსული იასავითაა,
თვალი რომ სულ მზისაკენ უჭირავს...
უმწეოა ქალის სიყვარული,
როგორც უმწეოა იის სურნელება,
ყველა რომ მოსაწყვეტად ეტანება...
ჭკნებიან მოწყვეტილი იები
და ლარნაკებში ჩაწყობილნი
ქრებიან და უჩინარდებიან.
უცნაურია მათი მიამიტური
ლტოლვა და ერთგულება,
უცნაურია მათი გულმავიწყობა...
ანდა იქნებ თავიანთი დიდსულოვნებით
ჩვენი გულგრილობის ყინულის გალხობა უნდათ.
უცნაურია მათი მიმტევებლობა,
უცნაური და უმწეო...
სუროსავითაა,
თუ არაფერს შემოეხვია,
წელში ვერ აიმართება,
თავს მაღლა ვერ აიღებს,
ვერ გაიშლება და ვერ გაიფურჩქნება,
მზეს ვერ დაენახვება...
უმწეოა ქალი სიყვარული,
როგორს სიცოცხლე...
უცხო ქალაქი
ხშირი ბურუსი ეხვია ქალაქს.
დღე იყო ცივი და მობუზული.
მინდოდა, მაგრამ არ მქონდა ძალა,
არ ვყოფილიყავ, როგორც კუნძული.
და, როგორც ღელვას მძიმე სტიქიის,
ქალაქს უნდოდა, რომ დაეფარა
ის, რასაც ერქვა უბრალოდ ფიქრი
და რასაც ჩემი ყოფა ებარა.
მზერას ეძახდა ათასი რამე,
თითქოს ქალაქი მიმახსოვრებდა
და დიდ სახლებზე გაფენილ კრამიტს,
მგონი, როგორღაც ჰგავდა ცხოვრება.
გრძნობდა, ბუნდოვნად გრძნობდა სხეული
დაეჭვებული მზერის შეხებას
და ვაბიჯებდი ძალიან ფრთხილად,
რომ კრამიტები არ ჩამეტეხა.
უცხო სტუმარი
ის აჩქარებით ამოჰყვა კიბეს,
ჩამესმის მისთა ნაბიჯთა ჩქამი.
აი, მოვიდა. ხელს ხელზე მკიდებს,
აი, ჩემს გვერდით დაიდგა სკამი.
მიყვება რაღაც უცნაურ ამბავს
და მაშტერდება თვალებით ცივით.
სიტყვებს ნაცნობი სინტაქსით ლამბავს,
მაგრამ ხმა იგი – გველივით წივის.
ჯერ ვერ გავიგე სტუმრობის აზრი,
ჯერ ნელა, ნელა მოცოცავს შიში...
მიყურებს, თითქოს ცელი პირბასრი,
მიკეტავს არეს და წასვლას მიშლის.
დგება ოთახში თამბაქოს ბოლი,
წვება ოთახში დუმილი მძაფრი.
მსურს ვითამაშო მასპინძლის როლი,
ის სავსე სასმისს უკანვე მაწვდის.
ვათვალიერებ ღარიბულ ბინას,
რა მივცე, რითი მოვულბო გული?
ღამეა, ახლა მეზობლებს ძინავთ,
აი, რაცა მაქვს, ღმერთი და რჯული.
ის იღიმება და ჩემთა ფერხთით
გორად მიხვავებს შუქნათელ ლითონს.
გონებას ვძაბავ, თანდათან ვხვდები,
რისთვის მოსულა - ის სინდისს ითხოვს!..
და დამცინავი, ქილიკი მზერა
თითქოს ბაგეზე მიყინავს უარს.
ყვირილით ვშველი დაჭიმულ ნერვებს,
მაგრამ ვინ გისმენს... ეტყობა ყრუა...
სიყვარული და სიკვდილი
სიყვარული და სიკვდილი
ერთმანეთს იმით გვანან -
ორივეს ხელში უჭირავს
პირალესილი დანა...
ორივე სადღაც უჩინრად
ჩასაფრებული დგანან,
ისე წაგიყვანს ორივე
გონს მოხვიდოდე სანამ...
სიყვარული
ჩიტს მოეწყინა
უკიდეგანო,
უსასრულო სივრცეში ფრენა
და ჩემს პატარა,
ჩემს გამოკეტილ,
მყუდრო გალიას შემოეფარა...
რა უნდა მექნა!
მე გავაღე გალიის კარი,
მერე დავლეწე სულაც გალია...
ის კი ზის ისევ
სულის სარკმელთან
და გამუდმებით
რაღაც შორეულ,
რაღაც იდუმალ,
უცხო სიმღერას მეჭიკჭიკება.
რაც წლები გადის
უფრო და უფრო ცხადი ხდება
რაც წლები გადის,
რომ არაფერი,
არაფერი არ არის ცხადი.
როგორ გადიქცა
ამ ქარ-თოვლად ზაფხულის ხვატი?
როგორ გახუნდა
სანატრელი ხილვა და ხატი?
რა იქნა თრთოლვა
გულში ცეცხლად ჩამონაღვენთი?
ბედნიერების ტკბილო წამო,
საით წახვედი?
სხივო უხრწნელო,
ღამის ფერში როგორ განზავდი?
სადა ხარ, გრძნობავ,
გულს რომ ასე უღვთოთ ტანჯავდი?
როგორ გაცივდი,
როგორ ჩაქრი,
როგორ დაღამდი?
ნუთუ შენ იყავ ნაღვერდალი,
მე რომ მღადავდი?
უგუნურებავ ყრმობის დღეთა
რადღა მოგტირით,
ხელს რადღა გიწვდის
სიჭარმაგის წლები ორპირი?
თუ ის მიყვარდა, რაც წავიდა-
აქ რაღა მინდა?
თუ იქ ღამეა,
რატომღა მცემს შუქი ღამიდან?
უფრო და უფრო ცხადი ხდება,
რაც წლები გადის,
რომ არაფერი,
არაფერი არ არის ცხადი!
თანაგრძნობა
ბესიკ ხარანაულს
შეიძლება შეგიძულონ
როგორც მევალე,
რომლისგანაც კაი ძალი სესხი აიღეს,
შეიძლება წამოგესიონ -
ძაღლების ხროვა
მგელს რომ მოიმწყვდევს,
და ყველამ, სხვების დასანახავად
და საკუთარი უღონობის დასაფარვად,
ყველამ გაგკრას თითოჯერ კბილი...
გაივლის ხანი.
შენი ტყავის თვითეულ ნაფლეთს
ისინი დიდხანს შეინახავენ,
როგორც უწმინდეს რელიქვიას
და თავიანთ სასახლეებში
ყველაზე საჩინო ადგილას გამოფენენ...
რით განუგეშო?
შენს გვერდით დგომას
ხომ არ სჯობია
მეც ამ ხროვას ჩავუდგე კვალში,
მტრად მოგეკიდო -
თუკი ძმად ვერ გამოგადგები...
ზღაპარი უმცროსი ძმისა
კვლავ გატყდა სიტყვა,
კვლავ გატყდა ფიცი,
ეს მერამდენედ გამწირეს ძმებმა!
ჩემს გარდა ქვეყნად არავინ იცის,
რა ძალა უნდა ქვესკნელთან შებმას...
რა ტანჯვით მიფრენს მიწაზე უკან
ხარბი ფასკუნჯი ამ სამარიდან;
უკანასკნელი მსუქანი ლუკმა, -
გული - მან უკვე ამომარიდა...
ასე ყოფილა იღბალი, ვხედავ,
რა ცხადლივ ვხედავ ნამდვილს და ზღაპარს!
თალხია ახლა ამხელა ზეცა -
შენი ლურჯი და ლივლივა კაბა.
გაუფასურდა სიტყვა და ფიცი,
დარჩა ქვეყანა ფლიდსა და მოცადს,
მაგრამ ვერავინ მოზიდავს ვიცი,
ჩემს უპატრონო შვილდსა და ბოძალს.
ხორცი თუ არა, სული ხომ შემრჩა,
სულ ეშმაკეულს მივუტან ღალად...
და ბოლო წამზე ამოვალ შენთან
და სისხლით განვბან საშინელ ღალატს!..
ვცდილობ
ვცდილობ, ვისწავლო წერა -
გადმოვიწერო გული,
უკარო ციხეს ვზვერავ,
ირგვლივ ჯიუტად ვუვლი.
ვით შეაღწიოს მზერამ,
სად სიბნელეა სრული?
ვცდილობ, ვისწავლო წერა,
გადმოვიწერო გული!
თოვლის კარავი
სიცივე. თოვლი. ირგვლივ არავინ.
გადათოვლილი მხოლოდ გარემო.
მოდი, დავიდგათ თოვლის კარავი,
მუდამ თოვლივით მიუკარებო!
ვინ გაგვაძევა გაზაფხულიდან,
რომ ამ თოვლეთით სული აგვევსო?
რომ სიყვარულის მძაფრი წყურვილი
თოვლად გვექცია, უძვირფასესო?
წმინდაა თოვლი, მაგრამ ცივია.
გულს ყინავს, გული სითბოს ნატრულობს.
ჩიტები თოვლზე შავად ცვივიან
გულში ჩავისვათ და ჩავათბუნოთ...
სიცივე. თოვლი. ბინდი მოცურავს,
სცივათ ვარსკვლავებს, ცავ, უსასოო...
მიწა და ზეცა ყინვით მოცულა,
რომ მხოლოდ ყინვა დავიმახსოვროთ.
ღიაა ჩვენი თოვლის კარავი,
გათოშილია ირგვლივ გარემო,
სადაც შენს გარდა არ ჩანს არავინ,
მუდამ თოვლივით მიუკარებო...
კოცონი
ტკარცალებს, წვალობს ასე მგონია,
რომ საკუთარი სხეული ცხელი
სურს ჩაიხვიოს, სურს ჩაიკონოს,
სურს, ამ ღამესაც მოხვიოს ხელი.
გაოცებული, შეწუხებული,
კოცონი თავის სიმხურვალეთი,
თითქოს საშველი ცაში ეგულვის-
ფრთებს მაღლა იწვდის დაშლილ-დალეწილს.
მხურვალე როკვას იისფერ ალის,
ამ თავგანწირულ ვნებას და ციმციმს,
ღმერთო, რა მშვიდად უყურებს თვალი,
ნუთუ ეს მხოლოდ ფიჩხები იწვის?
აფართქალებულ ცეცხლის ფრინველთან
შემოჯარულან მთები გულცივი...
ვით სიყვარულის უეცარ ელდას-
კლდე სიბნელიდან კოცონს უცინის.
განა ეს მართლა ალი ტკარცალებს
ან ნაპერწკალთა მწველი ჩინჩხარი?
რაც ტრფობას უღვთოდ გადაეცალა,
აქ რაც იწვება - ახლა ის არის.
ეს განა მართლა ცეცხლი ანთია
ღამის კალთაში უცხო, ეული?
ცისკენ ლამაზად მიემართება
სიყრმე მიწაზე ვერ დატეული...
ხვალ აქ დამხვდება მხოლოდ ნაცარი
და ალანძული შეშის ღერები.
ყელზე მომიჭერს, როგორც ბაწარი,
ხილვა ჩანავლულ მშვენიერების.
ხვალ... მაგრამ განა ცივი, ცრიატი
უცეცხლო ყოფნის ღირს მოლოდინი?
ვიდრე წალეკავს ამ მთებს წყვდიადი,
მოდი, დამიგე ცეცხლის ლოგინი!
მგლების მონატრება
ბარდნის და ბარდნის,
დაიკარგა თოვაში გზები,
ზვავების გუგუნს
ოხრასავით გამოსცემს მთები...
იღვიძებს შორი მოგონება
ბავშობის წლების -
ამ დროს ხეობას
მოძახილი იკლებდა მგლების.
დაიყმუვლებდა
ერთი სადღაც საქორის მხრიდან.
ისე საზარლად,
ჰაერსაც კი აკანკალებდა.
უუ... მეორეზე ბანს მისცემდა
სადღაც გაღმიდან
და წკმუტუნებდა
ჩვენი ძაღლი სახლის კარებთან.
ვიწროვდებოდა
გვიან ღამით თანდათან რკალი,
თითქოს ნაღვერდლებს
ამოევსო მთელი ხეობა.
მოჩანდა დილით
გაკვერილი ახალი კვალი
სოფელს მარყუჟად რომ ეხვეოდა...
გასულა წლები.;
აღარ ისმის ყმუილი მგლების,
მაგრამ გულს ყინავს
შიში ძველზე არანაკლები:
შიში დუმილის
როს სიმშვიდე,
როს სიწყნარეა,
როს ერთადერთი
საკუთარი შეგაკრთობს ლანდი...
თოვს ხვავრიელად,
არაფერი არ მიხარია,
მკვდარ ხეობაში
მკვდარი ციდან
ბარდნის და ბარდნის...
როგორ ნათელი,
მოცვივა დაბლა მოფარფატე თოვლის ფანტელი.
ბაღებს და მინდვრებს ეფინება ნაზად და ლბილად,
რაღაც სპეტაკი, იდუმალი თენდება დილა.
გასცქერი თოვლს და რას უღიმი თვითონ არ იცი,
საიდან მოდის, რად ფოფინობს გულში ხალისი?
რა უამური ნაკვალევი წაშალა თოვლმა?
ტყუილად ცდილობ გადათოვლილ ბილიკის პოვნას...
გადაბარდნილი, დაზნექილი რტო აიხარა,
თოვლი შრიალით ჩამოშლილი ძირს დაიყარა
და ტოტთან ერთად თითქოს გულიც ქანაობს შვებით...
ხოლო შორს ზვავთა მრისხანებით სავსეა მთები.
მიაყურადებ, მთები ზარებს როგორ რეკავენ,
მიეფერები ამაყებს და მოუდრეკავებს...
მხოლოდღა ხსოვნაც იმა მთების-გულს ახალისებს:
იქაურ საგზლით ჯერჯერობით მიხვალ ხვალისკენ.
ვით მთები ზვავებს - შენ ცხოვრების ტალახს ირიდებ-
ირგვლივ რომ უხვად, ჯილდოსავით ჩამოირიგეს...
ჩამოდის თოვლი... ადის ფიქრი... ელავს ფანტელი...
რა უბრალოა ყველაფერი, როგორც ნათელი!...
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
შენი სათავე
ხომ არ ჩაკეტეს ზამთრის ზვავებმა?
ეს რა უცნაურ აღლუმს მართავენ,
რას გუგუნებენ გაუთავებლად?
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
შენი დინება
ამ ზვავებს შორის მიიმდოვრება,
ხან მოვარდება, ხან იყინება
და ასე მიდის მთელი ცხოვრება.
ხან მწყალობელო, ხან გულუხვო,
ხანაც უწყალოვ,
გულს შენი ნატვრა არა სცილდება...
თვალებზეც ბოლო ორი კურცხალი
მხოლოდ შენს გამო აციმციმდება.
სხვა არაფერი. რას მივდიო,
რას გავეტირო,
რისთვის ღირს ცრემლი, ოხვრა, გოდება?
თუ ვარ, შენით ვარ გულდაწყვეტილი,
ძნელია შენთან დამშვიდობება.
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
ცხოვრების ბურუსს
შენი სინათლე თუ ვერ დაფლითავს -
რადღა მეძახი დაუსრულებლად,
ხელს რადღა მიწვდი მაგ სინათლიდან?
როგორ თოვს, ჩემო თეთრო დედილა
როგორ თოვს, ჩემო თეთრო დედილა,
როგორი თეთრი ფიფქები გფარავს!
როგორი მძიმე და ჩახერგილი
ზამთარი მალე მოგადგა კარად.
თარეშობს ქარი და ქარბორბალა.
ზიხარ მოწყენით. ცოტაა საქმე.
გადაუყარე ჩიტებს ხორბალი
და ერეკები საბძელში ქათმებს.
დღეს მზესაც თეთრი სიცივე ფარავს,
თოვამ ჩაკეტა სამზერი არე.
ამაოდ გასცქერ დათოვლილ შარას,
არ შემოაღებს არავინ კარებს...
შინ შეხვალ, შენი სამოსის მსგავსი
შემოდის ბინდი და ბინას ავსებს...
მაგრამ სურათი მაღალი კაცის
კვლავ ზეცასავით გახურავს თავზე.
ნისლი მაღლა აიკრიფა
ნისლი მაღლა აიკრიფა,
უკვე გადაიკარგა.
და ეს ღამე მთვარიანი
შენს ნახატს ჰგავს, ნიკალა...
ნუკრმა ყლორტი დაიხარა,
დათვი ტევრში გარინდდა,
ამოიღეE დიდოსტატო
ფუნჯი მთვარის ჯამიდან!
ჩამოასხი ნაფიქრალი
უკვდავების ყალიბით:
სიღარიბე მდიდრებისა
და სიმდიდრე ღარიბის...
ამ ფიქრიდან გამიყვანე
სიმღერას რო არ მაცლის...
მომაჩვენე ეს ქვეყანა
უფრო... უფრო ლამაზი...
ათასში ერთხელ
ათასში ერთხელ
ბედი თავზე ხელს გადამისვამს,
ათასში ერთხელ
მეც მიმინო ცერზე დამისვამს...
ჯავრს რა გამოლევს,
მაგრამ ჯავრმა მომკლა ამდენმა -
ნუთუ პოეტმა
ქვეყნად უნდა
მხოლოდ შხამი სვას?
ანანური
შენ გოროზი ხარ უცხო თვალისთვის,
უცხოდ ნაგები და საოცარი.
მე კი მგონია, -
თეთრი ყვავილი
ასე ამოდის ხის ძირს შროშანი
უთქმელი, ჩუმი და უწყინარი
ხარ თვინიერი და დადრეკილი.
ჟამიჟამ მესმის შენი მუდარა,
რომ საარაგვოს შველად შეჰკივი.
ჩამოგიწურავს მხრები მაღალი,
მშვიდად მიმოდის ბჭეზე ტურისტი,
გტანჯავს ეს უცხო აყალ-მაყალი,
მაგრამ ვერა და ვერ გაგულისდი.
ვერ მოერიე სხეულს დაბეჟილს,
რომ აიმართო, როგორც შეგფერის;
რომ მომლოდინე ღრანტე-ხრამებში
ჩამოიბერტყო მხრები ბებერი...
არწივი და ხანჯალი
თუმცა არ მქონდა მხატვრობის ნიჭი,
თუმც ჩამიარა ამაოდ გარჯამ -
მახსოვს,
ჯერ კიდევ პატარა ბიჭი,
ვხატავდი მუდამ
არწივს და ხანჯალს.
არც ლამაზ გოგოს,
არც მტრედს,
არც მთვარეს,
რატომღაც მხოლოდ არწივს და ხანჯალს!
ვხატავდი ყოვლად უნიჭოდ, ცუდად
და კვლავ თავიდან დახატვა მსურდა
და კვლავ თავიდან ვხატავდი მუდამ
მხოლოდ და მხოლოდ არწივს და ხანჯალს!
იქნებ აკაკის ‘ხანჯალის~ გამო,
ან იქნებ ვაჟას `არწივის~ გამო...
ან პაპის-პაპის თუ მისხის-მისხის
გაცოცხლებული ჩემს ძარღვში სისხლის
იყო ფარული წრიალი, ტანჯვა...
რატომ ვხატავდი არწივს და ხანჯალს?
იყო ხანჯალი და არსად - მაჯა!
იყო არწივი და არსად - მთები!
და ვერ ჩაბღუჯა ხანჯალი მაჯამ
და ვერ გაშალა არწივმა ფრთები!
ვხატავდი, მაგრამ ეტყობა - ცუდად,
თუმცა ვხატავდი ჯიუტი გზნებით...
ვიღაცამ ნაღდად დახატოს უნდა
ხანჯალთან ერთად არწივის ფრთები!
აქ ბედნიერი ფრინველი სტვენდა
ლერას
შენით სავსეა ეს ბეტონის ვიწრო გალია.
შენი მზრუნველი მზერითაა ნაალერსები
ყველაფერი ამ კედლებს შიგნით:
ფანჯრების წინ დაყუდებული
ხრიოკი მთებიც,
ეს ზეცაც
მთებზე ნაღვლიანად ჩამომხობილი.
ამ ოთხ კედელში
ახლა მხოლოდ
მოგონებათა ლანდებიღა დაწრიალებენ.
ვინ გახსნის ფანჯრებს?
რა პირქარი გაანიავებს
შენს სურნელებას?
ძველ ლარნაკშიაც
აღარ ყვავიან ახლა ვარდები,
მაგრამ შენი თითების სითბო
შერჩენილია მის გლუვ კედლებზე,
მოჩითულია სიყვარულის მხურვალე ტვიფრით.
აქ ბედნიერი ფრინველი სტვენდა.
მისი გალობის თვითეულ ბგერას,
როგორც ნიჟარა ზღვების შრიალს -
ისე ვიგონებ,
ამქვეყნიური ყაყანისგან დაოსებული.
შენით სავსეა,
შენით სავსეა,
შენით სავსეა
ეს ბეტონის ოთხი კედელი!
წყვილი, თეთრი გედი
ცხოვრობს მცირე აუზში.
ფართო ქუჩის გვერდით,
მანქანების ხმაურში.
მანქანების ხმაურში
ფართო ქუჩის გვერდით
ცხოვრობს მცირე აუზში
წყვილი, თეთრი გედი.
ავსებულა სივრცე
ფოთოლცვენის ქარვით,
აღარ მიფრენს ცისკენ
ოცნებები მკვდარი.
ოცნებები მკვდარი
აღარ მიფრენს ცისკენ,
ფოთოლცვენის ქარვით
ავსებულა სივრცე.
ლაჟვარდების სარკე,
დათოვლილი მთები...
სივრცეს ვაღარ დაჰკვლევს
შეკვეცილი ფრთები
შეკვეცილი ფრთები.
სივრცეს ვეღარ დაჰკვლევს,
დათოვლილი მთები...
ლაჟვარდების სარკე...
ასეთია ბედი,
ასეთია ხვედრი -
ზეცას გასცქერს სევდით
წყვილი, თეთრი გედი...
წერტილი
რა კარგი არის წერტილი,
როცა
საქმის ბოლოში
დავუსვამთ მშვიდად!
რა კარგი არის მაშინ იგი,
რა ამაყია!
რა მოთმინებით
ელოდება ყოველთვის იგი
ჩვენს სულმოკლე ჭირვეულობას.
მრავალწერტილთა წყალწყალა ნაკადს
გამოეყოფა,
როგორც წვეთი ყველაზე მძიმე
და ყველაფრის
დაწრეტას გვამცნობს
წერტილი.
წერტილი.
წერილი ზამთრიდან
ხატავს მინებზე იანვარი
ყინულის მინდვრებს.
თოვს ღამღამობით,
ყოველ დილა ვხვეტ კარმიდამოს.
ძალიან მინდა
ეს ზამთარი სიმშვიდეს მგვრიდეს
და მკაცრი სუსხი
შენს ნაცვლადაც გადავიტანო.
დილით დავეძებ
ნაოცნებარს წუხანდელ ღამის:
გარეთ სიცოცხლის ნატამალი არაა არსად,
და ლოლუები,
ვით ნიშნები გაყინულ წამთა,
სატევრებივით ჰკიდია კრამიტს.
წრიალებს მზერა:
და ჰა, იგიც:
ვაშლის ნერგებთან, ვით გამხელილი საიდუმლო,
დიდხანს რომ ელი -
კურდღლის ცინცხალი ნაკვალევი შეგეგებება,
გიხარის, თითქოს კითხულობდე
მეგობრის წერილს.
გაივლი კიდევ:
უცებ მხრებზე თოვლი გეყრება:
ჩხიი...
ცისარტყელად გაიშლება
ჩხიკვი ანგალი;
უკვე თავისით გეღიმება,
თუმცა ნეკნებში
გაჯდა სიცივე
და მიჰყვები ბილიკს კანკალით.
განფენილია
კიდითკიდე ქათქათა ფარჩა.
აქ ყოველივეს - მბრძანებელი -
იუფლებს თოვლი.
ხომ არვინ მოგდევს?
მოიხედავ,
არავინ არ ჩანს -
მხოლოდ საკუთარ ნაფეხურთა
მოგყვება ზოლი...
ძმა
ვიგონებ სიმშვიდეს.
ვიგონებ სიხარულს.
ბედნიერებასაც ვიგონებ ხანდახან...
ხოლო ტკივილის მოგონება
არა მჭირდება.
იგი არსებობს ბუნებრივად,
მოუგონებლად.
თანამდევს მუდამ
და ჩემს ცხოვრებას -
როგორც ხეობას მდინარის დენა -
ავსებს სიფხიზლით...
ის ძმაა ჩემი.
შორს, მთების იქით
შორს, მთების იქით
მთები რომ მოჩანს,
კიდევ შორს,
სადაც თვალი ვერ სწვდება,
სადაც ღრუბლების ჭაღარა დროშა
გაშალეს ქართა -
იმ მთების ძირას,
მშვენივრად ვხედავ,
როგორ ზის ახლა
მოწყენილი, დაღლილი დედა
და ცეცხლის პირას საწინდეს ართავს...
შოთა ჩანტლაძე
ეს იყო ადრე, ოცი წლის წინათ,
არ მქონდა ბინა და ვეძებდი ბინას.
უნივერსიტეტის ბაღში ვისხედით,
იქ, სადაც ჩვენ შოთას ლექციებს ვისმენდით.
ბინას ვეძებ-მეთქი, შევჩივლე შოთას:
მე გაშოვნინებო, თევდორე, ოთახს.
ვარაზისხევზე დავეშვით ქვევით,
მგლური ნაბიჯით და პრიმის წევით.
უბრად ჩავუარეთ გვერდით სალუდეს,
ვითომდა ვჩქარობდით, გზა არ გავამრუდეთ.
გმირთა მოედანზეც მდუმარედ, ყუჩად,
კვლავ ფეხით ავყევით ლენინის ქუჩას.
ბოღმას ვიბრუნებდი ნაფაზზე ნაფაზით-
მივხვდი, რომ იმასაც არ ეგდო აბაზი.
რა მექნა, თუმცაღა ვიწყევლე თავბედი,
მაგრამ ხმამაღლა სიტყვა ვერ გავბედე.
ვნატრობდი, ბინამდის გზას როდის გავლევდით.
ის თბილად მიმზერდა ირიბი თვალებით.
ისე თანაგრძნობით, ისე სიყვარულით,
ვითომ უზრუნველი... ვითომ მხიარული,
ასე ამიყვანა დოლიძის ბოლოში,
გორაზე გამოთხრილ პატარა სოროში.
ოთახში ვიღაცა ყმაწვილი დაგვიხვდა.
დაესწრო. შევწუხდით. გუნება წაგვიხდა.
ისევ გამოვბრუნდით მთლად ოფლად გაღვრილი.
უკან მივყვებოდი გალახულ ძაღლივით.
ის-დიდი პოეტი. ზღვა განძის პატრონი.
მე რაღაც ორიოდ სტრიქონის ავტორი.
ყეფით გვაცილებდა მასპინძლის ნაგაზი
და არც ერთს ჯიბეში არ გვეგდო აბაზი...
შემოდგომა
მე შემეშინდა მარტო დარჩენის
და შენთან მოველ!
არაფერია, სხვა, დანარჩენი...
დაეხსენ ყოველ
უსაფუძვლო ფიქრს და ფორიაქს!
მე შემეშინდა მარტო დარჩენის
და შენთან მოველ!
გარეთ მოხრილი ხეების რიგი
მიჰყვება ქარებს
და უჩვეულოდ მოძრაობს ღამე.
მიაშრიალებს ღრუბლებს ფრთებივით
და სადღაც მთებში ეშვება მთვარე...
ხოლო ხეებზე ფოთლების მსგავსად
შეშფოთებული ჩიტები სხედან.
და ირწევიან რტოები ხეთა
და ქუჩებს ხმელი ფოთოლი კაწრავს...
არაფერია სხვა, დანარჩენი
ნუ გახვალ გარეთ!
მე შევკრთი უცებ
და შემეშინდა მარტო დარჩენის...
წვიმამ მომისწრო და შევეფარე...
ღამე, ვით შავი ყორანი
ღამე, ვით შავი ყორანი,
გულში შეფრინდა ცერად,
რომ დამსვას თავის მსახურად,
შავი ფიქრების წერად,
რომ ლიბრი გადააფაროს
საგანთიადო მზერას...
ღამე, ვით შავი ყორანი,
გულში შეფრინდა ცერად.
გულო, შავგულო, დამშვიდდი,
რად მოუმატე ძგერას?
წავა და მოვა სოფელი,
კვლავ მივა მამის კერას...
ჭალაც იქნება, მდინარეც,
მთებიც-დამდგარნი შტერად...
არ დაელევა, ნუ ჯავრობ,
საკბილო წერა-მწერალს!
ქალის სიყვარული
უმწეოა ქალის სიყვარული,
ჩრდილში ამოსული იასავითაა,
თვალი რომ სულ მზისაკენ უჭირავს...
უმწეოა ქალის სიყვარული,
როგორც უმწეოა იის სურნელება,
ყველა რომ მოსაწყვეტად ეტანება...
ჭკნებიან მოწყვეტილი იები
და ლარნაკებში ჩაწყობილნი
ქრებიან და უჩინარდებიან.
უცნაურია მათი მიამიტური
ლტოლვა და ერთგულება,
უცნაურია მათი გულმავიწყობა...
ანდა იქნებ თავიანთი დიდსულოვნებით
ჩვენი გულგრილობის ყინულის გალხობა უნდათ.
უცნაურია მათი მიმტევებლობა,
უცნაური და უმწეო...
სუროსავითაა,
თუ არაფერს შემოეხვია,
წელში ვერ აიმართება,
თავს მაღლა ვერ აიღებს,
ვერ გაიშლება და ვერ გაიფურჩქნება,
მზეს ვერ დაენახვება...
უმწეოა ქალი სიყვარული,
როგორს სიცოცხლე...
უცხო ქალაქი
ხშირი ბურუსი ეხვია ქალაქს.
დღე იყო ცივი და მობუზული.
მინდოდა, მაგრამ არ მქონდა ძალა,
არ ვყოფილიყავ, როგორც კუნძული.
და, როგორც ღელვას მძიმე სტიქიის,
ქალაქს უნდოდა, რომ დაეფარა
ის, რასაც ერქვა უბრალოდ ფიქრი
და რასაც ჩემი ყოფა ებარა.
მზერას ეძახდა ათასი რამე,
თითქოს ქალაქი მიმახსოვრებდა
და დიდ სახლებზე გაფენილ კრამიტს,
მგონი, როგორღაც ჰგავდა ცხოვრება.
გრძნობდა, ბუნდოვნად გრძნობდა სხეული
დაეჭვებული მზერის შეხებას
და ვაბიჯებდი ძალიან ფრთხილად,
რომ კრამიტები არ ჩამეტეხა.
უცხო სტუმარი
ის აჩქარებით ამოჰყვა კიბეს,
ჩამესმის მისთა ნაბიჯთა ჩქამი.
აი, მოვიდა. ხელს ხელზე მკიდებს,
აი, ჩემს გვერდით დაიდგა სკამი.
მიყვება რაღაც უცნაურ ამბავს
და მაშტერდება თვალებით ცივით.
სიტყვებს ნაცნობი სინტაქსით ლამბავს,
მაგრამ ხმა იგი – გველივით წივის.
ჯერ ვერ გავიგე სტუმრობის აზრი,
ჯერ ნელა, ნელა მოცოცავს შიში...
მიყურებს, თითქოს ცელი პირბასრი,
მიკეტავს არეს და წასვლას მიშლის.
დგება ოთახში თამბაქოს ბოლი,
წვება ოთახში დუმილი მძაფრი.
მსურს ვითამაშო მასპინძლის როლი,
ის სავსე სასმისს უკანვე მაწვდის.
ვათვალიერებ ღარიბულ ბინას,
რა მივცე, რითი მოვულბო გული?
ღამეა, ახლა მეზობლებს ძინავთ,
აი, რაცა მაქვს, ღმერთი და რჯული.
ის იღიმება და ჩემთა ფერხთით
გორად მიხვავებს შუქნათელ ლითონს.
გონებას ვძაბავ, თანდათან ვხვდები,
რისთვის მოსულა - ის სინდისს ითხოვს!..
და დამცინავი, ქილიკი მზერა
თითქოს ბაგეზე მიყინავს უარს.
ყვირილით ვშველი დაჭიმულ ნერვებს,
მაგრამ ვინ გისმენს... ეტყობა ყრუა...
სიყვარული და სიკვდილი
სიყვარული და სიკვდილი
ერთმანეთს იმით გვანან -
ორივეს ხელში უჭირავს
პირალესილი დანა...
ორივე სადღაც უჩინრად
ჩასაფრებული დგანან,
ისე წაგიყვანს ორივე
გონს მოხვიდოდე სანამ...
სიყვარული
ჩიტს მოეწყინა
უკიდეგანო,
უსასრულო სივრცეში ფრენა
და ჩემს პატარა,
ჩემს გამოკეტილ,
მყუდრო გალიას შემოეფარა...
რა უნდა მექნა!
მე გავაღე გალიის კარი,
მერე დავლეწე სულაც გალია...
ის კი ზის ისევ
სულის სარკმელთან
და გამუდმებით
რაღაც შორეულ,
რაღაც იდუმალ,
უცხო სიმღერას მეჭიკჭიკება.
რაც წლები გადის
უფრო და უფრო ცხადი ხდება
რაც წლები გადის,
რომ არაფერი,
არაფერი არ არის ცხადი.
როგორ გადიქცა
ამ ქარ-თოვლად ზაფხულის ხვატი?
როგორ გახუნდა
სანატრელი ხილვა და ხატი?
რა იქნა თრთოლვა
გულში ცეცხლად ჩამონაღვენთი?
ბედნიერების ტკბილო წამო,
საით წახვედი?
სხივო უხრწნელო,
ღამის ფერში როგორ განზავდი?
სადა ხარ, გრძნობავ,
გულს რომ ასე უღვთოთ ტანჯავდი?
როგორ გაცივდი,
როგორ ჩაქრი,
როგორ დაღამდი?
ნუთუ შენ იყავ ნაღვერდალი,
მე რომ მღადავდი?
უგუნურებავ ყრმობის დღეთა
რადღა მოგტირით,
ხელს რადღა გიწვდის
სიჭარმაგის წლები ორპირი?
თუ ის მიყვარდა, რაც წავიდა-
აქ რაღა მინდა?
თუ იქ ღამეა,
რატომღა მცემს შუქი ღამიდან?
უფრო და უფრო ცხადი ხდება,
რაც წლები გადის,
რომ არაფერი,
არაფერი არ არის ცხადი!
თანაგრძნობა
ბესიკ ხარანაულს
შეიძლება შეგიძულონ
როგორც მევალე,
რომლისგანაც კაი ძალი სესხი აიღეს,
შეიძლება წამოგესიონ -
ძაღლების ხროვა
მგელს რომ მოიმწყვდევს,
და ყველამ, სხვების დასანახავად
და საკუთარი უღონობის დასაფარვად,
ყველამ გაგკრას თითოჯერ კბილი...
გაივლის ხანი.
შენი ტყავის თვითეულ ნაფლეთს
ისინი დიდხანს შეინახავენ,
როგორც უწმინდეს რელიქვიას
და თავიანთ სასახლეებში
ყველაზე საჩინო ადგილას გამოფენენ...
რით განუგეშო?
შენს გვერდით დგომას
ხომ არ სჯობია
მეც ამ ხროვას ჩავუდგე კვალში,
მტრად მოგეკიდო -
თუკი ძმად ვერ გამოგადგები...
ზღაპარი უმცროსი ძმისა
კვლავ გატყდა სიტყვა,
კვლავ გატყდა ფიცი,
ეს მერამდენედ გამწირეს ძმებმა!
ჩემს გარდა ქვეყნად არავინ იცის,
რა ძალა უნდა ქვესკნელთან შებმას...
რა ტანჯვით მიფრენს მიწაზე უკან
ხარბი ფასკუნჯი ამ სამარიდან;
უკანასკნელი მსუქანი ლუკმა, -
გული - მან უკვე ამომარიდა...
ასე ყოფილა იღბალი, ვხედავ,
რა ცხადლივ ვხედავ ნამდვილს და ზღაპარს!
თალხია ახლა ამხელა ზეცა -
შენი ლურჯი და ლივლივა კაბა.
გაუფასურდა სიტყვა და ფიცი,
დარჩა ქვეყანა ფლიდსა და მოცადს,
მაგრამ ვერავინ მოზიდავს ვიცი,
ჩემს უპატრონო შვილდსა და ბოძალს.
ხორცი თუ არა, სული ხომ შემრჩა,
სულ ეშმაკეულს მივუტან ღალად...
და ბოლო წამზე ამოვალ შენთან
და სისხლით განვბან საშინელ ღალატს!..
ვცდილობ
ვცდილობ, ვისწავლო წერა -
გადმოვიწერო გული,
უკარო ციხეს ვზვერავ,
ირგვლივ ჯიუტად ვუვლი.
ვით შეაღწიოს მზერამ,
სად სიბნელეა სრული?
ვცდილობ, ვისწავლო წერა,
გადმოვიწერო გული!
თოვლის კარავი
სიცივე. თოვლი. ირგვლივ არავინ.
გადათოვლილი მხოლოდ გარემო.
მოდი, დავიდგათ თოვლის კარავი,
მუდამ თოვლივით მიუკარებო!
ვინ გაგვაძევა გაზაფხულიდან,
რომ ამ თოვლეთით სული აგვევსო?
რომ სიყვარულის მძაფრი წყურვილი
თოვლად გვექცია, უძვირფასესო?
წმინდაა თოვლი, მაგრამ ცივია.
გულს ყინავს, გული სითბოს ნატრულობს.
ჩიტები თოვლზე შავად ცვივიან
გულში ჩავისვათ და ჩავათბუნოთ...
სიცივე. თოვლი. ბინდი მოცურავს,
სცივათ ვარსკვლავებს, ცავ, უსასოო...
მიწა და ზეცა ყინვით მოცულა,
რომ მხოლოდ ყინვა დავიმახსოვროთ.
ღიაა ჩვენი თოვლის კარავი,
გათოშილია ირგვლივ გარემო,
სადაც შენს გარდა არ ჩანს არავინ,
მუდამ თოვლივით მიუკარებო...
კოცონი
ტკარცალებს, წვალობს ასე მგონია,
რომ საკუთარი სხეული ცხელი
სურს ჩაიხვიოს, სურს ჩაიკონოს,
სურს, ამ ღამესაც მოხვიოს ხელი.
გაოცებული, შეწუხებული,
კოცონი თავის სიმხურვალეთი,
თითქოს საშველი ცაში ეგულვის-
ფრთებს მაღლა იწვდის დაშლილ-დალეწილს.
მხურვალე როკვას იისფერ ალის,
ამ თავგანწირულ ვნებას და ციმციმს,
ღმერთო, რა მშვიდად უყურებს თვალი,
ნუთუ ეს მხოლოდ ფიჩხები იწვის?
აფართქალებულ ცეცხლის ფრინველთან
შემოჯარულან მთები გულცივი...
ვით სიყვარულის უეცარ ელდას-
კლდე სიბნელიდან კოცონს უცინის.
განა ეს მართლა ალი ტკარცალებს
ან ნაპერწკალთა მწველი ჩინჩხარი?
რაც ტრფობას უღვთოდ გადაეცალა,
აქ რაც იწვება - ახლა ის არის.
ეს განა მართლა ცეცხლი ანთია
ღამის კალთაში უცხო, ეული?
ცისკენ ლამაზად მიემართება
სიყრმე მიწაზე ვერ დატეული...
ხვალ აქ დამხვდება მხოლოდ ნაცარი
და ალანძული შეშის ღერები.
ყელზე მომიჭერს, როგორც ბაწარი,
ხილვა ჩანავლულ მშვენიერების.
ხვალ... მაგრამ განა ცივი, ცრიატი
უცეცხლო ყოფნის ღირს მოლოდინი?
ვიდრე წალეკავს ამ მთებს წყვდიადი,
მოდი, დამიგე ცეცხლის ლოგინი!
მგლების მონატრება
ბარდნის და ბარდნის,
დაიკარგა თოვაში გზები,
ზვავების გუგუნს
ოხრასავით გამოსცემს მთები...
იღვიძებს შორი მოგონება
ბავშობის წლების -
ამ დროს ხეობას
მოძახილი იკლებდა მგლების.
დაიყმუვლებდა
ერთი სადღაც საქორის მხრიდან.
ისე საზარლად,
ჰაერსაც კი აკანკალებდა.
უუ... მეორეზე ბანს მისცემდა
სადღაც გაღმიდან
და წკმუტუნებდა
ჩვენი ძაღლი სახლის კარებთან.
ვიწროვდებოდა
გვიან ღამით თანდათან რკალი,
თითქოს ნაღვერდლებს
ამოევსო მთელი ხეობა.
მოჩანდა დილით
გაკვერილი ახალი კვალი
სოფელს მარყუჟად რომ ეხვეოდა...
გასულა წლები.;
აღარ ისმის ყმუილი მგლების,
მაგრამ გულს ყინავს
შიში ძველზე არანაკლები:
შიში დუმილის
როს სიმშვიდე,
როს სიწყნარეა,
როს ერთადერთი
საკუთარი შეგაკრთობს ლანდი...
თოვს ხვავრიელად,
არაფერი არ მიხარია,
მკვდარ ხეობაში
მკვდარი ციდან
ბარდნის და ბარდნის...
როგორ ნათელი,
მოცვივა დაბლა მოფარფატე თოვლის ფანტელი.
ბაღებს და მინდვრებს ეფინება ნაზად და ლბილად,
რაღაც სპეტაკი, იდუმალი თენდება დილა.
გასცქერი თოვლს და რას უღიმი თვითონ არ იცი,
საიდან მოდის, რად ფოფინობს გულში ხალისი?
რა უამური ნაკვალევი წაშალა თოვლმა?
ტყუილად ცდილობ გადათოვლილ ბილიკის პოვნას...
გადაბარდნილი, დაზნექილი რტო აიხარა,
თოვლი შრიალით ჩამოშლილი ძირს დაიყარა
და ტოტთან ერთად თითქოს გულიც ქანაობს შვებით...
ხოლო შორს ზვავთა მრისხანებით სავსეა მთები.
მიაყურადებ, მთები ზარებს როგორ რეკავენ,
მიეფერები ამაყებს და მოუდრეკავებს...
მხოლოდღა ხსოვნაც იმა მთების-გულს ახალისებს:
იქაურ საგზლით ჯერჯერობით მიხვალ ხვალისკენ.
ვით მთები ზვავებს - შენ ცხოვრების ტალახს ირიდებ-
ირგვლივ რომ უხვად, ჯილდოსავით ჩამოირიგეს...
ჩამოდის თოვლი... ადის ფიქრი... ელავს ფანტელი...
რა უბრალოა ყველაფერი, როგორც ნათელი!...
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
შენი სათავე
ხომ არ ჩაკეტეს ზამთრის ზვავებმა?
ეს რა უცნაურ აღლუმს მართავენ,
რას გუგუნებენ გაუთავებლად?
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
შენი დინება
ამ ზვავებს შორის მიიმდოვრება,
ხან მოვარდება, ხან იყინება
და ასე მიდის მთელი ცხოვრება.
ხან მწყალობელო, ხან გულუხვო,
ხანაც უწყალოვ,
გულს შენი ნატვრა არა სცილდება...
თვალებზეც ბოლო ორი კურცხალი
მხოლოდ შენს გამო აციმციმდება.
სხვა არაფერი. რას მივდიო,
რას გავეტირო,
რისთვის ღირს ცრემლი, ოხვრა, გოდება?
თუ ვარ, შენით ვარ გულდაწყვეტილი,
ძნელია შენთან დამშვიდობება.
ხომ არ ვბერდებით, სიყვარულო,
ცხოვრების ბურუსს
შენი სინათლე თუ ვერ დაფლითავს -
რადღა მეძახი დაუსრულებლად,
ხელს რადღა მიწვდი მაგ სინათლიდან?
როგორ თოვს, ჩემო თეთრო დედილა
როგორ თოვს, ჩემო თეთრო დედილა,
როგორი თეთრი ფიფქები გფარავს!
როგორი მძიმე და ჩახერგილი
ზამთარი მალე მოგადგა კარად.
თარეშობს ქარი და ქარბორბალა.
ზიხარ მოწყენით. ცოტაა საქმე.
გადაუყარე ჩიტებს ხორბალი
და ერეკები საბძელში ქათმებს.
დღეს მზესაც თეთრი სიცივე ფარავს,
თოვამ ჩაკეტა სამზერი არე.
ამაოდ გასცქერ დათოვლილ შარას,
არ შემოაღებს არავინ კარებს...
შინ შეხვალ, შენი სამოსის მსგავსი
შემოდის ბინდი და ბინას ავსებს...
მაგრამ სურათი მაღალი კაცის
კვლავ ზეცასავით გახურავს თავზე.
ნისლი მაღლა აიკრიფა
ნისლი მაღლა აიკრიფა,
უკვე გადაიკარგა.
და ეს ღამე მთვარიანი
შენს ნახატს ჰგავს, ნიკალა...
ნუკრმა ყლორტი დაიხარა,
დათვი ტევრში გარინდდა,
ამოიღეE დიდოსტატო
ფუნჯი მთვარის ჯამიდან!
ჩამოასხი ნაფიქრალი
უკვდავების ყალიბით:
სიღარიბე მდიდრებისა
და სიმდიდრე ღარიბის...
ამ ფიქრიდან გამიყვანე
სიმღერას რო არ მაცლის...
მომაჩვენე ეს ქვეყანა
უფრო... უფრო ლამაზი...
ათასში ერთხელ
ათასში ერთხელ
ბედი თავზე ხელს გადამისვამს,
ათასში ერთხელ
მეც მიმინო ცერზე დამისვამს...
ჯავრს რა გამოლევს,
მაგრამ ჯავრმა მომკლა ამდენმა -
ნუთუ პოეტმა
ქვეყნად უნდა
მხოლოდ შხამი სვას?
ანანური
შენ გოროზი ხარ უცხო თვალისთვის,
უცხოდ ნაგები და საოცარი.
მე კი მგონია, -
თეთრი ყვავილი
ასე ამოდის ხის ძირს შროშანი
უთქმელი, ჩუმი და უწყინარი
ხარ თვინიერი და დადრეკილი.
ჟამიჟამ მესმის შენი მუდარა,
რომ საარაგვოს შველად შეჰკივი.
ჩამოგიწურავს მხრები მაღალი,
მშვიდად მიმოდის ბჭეზე ტურისტი,
გტანჯავს ეს უცხო აყალ-მაყალი,
მაგრამ ვერა და ვერ გაგულისდი.
ვერ მოერიე სხეულს დაბეჟილს,
რომ აიმართო, როგორც შეგფერის;
რომ მომლოდინე ღრანტე-ხრამებში
ჩამოიბერტყო მხრები ბებერი...
არწივი და ხანჯალი
თუმცა არ მქონდა მხატვრობის ნიჭი,
თუმც ჩამიარა ამაოდ გარჯამ -
მახსოვს,
ჯერ კიდევ პატარა ბიჭი,
ვხატავდი მუდამ
არწივს და ხანჯალს.
არც ლამაზ გოგოს,
არც მტრედს,
არც მთვარეს,
რატომღაც მხოლოდ არწივს და ხანჯალს!
ვხატავდი ყოვლად უნიჭოდ, ცუდად
და კვლავ თავიდან დახატვა მსურდა
და კვლავ თავიდან ვხატავდი მუდამ
მხოლოდ და მხოლოდ არწივს და ხანჯალს!
იქნებ აკაკის ‘ხანჯალის~ გამო,
ან იქნებ ვაჟას `არწივის~ გამო...
ან პაპის-პაპის თუ მისხის-მისხის
გაცოცხლებული ჩემს ძარღვში სისხლის
იყო ფარული წრიალი, ტანჯვა...
რატომ ვხატავდი არწივს და ხანჯალს?
იყო ხანჯალი და არსად - მაჯა!
იყო არწივი და არსად - მთები!
და ვერ ჩაბღუჯა ხანჯალი მაჯამ
და ვერ გაშალა არწივმა ფრთები!
ვხატავდი, მაგრამ ეტყობა - ცუდად,
თუმცა ვხატავდი ჯიუტი გზნებით...
ვიღაცამ ნაღდად დახატოს უნდა
ხანჯალთან ერთად არწივის ფრთები!
აქ ბედნიერი ფრინველი სტვენდა
ლერას
შენით სავსეა ეს ბეტონის ვიწრო გალია.
შენი მზრუნველი მზერითაა ნაალერსები
ყველაფერი ამ კედლებს შიგნით:
ფანჯრების წინ დაყუდებული
ხრიოკი მთებიც,
ეს ზეცაც
მთებზე ნაღვლიანად ჩამომხობილი.
ამ ოთხ კედელში
ახლა მხოლოდ
მოგონებათა ლანდებიღა დაწრიალებენ.
ვინ გახსნის ფანჯრებს?
რა პირქარი გაანიავებს
შენს სურნელებას?
ძველ ლარნაკშიაც
აღარ ყვავიან ახლა ვარდები,
მაგრამ შენი თითების სითბო
შერჩენილია მის გლუვ კედლებზე,
მოჩითულია სიყვარულის მხურვალე ტვიფრით.
აქ ბედნიერი ფრინველი სტვენდა.
მისი გალობის თვითეულ ბგერას,
როგორც ნიჟარა ზღვების შრიალს -
ისე ვიგონებ,
ამქვეყნიური ყაყანისგან დაოსებული.
შენით სავსეა,
შენით სავსეა,
შენით სავსეა
ეს ბეტონის ოთხი კედელი!