სამყაროს მდგომარეობა მაცხოვრის მოსვლის წინ

ჯერ კიდევ ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველთა წიგნებსა და ნაწილობრივ დავითის ფსალმუნებში, რჩეული ებრაელი ერი და მისი სახით კი მთელი კაცობრიობა მოხსენებულია, როგორც „საღვთო ნარგავები“, საღვთო ვენახი, რომელმაც ნაყოფი უნდა გამოიღოს. უფალი იცავს და უფრთხილდება თავის ნარგავებს და ელის მისგან ნაყოფს. მაგრამ როგორც მოექცეს ხეხილის ბაღს, როდესაც იგი ნაყოფს არ იძლევა და სნეულება შეჰრია? გაუფრთხილდეს მაშინაც, როცა ის თავის დანიშნულებას აღარ ამართლებს?
„ცული ძირთა თანა ხეთასა ძეს, ყოველმან ხემან, რომელმან არა გამოიღოს ნაყოფი კეთილი, მოეკუეთოს და ცეცხლსა დაედვას“ (მთ 3,10) - აფრთხილებღა და ამხელდა წმ. იოანე ნათლისმცემელი უფლის მოსვლის წინ.
უფალმა ამ საკითხზე საუბრისას მოწაფეებს შესთავაზა იგავი ლეღვის ხის შესახებ: „ლეღჳ ვისმე ედგა ნერგი სავენაჴესა თჳსსა, მოვიდა და ეძიებდა ნაყოფსა მისგან და არა ჰპოვა. და რქუა ვენაჴისა-მოქმედსა მას: ესერა სამი წელი არს, ვინაგთგან მოვალ ღა ვეძიებ ნაყოფსა ლეღუსა ამას შინა და არა ვჰპოვებ. მოკუეთე ეგე, რაჲსათჳს ქუეყანაჲცა დაუპყრიეს უქმად? ხოლო მან მიუგო და რქუა: უფალო, უტევე ეგე ამასცა წელსა, ვიდრემდე მოუთოჴნო მას გარემო და სკორე დაუდვა, ყოს ხოლო თუ ნაყოფი: უკეთუ არა, მერმე მოჰკუეთე იგი“ (ლკ. 13,6-9).
ამ ლეღვის ხეს წააგავდა ენაყოფო კაცთა მოდგმა. ერთხელ იგი უკვე გაანადგურა წარღვნამ. ახლა თავად განიმზადა მარადიული ცხოვრებისა და ღვთის სასუფევლის დაკარგვა, რადგან არ შეასრულა თავისი დანიშნულება და ბოროტებაში დაინთქა.
„არა ჴელ-ეწიფებისა მეკეცესა მას თიჴისა მის მისვე შეზელილისაგან შესაქმედ... უკუეთუმცა უნდა ღმერთსა ჩუენებად რისხუაჲ თჳსი და უწყებად ძალი თჳსი, რომელ დაუთმენიეს მრავლითა სულგრძელებითა ჭურთა მათ ზედა რისხვისაჲთა, განმზადებულთა წარსაწყმედელად, და რაჲთა აჩუენოს სიმდიდრე იგი დიდებისა მისისაჲ ჭურთა მათ ზედა წყალობისათა, რომელნი-იგი წინაჲსწარ განჰმზადნა სადიდებლად“ (რომ. 9,21-23).
კაცობრიობის საუკეთესო წარმომადგენლებმა გააცნობიერეს თავიანთი შეუსრულებელი მოვალეობა და ადრინდელი თაობების მძიმე ვალი. კაცთა მოდგმა ვალდებული იყო, მაგრამ ვალს ვერ იხდიდა. ამან გამოიწვია მასში დანაშაულის შეგრძნება და დამნაშავეობის დამთრგუნველი განცდა, რაც ყველაზე მძაფრად ებრაელ ხალხში გამოჩნდა. ადამიანები მსხვერპლშეწირვით ცდილობდნენ ცოდვათა წარხოცას, ღმერთს უძღვნიდნენ საუკეთესოს, რაც გააჩნდათ. მაგრამ მსხვერპლშეწირვას ადამიანების ზენობრივი გარდაქმნა არ შეეძლო.
მოვიყვანთ ნაწყვეტს წმ. მართალ იოანე კრონშტადტელის სიტყვიდან უფლის ჯვართამაღლების დღესასწაულთან დაკავშირებით: „ჩავწვდეთ ჯვრის საიდუმლოს შინაარსს... უფლის უცვლელი, პირუთვნელი სამართლით სოფელი ანუ კაცთა მოდგმა განწირული იყო მარადიული სიკვდილისათვის, წამებისათვის, რომ ძე ღვთისა კეთილნებობითა და უკიდეგანო სახიერებით არ გამხდარიყო შუამავალი და გამომსყიდველი დამნაშავე, წაბილწული, ცოდვიანი და გახრწნილი კაცობრიობისა. კაცთა მოდგმა, კაცთა მკვლელის - გველის ვერაგობამ ებედურებისა და დაღუპვის საშინელ უფსკრულში გადაჩეხა. შესაძლებელი რომ გამხდარიყო ადამიანების შერიგება და გამოსყიდვა, საჭირო შეიქნა ძე ღვთისას გარდამოსვლა ამა სოფლად. მას უნდა მიეღო კაცობრივი სხეული და სული, გამხდარიყო ღმერთკაცი, რათა თავისი პიროვნებით, თავისი კაცობრივი ბუნებით სრულად აღესრულებინა ღვთის სამართალი, რომელიც კადნიერად დაარღვია ადამიანურმა უსამაროლობამ. მას იოტამდე უნდა აღესრულებინა საღვთო რჯული, გამხდარიყო უდიდესი მართალი უსამართლო კაცობრიობის სანაცვლოდ, ესწავლებინა ადამიანებისათვის სიმართლე, ყოველგვარი ცოდვის მონანიება და სინანულის ნაყოფის მიღება. მან ეს აღასრულა, იგი იყო სრულიად უცოდველი - ერთიანი, სრული, ღმერთთან ჰიპოსტასურად შეერთებული კაცი