დედა (deda)
ასე მეგონა, ძალიან კარგად ვიცნობდი დედას, მაგრამ, როცა დამჭირდა მისი სახის ნაკვთების გახსენება, მე, სახელოვანმა მხატვარმა, პალიტრისა და ფერთა გამის მეუფემ, ვერ შევძელი მისი ყვრიმალების დახატვა. მაშინ ვიგრძენი, მე ვიყავი ნაძერწალი მატერიკის არასრულფასოვანი შუქჩრდილი, გაცოცხლებული ათინათის უსულგულობა.
ვფიქრობდი, მამა იმისთვის უნდა მეპოვნა, რომ მამა დამეძახა, მაგრამ როცა ვიპოვე, უკვე საკმაოდ გვიანი იყო მის გამოსასწორებლად. ვცდილობდი მისგან წართმეული წლების აღდგენას. სიყვარულს ბანქოს თამაშსა და სიგარეტის მოწევაში გამოვხატავდით. და გეკითხებით, რა მოვახერხე? მე შევცვალე ის, თუ იმან ამაგლიჯა ჭეშმარიტების სახიერება?!
და-ძმებს სათნოებასა და მორალზე ვეჩურჩულებოდი, რადგან ხმამაღლა რომ მექადაგა, მეშინოდა ჩემი ნათქვამი მე თვითონ არ გამეგო სხვაგვარად. როგორც ცოდვილი მიწის წიაღში გაბნეულმა მარცვალმა, ვურჩიე: ცერებზე ევლო კაცობრიობას, რათა არ დამძიმებულიყო დედამიწა მუქთახორების თრევით.
სადილს იმაზე მეტად ვაფასებდი, ვიდრე ძაღლს, რომელიც ერთგულებით აქიცინებდა კუდს. ამიტომ ერთდროულად მუხანათი და „უძღები შვილი“ გავხდი.
სახლში განმარტოებისას, მაცივრის კარებს გამოვაღებდი და ვატყობდი, ყოველთვის ის კერძი იყო, რომელიც მე მიყვარდა. და ერთხელაც არ მიკითხავს: დედა, რა გიყვარს?!
ბუხართან ატუზულები, ჩემს მომავალზე ვბჭობდით. დედის თითები საფორტეპიანო ეტიუდებს ასრულებდნენ ჩემს თმაში. მამაკაცურად ვიგერიებდი მის ალერსს. უცხოეთიდან ჩამოტანილ ბაობაბის ხესავით ფესვებს გავიდგამდი განმარტოვებით, (დედა აქაც მალულად მრწყავდა, რომ უცხო კლიმატში არ გამხმარიყო ძლივს გამობმული კვირტები). იმის სანაცვლოდ, რომ მისავე წიაღში დამევანა. გულდათუთქული საყვედურნარევ ოცნებასავით მალულად იტყოდა: ნეტა შენი ფილტვებით მასუნთქა კვლავინდებურადო.
მე კი, ქანდარაზე გადმომდგარი მოკუნტული ქათამივით, ვცდილობდი ყოფიერების აღქმას. ვხედავდი, რომ წელთა მირაჟიდან დაბრუნებულს, მაინც დედის ჯიბეში მიწევდა უნებლიეთ ხელების ფათური, რათა ამ ერთხელაც მიმეღო მშობლური მოწყალება.
ველოსიპედის ტარებასავით ვსწავლობდი ცხოვრებას. ღრმადგანსწავლულს, როცა ამპარტავნულად შემომიჩნდა თვითკმაყოფილება, (რომელიც მშიერ პირუტყვზე მეტად მეცოდება) მეზობლის წინდახედულება შემომეფეთა: იქნებ უმჯობესია მიწასავით იცნობდე საწუთროებას, უხვმოსავლიანი მომავლის მოსაპოვებლად! მე არც მიწას ვიცნობდი იმდენად, რომ გამეგო სხვა საიდუმლოება.
ბავშობაში ძმაკაცების რაოდენობას ვითვლიდი და ასე ვისწავლე დათვლა. გინდ უგუნურებაში ჩამითვალეთ, მაგრამ მერჩივნა რიცხვების ანგარიშზე მეტად ერთი მართალი კაცი მეპოვნა...
და როცა ძალიან გამიჭირდა, ისევ განვმარტოვდი. ვაკვირდებოდი დედის ფაციფუცს სამზარეულოში; სადილის მომზადების პროცესს, ჭურჭლის რეცხვას, ეზოს დაგვას; ყველაფერში ვეხმარებოდი (ძველებურად აღარ ვთაკილობდი), რადგან მომინდა სოიოს მარცვალივით მიმობნეული წლების აღდგენა.
დრო კვლავ უმტვრევდა დედაჩემს ნერვებს და სილამაზეს სტაცებდა. მე კიდევ ფოტოფირზე ვძერწავდი მის სახეს, რადგან ვიცოდი, ისევ წაიშლებოდა ჩემი მეხსიერებიდან დედის სახება და მხოლოდ სურათებით თუ აღვიდგენდი.
დავრწმუნდი, რომ სიყვარულში უმწეობა ყოფილა დიდი ხელოვანის დამღუპველი...
ვფიქრობდი, მამა იმისთვის უნდა მეპოვნა, რომ მამა დამეძახა, მაგრამ როცა ვიპოვე, უკვე საკმაოდ გვიანი იყო მის გამოსასწორებლად. ვცდილობდი მისგან წართმეული წლების აღდგენას. სიყვარულს ბანქოს თამაშსა და სიგარეტის მოწევაში გამოვხატავდით. და გეკითხებით, რა მოვახერხე? მე შევცვალე ის, თუ იმან ამაგლიჯა ჭეშმარიტების სახიერება?!
და-ძმებს სათნოებასა და მორალზე ვეჩურჩულებოდი, რადგან ხმამაღლა რომ მექადაგა, მეშინოდა ჩემი ნათქვამი მე თვითონ არ გამეგო სხვაგვარად. როგორც ცოდვილი მიწის წიაღში გაბნეულმა მარცვალმა, ვურჩიე: ცერებზე ევლო კაცობრიობას, რათა არ დამძიმებულიყო დედამიწა მუქთახორების თრევით.
სადილს იმაზე მეტად ვაფასებდი, ვიდრე ძაღლს, რომელიც ერთგულებით აქიცინებდა კუდს. ამიტომ ერთდროულად მუხანათი და „უძღები შვილი“ გავხდი.
სახლში განმარტოებისას, მაცივრის კარებს გამოვაღებდი და ვატყობდი, ყოველთვის ის კერძი იყო, რომელიც მე მიყვარდა. და ერთხელაც არ მიკითხავს: დედა, რა გიყვარს?!
ბუხართან ატუზულები, ჩემს მომავალზე ვბჭობდით. დედის თითები საფორტეპიანო ეტიუდებს ასრულებდნენ ჩემს თმაში. მამაკაცურად ვიგერიებდი მის ალერსს. უცხოეთიდან ჩამოტანილ ბაობაბის ხესავით ფესვებს გავიდგამდი განმარტოვებით, (დედა აქაც მალულად მრწყავდა, რომ უცხო კლიმატში არ გამხმარიყო ძლივს გამობმული კვირტები). იმის სანაცვლოდ, რომ მისავე წიაღში დამევანა. გულდათუთქული საყვედურნარევ ოცნებასავით მალულად იტყოდა: ნეტა შენი ფილტვებით მასუნთქა კვლავინდებურადო.
მე კი, ქანდარაზე გადმომდგარი მოკუნტული ქათამივით, ვცდილობდი ყოფიერების აღქმას. ვხედავდი, რომ წელთა მირაჟიდან დაბრუნებულს, მაინც დედის ჯიბეში მიწევდა უნებლიეთ ხელების ფათური, რათა ამ ერთხელაც მიმეღო მშობლური მოწყალება.
ველოსიპედის ტარებასავით ვსწავლობდი ცხოვრებას. ღრმადგანსწავლულს, როცა ამპარტავნულად შემომიჩნდა თვითკმაყოფილება, (რომელიც მშიერ პირუტყვზე მეტად მეცოდება) მეზობლის წინდახედულება შემომეფეთა: იქნებ უმჯობესია მიწასავით იცნობდე საწუთროებას, უხვმოსავლიანი მომავლის მოსაპოვებლად! მე არც მიწას ვიცნობდი იმდენად, რომ გამეგო სხვა საიდუმლოება.
ბავშობაში ძმაკაცების რაოდენობას ვითვლიდი და ასე ვისწავლე დათვლა. გინდ უგუნურებაში ჩამითვალეთ, მაგრამ მერჩივნა რიცხვების ანგარიშზე მეტად ერთი მართალი კაცი მეპოვნა...
და როცა ძალიან გამიჭირდა, ისევ განვმარტოვდი. ვაკვირდებოდი დედის ფაციფუცს სამზარეულოში; სადილის მომზადების პროცესს, ჭურჭლის რეცხვას, ეზოს დაგვას; ყველაფერში ვეხმარებოდი (ძველებურად აღარ ვთაკილობდი), რადგან მომინდა სოიოს მარცვალივით მიმობნეული წლების აღდგენა.
დრო კვლავ უმტვრევდა დედაჩემს ნერვებს და სილამაზეს სტაცებდა. მე კიდევ ფოტოფირზე ვძერწავდი მის სახეს, რადგან ვიცოდი, ისევ წაიშლებოდა ჩემი მეხსიერებიდან დედის სახება და მხოლოდ სურათებით თუ აღვიდგენდი.
დავრწმუნდი, რომ სიყვარულში უმწეობა ყოფილა დიდი ხელოვანის დამღუპველი...