ხანდახან
ხანდახან, როცა ქვაფენილების
ყალბი ხმაური გამომაფხიზლებს
და მხიარული კაცუნების უძლური
მზერა
კაუჭივით მედება გულზე.
ვფიქრობ, დროა დავხურო კარი,
რომ მარტოყოფმა და ბედნიერმა
დაბადების დღე გადაუხადო
ჩემს ახალგაზრდა
ოცდაექვსი წლის ღამეს...
დაბრუნება
შემთხვევით კარი შევაღე ორგან,
დაუსხლტათ მტვერი დაბალ ფიცრულებს.
ვერ მივხვდი: გული რა ჟინით ბორგავს,
რად ჩავეხვიე ნერვების გორგალს
ან გაზაფხული რას მაიძულებს.
შემთხვევით კედელს ფეხი წავკარი
და კედლის ჩრდილმა მაცდურად მითხრა.
რომ სიგიჟეა ჩემი კანკალი,
რომ გაზაფხული გრძელდება დიდხანს
და როგორც ღმერთი, გამოჩნდა სიტყვა.
თურმე ვიდექი უფსკრულის პირას
და ჩემს უფსკრულში მწარედ ვღელავდი,
თურმე ამაოდ მლოცველს და მტირალს
ლიპი სიტყვების ბურბუშელათი
მეხვეწებოდა ყოველი დილა.
თურმე იდუმალ შიშით შებურვილს,
თურმე მეტრფეს და თურმე პალადინს
ჩამწყვიტეს გულში რაღაც მარადი
და როგორც ღვინო ჭანგმოდებული
თურმე საკუთარ სინდისს ვძმარავდი.
თურმე სენაკში დუმილი მწირველს
დახსნილი მქონდა ყველა ფანჯარა,
თურმეამაოდ მივენდე პირველ
ვნებას, რომელმაც უცებ გამჭვალა,
და გამათრია წყვდიადის პირზე.
შემთხვევით, მაგრამ მზე ამოვიდა...
მე გავიხედე ორივე კარში,
სხივი სიბნელეს ჭრიდა შორიდან,
როგორც სულის და სხეულის კავშირს
და კართან იდგა ჩემი ორი და...
შევყურებ
შევყურებ ღამის უსიცოცხლო ჭერზე
ჩამოკიდებულ მთვარეს,
რომელიც მარტოდმარტო ბჟუტავს
სამყაროს შორეულ სიცივეში
და გვეუბნება:
მე თქვენთან ვარ,
თქვენს იმედებს ვლოკავ გახსნილ ჭრილობასავით.
ჩვენი სული კი ფხიზელია და ცარიელი,
უმწეობის ქვაფენილზე გაშოტილი,
უმწეობის შავ მდინარეში
პირქვე ჩამხობილი.
აღარც ქვითინის ხმა ჩაესმის
აღარც სიხარულის ნაცნობი მელოდია,
მწვანე ფოთლებიდან რომ მოცურავს
მაისის გველივით.
შენ თითქოს მიხვდი
შენ თითქოს მიხვდი: ბედი რაც არი,
გაკრიალებულ და უნატიფეს
შანდლებზე ცვივა ვნების ნაცარი,
რომელიც ცივი ცრემლით დატვიფრეს.
შენ თითქოს მიხვდი, რომ ბრძოლა არ ღირს,
რომ ჩაფლული ხარ ლაფში ყელამდე,
გამოიწრიტა სისხლისგან ძარღვი,
რადგან დუმილით ებრძვი ყველაფერს.
შენ თითქოს მიხვდი... მაგრამ არ იცი,
რად შერჩა ხელი მწვანე ფასადზე,
შენ დიდხნს დგახარ ღია კარის წინ
და სულ სხვა მხარეს ეძებ გასასვლელს.
ჩემი თვალების და ცრემლების დიად სიღრმეში
ჩემი თვალების და ცრემლების
დიად სიღრმეში
ჩასახულია ნაცნობი და უტყვი სამყარო
და ბუნდოვანი სახეები, როგორც ზმანება
მოდიან ჩემთან, ხელს მართმევენ, მეფერებიან.
მე მეშინია და გავრბივარ და ვიკლაკნები
ცეცხლის გრიგალში გამომწყვდეულ ანგელოსივით
და იდუმალი ხმა ჩამესმის,-
მე შეგქმენი არაფრისაგან.
რა გამწარებით იწოვს სიცივეს
ხრწნილების სუნით მთრთოლავი კუნთი,
და ბოლო და უკვდავი წუთით
მარადისობის შეკრას ფურცელი.
შეკრას, შეივსოს და გამთლიანდეს
რაღაც მყარით და რაღაც უცვლელით.
იქ-არც ღალატი, იქ-არც ნაღველი,
იქ-დიად წყალზე დაღვრილი ლილა
და შორი შუქი, თოვლივით რბილად...
იქ-არც დღეს...არც დღეს, არც ხვალ და გუშინ,
თვალები, როგორც უფსკრულის გულში
თენდება უფრო მაღალი დილა.
შენ იმ ფანჯრებში შუქი დალანდე
შენ იმ ფანჯრებში შუქი დალანდე
და ჩუმი ტანჯვა გაკრთა ბაგეზე
რომ კვლავ შეხვდებით-მაგრამ მანამდე
მე და სიცივე ერთად დაგეძებთ.
არ არის გზა და მაინც მივდივართ,
ვერ ვხედავთ მზეს და მაინც ვლოცულობთ,
გაუტეხავი რწმენის ბინდიდან
ჩვენი თვალების შუქით ორსულო.
იმ რწმენის ბინდში გაუნათებელ
დღეებს არავინ გვიბრუნებს უკან
მოციქულებიც ღამეს ათევენ,
სატურნის შუქზე დამსხდარნი უქმად.
ჯერ არც დროა და არც მომავალი,
ჟამი ნათლის და ბნელის გაყოფის
და უკვე ყივის ბაღში მამალი,
ხეებსაც უკვე სტკივათ ნაყოფი.
მე და სიცივეც ვცდილობთ წინასწარ,
ვიგრძნობთ ის შუქი ჩუმი ხალისით,
ჯერ არაფერში და არავისში
არ შეჰპარვია ეჭვი იმასაც-
იმ დაუწერელ ფურცლებსაც რახან
ეძლევათ ტანჯვის და სისხლის ფორმა,
ყივის მამალი და მხოლოდ ორმა
ვიცით, ამ სიზმარს ვერავინ ნახავს.
ცივ წყალში უკვე აწრთობენ ლურსმანს,
ხეს ჭრიან რათა გათალონ ძელი,
და ჩვენი გული იმ კაკუნს უსმენს
გული, სიკვდილზე ფიქრივით ძველი.
ჩვენ იმ გულიდან მოვდივართ აქეთ,
ორიათასი წელია თითქმის,
და ნელი ტანჯვი იხსნება ბაგე,
რომლითაც მხოლოდ დუმილი ითქმის.
უკვე მშვიდად ხარ და ელოდები
უკვე მშვიდად ხარ და ელოდები:
შენს ცაზე ერთი მთვარე იგვიანებს,
შენს დროში ერთი გაზაფხული იგვიანებს,
შენს გულზე ერთი ცრემლი იგვიანებს,
შენს საფლავზე ერთი ბალახი იგვიანებს.
სიყვარულზე და მორჩილებაზე
ვერ იმღერებენ შენი ტუჩები,
ვარსკვლავების რბილი სინათლე
ვერ შეგიხორცებს გახსნილ ჭრილობას,
საიდანაც შხამივით წვეთავს
დაუბრუნებელ დღეების შიში.
მადლობა ღმერთს, რომ ამ ეკლებზე იზრდები,
როგორც ტაძარი.
როცა თვალები ცრემლებს იშრობენ
როცა თვალები ცრემლებს იშრობენ
და ცრემლი ღამეს გულში ჩაიტანს
ვის შესთხოვ ნუგეშს?!... მხოლოდ ღვთისშობელს
რომ არაფრიდან და არსაიდან
მომიახლოვდეს შენი სიშორე.
რაღაც სხვა მზერა დაგეძებს მწარედ,
შენ კი დაჰყურებ ცრემლიან თვალებს,
და ცივად გნუსხავს თრთოლვა იმათი
ვინც გაგახედა სინათლის გარეთ,
ვინც მოგატყუა მწარე სიმართლით.
და სხვა სარკმელი იღება თურმე
და შენს კეთილ და ბუნდოვან სურნელს
იმ არარსებულ სარკმლიდან ვყნოსავ?
ნუ მიენდობი ჩემს ცრუ ღიმილს
ნუ მიენდობი ჩემს ცრუ ღიმილს, იგი კარია,
რომლის იქით ცივ სიბნელეში
მაგიდას უზის მობუზული კაცი და, როგორც
ჰორიზონტზე ჩამავალ მზე,
მხოლოდ საკუთარ თავს ანათებს.
მე კარგად ვიცი
მე კარდად ვიცი, მეუფეო, რომ არც წვიმა ვარ,
და არც ბალახი, შრიალით რომ მოგვწვდე მუხლამდე,
ადრე გაბზარულს და დუმილით დაღმა მიმავალს
იმ ილუზიის ანარეკლი მახრჩობს, წუხანდელ
ტკივილს რომ დაჰყვა და მადლობაც ვერ მოვუხადე.
რა ვუპასუხო იმ მიხრწნილ და უხიაკ ბებერს,
მთელი სიცოცხლე რომ იცინის ჩემში მაცდურად
და დანასავით უელვარებს თვალები ბასრი
არავინ უყვარს, საკუთარი სიკვდილის გარდა.
ო, მეუფეო, შენს სიღრმეში შემომაცურა
არარაობამ, და უსახურ სხეულით დასვრილს
ის გული მეწვის, დარჩენილი სამოთხის კართან.
ხანდახან, როცა ქვაფენილების
ყალბი ხმაური გამომაფხიზლებს
და მხიარული კაცუნების უძლური
მზერა
კაუჭივით მედება გულზე.
ვფიქრობ, დროა დავხურო კარი,
რომ მარტოყოფმა და ბედნიერმა
დაბადების დღე გადაუხადო
ჩემს ახალგაზრდა
ოცდაექვსი წლის ღამეს...
დაბრუნება
შემთხვევით კარი შევაღე ორგან,
დაუსხლტათ მტვერი დაბალ ფიცრულებს.
ვერ მივხვდი: გული რა ჟინით ბორგავს,
რად ჩავეხვიე ნერვების გორგალს
ან გაზაფხული რას მაიძულებს.
შემთხვევით კედელს ფეხი წავკარი
და კედლის ჩრდილმა მაცდურად მითხრა.
რომ სიგიჟეა ჩემი კანკალი,
რომ გაზაფხული გრძელდება დიდხანს
და როგორც ღმერთი, გამოჩნდა სიტყვა.
თურმე ვიდექი უფსკრულის პირას
და ჩემს უფსკრულში მწარედ ვღელავდი,
თურმე ამაოდ მლოცველს და მტირალს
ლიპი სიტყვების ბურბუშელათი
მეხვეწებოდა ყოველი დილა.
თურმე იდუმალ შიშით შებურვილს,
თურმე მეტრფეს და თურმე პალადინს
ჩამწყვიტეს გულში რაღაც მარადი
და როგორც ღვინო ჭანგმოდებული
თურმე საკუთარ სინდისს ვძმარავდი.
თურმე სენაკში დუმილი მწირველს
დახსნილი მქონდა ყველა ფანჯარა,
თურმეამაოდ მივენდე პირველ
ვნებას, რომელმაც უცებ გამჭვალა,
და გამათრია წყვდიადის პირზე.
შემთხვევით, მაგრამ მზე ამოვიდა...
მე გავიხედე ორივე კარში,
სხივი სიბნელეს ჭრიდა შორიდან,
როგორც სულის და სხეულის კავშირს
და კართან იდგა ჩემი ორი და...
შევყურებ
შევყურებ ღამის უსიცოცხლო ჭერზე
ჩამოკიდებულ მთვარეს,
რომელიც მარტოდმარტო ბჟუტავს
სამყაროს შორეულ სიცივეში
და გვეუბნება:
მე თქვენთან ვარ,
თქვენს იმედებს ვლოკავ გახსნილ ჭრილობასავით.
ჩვენი სული კი ფხიზელია და ცარიელი,
უმწეობის ქვაფენილზე გაშოტილი,
უმწეობის შავ მდინარეში
პირქვე ჩამხობილი.
აღარც ქვითინის ხმა ჩაესმის
აღარც სიხარულის ნაცნობი მელოდია,
მწვანე ფოთლებიდან რომ მოცურავს
მაისის გველივით.
შენ თითქოს მიხვდი
შენ თითქოს მიხვდი: ბედი რაც არი,
გაკრიალებულ და უნატიფეს
შანდლებზე ცვივა ვნების ნაცარი,
რომელიც ცივი ცრემლით დატვიფრეს.
შენ თითქოს მიხვდი, რომ ბრძოლა არ ღირს,
რომ ჩაფლული ხარ ლაფში ყელამდე,
გამოიწრიტა სისხლისგან ძარღვი,
რადგან დუმილით ებრძვი ყველაფერს.
შენ თითქოს მიხვდი... მაგრამ არ იცი,
რად შერჩა ხელი მწვანე ფასადზე,
შენ დიდხნს დგახარ ღია კარის წინ
და სულ სხვა მხარეს ეძებ გასასვლელს.
ჩემი თვალების და ცრემლების დიად სიღრმეში
ჩემი თვალების და ცრემლების
დიად სიღრმეში
ჩასახულია ნაცნობი და უტყვი სამყარო
და ბუნდოვანი სახეები, როგორც ზმანება
მოდიან ჩემთან, ხელს მართმევენ, მეფერებიან.
მე მეშინია და გავრბივარ და ვიკლაკნები
ცეცხლის გრიგალში გამომწყვდეულ ანგელოსივით
და იდუმალი ხმა ჩამესმის,-
მე შეგქმენი არაფრისაგან.
რა გამწარებით იწოვს სიცივეს
ხრწნილების სუნით მთრთოლავი კუნთი,
და ბოლო და უკვდავი წუთით
მარადისობის შეკრას ფურცელი.
შეკრას, შეივსოს და გამთლიანდეს
რაღაც მყარით და რაღაც უცვლელით.
იქ-არც ღალატი, იქ-არც ნაღველი,
იქ-დიად წყალზე დაღვრილი ლილა
და შორი შუქი, თოვლივით რბილად...
იქ-არც დღეს...არც დღეს, არც ხვალ და გუშინ,
თვალები, როგორც უფსკრულის გულში
თენდება უფრო მაღალი დილა.
შენ იმ ფანჯრებში შუქი დალანდე
შენ იმ ფანჯრებში შუქი დალანდე
და ჩუმი ტანჯვა გაკრთა ბაგეზე
რომ კვლავ შეხვდებით-მაგრამ მანამდე
მე და სიცივე ერთად დაგეძებთ.
არ არის გზა და მაინც მივდივართ,
ვერ ვხედავთ მზეს და მაინც ვლოცულობთ,
გაუტეხავი რწმენის ბინდიდან
ჩვენი თვალების შუქით ორსულო.
იმ რწმენის ბინდში გაუნათებელ
დღეებს არავინ გვიბრუნებს უკან
მოციქულებიც ღამეს ათევენ,
სატურნის შუქზე დამსხდარნი უქმად.
ჯერ არც დროა და არც მომავალი,
ჟამი ნათლის და ბნელის გაყოფის
და უკვე ყივის ბაღში მამალი,
ხეებსაც უკვე სტკივათ ნაყოფი.
მე და სიცივეც ვცდილობთ წინასწარ,
ვიგრძნობთ ის შუქი ჩუმი ხალისით,
ჯერ არაფერში და არავისში
არ შეჰპარვია ეჭვი იმასაც-
იმ დაუწერელ ფურცლებსაც რახან
ეძლევათ ტანჯვის და სისხლის ფორმა,
ყივის მამალი და მხოლოდ ორმა
ვიცით, ამ სიზმარს ვერავინ ნახავს.
ცივ წყალში უკვე აწრთობენ ლურსმანს,
ხეს ჭრიან რათა გათალონ ძელი,
და ჩვენი გული იმ კაკუნს უსმენს
გული, სიკვდილზე ფიქრივით ძველი.
ჩვენ იმ გულიდან მოვდივართ აქეთ,
ორიათასი წელია თითქმის,
და ნელი ტანჯვი იხსნება ბაგე,
რომლითაც მხოლოდ დუმილი ითქმის.
უკვე მშვიდად ხარ და ელოდები
უკვე მშვიდად ხარ და ელოდები:
შენს ცაზე ერთი მთვარე იგვიანებს,
შენს დროში ერთი გაზაფხული იგვიანებს,
შენს გულზე ერთი ცრემლი იგვიანებს,
შენს საფლავზე ერთი ბალახი იგვიანებს.
სიყვარულზე და მორჩილებაზე
ვერ იმღერებენ შენი ტუჩები,
ვარსკვლავების რბილი სინათლე
ვერ შეგიხორცებს გახსნილ ჭრილობას,
საიდანაც შხამივით წვეთავს
დაუბრუნებელ დღეების შიში.
მადლობა ღმერთს, რომ ამ ეკლებზე იზრდები,
როგორც ტაძარი.
როცა თვალები ცრემლებს იშრობენ
როცა თვალები ცრემლებს იშრობენ
და ცრემლი ღამეს გულში ჩაიტანს
ვის შესთხოვ ნუგეშს?!... მხოლოდ ღვთისშობელს
რომ არაფრიდან და არსაიდან
მომიახლოვდეს შენი სიშორე.
რაღაც სხვა მზერა დაგეძებს მწარედ,
შენ კი დაჰყურებ ცრემლიან თვალებს,
და ცივად გნუსხავს თრთოლვა იმათი
ვინც გაგახედა სინათლის გარეთ,
ვინც მოგატყუა მწარე სიმართლით.
და სხვა სარკმელი იღება თურმე
და შენს კეთილ და ბუნდოვან სურნელს
იმ არარსებულ სარკმლიდან ვყნოსავ?
ნუ მიენდობი ჩემს ცრუ ღიმილს
ნუ მიენდობი ჩემს ცრუ ღიმილს, იგი კარია,
რომლის იქით ცივ სიბნელეში
მაგიდას უზის მობუზული კაცი და, როგორც
ჰორიზონტზე ჩამავალ მზე,
მხოლოდ საკუთარ თავს ანათებს.
მე კარგად ვიცი
მე კარდად ვიცი, მეუფეო, რომ არც წვიმა ვარ,
და არც ბალახი, შრიალით რომ მოგვწვდე მუხლამდე,
ადრე გაბზარულს და დუმილით დაღმა მიმავალს
იმ ილუზიის ანარეკლი მახრჩობს, წუხანდელ
ტკივილს რომ დაჰყვა და მადლობაც ვერ მოვუხადე.
რა ვუპასუხო იმ მიხრწნილ და უხიაკ ბებერს,
მთელი სიცოცხლე რომ იცინის ჩემში მაცდურად
და დანასავით უელვარებს თვალები ბასრი
არავინ უყვარს, საკუთარი სიკვდილის გარდა.
ო, მეუფეო, შენს სიღრმეში შემომაცურა
არარაობამ, და უსახურ სხეულით დასვრილს
ის გული მეწვის, დარჩენილი სამოთხის კართან.