აპათია
ყველაზე ალოგიკური მიზეზები მაქვს -
შენში ვერ-დარწმუნების, ღმერთო.
მაგრამ მაინც -
ყველა ჩემი შიზოიდური სიცარიელით სავსე დღე
შენთან საუბრით მთავრდება.
შენ არასდროს გაქვს პასუხები ჩემს კითხვებზე,
მე მაინც კმაყოფილი ვრჩები.
ბავშვობაში ველოსიპედი მეგონე, იცი,
ისე გვინდოდი ჩემს ბიძაშვილს და მე.
ჩემთვის არ უყიდიათ- ნინის უყიდეს
და მეც რკინის მეგონე და ლურჯი,
სანამ არ დაიმსხვრეოდი.
მერე დავრწმუნდი, რომ ოთხმოც ლარიანი ღმერთები არ არსებობენ,
და რომ სახლში გამოსაჩენ ადგილზე დადებული ბიბლია
მხოლოდ დედაჩემის ახირება იყო.
შენ იყავი ყველგან -
ეკლესიებში და თეატრებში,
ბიბლიოთეკაში და გამოფენაზე.
იმ ფერად წიგნშიც შენ იყავი, ქუჩაში რომ ღიმილით მაჩუქა ქალმა.
მე არ ვიცი, როგორ აღმოვაჩინე შენი თავი სარკეში,
არც ის ვიცი შენ თუ თქვენ,
ალბათ, ამიტომ არ მოვაწყვე ოთახში შენი კუთხე...
დღეს გიჟი ჟულიენი მოვიდა ჩემთან,
წვერი მოუშვია და შენს როლს თამაშობს, ასე უფრო ვგავარო.
ალბომში უნახავხარ, მამამისთან ერთად გაღიმებული,
ჭკვიანი გიჟია ჟულიენი.
და თუ სადმე მართლა ხარ და ამ ჩემს ნაწერს კითხულობ,
იქნებ, მაპატიო არცერთი ანთებული სანთელი
და არცერთი „მამაო ჩვენო“
(მე ჩემებური ლოცვები ვიცი და ისინი არასდროს არიან იდენტურები);
იქნებ, ისიც მაპატიო, პირჯვრის არ-გადაწერას რომ კანტუზიას ვაბრალებ,
რომ ყველა დღესასწაული უსაქმურთა
და ყველა ისტორია შენზე- მატყუარების გამოგონილი მგონია,
რომ ხანდახან შენი სახელი წამომცდება, ისე, უმიზეზოდ.
და თუ არ ხარ, მაშინ არც ჩემი ზედმეტად პათეტიკურობა
და საკუთარ თავზე ფიქტიურად ქორწინება შემაწუხებს ყოველდღე
და არც შენ, ბალიშის ქვეშ საიმედოდ გადამალული...
დები
იმ ღამით, როცა დეკემბრის სიცივეში,
ერთმანეთში გადახლართულ ხეებს
უკანასკნელი ფოთლები დასცვივდათ,
ჩვენ ვისწვლეთ -
როგორ დაგვეთვალე ერთიდან ათამდე და პირიქით.
ღუმელთან მიყუჟულებს
არც სიცივე გვაწუხებდა
და არც დედაჩვენის მონოტონური კვნესა:
„ავად გამხდარა“ - მითხარი შენ და გაშლილი თმა აიწიე.
ანერვიულებული მამაჩვენის
ჩამწვარ ღერებს ვითვლიდით და
სულაც არ გვახველებდა - კვამლში გახვეულებს.
არავის ეცალა ჩვენთვის იმ ღამით
და დედაჩვენის ოთახში შესვლისას
კართან ვაწყდებოდით ქალებს -
წარბებშეკრულები რომ გვიყურებდნენ
და თავებს აქნევდნენ აქეთ-იქით
(ჩვენ მხოლოდ ფერადი ფანქრები გვინდოდა,
რომ დაგვეხატა რამე).
იმ ღამით,
როცა ხელებჩაჭიდებულები ვეკვროდით ერთმანეთს
და ნასწავლი რიცხვები ვერ თვლიდნენ მოლოდინს -
ოთახში შემოსულმა ექიმმა შუბლი მოუსინჯა დედას;
ჩვენ გვახსოვს მისი ყრუ წამოკივლება და მერე კვნესაც შეწყდა:
„ნემსი გაუკეთეს, ჩაეძინა“- მითხარი შენ და
ხელები კიდევ უფრო მაგრად მომიჭირე.
მერე ორმა დაბალმა ქალმა ხელი მოგვკიდა
და სკამზე არხეინად ჩამომსხდარნი -
საწოლში ჩაგვაწვინეს:
„მოდი, დავითვალოთ და ჩაგვეძინება“- მითხარი შენ.
ჩვენ დავითვალეთ ერთიდან - ათამდე და ჩაგვეძინა.
იმ ღამით,
როცა სანთლის შუქი მკრთალად ანათებდა ოთახს
და ქარი ღრიჭოებში ტოვებდა ამბებს -
სადღაც შორიდან ტირილი მოგვესმა
(თვალები ვჭყიტეთ).
ვიწექით ასე, ერთ ხანს,
ხმისამოუღებლად,
გასუსულები,
თხემიდან - ტერფამდე ჟრუანტელდავლილები.
მერე შენ, როგორც უფროსმა ,გადაწყვიტე -
ამდგარიყავი.
მე საწოლში დავრჩი და გელოდე.
მალე დაბრუნდი:
„ნუ გეშინია, დაიძინე, დედა მომკვდარა“- მითხარი შენ და ჩამეხუტე...
ოთხის ვიყავი მაშინ,
შენ - ხუთის.
საბნის ქვეშ შევიყუჟეთ
და სანამ ჰაერი გვეყო - არ ჩაგვძინებია.
იმ ღამით ორივეს ნაოჭი გაგვიჩნდა წარბებშუა
და დეკემბრის ღამის საიდუმლო ჩაიყოლია.
მე
მე მერიენი ვარ,
ჩემი ოჯახი აქვე ცხოვრობს -
ყველაფრის და არაფრის ქუჩის კვეთაზე.
სამნი ვართ სულ;
„სამება გვფარავდეს“- იტყვის, ხოლმე, მამაჩემი
და ხელს ჩამოისვამს წვერზე.
გრძელი თმა აქვს,
ყელზე დიდი ჯვარი უკეთია -
მღვდელია მამაჩემი.
დედაჩემი არაფრით ჰგავს ელიზას დედას:
ყოველთვის კოჭებამდე კაბა აცვია,
ჩუმად საუბრობს
და არასდროს მეჩხუბება.
ორი გრძელი ნაწნავი აქვს,
ერთმანეთში ჩახვეული და მხრებზე დაყრილი-
ჭაღარაა დედაჩემი.
- ბედნიერი ხარ? - ვკითხე ერთხელ.
- მე მღვდლის ცოლი ვარ,- იყო პასუხი.
დილამდე ვფიქრობდი ჩემს ოთახში,
აღმოსავლეთით,
თაროზე დალაგებული ხატები -
კითხულობდნენ ჩემს ფიქრებს.
ყველა კედელზე, ნახშირით ხატია ჯვარი -
მე ყველაფრის მრცხვენია ჩემს ოთახში.
მეგობრები ისე მოდიან სახლში,
თითქოს - ეკლესიაში მიდიოდნენ.
კაბები აცვიათ და თავზე შარფი აქვთ წაჭერილი.
- მამაშენი სახლშია? - კითხულობენ ჩუმად.
მე ვატყუებ, რომ - არ.
ტყუილი ცოდვაა!
ჰოდა, ვიტყუები.
ოთხშაბათობით,
როცა ჩემი მშობლები ჩაის სვამენ,
ხოლო მე,
ჩემს ოთახში შეპარული -
ჩუმად ვჭამ მოხარშულ კვერცხს;
მე ვხვდები, რომ:
მამაჩემი მღვდელია,
დედაჩემი - მღვდლის ცოლი.
მე კი ...
მე მერიენი ვარ
და არასდროს გავყვები მღვდელს ცოლად!..
ნოხჩები
მე მეცოდებიან ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
ძვლებზე შემოხვეული შავეულით,
მაღლა აწეული ღაწვებით
და თვალებამდე აკრული ჩადრით -
არაბუნებრივად გამხდარი ხელებით რომ ეზიდებიან
სახლისკენ შეშას.
მე მაშინებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც შეუძლიათ-
რძე აუდუღონ შვილებს,
გადაუსვან თავზე ხელი,
იმ საღამოს, ქმრის მკერდზე დამხობილებმა
ჩაიჩურჩულონ : "სუნ ხო ვეზ!"
მეორე დილით კი,
მეზობელ მეტროსადგურში აიფეთქონ თავი.
მე მაკვირვებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც განუწყვეტლივ უწევთ ახლობლების დამარხვა
და სწორედ ამიტომ ვერ იტანენ გათენებას
და მზის ჩასვლასაც, დიდად.
ქალები, რომელთაც, მხოლოდ სიკვდილის შემდეგ იცნობს მსოფლიო,
დამახინჯებული სახეებით...
მე მაფიქრებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც შეეძლოთ ეცხოვრათ
ჩრდილოეთით,
აღმოსავლეთით,
სამხრეთით
ან დასავლეთით, თუნდაც,
მაგრამ დაიბადნენ ოჯახებში,
სადაც დედებს ჰქონდათ მათნაირი პროფილი
და მამებს მათზე კიდევ უფრო კავკასიური.
მათ იციან,
რომ კაბის კალთით წყლის მოტანის ყველა მცდელობა-
სრულდება კრახით,
მაგრამ მაინც არ ეშვებიან ნაკადულებს.
ყველაფრის მერე კი,
როცა უეცარი აფეთქებით
კიდევ ერთხელ შეახსენებენ თავს გარშემო მყოფთ
ცამდე აბზეკილცხვირიანი ჟურნალისტები ამბობენ:
- შეეწირნენ შოვინისტურ იდეებს!
- შოვინისტურ იდეებს შეეწირნენ!
- იდეებს შეეწირნენ, შოვინისტურს!
მე მეცოდებიან ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც, ცხოვრების ყველაზე დიდი ნაწილი
დუმილში აქვთ გატარებული
და თითქოს არაფრით ამტკიცებენ თავიანთ არსებობას.
ყველაზე ალოგიკური მიზეზები მაქვს -
შენში ვერ-დარწმუნების, ღმერთო.
მაგრამ მაინც -
ყველა ჩემი შიზოიდური სიცარიელით სავსე დღე
შენთან საუბრით მთავრდება.
შენ არასდროს გაქვს პასუხები ჩემს კითხვებზე,
მე მაინც კმაყოფილი ვრჩები.
ბავშვობაში ველოსიპედი მეგონე, იცი,
ისე გვინდოდი ჩემს ბიძაშვილს და მე.
ჩემთვის არ უყიდიათ- ნინის უყიდეს
და მეც რკინის მეგონე და ლურჯი,
სანამ არ დაიმსხვრეოდი.
მერე დავრწმუნდი, რომ ოთხმოც ლარიანი ღმერთები არ არსებობენ,
და რომ სახლში გამოსაჩენ ადგილზე დადებული ბიბლია
მხოლოდ დედაჩემის ახირება იყო.
შენ იყავი ყველგან -
ეკლესიებში და თეატრებში,
ბიბლიოთეკაში და გამოფენაზე.
იმ ფერად წიგნშიც შენ იყავი, ქუჩაში რომ ღიმილით მაჩუქა ქალმა.
მე არ ვიცი, როგორ აღმოვაჩინე შენი თავი სარკეში,
არც ის ვიცი შენ თუ თქვენ,
ალბათ, ამიტომ არ მოვაწყვე ოთახში შენი კუთხე...
დღეს გიჟი ჟულიენი მოვიდა ჩემთან,
წვერი მოუშვია და შენს როლს თამაშობს, ასე უფრო ვგავარო.
ალბომში უნახავხარ, მამამისთან ერთად გაღიმებული,
ჭკვიანი გიჟია ჟულიენი.
და თუ სადმე მართლა ხარ და ამ ჩემს ნაწერს კითხულობ,
იქნებ, მაპატიო არცერთი ანთებული სანთელი
და არცერთი „მამაო ჩვენო“
(მე ჩემებური ლოცვები ვიცი და ისინი არასდროს არიან იდენტურები);
იქნებ, ისიც მაპატიო, პირჯვრის არ-გადაწერას რომ კანტუზიას ვაბრალებ,
რომ ყველა დღესასწაული უსაქმურთა
და ყველა ისტორია შენზე- მატყუარების გამოგონილი მგონია,
რომ ხანდახან შენი სახელი წამომცდება, ისე, უმიზეზოდ.
და თუ არ ხარ, მაშინ არც ჩემი ზედმეტად პათეტიკურობა
და საკუთარ თავზე ფიქტიურად ქორწინება შემაწუხებს ყოველდღე
და არც შენ, ბალიშის ქვეშ საიმედოდ გადამალული...
დები
იმ ღამით, როცა დეკემბრის სიცივეში,
ერთმანეთში გადახლართულ ხეებს
უკანასკნელი ფოთლები დასცვივდათ,
ჩვენ ვისწვლეთ -
როგორ დაგვეთვალე ერთიდან ათამდე და პირიქით.
ღუმელთან მიყუჟულებს
არც სიცივე გვაწუხებდა
და არც დედაჩვენის მონოტონური კვნესა:
„ავად გამხდარა“ - მითხარი შენ და გაშლილი თმა აიწიე.
ანერვიულებული მამაჩვენის
ჩამწვარ ღერებს ვითვლიდით და
სულაც არ გვახველებდა - კვამლში გახვეულებს.
არავის ეცალა ჩვენთვის იმ ღამით
და დედაჩვენის ოთახში შესვლისას
კართან ვაწყდებოდით ქალებს -
წარბებშეკრულები რომ გვიყურებდნენ
და თავებს აქნევდნენ აქეთ-იქით
(ჩვენ მხოლოდ ფერადი ფანქრები გვინდოდა,
რომ დაგვეხატა რამე).
იმ ღამით,
როცა ხელებჩაჭიდებულები ვეკვროდით ერთმანეთს
და ნასწავლი რიცხვები ვერ თვლიდნენ მოლოდინს -
ოთახში შემოსულმა ექიმმა შუბლი მოუსინჯა დედას;
ჩვენ გვახსოვს მისი ყრუ წამოკივლება და მერე კვნესაც შეწყდა:
„ნემსი გაუკეთეს, ჩაეძინა“- მითხარი შენ და
ხელები კიდევ უფრო მაგრად მომიჭირე.
მერე ორმა დაბალმა ქალმა ხელი მოგვკიდა
და სკამზე არხეინად ჩამომსხდარნი -
საწოლში ჩაგვაწვინეს:
„მოდი, დავითვალოთ და ჩაგვეძინება“- მითხარი შენ.
ჩვენ დავითვალეთ ერთიდან - ათამდე და ჩაგვეძინა.
იმ ღამით,
როცა სანთლის შუქი მკრთალად ანათებდა ოთახს
და ქარი ღრიჭოებში ტოვებდა ამბებს -
სადღაც შორიდან ტირილი მოგვესმა
(თვალები ვჭყიტეთ).
ვიწექით ასე, ერთ ხანს,
ხმისამოუღებლად,
გასუსულები,
თხემიდან - ტერფამდე ჟრუანტელდავლილები.
მერე შენ, როგორც უფროსმა ,გადაწყვიტე -
ამდგარიყავი.
მე საწოლში დავრჩი და გელოდე.
მალე დაბრუნდი:
„ნუ გეშინია, დაიძინე, დედა მომკვდარა“- მითხარი შენ და ჩამეხუტე...
ოთხის ვიყავი მაშინ,
შენ - ხუთის.
საბნის ქვეშ შევიყუჟეთ
და სანამ ჰაერი გვეყო - არ ჩაგვძინებია.
იმ ღამით ორივეს ნაოჭი გაგვიჩნდა წარბებშუა
და დეკემბრის ღამის საიდუმლო ჩაიყოლია.
მე
მე მერიენი ვარ,
ჩემი ოჯახი აქვე ცხოვრობს -
ყველაფრის და არაფრის ქუჩის კვეთაზე.
სამნი ვართ სულ;
„სამება გვფარავდეს“- იტყვის, ხოლმე, მამაჩემი
და ხელს ჩამოისვამს წვერზე.
გრძელი თმა აქვს,
ყელზე დიდი ჯვარი უკეთია -
მღვდელია მამაჩემი.
დედაჩემი არაფრით ჰგავს ელიზას დედას:
ყოველთვის კოჭებამდე კაბა აცვია,
ჩუმად საუბრობს
და არასდროს მეჩხუბება.
ორი გრძელი ნაწნავი აქვს,
ერთმანეთში ჩახვეული და მხრებზე დაყრილი-
ჭაღარაა დედაჩემი.
- ბედნიერი ხარ? - ვკითხე ერთხელ.
- მე მღვდლის ცოლი ვარ,- იყო პასუხი.
დილამდე ვფიქრობდი ჩემს ოთახში,
აღმოსავლეთით,
თაროზე დალაგებული ხატები -
კითხულობდნენ ჩემს ფიქრებს.
ყველა კედელზე, ნახშირით ხატია ჯვარი -
მე ყველაფრის მრცხვენია ჩემს ოთახში.
მეგობრები ისე მოდიან სახლში,
თითქოს - ეკლესიაში მიდიოდნენ.
კაბები აცვიათ და თავზე შარფი აქვთ წაჭერილი.
- მამაშენი სახლშია? - კითხულობენ ჩუმად.
მე ვატყუებ, რომ - არ.
ტყუილი ცოდვაა!
ჰოდა, ვიტყუები.
ოთხშაბათობით,
როცა ჩემი მშობლები ჩაის სვამენ,
ხოლო მე,
ჩემს ოთახში შეპარული -
ჩუმად ვჭამ მოხარშულ კვერცხს;
მე ვხვდები, რომ:
მამაჩემი მღვდელია,
დედაჩემი - მღვდლის ცოლი.
მე კი ...
მე მერიენი ვარ
და არასდროს გავყვები მღვდელს ცოლად!..
ნოხჩები
მე მეცოდებიან ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
ძვლებზე შემოხვეული შავეულით,
მაღლა აწეული ღაწვებით
და თვალებამდე აკრული ჩადრით -
არაბუნებრივად გამხდარი ხელებით რომ ეზიდებიან
სახლისკენ შეშას.
მე მაშინებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც შეუძლიათ-
რძე აუდუღონ შვილებს,
გადაუსვან თავზე ხელი,
იმ საღამოს, ქმრის მკერდზე დამხობილებმა
ჩაიჩურჩულონ : "სუნ ხო ვეზ!"
მეორე დილით კი,
მეზობელ მეტროსადგურში აიფეთქონ თავი.
მე მაკვირვებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც განუწყვეტლივ უწევთ ახლობლების დამარხვა
და სწორედ ამიტომ ვერ იტანენ გათენებას
და მზის ჩასვლასაც, დიდად.
ქალები, რომელთაც, მხოლოდ სიკვდილის შემდეგ იცნობს მსოფლიო,
დამახინჯებული სახეებით...
მე მაფიქრებენ ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც შეეძლოთ ეცხოვრათ
ჩრდილოეთით,
აღმოსავლეთით,
სამხრეთით
ან დასავლეთით, თუნდაც,
მაგრამ დაიბადნენ ოჯახებში,
სადაც დედებს ჰქონდათ მათნაირი პროფილი
და მამებს მათზე კიდევ უფრო კავკასიური.
მათ იციან,
რომ კაბის კალთით წყლის მოტანის ყველა მცდელობა-
სრულდება კრახით,
მაგრამ მაინც არ ეშვებიან ნაკადულებს.
ყველაფრის მერე კი,
როცა უეცარი აფეთქებით
კიდევ ერთხელ შეახსენებენ თავს გარშემო მყოფთ
ცამდე აბზეკილცხვირიანი ჟურნალისტები ამბობენ:
- შეეწირნენ შოვინისტურ იდეებს!
- შოვინისტურ იდეებს შეეწირნენ!
- იდეებს შეეწირნენ, შოვინისტურს!
მე მეცოდებიან ქალები,
კავკასიური პროფილებით,
რომელთაც, ცხოვრების ყველაზე დიდი ნაწილი
დუმილში აქვთ გატარებული
და თითქოს არაფრით ამტკიცებენ თავიანთ არსებობას.