ევსტათი მცხეთელის მარტვილობა
წელსა მეათესა ხვასრო მეფისასა და არვანდ გუშნასპისა მარზაპნობასა ქართლისასა მოვიდა კაცი ერთი სპარსეთით, სოფლისა არშაკეთისაი, ძეი მოგვისაი, და წარმართ იყო იგი.. და სახელი ერქვა მას გვირობანდაკ და დღითა ყრმა იყო იგი, ვითარ ოცდაათ წლის.
და მოვიდა იგი ქალაქად მცხეთად და ისწავლებოდა ხელსა მეხამლეობისასა. და ხედვიდა იგი რჩეულსა ქრისტეანეთასა და მსახურებასა ქრისტეისსა და წმინდისა ჯვარისა ძალისა ჩინებასა. შეიყვარა მან რჩული ქრისტეანობისაი და ჰრწმენა ქრისტე. და ვითარ ისწავა მეხამლეობაი, ითხოვა მან ცოლი ქრისტეანეი და თვით ქრისტეანე იქმნა და ნათელი მოიღო. ხოლო ნათლისცემასა მისსა უწოდეს სახელი ევსტათი. და ცხონდებოდა წმიდაი ევსტათი ქრისტეანობასა შინა და სათნოებასა ქრისტეისსა.
მას ჟამსა შერკბეს სპარსნი, რომელნი მცხეთად იყვნეს, მეჯადაგენი და მეხალენი, ტოზიკობდეს და მიავლინეს ნეტარისა ევსტათისა და ჰრქვეს:
- მოვედ და გვერთე შვებასა ამას ჩვენსა.
ხოლო ნეტარმან ევსტათი განიცინნა და ჰრქვა მათ:
-თქვენი ტოზიკიცა ბნელ არს და თქვენ, მეტოზიკენიცა, ბნელ ხართ. ხოლო მე ქრისტეის ბეჭედი მომიღებიეს და ქრისტეის ტოზიკსა ვტოზიკობ, რამეთუ ქრისტეის ბეწდითა აღბეჭდულ ვარ და ბნელსა მაგას განშორეგულ ვარ.
და ვითარ ტოზიკი იგი გარდაიხადეს, შეკრბეს იგინივე მეჯადაგენი და მეხამლენი და ზრახვა ყვეს წინაშე უსტამისა, მცხეთელ ციხისთავისასა, და თქვეს:
-აქა კაცი ერთი არს ჩვენისა რჩეულისაგან და ჩვენ თანა ტოზიკსა არა მოვიდის და ცეცხლი არა გამოსცის, და ჩვენსა რჩულსაცა ჰგმობს და ჩვენ გვაგინებს და იტყვის, ვისთარმედ - მე ქრისტეანე ვარო. ხოლო აწ შენ მოუწოდე და ჰკითხე , რამეთუ ამას ქალაქსა შინა ხელმწიფე ხარ.
და უსტამ, ციხისთავმან მცხეთისამან, ისმინა მათი ევსტათისთვისა და მიავლინა ერთი მხედართაგანი მოწოდებად ნეტარისა ევსტათისა. და ვითარცა მივიდა მხედარი იგი, მრისხანედ ჰრქვა:
- გიწესს შენ ციხისთავი.
ხოლო წმიდაი ევსტათი მცირედ შებრკოლდა და უნდა მორიდებაი. და მერე განიზრახა და თწვა: ,,ესე მოყვასნი ჩემნი არიან, ამათგანღა შევიშინო, მერმე დიდთა მათავართა წინაშე ვითარ წავრდგე? არამედ მივიდე მისა და ცხადად აღვიარო ქრისტე, რამეთუ მასმიეს წმიდისა ევანგელესაგან, ვითარ იგი თქვა: ,, რომელმან აღმიაროს მე წინაშე კაცთა, აღვიარო მეცა იგი წინაშე მამისა ჩემისა ზეცათაისა, და რომელმან უარ მყოს მე წინაშე კაცთა, უვარ ვყო იგი მეცა წინაშე მამისა ჩემისა, რომელ არს ცათა შინა”. და დაიწერა ჯვარი შუბლსა და გულსა და თქვა: ,, უფალი ჩემ თანა”.
და მოვიდა იგი ნეტარი ევსტათი და წარმოდგა წინაშე უსტამ ციხისთავისა მცხეთელისა. და მწოდებელმან მან ჰრქვა უსტამს:
-ესე არის ჩვენისა რჩულისა მომაგინებელი.
და მიხედა ციხისთავმან მან ნეტარსა ევსტათითა და ჰთქვა:
-შენ გეტყვი, კაცო, მითხარ მე, რომლისა სოფლისაი ხარ, ანუ რომლისა ქალაქისაი, ანუ რომელი რჩეული გიპყრიეს?
ხოლო წმინდამან ევსტათი ჰრქვა მას:
-მე სოფლისა სპარსეთისაი ვიყავ, ხევისა არშაკეთისაი, ქალაქისა განძაკისაი ვიყავ. მამაი ჩემი მოგვი იყო და მეცა მოგვებასა მასწავებდა. და მე მოგვებაი არა თავს ვიდევ, რამეთუ განძაკს ქალაქსა ქრისტეანნენი უფროის არიან, და ებისკოპოსი და მღვდელნი, და მათგანღა ყოველსა ზედა მივიწიე, რამეთუ უფროის არს ყოველსა რჩულსა ქრისტიანობაი, ვიდრე უღრმრთოებანი. და აწ მე ქრისტე მრწამს და ქრისტეის მსახურებასა შინა ვარ.
ხოლო უსტამ ციხისთავმა ჰრქვა მას:
- არავინ გიტეოს ქრისტეის სახურ ყოფად და, თუ მშვიდობით არა განუტევონ სიცოფეი ეგე, ტანჯვაი დიდი მოიწვიოს შენზედა.
- ხოლო წმინდამან ევსტათი ჰრქვა:
- არა ხოლო თუ ტანჯვად განმზადებულ ვარ ქრისტეის სიყვარულისათვის, არამედ სიკვდიდცა თავი ჩემი არა მეწყალის.
- ვითარ ზრ იხილა უსტამ გულსმოდგინედ დამტკიცებაი ნეტარია ევსტათისი, განიზრახა და თქვა: ”ამის კაცისა პატიჟი მე არარაი ხელმეწიფების, არცა აღბმაი ძელსა, არცა პყრობილებაი, არამედ წარუძღვანო ეგე ტფილის - ქალაქსა არვანდ გუშნასპს, ქართლისა მარზაპანსა, და რაი - იგი შეგვანდეს, მან უყოს, რამეთუ ყოვლისა კაცისა ქართლისა მას ხელეწიფების სიკვდილი და ცხოვრებაი”.
და უბრძანა უსტამ ციხისთავმან ორთა მხედართა წარყვანებაჲ ნეტარისა ევსტათისი ტფილისს, და შეკრბეს იგივე მეჯადაგენი და მეხამლენი და მოვიდეს უსტამისა და ჰრქვეს:
- არიან აქა სხვანიცა ჩვენისა რჩეულისანი და იგინიცა ქრისტეანე არიან და მათიცა ბრძანე მოწოდებაჲ და ტფილისს მათიცა წარყვანებაჲ.
ხოლო უსტამ ჰრქვა მათ:
- ვინ არიან ისინი?
- და მათ უთხრეს სახელები მათი და ჰრქვეს:
- ერთსა გუშნაკ ჰრქვიან და ერთსა ბახდიად, ერთსა ბურზო, ერთსა პანაგუშნასპ, ერთსა პეროზაკ, ერთსა ზარმილ, ერთსა სტეფანე.
- და უბრძანა უსტამ მიწოდებაჲ მათი, ხოლო განკითხვაჲ მათი არრაჲ ყო, გარნა ამათ რვათაჲივე შეკრვაჲ ბრძანა და წარცემაჲ ტფილისს არვანდ გუშნაპს, მარზაპანსა ქართლისასა, და ესრეთ მირჰქვა: ”ესე კაცნი ჩვენისა რჩულისანი იყვნეს და ქრისტიანე;ა რჩული უპყრიეს. ხოლო მე შევიპყრენ და შენ, უფალსა, მიგიძღვანენ, რამეთუ ხელგეწიფების მათი განკითხვაი”.
და წარადგინნეს ესე რვანივე წინაშე მარზაპანსა. ხოლო მან ჰრქვა მათ:
- ვინანი ხართ, ანუ რომელი რჩული გიპყრიეს?
- და მათ უთხრეს კაცად - კაცადმან სოფელი თვისი და დაბაი თითოეულისაი. და ჰრქვეს ყოველთა:
- მამულსაღა ზედა რჩულსა ვიყვენით, სპარსთა რჩული იცოდეთ, ხოლო რაჟამს ქართლად შემოვედით და ქრისტიანეთა რჩული ვიხილეთ, ქრისტეანე ვიქმენით და აწ ქრისტიანე ვართ, რამეთუ ქრისტიანეთა რჩული წმინდადა და სურნელ არნ და ფრიად კეთილ და მშვენიერ არს, ხოლო სხვაი რჩული ვერ ესწორების რჩულსა ქრისტიანეთასა.
ხოლო სიტვის მიმგებელ ვიყო მათ შორის მსაჯულისა მიმართ ნეტარი ევსტათი. და ვითარ ესმნეს ესე ვითარნი სიტყვანი მათგან, გული განუწყრა და უბრძანა მსახურთა თვისთა პირსა ცემაი ნეტართა მათ და გარეგა განყვანებაი მათ ყოველთაი და უბრძანა:
- დაჰყვინეთ მაგათ და თავი და წვერი და განუხვრიტენით მაგათ ცხვირნი და ჯაჭვი დასედვით ქედსა მაგათსა და ბორკილნი შეუსხენით ფერხთა და შესხენით ეგენი საპყრობილესა. და თუ ვინმე აღიაროს მათგანმან მამული რჩული, განუტევეთ და ჩემდა მოაწიეთ, და მე განვამდიდრო იგი ბოძითა დიდითა. ხოლო რომელმან მამული რჩული არ აღიაროს, იგი საპყრობილესა შინა მოკვედინ!
და ვითარ ესმა მარზაპნისა სიტყვაი იგი - რომელმან აღიაროს, იგი ვაცხოვნო და რომელმან არ აღიაროს მამული რჩული, საპყრობილესა შინა მოკვედინო, მას ჟამსა ეშმაკი შეუხდა გულსა ბახდიადისსა და პანაგუშნასპისსა და უარყვეს ქრისტეი და უღმრთოებაი აღიარეს. ხოლო მათ ნაწილი ჯვარისმცემელთა თანა მიიღეს, ხოლო ნეტარი ევსტატი და გუშნაკ და ბორზო და ჰეროზაკ და ზარმილ და სტეფანე გულსმოდგინედ და მტკიცედ დგეს სარწმუნოებასა ზედა ქრისტეისსა.
და ვითარ უთხრეს მარზაპანსა მას, ვითარმედ ორთა მათგანთა აღიარეს მამული რჩული, განიხარა მარზაპანმან და ბრძანა შეყვანებაჲ მათი. და ინახით დაისხნა იგინი და უქადებდა მათ საფასესა დიდსა და კეთილად პყრობასა. ხოლო ნეტარისა ევსტათისი და სხვათა მოყვასთა მისთაჲ ბრძანა თავისა და წვერისა დაყვენაჲ და ჯაჭვისა ქედსა დადებაჲ და ბორკილთა საპყრობილესა შესხმაჲ მათი. ხოლო მსახურთა მათ აღასრულეს ბრძანებაჲ მარზაპნისაჲ მის და დაყვინნეს იგინი თმითა და წვერითა და ჯაჭვით დაბორკილნი საპყრობილედ შეაყენეს. ხოლო ბახდიადს და პანაგუშნასპს ნუგეშინის სცა და განუტევნა იგინი, ხოლო საფასესა და კეთილსა, რომელსა უქადებდა მათ, არცა ფსირიდი ერთი მისცა მათ.
ხოლო წმინდაჲ ევსტათი და სხვანი იგი მოყვასნი მისნი პყრობილ ყვნეს ვითარ ექვს თთვე ოდენ. და შემდგომად ექვსისა თთვისა მწოდებელი სპარსთა მეფისაჲ მოიწია არვანდ გუშნასპისა. და ვითარ წარემართებოდა მარზაპანი იგი მეფისა მის, შეკრბეს ქართლისა მთავარნი, მარზპნისა მის ჯმნად მოვიდეს.
რაჟამს ამხედრდებოდა მარზაპანი იგი, აღდგეს მთავარნი ქართლისანი და სამოელ ქართლისა კათალიკოზი და გრიგოლ ქართლისა მამასახლისი და არშუშა ქართლისა პიტიახში და სხვანი სეფეწულნი და მარზაპანსა ჰრქვეს:
- ვევედრებით შენსა მაგას უფლებასა, სათხოველსა ერთსა გთხოვთ.
ხოლო მან ჰრქუა მათ:
- თქვით, რაიცა გნებავს, რაჲმცა იყო, რომელი თქვენ არა მიგმადლე.
ხოლო მათ ყოველთა ჰრქვეს:
- გევედრებით შენ, ჯერ გიჩნდინ შენ, უფალო, განტევებაჲ კაცთაჲ მათ, რომელნი იგი მცხეთელნი ქრისტეანობისათვის საპყრობილედ მიცემულ არიან.
ჰრქვა მათ მარზპანმან მან:
- იგი კაცნი მოსაკლავად შეჰგვანდეს, ხოლო თქვენითა ოხითა განუტევნე ეგენი.
ხოლო მათ მადლი მისცეს მას. და უბრძანა განტევებაჲ მათი. და გამოიყვანნეს იგინი მიერ საპყრობილით და მოვიდეს იგინი ვანად თვისა. ქრისტეანებით და სათნოდ ღმრთისა ცხოვნდებოდეს ნეტარნი იგი. და რომელმანმე მათგანმა ნებითა ღმრთისაჲთა შეისვენა ჟამად-ჟამად და რომელნიმე ცოცხალ არიან.
ხოლო რომელთა-იგი უარყვეს ქრისტეჲ, ბახდიად ეშმაკეულ იქმნა და ძნელად მოკვდა, ხოლო უბადრუკმან პანაგუშნასპ გლახაკობითა აგნა დღენი, რომელსა პური საჭმელად არა აქვნდა და ხორცთა საფარველი სამოსლად არა ეპოვებოდა. და ვიდრე იგი ცოცხალ იყო, ურვით და ჭირით იყვნეს დღენი მისნი.
და შემდგომად სამისა წლისა შემოვიდა ვეჟან ბუზმირ ქართლისა მარზაპნად. და წარვიდეს სპარსნი მცხეთით, შემასმენელნი ნეტარისა ევსტათისნი, ტფილისსა, და წარდგეს წინაშე ვეჟან ბუზმირ მარზაპნისა და ჰრქვეს:
- კაცნი არიან მცხეთას ჩვენისა რჩულისანი და განდგომილ არიან იგინი ჩვენგან და ქრისტეანობენ. აწ განკითხვაჲ მათი თქვენ ხელგეწიფების.
და უბრძანა ვეჟან ბუზმირ ორთა მხედართა წარსვლაჲ და მოწოდებაჲ წმინდისა ევსტათისი და სტეფანეჲსი. და ვითარცა მივიდეს მხედარნი იგი, ჰრქვეს ევსტათის და სტეფანეს:
- გიწესს თქვენ მარზაპანი.
და ჰრქვეს:
- მოვალთ თქვენ თანა, არას ვიურვით, არცა გეშინის.
და ვითარ წარემართებოდეს ევსტათი და სტეფანე ტფილისს, ჰრქვა ევსტათი სიდედრსა თვისსა და ცოლსა და შვილთა თვისთა და მონა-მხევალთა თვისთა:
- ჯმნულმცა ვარ თქვენგან, რამეთუ მე აქა არღარა მოქცევად ვარ და ქრისტეჲ მე არა უვარვყო და მათ მე არღარა განმიტეონ ცოცხლებით. ხოლო სიკვდილი ჩემი ტფილისს ყოფად არს საპყრობილესა და თავი მოკვეთად არს ჩემდა, ხოლო გვამი ჩემი მოიწიოს აქავე ნებითა ღმრთისაჲთა.
და ვითარცა ესე ჰრქვა, იჯმნა ყოველთაგან და მათ ყოველთა დაიწერეს ჯვარი.და წარემართეს ტფილისს იგი და სტეფანე მხედართა მათ თანა.ხოლო სახლეულნი,ნათესავნი და თვისნი მოსტიროდეს უკანა .და ვითარნ წიაღხდეს ველად და მიიწინეს წინაშე ხვარსა მცხეთისასა,აღიპყრნა ხელნი წმინდა მან ევსტათი და თქვა:
-უფალო ღმერთო იესუ ქრისტე! უკეთუ ღირს მყო მე სიკვდილსა სახელისა შენისათვის ქრისტეანებით,ხორცთა ჩემთა ნუ ჯერ გიჩნს განგდებაი გარე და შეჭმაი ძაღლთაი და მფრინველთა ცისათაი,არამედ ხორცთა ჩემთაი ბრძანე აქავე მოქცევაი და მართვაი მცხეთას,სადაცა ნათელ მიღებიეს.
ვითარცა ესე სიტყვაი თქვა ნეტარმან ევსტათი,ჯვარსა თაყვანის სცა და იჯმნა კრებულისა მისგა.და წარემართეს ტფილის.
და ვითარცა მივიდეს მხედარნი იგი,წარუდგინეს ევსტათი და სტეფანე წინაშე ვეჟან ბუზნი მარზაპნისა და თქვეს:
-ესე არიან ახალ ქრისტეანელი იგი მცხეთელნი.ხოლო ვეჟან ბუზნი ჰრქვა ევსტათის და სტეფანეს:
-ვინანი ხართ,ანე რომელი რჩული გიპყრიეს?
და აღდეს ასურნი მთავარნი კაცნი სტეფანეჲსთვის და ჰრქვეს:
- ესე კაცი ჩვენ ვიცით, ჩვენი მდაბური არს, მამაჲ და დედაჲ და ძმანი და დანი მაგისნი ქრისტეანე არიან და ეგეცა ქრისტეანე არს.
ხოლო სტეფანე მათითა მით სიტყვითას განუტევეს, ხოლო წმინდასა ევსტათის ჰრქვა:
- შენ ვინაჲ ხარ, ანუ რომლითა რჩულითა სცხოვნდები?
წმინდამან ევსტათი თქვა:
- უკეთუ მკითხავ, ისმინე გულსმოდგინედ და გითხრა შენ ყოველი.
მე ვიყავ ქვეყანისა სპარსეთისაჲ, ხევისა არშაკეთისა, ქალაქის განძაკისაჲ. და მამაჲ ჩემი მოგვი იყო და ძმანი ჩემნი მოგვნი იყვნეს და მეცა მამაჲ მოგვებასა მასწავებდა. ხოლო მე მამული რჩული არა მიყვარდა და ვთქვი გონებასა: “ესე რჩული არა მიყვარს. აწ ჰურიათაჲცა ვისმინო და ქრისტეანეთაჲცა, და რომელი უკეთეჲს იყოს, იგი რჩული შევიყვარო“. და დღისი მამაჲ ჩემი მოგვებასა მასწავებნ და ღამეღა ქრისტეანეთა დაჰრეკიან, ეკლესიად მივიდი და ვისმენდი ჟამობასა მას მათსა და ვხედევდი მსახურებასა მას ქრისტეანეთასა, რომელსა ჰყოფდეს ღმრთისათვის. და ჰურიათა თანაცა ბაგინად შევიდი და მათსაცა მას მსახურებას ვჰხედევდი. ხოლო ქრისტეანეთა ლოცვასა ხმაჲ მათი ვითარცა ხმაჲ ანგელოზისაჲ მესმინ. და ფრიად სურნელ არს და ჰამო ჟამობაჲ მათი. ხოლო ბაგინად ღამე შევიდი ჰურიათასა, ვერა ვცნი, რასა იტყვიედ.
და მერმე კვალად შევედ და მომეახლა მე სამოელ არქედიაკონი და რჩულის მეცნიერი და მრქვა მე:
- რაჲსა შემოხვედი შენ ეკლესიად ესრე გულსმოდგინედ?
ხოლო მე ვარქვ მას:
- უფალო, შენცა მიცი, ვინ ვარ მე. არამედ არა მიყვარს მე რჩული ესე მამული ჩემი და მინებს ვინმცა მაცნო რჩული ჰურიათაჲცა და ქრისტეანეთაჲცა. და რომელიმცა რჩული უწმინდე იყო, იგიმცა შევიყვარე.
მაშინ სამოელ არქედიაკონმან მრქვა მე:
- უკეთუ გინებს ჭეშმარიტად ცნობაჲ, ორივე რჩული მე გითხრა შენ კეთილად. ხოლო გამორჩევაჲ არა შენი არს, არამედ ვითარცა უფალმან გიბრძანოს.
ხოლო მე ფრიად ვევედრე და ვარქვ მას:
- რომლითა ღმრთისა სათნო ვიყო, იგი მინებს რჩული პყრობად და იგიცა მიბრძანე.
ხოლო სამოელ არქედიაკონმან იწყო თხრობად და მრქვა მე:
- გულსმოდგინედ ისმინე, ძმაო! წინაჲთ სპარსთა რჩული იგი სპარსთაჲ და არა სთნდა. და მერმე ჰურიანი გამოირჩინა ღმერთმან და სათნო იყვნა და მისცა მათ რჩული და მცნება დამარხვადი. მაშინღა ქრისტიანელი სათნო იყვნა ღმერთმნ უფროს პურიათასა.
- და მერმე ვევედრე არქედიაკოსა და ვარქვთ:
- უფალო, ნუ გეწყინებიან და კეთილად მაცნობე. და მერმე ვჰკითხე: უფალო, პურიანი ვიეთნი იყვნეს, ვინა მოვიდეს და შეიყვანა იგინი ღმერთმან?
- მაშინ მრქვა მე სამოელ არქედიაკონმან:
- თხრობაი ეგე ჰურიათაჲ დიდ არს, ძმაო, ხოლო თუ განჰმარტნე სასმენელნი შენნი და გულსმოდგინედ ისმენდე, მეცა უწყინოდ ყოველი გითხრა და გაცნობო შენ.
კაცი ერთი იყო უბიწო ღრმთისმოყვარე სოფელსა სპარსთასა და ქალაქსა ბაბილონეთასა, და სახელი ერქვა მას აბრაჰამ და ეჩვენე მას ღმერთი ჩვენებასა ღამისასა და ჰრქვა აბრაჰამს :
- გამოვედ შენ მაგიერ ქვეყანით და წაგიყვანო სხვად ქვეყანად და განგამრავლო შენ და აღგაორძინო შენ დიდად ფრიად და გყო შენ მამად ნათესავთა მრავალთა და ერთა ურიცხვათა.
ხოლო აბრაჰამს ჰრწმენა სიტყვგა იგი ღმერთისა და თქვა აბრაჰამ :
- იყავნ უფალო ჩემ ზედა სიტყვაი ეგე შენი.
და გამოვიდა აბრაჰამ ქვეყანისა მისგან ქალდევეთასა და მოვიდა ქვეყანად შუამდინარედ ქალაქად ქანანდ, მახლობელად ევფრატსა. მოვიდა იგი წინამძღვრებითა ანგელოზისათა და დაეშენა იგი ქანან შინა. და მერმე ცვალა იგი მუნით და მოიყვანა იგი ყვეყანად ქანანისად და დაეშენა იგი ქებრონს შინა.
და ესვა აბრაჰამს ისაკისა და ისაკს - იაკობი. და იაკობს ესხმეს ათორმეტნი ძენი უბრძანა ღმერთმნა აბრაჰამს და ჰრქვა : წინადასცვითე ისაკს და იაკობს და ყოველთა ძეთა იაკობისთა. და იყავნ იგი თქვენდა რჩეულად საუკუნოდ და აბრაჰამ ჰო ეგრეც ვითარცა უბრძანა მას ღმერთმან და აღორძინდეს და განმრავლდეს ნათესავნი აბრაჰამისნი დიდად ფრიად. ესე არიან ჰურიანი და უყვარდეს ღმერთსა ჰურიანი დიდად ფრიად. ვითარცა უყვარნ მამასა საყვარელი შვილი. და უწოდა ჰურიათა სახელი ისრაელ, ხოლო ისრაელი გამოითარგმანების: ერი ღმერთისა განდიდნა განვრცნა ერი იგი ღრმთისა ისრაელ.
და გარდამოხდა ღმერთი ზეცით ქვეყანად და მოვიდა თხემსა ზედა მთისა სინასასა და დაეწერნა ღმერთმან ხელითა თვისითა ფიცართა რჩეული და მცნებაი ესრეთ:
პირველი მცნება ესრეთ: შეიყვაროთ უფალი ღმერთი თქვენი ყოვლითა გულითა თქვენითა და ყოვლითა სულითა თქვენითა და ყოვლითა გონებითა თქვენითა.
და მერმე ესე: ნუ კაც ჰკლავ, ნუ იპარავ, ნუ ცილსა ჰფუცაამოხდა ღმერთი ზეცით ქვეყანად და მოვიდა თხემსა ზედა მთისა სინასასა და დაეწერნა ღმერთმან ხელითა თვისითა ფიცართა რჩეული და მცნებაი ესრეთ ? ნუ ცილსა სწამებ, ნუ ორსა სიტყვასა იტყვი, თავ უყავ მამასა შენსა დედასა შენსა. შეიყვარე მოყვასი შენი ვითარცა თავი თვისი. შაბათნი ჩემნი დაიმარხეთ, დღესასწაული და შესაწირავნი და უქმელებანი აღასრულნეთ. ესე რჩეული დამცნება დაწერა ღმერთმან და მოსცა მოსეს მონასა თვისისა და მოსემ მოიხვნა ფიცარნი იგი და აღმოუკითხნა ყოველსა ისრაელისა და განიხარა ყოველმან ისრაელმან და თქვა :
- ყოველი, რაიცა გვიბრძანა უფალმან, ვყოთ და აღვასრულოთ, გარნა უფალი იყავნ ჩვენ თანა.
და ამაღლდა უფალი ზეცად. და ვითარცა ესე რჩული ისმინეს ჰურიათა, შესწირვიდეს შესაწირავთა საკმეველსა და მსხვერპლსა და შაბათთა იმარხვიდეს და ღმერთი იყო მათ თანა.
და მას ჟამსა უცხოთესლნი შეკრბეს და ზედა მოუხდეს ისრაეჲლსაძ ხოლო ღმერთმან ხელითა ერთისა კაცისაჲთა წარდევნნა იგინი, რომელიმე მოკლეს და რომელიმე ტყვედ უკმოიყვანეს და რომელიმე მეოტად წარიქციეს. და ესრეთ მტერთაგან უშიშ იქმნნეს, რამეთუ ღმერთი იყო მათთანა.
და მერმე რავდენთამე ჟამთა მეფეჲ ითხოვეს ყოველმან ისრაეჲლმან ღმრთისაგან, რაჲთა ჰბრძოდის იგი მტერთა მათთა. და უბრძანა მათ ღმერთმან მეფეჲ და განაგო ღმერთმან წესი შარავანდედობისაჲ. და შემდგომად რავდენთამე დღეთა მოიკლა მეფეჲ იგი ღვაწლსა შინა, რამეთუ აღეღო თავი თვისი და ესვიდა იგი ძალსა თვისსა და არა ღმერთსა ,ისსა.
შემდგომად დავით მეფობდა. ხოლო დავით იყოვე საყვარელი ღმრთისაჲ და ღმერთი დავითს უყვარდა. და დავით აღასრულნა საკვერთხნი და შესაწირავნი და მსხვერპლნი და დღესასწაულნი და შაბათნი კეთილად აღასრულნა. შემდგომად მისა ძეჲ მისი სოლომონ მეფობდა და განდრკნა იგი ღმრთისაგან. და განდგა ერი იგი და განტდკა ღმრთისაგან და ჰმსახურებდეს კერპთა ყრუთა, ხელით ქმნულთა, და ქვათა უსულოთა, ხეთა
შემდგომად დავით მეფობდა. ხოლო დავით იყოვე საყვარელი ღმრთისაჲ და ღმერთი დავითს უყვარდა. და დავით აღასრულნა საკვერთხნი და შესაწირავნი და მსხვერპლნი და დღესასწაულნი და შაბათნი კეთილად აღასრულნა. შემდგომად მისა ძეჲ მისი სოლომონ მეფობდა და განდრკნა იგი ღმრთისაგან. და განდგა ერი იგი და განტდკა ღმრთისაგან და ჰმსახურებდეს კერპთა ყრუთა, ხელით ქმნულთა, და ქვათა უსულოთა, ხეთა და მაღალთა სერტყთა და მწვერვალთა ხეთასა, და ღმერთი უვარყვეს და წინაჲსწარმეტყველენი ღაღადებდეს და ეტჲყოდეს:
- არა ჯერ არს ღმრთისა ცხოველისა დატევებაჲ და ქვათა, გინა სხვათა რათმე მსახურებაჲ. აწ, ესერა, მოავლინოს ღმერთმან თქვენ ზედა სიკვდილი და სიყმილი და მახვილი და ტყვეობაჲ და ეგრეთ აღგხოცნეს თქვენ.
და მათ არა უნდა სმენად ხმაჲ იგი წინასწარმეტყველთაჲ მათ, რამეთუ განბორგებულ იყო ერი იგი ისრაელისაჲ. და ბრძანეს მოწყვეტაჲ მათ წინაჲსწარმეტყველთაჲ, რომელნიმე მახვილითა, რომელნიმე ცეცხლითა, რომელნიმე ხერხითა განხერხნეს, რომელნიმე მხეცთა მისცნეს და რომელნიმე მღვიმესა შთააგდეს, რომელნიმე ქვითა განტვინნეს.
ხოლო ღმერთი ტკბილ არს და კაცთმოყვარე, არა უნდა წარწყმედაჲ ისრაელისაჲ და უნდა მოქცევაჲ მათი. მოავლინა ღმერთმან ძეჲ თვისი ქრისტე სოფლად და შევიდა მუცელსა წმინდისა ქალწულისასა და ხორცნი შეისხნა და განკაცნა წმინდისა მარიამისაგან, და საშოჲსაგან წმინდისა გამოვიდა და ღმრთეებაჲ ხორცითა დაიფარა. უკეთუმცა ღმრთეებაჲ ხორცითა არა დაეფარა, კაციმცა ვერ მიეახლა. ამისთვის ხორცნი შეისხნა, რაჲთამცა ისრაელი მოვითარ-აქცია ღმრთისა ცხოველისა.
და განკაცებასა მისსა ნათელიღო იორდანესა მდინარესა ხელითა იოვანეჲსითა და ვითარ აღმოვიდოდა მიერ წყლით, აჰა, ცანი განეხვნეს და სული წმინდაჲ, ვითარცა ტრედი, გარდამოხდა სპეტაკი და დაადგრა მას ზედა და ხმაჲ იყო ზეცით გარდამო და თქვა:
- ესე არს ძეჲ ჩემი საყვარელი, რომელი მე სათნო ვიყავ. მაგისი ისმინეთ და სცხოვნდეთ
- და ვითარ შევიდა იერუსალეჲმდ, იწყო სასწაულთა საქმედ და ნიშები და კურნებანი. ოცდაათვრამეტისა წლისა სნეული იდვა ცხედარსა ზედა, იხილა და სიტყვით უბრძანა:
- აღდეგ და აღიღე ცხედარი შენი და ვიდოდე! - და მუნთქვესვე აღდგა და ვიდოდა ცოცხალი და ადიდებდა ღმერთსა.
მერმე შობითგანი ბრმაჲ პოვა და თიხაჲ შექმნა ნერწყვითა და თვალთა მისთა დაჰგოზა და უბრძანა მას მობანაჲ წყლითა. და აღეხვნეს თვალნი ბრმასა მას.
და მკვდარნი აღადგინნა და მკელობელნი ავლინნა და კეთროანნი განწმიდნა და მრავალნი კურნებანიყვნა ქრისტემან მათ შორის, რაჲთამცა ჰრწმენა ჰურიათა და მოიქცეს ღმრთისა ცხოვლისა. და უნდა, რაჲთამცა არა განითხინეს ღმრთისაგან.
ხოლო ჰურიანი იგი უფროჲს ხოლო აღბორგდეს და შური დიდი აღიღეს ქრისტეჲსთვის და უნდა მოკლვაჲ მისი. ხოლო ქრისტემან მიჰრიდა მათ გარე სოფლებსა და დაბნებსა, იქცეოდა მუნ. და რომელთა ჰრწმენა ქრისტეჲსი, უკანა შეუდგეს მას. და განვიდოდა დაბასა ერთსა. და გამოაქვნდა მკვდარი იამავრი, ძეჲ ქვრივისაჲ, და ვითარცა იხილა იგი, უბრძანა და დადგეს ცხედარი იგი. და უპყრა ხელი ყრმასა მას და მისცა დედასა თვისსა ცოცხალი.
მერმე განვიდოდა დაბასა ერთსა .შეუდგა მას ერი მრაავალი და სიმრავლითა მით ერისაჲთა წინა-უკუნ ვერ შეუძლეს მიღებად განრღვეულისა, და სართული სახლისაჲ აღსძარცვეს და მიერ ცხედრითა შთაუტევეს. და აღადგინა იგი და თვისითა ფერხითა წარვიდა სახიდ თვისა.
და ერი შეუდგა მას და ადიდებდეს ღმერთსა. ხოლო ერისა მისგანნი ათორმეტნი გამოირჩინა კაცნი და უწოდა მათ მოწაფე, და რასაცა უბრძანებდა მათ, მასცა იქმოდეს.
და შევიდა დაბასა ერთსა. იყო მუნ ქორწილი. და შევიდა იესუ საქორწინესა მას, და ღვინოჲ არა იყო მუნ, რამეთუ მოლეულ იყო, და ტაკუკნი ცალიერნი დგეს მუნ. მაშინ უბრძანა იესუ მოწაფეთა მათ წყალი მოღებად და ტაკუკნი აღავსნეს წყლითა. და აკურთხა წყალი იგი ქრისტემან და იქმნა ღვინო უჰამოვნეს პირველისა მის ღვინისა. და მრავალთა უკვირდა, ჰრწმენა მისი და შეუდგეს მას.
და მერმე დედაკაცი ათორმეტ წელ წიდოვნებასა შინა იყო და მოვიდა იდუმალ ზურგით კერძო იესუჲსა და უპყრა ფესვსა სამოსლისა მისისასა და განწმინდა იგი.
და მერმე მოვიდოდა ქრისტეჲ ადგილსა ერთსა და იყო მუნ ველი შვენიერი. და მოხედა ერსა მას, რომელი-იგი შეუდგა მას, და ჰრქვა მოწაფეთა მათ:
- ერი ესე ესოდენი დღეჲ არს, ვინაჲთგან უზმა არიან და მეწყალის. წარვედით ქალაქად და იყიდეთ პური და ეცით ერსა მას.. - ხოლო ქრისტემან ჰრქვა მოწაფეთა: - თქვენგანსა არავის გაქვს პური აქა?
და ჰრქვა ერთმან მოწაფეთაგანმან:
- მე მაქვს ხუთი პური და ორი თევზი.
ჰრქვა ქრისტემან:
- მომართვით იგი აქა!
და ვითარცა მოართვნეს ხუთნი იგი პურნი და ორნი თევზნი, უბრძანა ქრისტემან ერისა მის დასხმაჲ ქვეყანასა ზედა. და აღიპყრნა ზეცად ხუთნი იგი პურნი და ორნი თევზნი, აკურთხნა და განტეხნა და მისცემდა მოწაფეთა თვისთა და მოწამენი იგი მისცემდეს ერსა მას. და ერმან მან ჭამა და განძღა იგი, რავდენთა ჭამეს, იყვნეს ვითარ ხულ ათას, გარნა ყრმებისა და დედებისა.
მაშინ უბრძანა ქრისტემან ერსა მას ხმლით ქვეყანით მოსვლვაჲ, ხოლო ქრისტეჲ და მოწაფენი მისნი განვიდოდეს ზღვასა მას, ვითარცა განხდეს ხმელად, მოემთხვია კაცი ერთი, რომლისა თანა იყო ლეგეონი ეშმაკი, ღაღადყო და თქვა:
- ქრისტე, შემეწიე მე, რამეთუ ბოროტად ვიგვემები!
ხოლო ქრისტემან შენჰრისხნა ლეგეონსა მას ეშმაკსა და განვიდა მისგან, და ადიდებდა ღმერთსა. ხოლო ეშმაკი იგი ღაღადებდა და თქვა:
- ქრისტე, გიცი შენ ვინა ხარ, წმინდაჲ ეგე ღმრთისაჲ, ჩემდა ხოლო მოხვედ წარწყმედად.
ხოლო ქრისტემ უბრძანა ქვეყანასა და განეღო და დანთქა ეშმაკი იგი და შთახდა ჯოჯოხეთად ქვესკნელად.
და მერმე მოვიდა დაბასა მას, რომელსა სახელი ერქვა ბეთანია, სადა ლაზარე მომკვდარ იყო ოთხით დღით წინა მისა და იდვა იგი სამარესა შინა. და მივიდა ქრისტეჲ კარსა მის სამარისასა, ხმა ყო და თქვა:
- ლაზარე, გამოგვალე!
და ერთითა მით ხმითა ქრისტეჲსითა იგი სამარისაგან გამოვიდა მხიარული და უკვირდა ერსა მას და უფროჲს განმრავლდა ერი იგი სარწმუნოებითა დიდითა.
ამისა შემდგომად აღვიდა ქრისტეჲ იერუსალეჲმდ და შევიდა ტაძარსა ღმრთისასა და იხილა მუნ შინა სავაჭროჲ დაგებული და ჰყოდდეს. და აღიღო ქრისტემან შოლტი და გამოასხა კაცები იგი და გამოუბნია სავაჭროჲ იგი და დაამხვა ტაბლები იგი და თქვა:
- ესრე წერილ არს, სახლსა მამისა ჩემისასა სახლ სალოცაველ ეწოდოს, ხოლო თქვენ ვითარცა ქვაბი ავაზაკთაჲ გიყოფიეს.
და მერმე თქვა:
- დავარღვიო ტაძარი ესე და მესამესა დღესა აღვაშეჲნო ეგე.
და ვითარცა ესმა ესე ჰურიათა მათ, განრისხნეს ფრიად და თქვეს:
- ჩვენ ვიცით მამაჲ მისის იოსები და დედაჲ მისი მარიამ, და ძმანიცა უსხენ. ხოლო თავსა თვისსა ძედღმრთისად გამოაჩინებს და ტაძარსა ღმრთისასა მამულად იჩემებს. - და მერმე თქვეს: - სოლომონ ორმეოცსა წელსა აღაშეჲნა და იგი იტყვის დარღვევად და მესამესა დღესა აღშეჲნებად!
ამის სიტყვისათვის გული განიწყეს ჰურიათა მათ, შური გულსა დაიდვეს და იზრახეს შეპყრობაჲ მისი და მოკლვაჲ.
და შეიპყრეს ქრისტე და მოიყვანეს წინაშე მღვდელმოძღვართა მათ და მოხუცებულთა. და ქრისტეს ჰრქვეს მღვდელთმოძღვართა მათ და მოხუცებულთა. და ქრისტეს ჰრქვეს მღვდელთმოძღვართა მათ და მოხუცებულთა:
- შენ ვითარ თავსა შენსა ძედ ღმრთისად გამოაჩინებ, ძეჲ ღმრთისაჲ ხარა შენ?
ხოლო ქრისტემან ჰრქვა მათ:
- ეგე თქვენ სთქვით.
და მერმე ჰრქვეს ქრისტესა:
სოლომონმან ორმეოცსა წელსა აღაშენა ტაძარი ესე და შენ სთქვი - დავარღვიო და სამსა დლესა აღვაშენო ეგეო!
მაშინ ქრისტემან ჰრქვა:
მე ხელმეწიფების დარღვევად და მესამესა დღესა აღშეჲნებად.
მაშინღა განრისხნეს ჰურიანი იგი და აღტეხეს და აღაშფოთეს ერი იგი ჰურიათაჲ და თქვეს:
- მოსაკვლავად შეჰგავს კაცი ესე!
- და
და მოუხდეს ქრისტესა ზედა და იწყეს ცემად და კიცხვად მოსა. და რომელინე სცემდა ხვირთითა თავსა მისსა სდა რომელიმე ლერწმითა სცემდა ტავს მისსა წმინდასა და რომელიმე სცემდა ყვრიმალსა და რომელნიმე ჰნერწყვიდეს პირსა მისსსა ნათელსა. და აღჰღმართეს ძელი და ჟვარს აცვეს ქრისტეჲ და ძმარი და ნაღველი შეზავებული ასვეს ჯვარსა ზედა.
მაშინ თვალნი აღიხილნა ზეცად მამისა მიმართ და თქვა:
-მამაო ჩემო, ყოველივე აღვასრულე და ისრაელმან არა ისმინა ჩემი და ესევითარი ტანჯვაჲ მოაწიეს ჩემ ზედა.
და მიიდრიკა თავი და აღმოუტევა სული. და მსწრაფლ გარდამოიღეს მიერ ჯვარით.
ხოლო კაცი ერთი იყო ხელმწიფე და მოწაფე ყოფილ იყო ქრისტეჲსა. მან აღიღო გვამი ქრისტეჲსი და დადგა ახალსა სამარესა და ლოდი დიდი მიაგორვა კარსა ზედა სამარისასა და მესან\\მესა დღესა მსთვად ცისკარსა ოდენ ანგელოზი გარდამოხდა ზეცით და გადააგორვა ლოდი იგი მის საფლავისაგან. და ქრისტეჲ აღდგა და გამოვიდა მის სამარით და ეჩვენა ორთა მოწაფეთა და მარიამს მაგდანელსა და სხვათა დედათა და ჰრქვა მათ ქრისტემან:
- არქვით მოწაფეთა ჩემთა: წარვედით გალილეას თაბორდ და მუნ მიხილოთ მე.
და ათორმეტნი იგი მოწაფენი წარვიდეს სიხარულითა დიდითა მთასა თაბორსა და იხილეს ქრისტე და თაყვანის სცეს და ამბორს უყვეს ფერხთა მისთა წმინდათა. ხოლო ქრისტემან ჰრქვა მოწაფეთა თვისთა:
- აწ არღარა გერქვას თვენ მოწაფე, არამედ მოციქულ გერქვას თქვენ. ხოლო მე აწ აღვალ მამისა ჩემისა და მამისა თქვენისა, ღმრთისა ჩემისა და ღმრთისა თქვენისა.
ხოლო მოციქულთა მათ შთაბერა სული ცხოველი და ჰრქვა მათ:
- მიიღეთ სული ცხოვრებისაჲ და წარვედით თქვენ ქალაქებსა და სოფლებსა და დაბნებსა კიდითგან ვიდრე კიდემდე ქვეყანისა და ჰყოფდით ნიშნებსა და სასწაულებსა და კურნებასა და მოაქცევდით წარმართთა და ნათელ სცემდით სახელითა მამისაჲთა და ძისაჲთა და სულისა წმინდასაჲთა და ასწავებდით მათ ყოვესავე, რავდენი გამცენ თქვენ. და მე, ესერა, თქვენ ვარ ყოველთა დღეთა ცხოვრებისა თქვენისათა და ვიდრე აღსასრულებამდე სოფლისა, უსასყიდლოდ მოგიღებიეს და უსასყიდლოდცა მისცემდით მათ.
და ქრისტეჲ ამაღლდა ზეცად ანგელოზთა თანა. ხოლო ათორმეტნი იგი მოციქულნიწარვიდეს და მიმოვლეს გარემო სოფლებსა და ქალაქებსა და დაბნებსა და ახარებდეს და ქადაგებდეს ქრისტესა, აღდგომილსა მკვდრედით და ჰყოფდეს ნიშნებსა და სასწაულებსა და კურნებათა და მოიქცეოდეს და ნათელს იღებდეს სახელით მამისაჲთა და ძისაჲთა და სულისა წმინდისაჲთა.
და სერეთ განმრავლდა და განეფინა ქრისტიანობაჲ და განვრცნა კიდით ქვეყნისაჲთა ვიდრე კიდემდე ქვეყანისა, და ებისკოპოსნი და მღვდელნი განაჩინნეს და ეკლესიანი აღაშენნეს და მას შინა ჯვარი აღემართა. და ყოველსა სოფელსა ჰრწმენა ქრისტეჲ და აღივსო ყოველი სოფელი ქრისტეანობითა და ყოველსა ქვეყანასა იქადაგა ქრისტეჲ.
ხოლო აწ ქრისტიანეთა უწოდა ისრაელ, რამეთუ ისრაელი ითარგმნების: ერ ღმერთისა და მონა ქრისტეჲსა, რომელისაჲ არს დიდებაჲ უკუნითი უკუნისამდე ამინ.
მაშინ ვითარცა გულისხმა ვყავ და ვცან ყოველი სამოელ არქედიაკონისაგან, დასაბამითგან ყოველი ვიდრე აქამომდე, და მივაწიე ყოველსა ზედა რჩულსა ვიდრე აქამომდე, და მივიწიე ყოველსა ზედა რჩულსა ჰურიათასა და ქრისტეანეთასა, მრწმენა მე ღმერთი დაუსაბამოჲ და ძეჲ მისი იესუ ქრისტეჲ და სული წმინდაჲ მისის. და ამით ნათელ მიღებიეს და ვერვინ განმაშოროს მე ქრისტეჲსგან ვიდრე სულისა ჩემისა აღმოსვლამდე. ხოლო მამულისა ჩემისა რჩულისათვის სიტყვადვე ზარ-მაც და ნრცხვენისცა. რამეთუ ღმერთმან, რომელმან ქმნა ცაჲ და ქვეყანაჲ და მთოვარეჲ და ვარსკვლავნი, ზღვაჲ და ხმელეთი, მდინარენი და შესაკრებელნი წყალთანი, მთანი და ბორცვნი, ველნი და ტყენი, შეშათაჲ და ცეცხლი, ორთხფეხნი პირუტყვნი და მხეცნი, ქვეწარმავალნი და ფრინველნი ცისანი, და მერმე კაცნი შექმნნა ღმერთმან და მას ყოველსა ზედა უფალ ყო იგი, ყოველი ესე დაამორჩი;ა კაცსა მას, და ჩვენ ამის ყოვლისა შემოქმედი ღმერთი დაუტეოთ და ამას ღმრთისა დაბადებულსა ღმრთად ვხადოდითა? ნუ იყოფინ ესე! მზეჲ და მთოვარეჲ და ვარსკვლავნი არა ღმერთი არიან, არამედ ღმერთმან მზესა განათლებაჲ ღამისაჲ უბრძანა, ხოლო ღმერთ არა არიან. ღმერთმანრა ღრუბელსა უბრძანის და მოეფინის , ბრწყინვალებაჲ მზისაჲ და მთოვარისაჲ დააბნელის. მზეჲ და მთოვარეჲ ამისთვის არა ღმერთ არიან. მერმე კვალად ცეცხლი არა ღმერთ არს. ამით, რამეთუ ცეცხლი კაცმანაღაგზნის და კაცმანვე დაშრიტის, რამეთუ კაცი უფაკლ არს ცეცხლისა. ამისთვის არა ღმერთ არს ცეცხლი. თუ ვისმე განერის და წარვიდის, რასაცა მიჰმართის, განა ტყესა, გინა ველსა, გინა სახლსა, თუ კაცი დახვდის, და ვეწვის. ხოლო ცეცხლსაღა წყალი მიეახლოის, ეგოდენი იგი ძალი ცეცხლისაჲ დაშრიტის და უჩინო იქმნის ცეცხლი იგი. ამით არა ღმერთ არს, ხოლო ჩვენ ღმრთად გვრწამს.
ხოლო ჩვენ ღმერთმან ცეცხლი სამსახურებლად მოგვცა, ყინულსა განსატრფობელად და ყოვლისა სანოაგისა საქმარად და ოდეს გვინებნ, აღვაგზნით და ოდეს გვინებნ, დავშრიტით. ესრეჲთ არა ღმერთ არს ცეცხლი იგი.
მერმე - ღმრთისა შექმნულნი კაცნი საცხოვართა პირუტყვათა მსგავს ვიყვენით. და ესრესახედ, ვითარცა პირუტყვთა მამლობასა და დედლობასა არა იციან მშობელი, არცა შობილი მათგანი, და ეგრეთ ადრეულად გარდაიხადიან მამალობაჲ და დედლობაჲ მათი. და ეგრეცა ჩვენ, კაცნი პირმეტყველნი, მათ პირუტყვთა მსგავს ვიყვენით, რომელთა არა ვიცოდეთ მშობელი თვისის, გინა შობილი, და ადრეულად გარდავიხადით ბუნებაჲ იგი ჩვენი. ხოლო აწ მადლითა ღმრთისაჲთა, ვინაჲთგან იქმნა ნათლისღებაჲ და რჩული ქრისტეანობაჲ იციედ კაცთა, მიერითგან დაიხსნა და განქარდა უწესოჲ იგი საქმეჲ...
ხოლო ამას გევედრები, უფალო ჩვენო, იესუ ქრისტე, რაიჲთა გვამი ჩემი დაემარხოს მცხეთას, სადაცა-იგი ნათელი მოვიღე სამოელ კათალიკოზისა ხელითა და ღირს ვიქმენ რჩულსა შენსა და სარწმუნოებასა და სურვილსა, ვითარცა წერილ არს: ”არცა ტანჯვითა, არცა გვემათა, არცა სიყმილმან საპყრობილესა შინა, არცა მახვილმან, არცა სიკვდილმან ამათ ხორცთა ჩემთამან შემიძლოს მე განყენებად შენდა, უფალო იესუ ქრისტე”.
მაშინ ჰრქვა მას ბუზმირ მარზაპანმან:
- შვილო ჩემო ევსტათი, ისმინე ჩემი და ნუ დაიმცირებ დღეთა ცხოვრებისა შენისათა ქრისტიანებისათვის და ნუ ქვრივ-სვამ ცოლსა შენსა და ობოლ-შვილთა შენთა და ნუ მოსწყდები მოყვასტა შენთა ამას ცხორებასა.
ჰრქვა მას წმინდამან ევსტათი.
უწინარეჲს შნსა სხვათა ხელმწიფეთა მტანჯეს მე ფრიად და მგვემეს და არა დავემორჩილე მათ. აწ შენი ვირწმუნო? ნუ იყოფინ ეგე ჩემდა!
მაშინ, ვითარცა ცნა ბუზმირ მარზაპანმან დამტკიცებული და შეუძვრველი გული და გოანებჲ ნეტარისა ევსტათისის და ვერ შინებითა და ტანჯვითა და ვერცა კეთილისა ქადებითა არწმუნა მამული რჩული პყრობად, უბრძანა მსახურთა:
წარიყვანეთ ეგე საპყრობილედ და იდუმალ ღამით ტავი წარჰკვეთეთ, რაჲთა არავინ ქრისტეანეთა ცნან და პატივ სცენ გვამსა მისსა. და წარიხვენით ხორცნი მისნი ქალაქსა გარე, განაბნიეთნით შესჭმწლად მხეცთა და მფრინველთა.
ხოლო მსახურთა მათ წარიყვანეს ნეტარი ევსტათი საპყრობილედ, რაიტამცა აღასრულეს ბრძანებული იგი მარზაპნისაჲ მის.
ჰრქვა მათ წმინდამან ევსტათი>
მცირედ მგებდით მე, ძმანო ჩემნო, რამეთუ ხელტა შინა თქვენთა ვარ, რაჲთა ვილოცო მე ღმრთისა ჩემისა მიმართ.
ხოლო მათ მცირედ დაითმინეს და აცალეს და ჰრქვეს:
ეგრე ვყოთ.
მაშინ მოიდრიკნა მუხლნი და აღიხილნა თვალნი თვისნი ზეცად და თქვა:
უფალო ღმერთო ყოვლისა მპყობელო, რომელსა ყოველთ კაცთაჲ გნებავს ცხორებაჲ, რომელნი ესვენ სარწმუნოებით სახელსა წმინდასა შენსა, რომელმან ისმინე ლოცვაჲ პირველთა მათ მოწაფეთაჲ, რომელნი პირითა მახვილისაჲთა მოსწყდეს, რომელნიმე ტბასა შინა ყინულითა, რომელნიმე ზღვასა შინა შთაყრითა მოსწყდეს, რომელნიმე ცეცხლითა და რომელნიმე მხეცთა მიერ შეიჭამნეს სახელისა შენისათვის და მოიღეს შენმიერი იგი აღთქმული, რომელი თვალმან არა იხილა და ყურსა არა ესმა და გულსა კაცისასა არა მოუხდა. რომელი იგი განუმზადე წმინდათა მათ მოწამეთა შენთა, მეცა, უფალო, ღირს მყავ მონაწილე მათ თანა და სამკვიდრებელსა მათ თანა, სიხარულსა მათ თანა, უოხჭნოსა შვებას მათ თანა მიუკანაჲსთა ჟამთა ნარცევი მოციქულთაჲ. შენ იცი, უფალო ჩემო იესუ ქრისტე, რამეთუ არავინ ვირჩიე შენსა, არცა მამაჲ, არცა დედაჲ, არცა ძმანი, არცა ნათესავნი, გარნა შენ მხოლოჲ უფალი შეგიყვარე და სახელისა შენისათვის, ესერა, თვაი წარმეკევეთების დღეს. და ამას ვილოცავ და გევედრები და ვითხოვ შენ სახიერისაგან, რაიტა არა დაეტეოს გვამი ცემი აქა ტფილისს შინა, არამედ რაჲთა დაემარხოს იგი მცხეთას წმინდასა, სადა-იგი შენ გამომიჩნდი. და რაჲთა აქვნდეს მადლი და კურნებაჲვალთა ჩემთა, ვითარცა-იგი პირველთა მათ.
და ესმა ხმაჲ, რომელი ეტყოდა ევსტათის და ჰრქვა:
არა უნაკლულეჲს იყო შენ პირველტა მადლითა კურნებისჲთა, რომელთა ვჰრწმენე მე. ხოლო გვამისა შენისათვის ნუ ჰზრუნავ, ეგრე იყოს, ვითარცა შენ სთქუ ყოფად.
და განმხიარულდა ნეტარი ევსტათი და ჰმადლობდა ღმერთსა. ხოლო წმინდასა ევსტათის პირველივე ემცნო ნეტარია სტეფანეჲსდა, რაჲთა რაჟამს გეუწყოს სიკვდილი ჩემი, მსწრაფ წარიღეთ გვამი, ჩემი მცხეთას და მუნ დაჰმარხეთ, სადაცა ნატელ ვირე.
და ვითარცა დაასრულა ლოცვაჲ და ვედრებაჲ და თხოვაჲ უფლისა მიმართ, ჰრქვა მსახურთა მათ მარზაპნისათა:
აწ არასრულეთ განჩინებული იგი ბრძანებაჲ ჩემ ზედა.
ხოლო მათ არა უნდა მოკლვის. ხოლო ერთმან მათგანმან ჰრქვა:
ჩვენ მოვსწყდებით, უკეთუ ეგე ეგოს ცოცხალი.
მაშინ მიყვნეს ხელნი მათნი მის ზედა და სცეს მახვილიტა პატიოსანსა ქედსა მისსა და წარჰკვეთეს თავი მისი და შეჰვედრნა სულნი თვისნი ქრისტესა მეუფესა.
ხოლო გვამი მისი ღამე განირეს გარეშე და დააგდეს მუნ, ხოლო ცნეს ვიეთმე ქრისტიანეთა და წარირეს იგი მცხეთას, რამეთუ სტეფანეს ემცნო მუნ მყოფთა ქრისტიანეთადა. ვითარცა მიიწინეს მცხეთას, უთხრეს სტეფანეს და სტეფანე აუწყა სამოელს კათალიკოზსა. ხოლო მან ფრიად განიხარა და დაჰმარხა იგი დიდითა დიდებითა და პატივითა წმინდასა ეკლესიასა მცხეთისასა. და ვიდრე აქამომდის იქმენიან კურნებანი სნეულტანი მადლითა უფლისა ჩვენისა იესუ ქრისტეჲსითა, რომლისაჲ არს სუფევაჲ და ძლიერებაჲ, პატივი და სიმტკიცეჲ და დედებაჲ მოუკლებელი სულით წმინდითურთ აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე, ამინ!
ანონიმი ავტორი
⏱️ 1 წთ.
👁️ 3
100%