kinochveneba
აქ ვართ - ერთად. დღისა და ღამის მონაცვლეობის უბრალო მოწმენი როდი ვართ - ჩიტებს ვიჩვევთ, ქა-ლა-ქებს ვეგუებით, ქუჩებს შენობები ერწყმის, სახ-ლებს ერთგული ბინადრები არ აკლდება. ოდესმე, თი-თო-ეული ჩვენგანი უბრუნდება ადგილს, სადაც ბედ--ნიერი ყოფილა - მოგონებებით უბრუნდება თუნ-დაც. გამოვხედავთ გავლილ რეალობას და ვარ-კვევთ - ხან-მოკლე ყოფილა სიცოცხლე თუ უსას-რულოდ გრძე-ლი. ვხვდებით - კინოჩვენებასავით განსაზ-ღვრული ხან-გრძლივობა ჰქონია ბედნიერებას თუ უთავბოლოა.
1. კინო
არც გაცნობა სურდა, არც უარზე იყო. ცხვირს ლურჯპომპონებიან წითელ კაშნეში მალავდა. გრძნობ-და, უბნისბიჭები თვალს არ აშორებდნენ: ერთი გან-საკუთრებით, დანარჩენები - იმ ერთის გამო. ხან ახა-ლი ფილმის აფიშას შეავლებდა თვალს, მერამდენედ გა-დაიკითხავდა, ხან სალაროსკენ შებრუნდებოდა - ბილეთების რიგში მდგარ ძმას მოძებნიდა მზერით.
კერომ, ორიო, ტუჩას ანიშნა და რამდენიმე წუთ-ში ჯიბეში ბილეთები ჩაუცურეს. მიდი, სანამ მარ-ტოაო, გაამხნევეს მერე და ისიც გაემართა, ძალით-გაღი-მე-ბული.
ფანიტამ ლურჯპომპონებიანი წითელი კაშნედან ცხვირი ამოყო, კერო უცნობივით შეათვალიერა და მისი პალტოს ჯიბისკენ გაექცა თვალი - იქიდან არყის მათარა მოუჩანდა. ვერ ვიტყვი, თოთხმეტი წლის გო-გონას ირონიულმა ჩაცინებამ კერო გააწითლაო, თუმ-ცა ის იგრძნო, რასაც გაწითლებისას სხვები გრძნო-ბენ და თავი იმართლა:
- შენ რომ გცივა, ცხვირს ხომ მალავ კაშნეში. მე კი ამით ვთბები.
- იცი მაინც, რას ნიშნავს კაშე ნეზ? თუმცა! ფრან-გული შენ საიდან?
კერომ ბილეთები წითელი კაშნეს ნაკეცში ჩაუდო ფანიტას, კვლავ ძალითგაღიმებული დაბრუნდა მე-გობრებთან და დროებით თვალს მოვეფაროთო, ურჩია - სანამ ფანიტა ძმას რიგიდან გამოიყვანდა, კეროზე უამბობდა და ბილეთებს უჩვენებდა.
მხოლოდ შუა კინოსეანსზე შევიდა დარბაზში, რიგე-ბი დაზვერა და ეკრანის შუქით განათებულ ფანიტას თვა-ლებს გაუსწორა თვალი - უხსოვარდროიდან ოც-ნე-ბობდა ამაზე კერო, თუ ოცნება შეეძლო კეროს, რა-თქმა-უნ-და!
ა. ფანიტა
ეცალა ფანიტას კეროსთვის?
სკოლაში თუ მუსიკაზე მიმავალი, ხან მოპირდაპირე ტროტუარზე გადავიდოდა, ხან კაშნეში ჩარგავდა აწ-კეპილ ცხვირს, ან მანქანების მოძრაობას გააყო-ლებდა თვალს, მაშინ როდესაც ქუჩის კუთხეში, ტელე-ფონის ლურჯ-წითელ ჯიხურში შეყუჟული კერო მისი ერთი შემოხედვისთვის საათობით იცდიდა.
ეხერხებოდა ფეხდაფეხ ადევნებული ბიჭის არშემ-ჩნევა - ფანიტა იყო, ხათი ხომ არა?
ბ. კაშე ნეზ
კინოჩვენების შემდეგ უბნისბიჭებთან ერთად კე-როც მთელი გუილთ იცინოდა. ეკრანის შუქით განა--თე-ბულმა ფანიტას თვალებმა ფრანგული ენის შეს-წავ-ლის სურვილი გაუღვიძა:
- რა მოგივიდათ? ჰო, კაით ერთიიი... ფრანგულს თუ არ ვისწავლი, ის მაინც უნდა გავიგო, "კაშე ნეზ" რას ნიშნავს ქართულად.
- ხათისთან მოგიწევს ასვლა, კერო! უარს არ გე-ტყვის.
- აბა ხათი?
- ი-სა!
- მუტ-ჩიტელნიცა?
- დაკერავ რო-ო?
არყის მათარა ახალი ჩაცლილი ჰქონდა კეროს და რამდენადაც თექვსმეტი წლის ბიჭს შეეძლო, ხმა-და-ბოხებულ-მხრებგაშლილი კარზე მიადგა უბნის ცნო-ბილ ფრანკოფონს. ჯაჭვზე დაბმული, ოდნავ შეღე--ბული კარი კეროს დანახვაზე უმალ ფართოდ გა-აღო. სტუმარი მორიდებით შევიდა იაფფასიანი პარ-ფი-უმერიის სურნელით გაჟღენთილ ოთახში, საჩუქრად მირ-თმეული კინოს ორი ბილეთი იქვე, მრგვალ, მი-ნი-ატუ-რულ მაგიდაზე დადო და პალტო შეიხსნა.
- უი, დედა! რატომ შეწუხდი?
- ქალბატონო ხათ...
- ქალბატონო მე არ ვარ... შენთვის.
და კაშე ნეზ რომ ცხვირის სამალავს ნიშნავდა ქართულად, აუხსნა, მაგრამ ფრანგულისადმი ინტერესი იქ არ გაუნელა ახალგაზრდას.
აი, ფანიტამ კი სწორედ იმ ღამეს გადაწყვიტა, წარბს გავხსნი, გულგრილად აღარ ავუვლი გვერდს კე-როს და ფრანგულ გამოთქმებსაც შევეშვებიო, თუმ-ცა, დილით ტელეფონის ჯიხური ცარიელი დაუხვდა! უფრო მეტიც - მთელი კვირა მეგობრებსაც არსად უნა--ხავთ განათლებასდაწფებული კეროუ.
გ. ხათისბრალი
კვირის ბოლოს ახალი აფიშა გამოაკრეს კინოში, ფა--ნიტას ძმამ ამჯერად დროულად დაიჭირა თადა-რი-გი და ადრიანად მისული და-ძმა ნახევრად ცარი-ელ დარბაზში აღმოჩნდა. ფანიტამ უკანა რიგში კე-როს მიტმასნილ ხათის მოჰკრა თვალი. ხათის! თავის პირველ ფრანგულის მასწავლებელს, დედამ ერთ მშვე-ნიერ დღეს გაურკვეველი მიზეზით რომ დაიფ-რინა სახ-ლიდან. ფანიტას ძმა ამის გამო დიდხანს ხვნე-შოდა გულ-დამწვარი, გაოცებულ დას არწმუნებდა: გაიზ-რდე-ბი და ყველაფერს აგიხსნიო.
ისევ დაბერა ტუჩები ფანიტამ, ისევ აწკიპა ცხვირი, ისევ კეროს ვერშემჩნევა გადაწყვიტა, სასტიკად გა-უბრაზდა საკუთარ თავს, ბილეთები რომ გამოართვა ერთი კვირის წინ და თავი გაუყადრა ამუცოდინარს! უფრო მკაცრ და შეუვალ გოგონად იქცა - აღარც ფრან-გული სიტყვა გაუმეტებია მას შემდეგ კეროსთვის და აღარც ქართული.
დ. ძიათენგო
ნახევარი საუკუნის მანძილზე კინომექანიკოსის ფანჯრიდან აკვირდებოდა რეალურსა თუ გადაღებულს, დარბაზში მომხდარსა თუ ეკრანიდან მონათხრობს. დღესაც იმ პატარა ფანჯრიდან აფასებს ნანახსა თუ გა-გონილის, მიუხედავად იმისა, რომ კინოს შენობა, რამ-დენიმე ათეული წელია, დაკეტეს, ერთი კვირის წინ კი აგურ-აგურ გაიტანეს სატვირთო მანქანებმა.
სახურავგადახდილ ოთახებში დადიოდა და ნახევ-რად დანგრეული კედლებიდან უკანასკნელი კადრები-ვით ხსნიდა მოგონებებს ძიათენგო. სალაროების ფლი-გელს რომ მიადგნენ დასანგრევად, ერთ წარწერასთან შეყოვნდა: კერო-ფანიტა. მათი ამბავი მიამბო, მერე კი ქუჩის კუთხეში გადაინაცვლა: ჯიბიდან პური ამოიღო თუ არა, უამრავი ჩიტი მოფრინდა. ძიათენგომ საკენკი ასფალტზე მოაბნია და განაგრძო:
მტრედები თბილი და მგრძნობიარე ფრინველები არიან - შორიდანვე მცნობენ და მოფერებასაც მაც-დიანო. ბეღურებს ცვალებადი ხასიათი აქვთ - არც ერ-თგულებით გამოირჩევიან ნაცარებიო.
იმასაც ამტკიცებდა:
კერო ბეღურასავით ფერნაკლული კაცია, ხათი მარა-დიული, მტრედივით თბილი და ალერსიანი ქალიო, ფა-ნი--ტა კი იშვიათი ჯიშის ფრინველია - იოლად ვერ მიიჩ-ვე-ვო.
მოლოდინიც გამიმხილა:
- იცი, რისთვის დაანგრიეს ჩვენი უბნის კინო? ოტე-ლი უნდა ააშენონ - "მაჟესტიკი" რომ გაგიგია, ისე-თი შესანიშნავი! და ვინ აშენებს, არ იკითხავ? ფანიტას ქმარი - ფრანცუზსკი ბიზნესმენ, კაპიტალისტ! ერთი თვეა დაბრუნდნენ პარიზიდან თბილისში. ფანიტა ნამდვილი დამა გამხდარა, გუშინ ბავშვი ჩვენს უბანში გაატარა - ლელუჩი კოპიო დედამისია! კერომაც და-ინახა ორივე, მაგრამ ნასვამი იყო და არ დაენახვა. ფანიტამ მოკრა მაგას თვალი, ვიცი, ნოოო... ჰო გითხა-რი, ნივიჟუს გა-კეთება მაგისი საქმე იყო. აი, ასე-თი კინოპაკაზია - ჩემი ფორტოჩკიდან ყველაფერი კარ-გადა ჩანდა, ისიც ჩანდა, რომ ეგ ბავშვები ერთმანეთს ხმას არ გასცემდნენ.
ე. არიოლი
ლელუჩის და ფანიტას ნახვის შემდეგ ღამენათევი კერო ტუჩას დილაადრიან მიადგა. მამამისის კო-ლექციიდან ამჯერად "აბსენტი" ამოჰყვა ხელს. პირველ ორ ჭიქას ცოტაოდენი მინერალური წყალი გაურიეს - მომწვანო ფერი და მარგალიტისებრი ბზინ-ვარება რომ შეეძინა სასმელს.
- ახლა კი, ჩემო კერო-უვ, "აბსენტის" დალევის სად-ღესასწაულო მეთოდზე გადავიდეთ, - უეცრად ამ-ჩატდა ტუჩა, ვიტრინიდან საშაქრე გამოიღო, ორი ჩაის კოვზი მაგიდაზე დადო და სწორედ ამ დროს დარეკა ხათიმ:
- დამეხმარეთ ბიჭებო, კიოსკს ვდგამ დღეს ჩვენს ქუჩაზე და ძველი ტელეფონის ჯიხურდან შემორჩენილი სახურავი ხელს მიშლის, კიბე წამოიღეთ.
- სადღესასწაულო მეთოდი შენზეა, - გააფრთხილა ტუჩა კერომ და კიბეს ხელი წაავლო,
- კიბეზე ასვლა შენზე.
ხათისთან ჩავიდნენ. ტუჩამ კიბე კედელს მიადგა, კერო აცოცდა, ძველ სახურავს დაეჯაჯგურა, მოარყია, ჩამოაგდო და დაიღრიალა:
- არიოლია! სპილენძის ორკაპიკიანია ესესერის გერ-ბით!
- ჩამოიტანე ერთი, მაჩვენე!
კერო კიბიდან ჩამოვიდა და ჯიბეები მოიქექა:
- ვერ ვპოულობ, ხო იცი? ისე ნაღდად არიოლზე იყო.
- არიოლზე იქნებოდა მა რა, მე ავაგდე ბავ-შვო-ბაში.
- ერთხელ ცხოვრებაში ორკაპიკიანი ვიპოვე, ისიც ხმარებიდან გამოსული და ისიც შენია, ბიჭო? ისიც გინდა მიისაკუთრო?!
- გუშინდელივით მახსოვს, დაგენიძლავე, ჯიხურის თავზე ავაგდებ და არიოლზე დაჯდება-მეთქი.
- კიბეზე მივხვდი, რომ სულ ხათისბრალია ყველა-ფერი, ტუჩა, მივხვდი, რომ ხათისბრალია!
- ეგ რაღა შუაშია?
- ჩემი ბრალი რა არის, კერო? ამიხსენი ერთი!
- მაგას რა მომაყოლებს ახლა?! ან რას მიხვდები რო? შენ მარტო იმის გამოცნობა შეგიძლია, ნასვამი ვარ თუ არა!
- ასეთი რა მოგეჩვენა ამ დილაადრიან?
ვ. აბსენტი
- რთული გემო აქვს აბსენტს, კეროუ, ყველა ვერა რა, ვერა!
- Свежее дуновение.
- ჰო, ეგრეა - გასვეჟებს, თან ოპტიმისტი იჩითები, სა-მა-სტა-ი-ა-ტელ-ნი.
- ჰალუცინაციებიც ცოდნია.
- ეცოდინება: მამაჩემმა პირველად ესპანეთიდან ჩამოიტანა ეგა და დალევდა თუ არა, ტორეადორად გვეჩითებოდა, დედაჩემის წითელ კაბას დააფრიალებდა ოთახებში, სიცილით გვხოცავდა, - ეჰ, ცხონებული ჩე-მი მშობლები.
- მაგარი აფროდიზიაკიც არისო, ამბობენ.
- ჰო, ეგაა? ვაზბუჟდაეტ, არა?
- უნდა შევამოწმოთ!
- ხათისთან შეამოწმე, ახალ კიოსკში.
- მაიცა რა, ბებრები ვაუთავო?
- რას დაერიე წეღან, რას ერჩი?
- ის მკითხე, რას ვეკერებოდი, თორე... იმ კინოსეანსზე დამაბრუნა ახლა.
- რომელზე?
- იყო ერთი, მიდი, ჩამოყარე შენი მწვანე ოქრო!
- შენ ისევ იქ ხარ, კერო-უვ, არა? ქაშენეზასთან ხარ!
ტუჩამ ვიწრო ბოკლები აბსენტით შუამდე შეავსო, ჩა-ის კოვზი აიღო, კეროსაც მიაწოდა, ზედ შაქარი და-აყ-რევინა, რამდენიმე წვეთი აბსენტიც დაასხეს, კოვზს ქვე-შიდან სანთებელას ალი შეუნთეს, გამდნარმა შა-ქარ--მა წვეთ-წვეთ იწყო ბოკლებში ჩადინება და რო-ცა ბოლომდე დაიწვა, იმავე კოვზებით სასმელს მოუ-რი-ეს.
- ზალპომ!
- Залпом?
- ყელში არ გადავიდა, პირშივე აორთქლდა, რას იტყვი, კეროუ?
- ცოტა გამოცდილება გვაკლია მეთოდებში, ავით-ვისებთ და...
- გამოცდილება, ჩემო, წლებს მოაქვს... იმპოტენ-ციას-თან ერთად!
2. ჩვენება
რამდენიმე სადღესასწაულომეთოდის შემდეგ ტუ-ჩას დედამ ფანჯარასთან მოუხმო ბიჭებს:
- შეხედეთ ხათის, მოუთავებია თავისი კიოსკი, და-ულაგებია, გაუნათებია. რა ყოჩაღი გოგოა, ყოველ-თვის ზუსტად იცოდა, რა ეკეთებინა.
ტუჩამ და კერომ ერთმანეთს გადახედეს, ხათის ნასწავლი ორიოდ ფრანგული ფრაზა გაცვალ-გამოც-ვალეს და ფანჯრიდან გადაიხედეს: კერო სახტად დარჩა - ქუჩის კუთხეში კიოსკის ნაცვლად ტელეფონის ჯიხური იდგა, ისევ ისეთი, ბავშვობის დროინდელი, ფანიტას კაშნესავით ლურჯ-წითელი.
ტუჩაც გაოცდა თავისებურად:
- შეხე, ძიათენგო მტრედებმა მოიტაცეს, კიბე მო-იტანე, თუ ძმა ხარ!
- რასა როშავ, ტუჩიკ, გესტუმრა ჰალიკები? და-იძინე, აჯობებს, თუ ძმა ხარ, დაშუშდი. მე წავალ, უნ-და დავრეკო.
კერო ტელეფონის ჯიხურს მიუახლოვდა. ფრთხი-ლად შეახო ხელისგულები და ისეთი განცდა დაეუფ--ლა, თითქოს ცხოვრების თავიდან დაწყების შანსი მის--ცეს. ფრთხილად გამოაღო კარი და გაუბედავად შეაბი-ჯა საკუთარი ბედნიერების ნავსაყუდელში. ყურმილი ჩა-მოხსნა, ცხვირთან მიიტანა, ხარბად შეისუნთქა მე-ტა-ლის სუნი, მერე დილით ნაპოვნი სპილენძის ორ-კა-პიკიანი ჯიბიდან ამოიღო და აკრიფა: 93-39...
- ფანიტა, მოხვალ?
- ახლავე, კერო.
- მითხარი, რომ მოგენატრე!
- მერე როგორ!
კერო, ჯიხურის კედელს მიეყრდნო, სითბო ესი-ამოვ--ნა, თუმცა, შუქმა შეაწუხა და, გამორთეთო, დაიღ-რიალა. ჩამობნელდა. დრომ სვლა შეანელა, გა-უსაძლისი გახდა ლოდინი, ჯიბეში ორკაპიკიანი მოიძია, ვეღარ იპოვა და ტელეფონის აპარატს მუშტი ჩასცხო: სპილენძის ორკაპიკიანები გადმოცვივდა, ესესესერის გერბებიანი.
- ყველა არიოლზეა! დღეს ჩემი კინო გავა!
ჯიხურის კარი გაიღო, ფანიტაა, გაიფიქრა კერომ და თვალები დახუჭა. "გრილი და ფაფუკი ქურქი აც-ვია, როგორც იმ დღეს, ქალიშვილთან ერთად რომ მოვკარი თვალი", ისევ გაიფიქრა და ქუთუთოებზე მი-იჭირა მუშტები.
ნაზი და სურნელოვანი ხელი ჯერ შუბლზე შეეხო, მერე ლოყებზე მიეფერა, საჩვენებელი თითი ბაგეების კონტურს გააყოლა.
- არიოლებია-მეთქი, ხომ ვიძახდი!
- დამშვიდდი, პატარავ, აქ როგორ მოხვდი?
- რამდენი ხანია მინდოდი!
- მერეეე?.. ერთხელ მაინც გეთქვა.
- გირეკავდი.
- როდის?
- ყოველთვის! ბოლო ორ ციფრს არ ვკრიფავდი ოღონდ.
- შენ რა გითხარი!
- ქურქი გაიძრე რა.
- სად მაქვს ქურქი, ბიჭო? რა დალიე ასეთი, გე-ნაცვალე... მოიცა, ჩემით გავიხსნი... ტყუილად არ გასწავლიდი, ვიცოდი, ვიცოდი, რომ ისევ შენ, ვი-ცოდიიი... აჰა, შეხსნილია... არ დამივიწყე, კერო... მო-იცა, აჰა, გენა-ა-აცვალე... რა კარგი ხარ, ბიჭო! იყოს, იყოს, ეგრე იყოს, შენ როგორც გინდა... ხა-თისბრალი იყოს ყველაფერი, მერე რა-რაა-რო! რა-კარგი-ხარ-პა-ტა-რავ!..
- შენ მაინც საიდან იცი ხათისბრალი რომ არის?
- დაიძინე, აქ წამოწექი, კერო. შენთან ვიქნები. არსად წავალ. რა კარგ ფეხზე გავხსენი ეს ჩემი კი-ოსკი... ამ საკასო აპარატს რაღას ერჩოდი ისე, ჰა? არაუშავს, შეკეთდება. გამიმართლოს და მაგას ვჩივი? ნეტავ, ასეთი რა მოგვეჩვენა ან შენ, ან მე, კერო, ამ-ღა-მეს? კინო-ო?.. ალბათ, კერო. კიდევ ბევრ კინოს ვნახავთ კიდევ, ბევრს. დაიძინე.
აქ ვარ - ერთად ვართ!
აქ ვართ - ერთად. დღისა და ღამის მონაცვლეობის უბრალო მოწმენი როდი ვართ - ჩიტებს ვიჩვევთ, ქა-ლა-ქებს ვეგუებით, ქუჩებს შენობები ერწყმის, სახ-ლებს ერთგული ბინადრები არ აკლდება. ოდესმე, თი-თო-ეული ჩვენგანი უბრუნდება ადგილს, სადაც ბედ--ნიერი ყოფილა - მოგონებებით უბრუნდება თუნ-დაც. გამოვხედავთ გავლილ რეალობას და ვარ-კვევთ - ხან-მოკლე ყოფილა სიცოცხლე თუ უსას-რულოდ გრძე-ლი. ვხვდებით - კინოჩვენებასავით განსაზ-ღვრული ხან-გრძლივობა ჰქონია ბედნიერებას თუ უთავბოლოა.
1. კინო
არც გაცნობა სურდა, არც უარზე იყო. ცხვირს ლურჯპომპონებიან წითელ კაშნეში მალავდა. გრძნობ-და, უბნისბიჭები თვალს არ აშორებდნენ: ერთი გან-საკუთრებით, დანარჩენები - იმ ერთის გამო. ხან ახა-ლი ფილმის აფიშას შეავლებდა თვალს, მერამდენედ გა-დაიკითხავდა, ხან სალაროსკენ შებრუნდებოდა - ბილეთების რიგში მდგარ ძმას მოძებნიდა მზერით.
კერომ, ორიო, ტუჩას ანიშნა და რამდენიმე წუთ-ში ჯიბეში ბილეთები ჩაუცურეს. მიდი, სანამ მარ-ტოაო, გაამხნევეს მერე და ისიც გაემართა, ძალით-გაღი-მე-ბული.
ფანიტამ ლურჯპომპონებიანი წითელი კაშნედან ცხვირი ამოყო, კერო უცნობივით შეათვალიერა და მისი პალტოს ჯიბისკენ გაექცა თვალი - იქიდან არყის მათარა მოუჩანდა. ვერ ვიტყვი, თოთხმეტი წლის გო-გონას ირონიულმა ჩაცინებამ კერო გააწითლაო, თუმ-ცა ის იგრძნო, რასაც გაწითლებისას სხვები გრძნო-ბენ და თავი იმართლა:
- შენ რომ გცივა, ცხვირს ხომ მალავ კაშნეში. მე კი ამით ვთბები.
- იცი მაინც, რას ნიშნავს კაშე ნეზ? თუმცა! ფრან-გული შენ საიდან?
კერომ ბილეთები წითელი კაშნეს ნაკეცში ჩაუდო ფანიტას, კვლავ ძალითგაღიმებული დაბრუნდა მე-გობრებთან და დროებით თვალს მოვეფაროთო, ურჩია - სანამ ფანიტა ძმას რიგიდან გამოიყვანდა, კეროზე უამბობდა და ბილეთებს უჩვენებდა.
მხოლოდ შუა კინოსეანსზე შევიდა დარბაზში, რიგე-ბი დაზვერა და ეკრანის შუქით განათებულ ფანიტას თვა-ლებს გაუსწორა თვალი - უხსოვარდროიდან ოც-ნე-ბობდა ამაზე კერო, თუ ოცნება შეეძლო კეროს, რა-თქმა-უნ-და!
ა. ფანიტა
ეცალა ფანიტას კეროსთვის?
სკოლაში თუ მუსიკაზე მიმავალი, ხან მოპირდაპირე ტროტუარზე გადავიდოდა, ხან კაშნეში ჩარგავდა აწ-კეპილ ცხვირს, ან მანქანების მოძრაობას გააყო-ლებდა თვალს, მაშინ როდესაც ქუჩის კუთხეში, ტელე-ფონის ლურჯ-წითელ ჯიხურში შეყუჟული კერო მისი ერთი შემოხედვისთვის საათობით იცდიდა.
ეხერხებოდა ფეხდაფეხ ადევნებული ბიჭის არშემ-ჩნევა - ფანიტა იყო, ხათი ხომ არა?
ბ. კაშე ნეზ
კინოჩვენების შემდეგ უბნისბიჭებთან ერთად კე-როც მთელი გუილთ იცინოდა. ეკრანის შუქით განა--თე-ბულმა ფანიტას თვალებმა ფრანგული ენის შეს-წავ-ლის სურვილი გაუღვიძა:
- რა მოგივიდათ? ჰო, კაით ერთიიი... ფრანგულს თუ არ ვისწავლი, ის მაინც უნდა გავიგო, "კაშე ნეზ" რას ნიშნავს ქართულად.
- ხათისთან მოგიწევს ასვლა, კერო! უარს არ გე-ტყვის.
- აბა ხათი?
- ი-სა!
- მუტ-ჩიტელნიცა?
- დაკერავ რო-ო?
არყის მათარა ახალი ჩაცლილი ჰქონდა კეროს და რამდენადაც თექვსმეტი წლის ბიჭს შეეძლო, ხმა-და-ბოხებულ-მხრებგაშლილი კარზე მიადგა უბნის ცნო-ბილ ფრანკოფონს. ჯაჭვზე დაბმული, ოდნავ შეღე--ბული კარი კეროს დანახვაზე უმალ ფართოდ გა-აღო. სტუმარი მორიდებით შევიდა იაფფასიანი პარ-ფი-უმერიის სურნელით გაჟღენთილ ოთახში, საჩუქრად მირ-თმეული კინოს ორი ბილეთი იქვე, მრგვალ, მი-ნი-ატუ-რულ მაგიდაზე დადო და პალტო შეიხსნა.
- უი, დედა! რატომ შეწუხდი?
- ქალბატონო ხათ...
- ქალბატონო მე არ ვარ... შენთვის.
და კაშე ნეზ რომ ცხვირის სამალავს ნიშნავდა ქართულად, აუხსნა, მაგრამ ფრანგულისადმი ინტერესი იქ არ გაუნელა ახალგაზრდას.
აი, ფანიტამ კი სწორედ იმ ღამეს გადაწყვიტა, წარბს გავხსნი, გულგრილად აღარ ავუვლი გვერდს კე-როს და ფრანგულ გამოთქმებსაც შევეშვებიო, თუმ-ცა, დილით ტელეფონის ჯიხური ცარიელი დაუხვდა! უფრო მეტიც - მთელი კვირა მეგობრებსაც არსად უნა--ხავთ განათლებასდაწფებული კეროუ.
გ. ხათისბრალი
კვირის ბოლოს ახალი აფიშა გამოაკრეს კინოში, ფა--ნიტას ძმამ ამჯერად დროულად დაიჭირა თადა-რი-გი და ადრიანად მისული და-ძმა ნახევრად ცარი-ელ დარბაზში აღმოჩნდა. ფანიტამ უკანა რიგში კე-როს მიტმასნილ ხათის მოჰკრა თვალი. ხათის! თავის პირველ ფრანგულის მასწავლებელს, დედამ ერთ მშვე-ნიერ დღეს გაურკვეველი მიზეზით რომ დაიფ-რინა სახ-ლიდან. ფანიტას ძმა ამის გამო დიდხანს ხვნე-შოდა გულ-დამწვარი, გაოცებულ დას არწმუნებდა: გაიზ-რდე-ბი და ყველაფერს აგიხსნიო.
ისევ დაბერა ტუჩები ფანიტამ, ისევ აწკიპა ცხვირი, ისევ კეროს ვერშემჩნევა გადაწყვიტა, სასტიკად გა-უბრაზდა საკუთარ თავს, ბილეთები რომ გამოართვა ერთი კვირის წინ და თავი გაუყადრა ამუცოდინარს! უფრო მკაცრ და შეუვალ გოგონად იქცა - აღარც ფრან-გული სიტყვა გაუმეტებია მას შემდეგ კეროსთვის და აღარც ქართული.
დ. ძიათენგო
ნახევარი საუკუნის მანძილზე კინომექანიკოსის ფანჯრიდან აკვირდებოდა რეალურსა თუ გადაღებულს, დარბაზში მომხდარსა თუ ეკრანიდან მონათხრობს. დღესაც იმ პატარა ფანჯრიდან აფასებს ნანახსა თუ გა-გონილის, მიუხედავად იმისა, რომ კინოს შენობა, რამ-დენიმე ათეული წელია, დაკეტეს, ერთი კვირის წინ კი აგურ-აგურ გაიტანეს სატვირთო მანქანებმა.
სახურავგადახდილ ოთახებში დადიოდა და ნახევ-რად დანგრეული კედლებიდან უკანასკნელი კადრები-ვით ხსნიდა მოგონებებს ძიათენგო. სალაროების ფლი-გელს რომ მიადგნენ დასანგრევად, ერთ წარწერასთან შეყოვნდა: კერო-ფანიტა. მათი ამბავი მიამბო, მერე კი ქუჩის კუთხეში გადაინაცვლა: ჯიბიდან პური ამოიღო თუ არა, უამრავი ჩიტი მოფრინდა. ძიათენგომ საკენკი ასფალტზე მოაბნია და განაგრძო:
მტრედები თბილი და მგრძნობიარე ფრინველები არიან - შორიდანვე მცნობენ და მოფერებასაც მაც-დიანო. ბეღურებს ცვალებადი ხასიათი აქვთ - არც ერ-თგულებით გამოირჩევიან ნაცარებიო.
იმასაც ამტკიცებდა:
კერო ბეღურასავით ფერნაკლული კაცია, ხათი მარა-დიული, მტრედივით თბილი და ალერსიანი ქალიო, ფა-ნი--ტა კი იშვიათი ჯიშის ფრინველია - იოლად ვერ მიიჩ-ვე-ვო.
მოლოდინიც გამიმხილა:
- იცი, რისთვის დაანგრიეს ჩვენი უბნის კინო? ოტე-ლი უნდა ააშენონ - "მაჟესტიკი" რომ გაგიგია, ისე-თი შესანიშნავი! და ვინ აშენებს, არ იკითხავ? ფანიტას ქმარი - ფრანცუზსკი ბიზნესმენ, კაპიტალისტ! ერთი თვეა დაბრუნდნენ პარიზიდან თბილისში. ფანიტა ნამდვილი დამა გამხდარა, გუშინ ბავშვი ჩვენს უბანში გაატარა - ლელუჩი კოპიო დედამისია! კერომაც და-ინახა ორივე, მაგრამ ნასვამი იყო და არ დაენახვა. ფანიტამ მოკრა მაგას თვალი, ვიცი, ნოოო... ჰო გითხა-რი, ნივიჟუს გა-კეთება მაგისი საქმე იყო. აი, ასე-თი კინოპაკაზია - ჩემი ფორტოჩკიდან ყველაფერი კარ-გადა ჩანდა, ისიც ჩანდა, რომ ეგ ბავშვები ერთმანეთს ხმას არ გასცემდნენ.
ე. არიოლი
ლელუჩის და ფანიტას ნახვის შემდეგ ღამენათევი კერო ტუჩას დილაადრიან მიადგა. მამამისის კო-ლექციიდან ამჯერად "აბსენტი" ამოჰყვა ხელს. პირველ ორ ჭიქას ცოტაოდენი მინერალური წყალი გაურიეს - მომწვანო ფერი და მარგალიტისებრი ბზინ-ვარება რომ შეეძინა სასმელს.
- ახლა კი, ჩემო კერო-უვ, "აბსენტის" დალევის სად-ღესასწაულო მეთოდზე გადავიდეთ, - უეცრად ამ-ჩატდა ტუჩა, ვიტრინიდან საშაქრე გამოიღო, ორი ჩაის კოვზი მაგიდაზე დადო და სწორედ ამ დროს დარეკა ხათიმ:
- დამეხმარეთ ბიჭებო, კიოსკს ვდგამ დღეს ჩვენს ქუჩაზე და ძველი ტელეფონის ჯიხურდან შემორჩენილი სახურავი ხელს მიშლის, კიბე წამოიღეთ.
- სადღესასწაულო მეთოდი შენზეა, - გააფრთხილა ტუჩა კერომ და კიბეს ხელი წაავლო,
- კიბეზე ასვლა შენზე.
ხათისთან ჩავიდნენ. ტუჩამ კიბე კედელს მიადგა, კერო აცოცდა, ძველ სახურავს დაეჯაჯგურა, მოარყია, ჩამოაგდო და დაიღრიალა:
- არიოლია! სპილენძის ორკაპიკიანია ესესერის გერ-ბით!
- ჩამოიტანე ერთი, მაჩვენე!
კერო კიბიდან ჩამოვიდა და ჯიბეები მოიქექა:
- ვერ ვპოულობ, ხო იცი? ისე ნაღდად არიოლზე იყო.
- არიოლზე იქნებოდა მა რა, მე ავაგდე ბავ-შვო-ბაში.
- ერთხელ ცხოვრებაში ორკაპიკიანი ვიპოვე, ისიც ხმარებიდან გამოსული და ისიც შენია, ბიჭო? ისიც გინდა მიისაკუთრო?!
- გუშინდელივით მახსოვს, დაგენიძლავე, ჯიხურის თავზე ავაგდებ და არიოლზე დაჯდება-მეთქი.
- კიბეზე მივხვდი, რომ სულ ხათისბრალია ყველა-ფერი, ტუჩა, მივხვდი, რომ ხათისბრალია!
- ეგ რაღა შუაშია?
- ჩემი ბრალი რა არის, კერო? ამიხსენი ერთი!
- მაგას რა მომაყოლებს ახლა?! ან რას მიხვდები რო? შენ მარტო იმის გამოცნობა შეგიძლია, ნასვამი ვარ თუ არა!
- ასეთი რა მოგეჩვენა ამ დილაადრიან?
ვ. აბსენტი
- რთული გემო აქვს აბსენტს, კეროუ, ყველა ვერა რა, ვერა!
- Свежее дуновение.
- ჰო, ეგრეა - გასვეჟებს, თან ოპტიმისტი იჩითები, სა-მა-სტა-ი-ა-ტელ-ნი.
- ჰალუცინაციებიც ცოდნია.
- ეცოდინება: მამაჩემმა პირველად ესპანეთიდან ჩამოიტანა ეგა და დალევდა თუ არა, ტორეადორად გვეჩითებოდა, დედაჩემის წითელ კაბას დააფრიალებდა ოთახებში, სიცილით გვხოცავდა, - ეჰ, ცხონებული ჩე-მი მშობლები.
- მაგარი აფროდიზიაკიც არისო, ამბობენ.
- ჰო, ეგაა? ვაზბუჟდაეტ, არა?
- უნდა შევამოწმოთ!
- ხათისთან შეამოწმე, ახალ კიოსკში.
- მაიცა რა, ბებრები ვაუთავო?
- რას დაერიე წეღან, რას ერჩი?
- ის მკითხე, რას ვეკერებოდი, თორე... იმ კინოსეანსზე დამაბრუნა ახლა.
- რომელზე?
- იყო ერთი, მიდი, ჩამოყარე შენი მწვანე ოქრო!
- შენ ისევ იქ ხარ, კერო-უვ, არა? ქაშენეზასთან ხარ!
ტუჩამ ვიწრო ბოკლები აბსენტით შუამდე შეავსო, ჩა-ის კოვზი აიღო, კეროსაც მიაწოდა, ზედ შაქარი და-აყ-რევინა, რამდენიმე წვეთი აბსენტიც დაასხეს, კოვზს ქვე-შიდან სანთებელას ალი შეუნთეს, გამდნარმა შა-ქარ--მა წვეთ-წვეთ იწყო ბოკლებში ჩადინება და რო-ცა ბოლომდე დაიწვა, იმავე კოვზებით სასმელს მოუ-რი-ეს.
- ზალპომ!
- Залпом?
- ყელში არ გადავიდა, პირშივე აორთქლდა, რას იტყვი, კეროუ?
- ცოტა გამოცდილება გვაკლია მეთოდებში, ავით-ვისებთ და...
- გამოცდილება, ჩემო, წლებს მოაქვს... იმპოტენ-ციას-თან ერთად!
2. ჩვენება
რამდენიმე სადღესასწაულომეთოდის შემდეგ ტუ-ჩას დედამ ფანჯარასთან მოუხმო ბიჭებს:
- შეხედეთ ხათის, მოუთავებია თავისი კიოსკი, და-ულაგებია, გაუნათებია. რა ყოჩაღი გოგოა, ყოველ-თვის ზუსტად იცოდა, რა ეკეთებინა.
ტუჩამ და კერომ ერთმანეთს გადახედეს, ხათის ნასწავლი ორიოდ ფრანგული ფრაზა გაცვალ-გამოც-ვალეს და ფანჯრიდან გადაიხედეს: კერო სახტად დარჩა - ქუჩის კუთხეში კიოსკის ნაცვლად ტელეფონის ჯიხური იდგა, ისევ ისეთი, ბავშვობის დროინდელი, ფანიტას კაშნესავით ლურჯ-წითელი.
ტუჩაც გაოცდა თავისებურად:
- შეხე, ძიათენგო მტრედებმა მოიტაცეს, კიბე მო-იტანე, თუ ძმა ხარ!
- რასა როშავ, ტუჩიკ, გესტუმრა ჰალიკები? და-იძინე, აჯობებს, თუ ძმა ხარ, დაშუშდი. მე წავალ, უნ-და დავრეკო.
კერო ტელეფონის ჯიხურს მიუახლოვდა. ფრთხი-ლად შეახო ხელისგულები და ისეთი განცდა დაეუფ--ლა, თითქოს ცხოვრების თავიდან დაწყების შანსი მის--ცეს. ფრთხილად გამოაღო კარი და გაუბედავად შეაბი-ჯა საკუთარი ბედნიერების ნავსაყუდელში. ყურმილი ჩა-მოხსნა, ცხვირთან მიიტანა, ხარბად შეისუნთქა მე-ტა-ლის სუნი, მერე დილით ნაპოვნი სპილენძის ორ-კა-პიკიანი ჯიბიდან ამოიღო და აკრიფა: 93-39...
- ფანიტა, მოხვალ?
- ახლავე, კერო.
- მითხარი, რომ მოგენატრე!
- მერე როგორ!
კერო, ჯიხურის კედელს მიეყრდნო, სითბო ესი-ამოვ--ნა, თუმცა, შუქმა შეაწუხა და, გამორთეთო, დაიღ-რიალა. ჩამობნელდა. დრომ სვლა შეანელა, გა-უსაძლისი გახდა ლოდინი, ჯიბეში ორკაპიკიანი მოიძია, ვეღარ იპოვა და ტელეფონის აპარატს მუშტი ჩასცხო: სპილენძის ორკაპიკიანები გადმოცვივდა, ესესესერის გერბებიანი.
- ყველა არიოლზეა! დღეს ჩემი კინო გავა!
ჯიხურის კარი გაიღო, ფანიტაა, გაიფიქრა კერომ და თვალები დახუჭა. "გრილი და ფაფუკი ქურქი აც-ვია, როგორც იმ დღეს, ქალიშვილთან ერთად რომ მოვკარი თვალი", ისევ გაიფიქრა და ქუთუთოებზე მი-იჭირა მუშტები.
ნაზი და სურნელოვანი ხელი ჯერ შუბლზე შეეხო, მერე ლოყებზე მიეფერა, საჩვენებელი თითი ბაგეების კონტურს გააყოლა.
- არიოლებია-მეთქი, ხომ ვიძახდი!
- დამშვიდდი, პატარავ, აქ როგორ მოხვდი?
- რამდენი ხანია მინდოდი!
- მერეეე?.. ერთხელ მაინც გეთქვა.
- გირეკავდი.
- როდის?
- ყოველთვის! ბოლო ორ ციფრს არ ვკრიფავდი ოღონდ.
- შენ რა გითხარი!
- ქურქი გაიძრე რა.
- სად მაქვს ქურქი, ბიჭო? რა დალიე ასეთი, გე-ნაცვალე... მოიცა, ჩემით გავიხსნი... ტყუილად არ გასწავლიდი, ვიცოდი, ვიცოდი, რომ ისევ შენ, ვი-ცოდიიი... აჰა, შეხსნილია... არ დამივიწყე, კერო... მო-იცა, აჰა, გენა-ა-აცვალე... რა კარგი ხარ, ბიჭო! იყოს, იყოს, ეგრე იყოს, შენ როგორც გინდა... ხა-თისბრალი იყოს ყველაფერი, მერე რა-რაა-რო! რა-კარგი-ხარ-პა-ტა-რავ!..
- შენ მაინც საიდან იცი ხათისბრალი რომ არის?
- დაიძინე, აქ წამოწექი, კერო. შენთან ვიქნები. არსად წავალ. რა კარგ ფეხზე გავხსენი ეს ჩემი კი-ოსკი... ამ საკასო აპარატს რაღას ერჩოდი ისე, ჰა? არაუშავს, შეკეთდება. გამიმართლოს და მაგას ვჩივი? ნეტავ, ასეთი რა მოგვეჩვენა ან შენ, ან მე, კერო, ამ-ღა-მეს? კინო-ო?.. ალბათ, კერო. კიდევ ბევრ კინოს ვნახავთ კიდევ, ბევრს. დაიძინე.
აქ ვარ - ერთად ვართ!