მირზაშვილი
გვარის ფუძეა მამაკაცის საკუთარი სახელი მირზა. ეს საკუთარი სახელი წინაპრებს ნასესხები აქვთ არაბულ-სპარსული სიტყვისგან ამირზადე, რაც „ამირას შვილს“ ნიშნავს. ამირი შუა აზიაში ეწოდებოდა მხედართმთავარს, მმართველს. ასე მივიღეთ საკუთარი სახელი მირზა, რომელიც შემდგომში გვხვდება, როგორც ტიტულად, ასევე საკუთარ სახელადაც.
საქართველოში ამ საკუთარი სახელის ფართოდ გავრცელებაზე მიუთითებს გვარი მირზაშვილი და გეოგრაფიული სახელი მირზაანი.
ფუძე მირზა გვხვდება გვარებში: მირზელაშვილი, მირზიაშვილი, მირზიკაშვილი.
მირზაშვილები შედიოდნენ წილკნის სამწყსოში, ცხოვრობდნენ ფრეზეთში. თუ სახლის უფროსები ან მათი მეუღლეები გარდაიცვლებოდნენ, წილკნის საყდრისთვის უნდა მიერთმიათ კაცზე მთელი ნიშანი, შეკაზმული ცხენი, ორი გადასახურავი, სუფრის იარაღი და თასი, კერძოდ, ქალზე – საწირავი ნიშანი ან ტალომა, კაბა, სარტყელი, ღილი, ბეჭედი, თავსაბურავი, ორი გადასახურავი.
საქართველოში 544 მირზაშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 260, გარდაბანში – 67, გორში – 62.