qishmishiani ambebi
ეს ამბავი მაშინ მოხდა, აღდგომა ცხრა მაისს რომ დაემთხვა. არ მახსოვს რომელი წელი იდგა, მაგრამ არსებობდა სსრკ, კომკავშირი, შაბათობით ვსწავლობდით, თავისუფლების მოედანს შადრევნის მაგივრად ლენინის ძეგლი გვიმშვენებდა, საკათედრო ტაძარი კი სიონი გახლდათ. არ გვქონდა მობილურები, ინტერნეტი, არც პირსინგებს იკეთებდნენ ჩვენი თა-ნაკლასელი გოგონები - ყოველივე ეს რომ გაჩნდა, მე ცოცხალი აღარ ვიყავი, მაგრამ ამის შესახებ არ გვინდა, თორემ მოვიწყენთ.
- 1 -
შაბათია, ვანიჩკას ველოდები, ყავისფერი სვი-ტე-რი გადავიცვი, მკერდზე სქლად ნაქსოვი რვიანე-ბით გაწყობილი, დასველებული თმა გვერდზე გადა-ვი-ვარცხნე, ერთმანეთზე მიტყუპებული თითებით და-ვიტკეპნე და ისიც მოვიდა.
- შენ რა, თავს იგდებ, ბიჭი? - შემომიტია, - სულ ეგ სვიტერი უნდა გეცვას? გაიხადე რა, გელუშ, მსოფლიო მოგივლია და მაგის მეტი აღარაფერი გაქვს?
მკაცრ მზერას ვესვრი, შუბლსაც ვიჭმუხნი, თუმ-ცა მალევე მივარდება სიცილი, ჩემს განუყრელ, რვიანე-ბიან-ნაქსოვყავისფერსვიტერს რეზინის ბოლოს ქვეშ ვუ-კეცავ, მხრებში ვიშლები, კისერს ვიგრძელებ - თავს ვიწონებ
და ვეშვებით:
ვეშვებით ჯერ ჩემი სადარბაზოს კიბეებზე -
სოლოლაკურ დაგრეხილ კიბეებზე.
ვეშვებით მერე მახარაძიდან ლერმონტოვზე,
სოლოლაკის კინოსთან მუნჯო გვხვდება:
იმანჭება,
თავს გვერდით ხრის,
ენას გვიყოფს,
იცინის.
ჩვენ კაცურ სალამს ვაძლევთ,
იმას უკვირს, რა ეტაკათო?
ფიქრობს ალბათ,
თორემ მუნჯო რისი მთქმელია
და თავადაც სერიოზული ხდება.
სოლოლაკი გაზაფხულს იხდენს, გულებს გვილაღებს, ამაღამ აღდგომა თენდება, ცხრა მაისს ემთხვევა - გვერჩივნა შაბათს დამთხვეოდა ფაშიზმზე გამარჯვების ზეიმი - ერთი დღით მეტს დაგვასვენებდნენ სკოლაში, მაგრამ მაჩაბელზე გასულებს ეგ აღარ გვადარდებს - ხაილათის ახლად მოხალული მზესუმზირის მაცდურ სურნელი გვაბრუებს
და ვეშვებით:
ვეშვებით ახლა სარდაფში,
ქურთისტანელ ხაილათთან:
ბევრი იუბქა აცვია,
ბევრი ნინუჟნი რვეულები მოუთანოს,
ქულოქები დაამზადოს,
სემიჩქა მოუხალოს,
ზააალან დიიიდ ჩიქით ამოუღოს,
ქულოქში ჩაყაროს:
- ერთი ჩიქაც ფეშქაშ იყოს!
ხაილათის სარდაფიდან ამოსულებს, ბუკლეს ფუ-რაშ-კაში გამოწყობილი ძია ვილი გვეფეთება და ცხელ-ცხელი მარცვლებით ვუმასპინძლდებით.
- სემიჩკა? ოო, ცავატანეეემ... კარგია, კარგიიი...
- ვილი ძია, ხომ არ იცი, მუნჯო რამ დაამუნჯა?
- ვაჰ, გელუშ, ეგა რო მუნჯი იყო, არ იცოდი აქამ-დე შენა?
- როგორ არა, ძია ვილი, ვა-აბშე გეკითხები რა-ა!
- ააა?.. პა ბალშომუ ხო-ომ?.. რასკაჟუ რა!
ზნაჩიიიტ:
ტიფლისში ტოლკო ერთი მაშინა დადიოდა -
- ემ-ადინი!
მაშინ მუნჯო ბავშვი იყო.
ერთ დღესა, მაჩაბელზე თამაშობდააა,
ემ-ადინი მაჩაბელზე შამაუხვია,
მუნჯო დააფეთააა, მა-ა -
პირველად დაინახა მანქანა, იასნია, დაფეთდებოდა!
მაჩაბელზე ლეტაიუში ტარელკა რო დაგეჩითოთ,
ბიჭებო, არ დაფეთდებით?
ჰოდა მუნჯოც დაფეთდააა,
ადგილიდან ვერ გაინძრააა,
ემ-ადინიც დაეჯახა!
ერთი თვე ლოგინში იწვა:
აგონია, სიცხე, კაშმარები, რამე.
ა, კაგდა აჩნულსა, ნემოი სტალ -
მუნჯო გახდა, რა!
- ქალაქში მარტო ერთი მანქანა დადიოდა? - არ სჯერა ვანიჩკას. ძია ვილი კი ამაყია, თამამად იღებს ხაილათის "ქულოქიდან" მზესუმზირას.
- შენ გახსოვს ეგა, ვილი ძია?
- მახსომს? მა რა და ეგეთი ქიშმიშიანები მახსომს?.. ეეე, ბიჭები, ჯიგრებიიი!.. აი, აქა, ამ სახლში არამიანცი ცხოვრობდა - ოქროს კაცი! ავად თუ გახდებოდააა, მაჩაბელზე თივას მაიტანდნენ, დაყრიდნენ, აკურატნათ დააფენდნენ. იცი რათა? ფაეტონების და ცხენების ხმამ არ შააწუხოს დიდი არამიანციო!
მაჩაბლიდან კიროვზე გასულები, ლენინის მოედ-ნისკენ ვეშვებით. ძია ვილი არ ცხრება:
- არამიანცის ბიჭი, დანტისტი მიკა გაგიგიათ? იცით, რასა შვებოდა ეგა ლენინის ძეგლთანა?
- ლენინის ძეგლთან? - ღელავს ვანიჩკა.
- ვა, არ იცით, ტო?!
- რას ჩადიოდა, თქვი? - ვღელავ მეც.
- ოოო... ეგა დიდი სეკრეტია, ვერ გეტყვით!
- ჰაა-ა! - ვღელავთ ორივე.
- არ გამყიდით მა-აშ?.. რო დაითვრებოდააა... ილიჩს ჩააკითხამდა - პამიატნიკს რა, იასნია! ამაიღებდა, ჩვენ რო ვიცით იმასა, ერთს გემოზე გაააუშვებდა და ბოლშევიკებზე ჯავრებსაც იმ წყალს გააყოლებდააა... მაშ, მაშ, ილიჩის მზემ! - ძია ვილი ლენინს ძეგლისკენ იცქირება, ბუკლეს ფურაჟკას მოწიწებით იხდის, - აბა ჩაო! - მერე ჩვენ გვეუბნება და გალაკტიონის ქუჩაზე უხვევს, - არ გამყიდოთ, ჟიგრებო! - ზურგშექცეული გვიქნევს ხელს.
- კაი, ტოოო... არა მჯერა!
რა თქმა უნდა, არც ერთს არ გვჯერა! და სა-ერთოდ, რა დროს ამის დაჯერებაა?! - ერთმანეთს გა-მომცდელად ვაკვირდებით და რა აღარ ტრიალებს ჩვენს თავსა და გულში.
კერძოდ კი აი, რა:
გაზაფხული შემოვიდა,
აღდგომა თენდება,
რაიხსტაგზე დროშა აფრიალდა-მეთქი
(ამდენი და ამდენი წლის წინ, ამ დღის სწორებზე),
ხომ მოგახსენეთ?
მთავარი კი არ მითქვამს:
კომკავშირში შევდივართ -
- ჩვენს ასაკში პიონერობა აღარ შეგვეფერება!
გარდა ამისა:
ცეკვის ანსამბლიდან ევროტურში გამგზავრება გვინდა -
- კომკავშირის მანდატის გარეშე კი ევროპაზე ვერც ვიოცნებებთ!
გესმით ახლა ჩვენი აღშფოთება?
გვინდა ეხლა ჩვენ ლენინზე ეგეთების მოსმენა,
ძია ვილი, რომ კადრულობს?
მაინც შემომიჩნდა ავი ზრახვა და გავხევდი.
- ჰააა, რას მიაჩერდი, გელუშ, პამიატნიკს, ზედმეტი წყალი გაწუხებს?
- მაგარი აზრი მომივიდა!
- გილოცავ, მაგრამ ვაგვიანებთ, ის გოგო გველოდება, პასკები გაცივდება...
- რა დროს პასკაა, თუ ძმა ხარ, მაგარი აზრი მომივიდა-მეთქი!
- სიარული და ფიქრი ერთად გიჭირს?
- ვანიიიჩ, მე და შენ ამაღა-ამ...
- ამაღამ მე და შენ, გელუ-უშ, ბაბეტას ჩავეხუტებით.
- ბაბეტას?
- ჰო, ამაღამ "ილუზიონშია" "ბაბეტა მიდის ომში."
- "ილუზიონიც" ამაღამაა, არა? კააარგია! მაშინ, ვანიიიჩ!.. ვანიჩ, მე და შენ ამაღააამ, უფრო სწორად, მე, შენ და ბაბეტა ამაღააამ ლენინს, იასნია პამიატნიკს, წითელ კვერცხებს დავუგორებთ!
- ბაბეტაც?
- 2 -
ვერცხლის ქუჩაზე მშვიდად მივყვები ვანიჩკას უკან - ჩემი დაჟინებული თხოვნის შემდეგ დეტალურად განვიხილეთ ოპერაცია "ვანო-გელა-ბაბეტა" ლესე-ლიძე-დადიანის კუთხეში, ელექტრომაღაზიის წინ.
იმ გოგოს კი
(ვისთანაც მივიჩქარით),
უცნაური სახელი ჰქვია.
ყველას ხომ:
ქეთინო,
ხათუნა,
თინიკო,
მარინე.
იმას კი სალომე!
მეორე სალომეს მაშინ სად იპოვიდით,
თავად სალომეს ბებიის გარდა.
ქალბატონი სალომე თავადის ქალი გახლდათ და უგემრიელეს პასკებს აცხობდა. სალომე კი ჩვენი კლა-სის კომკავშირის მდივანი და სკოლის კომკავშირის მდივ-ნის უახლოესი დაქალი იყო. ასე რომ, მასთან კარ-გი დამოკიდებულება, ძალიან გვჭირდებოდა. არც ვაკ-ლებდით მონდომებას - ვანიჩკამ შეიტყო სალომეს ბე-ბიის ლეგენდარული პასკების ამბავი და გუშინ დიდი დასვენების თხუთმეტი წუთის განმავლობაში თავი არ დაუზოგავს:
- ისე მიყვარს პასკააა... მაგრამ დადიანის ქუ-ჩის კუთხეში, პურის მაღაზიაში ნაყიდის მეტი არ მღირ-სე-ბია ჯერ... ეჰ, ერთი კარგი პასკა გამასინჯა და მერე თუნდაც მომკლა...
- არც მე ვიტყოდი ქალბატონი სალომეს გამომცხვარ პასკაზე ურს, ჩემო სალო, - მხარი ავუბი ვანიჩკას.
- ხვალ საღამოს მესტუმრეთ, თან კარგი გვარები მო-იფიქრეთ თქვენთვის, ბებიაჩემის კეთილგანწყობა რომ დაიმსახუროთ, - დაგვყაბულდა სალომე.
***
რატომ ელავს გუუულში...
კომკავშირის ფეეერი...
სიმღერ-სიმღერით შევიძინეთ ტიტები, ჩვენ-ჩვენი გვარები გავიმეორეთ, მაღაზიის ვიტრინებში კბილები შევითვალიერეთ, ხაილათის მზესუმზირის ნაჭუჭები მოვიცილეთ, ცისფრად შეღებილ ხის რიკულებიანი კიბეებზე ავირბინეთ და დავაკაკუნეთ.
რა სურნელი იდგა! - ისეთ პასკას, მართლაც არსად აცხობდნენ მაშინ. სურნელს ქართული სიმღერის ხმე-ბი გამოჰყვა. სალომემ, ყვავილები ბებიაჩემს მიარ-თვი-თო, გვირჩია და მისაღებ ოთახში შეგვიძღვა.
სუფრა გაეშალათ. სალომეს მამა, ბატონი ზევახი, დევგმირებივით ძმაკაცებთან ერთად მღეროდა. სიმ-ღერ-სიმღერით გამოემართნენ ჩვენკენაც, ლოდებივით ხელები მხრებზე დაგვადეს და სუფრასთან დაგვსხეს.
- ეგ ყვავილები, გენაცვალეთ, აქედან ლენინის ძეგ-ლთან თუ მიგაქვთ, ცოტა ხანს გვათხოეთ და ლარ-ნაკ-ში შეგინახავთ, - დაასრულა სიმღერა მასპინ-ძელ-მა.
- არა, ბატონო ზევახ, ეს ქალბატონი სალომეს-თვი-საა, - მოვეგე გონს.
- გაიხარე გენაცვალე, - წამოდგა ქალბატონი სა-ლო-მე, ვერცხლის პორტსიგარი როიალზე დადო, ყვა-ვი-ლები გამომართვა და - რა გვარის ბიჭი ხარ? - არ დააყოვნა.
- დადიანი გახლავართ, - ვუპასუხე და გავწითლდი, ეს ხომ ვანიჩკას გვარი უნდა ყოფილიყო. გავხედე - თა--ვადიშვილივით იჯდა, ხელის გულით მუხლის თავ-ზე დაყ-რდნობილი. ვიგრძენი, როგორ ქირქილებდა გულ-ში. მხრებ-ში გავიმართე და ჩემს განუყრელ, რვი-ანე-ბიან-ნაქ-სოვ-ყავისფერსვიტერს რეზინის ბოლო ქვეშ შე--ვუ--კეცე.
- ბიძიკოებო, თავადიშვილები ბრძანდებით, კარ-გია, მაგრააამ... ერთი უხერხული შეკითხვა მაქვს თქვენ-თან, კომკავშირლები თუ ხართ? - ფეხზე წამოგ-ვიდგა მასპინძელი.
- არა! - განაცხადა ვანიჩკამ და ის იყო, უნდა და-ემატებინა ჯერ არაო...
- აი, ხალხი! - გაებადრა სახე სალომეს მამას, - აგაშენათ ღმერთმა! ძლივს არ გვესტუმრნენ წესიერი ახალგახზრდები სახლში? ჰო და... რახან აქამდე ასე პატიოსნად მოგიღწევიათ, მადლი ჰქმენით - აღარ გაბ-რიყვდეთ. აგერ მე და ჩემი ძმები, არც პარტიულები ვართ, არც კომკავშირლები ვყოფილვართ, პირადად მე, პიონერიც კი სულ ხუთი წუთით გახლდით - ელ-ვისებურად გამრიცხეს, როგორც კი პიონერთა რიგებში შესვლის სადღესასწაულო ზეიმის მიწურულს ტვისტი ვიცეკვე სკოლის როიალზე...
- Ладно, мальчик, что за разговоры? - არაჩვეულებ-რივი ოსტატობით გაიღიმა ქალბატონმა სალომემ.
- Мама, не возрაжай! - ხომ ხედავთ, მტრები მყავს სახ--ლში, აგერ ასეთი კარგი გოგო გამიკომუნისტეს, მე-და--ლო-სანია და, საქმეს სჭირდებაო, მაჯერებენ. რა ვქნა?..
აქ დევგმირებივით მეგობრებმა რაღაც ანიშნეს, მეგობრული ხელი მხარზე გადახვიეს და სასაუბრო თე-მა შეიცვალა - როგორც ჩანს, ზომაზე მეტი გაოცე-ბა გვეხატა სახეზე.
სალომე კი გვიღიმის -
- გვიღიმის სხვათა შორის, შორიდან.
თითქოს:
ეს ყველაფერი მას არ ეხება,
მის სახლში არ ხდება,
ზეგ, კომკავშირლის სამკერდე ნიშნით
კომკავშირის წესდებას ჩაიბარებს,
მკაცრად შეგვაფასებს და:
შესაძლოა ვიფიქროთ,
ვიფიქროთ კი არა - დავიჯეროთ,
რომ ეს ყველაფერი გვესიზმრა!
გვესიზმრა ისიც, რომ მისი ოჯახის წევრები:
ლიტანიობაზე დადიან სიონში,
პასკასა და კვერცხებს აკურთხებინებენ
და მხოლოდ მერე იხსნილებენ მარხვას!
საკმაოდ გვიან წამოვიშალეთ სუფრიდან, ჩვენი კუთ-ვნილი პასკები წითელ კვერცხებთან ერთად პარკებში ჩააწყვეს, წითელი ბაფთებით შეკრეს, ტკბილად მიირ-თვითო, დაგვლოცეს და, ზევახს ყურადრებას ნუ მიაქ-ცევთ, ნასვამიაო, გაგვაფრთხილეს.
- ჩვენთან ერთად ხომ არ წამოხვალთ ტაძარში? - შემოგვთავაზა დამშვიდობებისას მასპინძელმა.
- არა, ბიძია ზევახ... გვეჩქარება.
- "ილუზიონი" გექნებათ საყურებელი.
- ოოო... დღეს "ბაბეტა მიდის ომში" გადის! - გა-ხალისდნენ დევგმირებივით ძმაკაცები.
- გახსოვს, ზევახ, პირველად რომ ვნახეთ ბაბე-ტა?!
- კი, სიცხემ ამიწია იმ ღამით, არა, დედა? - თვა-ლები გაუბრწყინდა ბატონ ზევახს.
- შენ სულ სიცხეს გაძლევდა ლამაზ ქალებზე, - ჩვეული ოსტატობით გაგვიღიმა ქალბატონმა სალომემ და დავეშვით - დავეშვით ცისფრად შეღებილ ხის რი-კუ-ლებიან კიბეებზე. სალო სადარბაზომდე გამოგ-ვყვა, შემსუბუქებული სიმკაცრით შეგვახსენა, რომ ორ-შა-ბათს კომკავშირის წესდებას ჩაიბარებდა ჩვენ-გან და მხოლოდ მას შემდეგ წარადგენდა ჩვენს კანდი-და-ტუ-რებს სკოლის კომკავშირის საბჭოს კრებაზე.
- 3 -
ლესელიძის ქუჩიდან უამრავი ხალხი ეშვება სი-ონის-კენ - მართლმორწმუნე თუ კომკავშირის აქტი-ვის--ტი (სათანადოდ რომ უნდა დაზვერონ, ვინ არჩია ბრი-ჟიტ ბარდოს ყურებას სააღდგომო ლიტანიაზე დას--წრება). ჩვენ კი ლესელიძის ქუჩიდან ლენინის მო-ედან-ზე ავდივართ.
ავდივართ ნელა,
წინ, რა თქმა უნდა, ვანიჩკა მიმიძღვის.
მუდამ ასე დავდივართ:
აღმართზე - წინ ის, უკან მე,
დაღმართზე - პირიქით.
ამ ხერხით სიმაღლის ზღვარს ვსპობთ,
უფრო სწორად ვანიჩკა სპობს,
თან მუდამ მსაყვედურობს:
დაუნდობლად მიდიხარ სიმაღლეშიო!
პასკების პარკზე წითელი ბაფთა შეუხსნია,
ხარბად შეისუნთქავს მათ არომატს
და კმაყოფილი სახით გადმომხედავს ხოლმე:
- შეავსე, გელუშ, სალომეს მეგობრობის დღიური?
- თითქმის.
- ხვალ მომეცი, ორშაბათამდე მეც მინდა მოვას-წრო...
- ჰო-ჰო, რა მონდომებულია "დადიანის ბიჭი!" გი-ნახავთ სადმე კომკავშირის რიგებითვის ასე თავ-გამოდებული კაცი?
- ეგ რაღა შუაშია? - არ ტყდება ვანიჩკა, - ბოლოს და ბოლოს სალომე ჩვენი კლასელია. მეგობრობის დღიური ყველას შევუვსე, მაგან რა დამიშავა?
- არც არფერი, ვანიჩკა, არც არაფერი! - ვამხნევებ.
მეგობრობის დღიურები მოდაშია:
ჩააკრავენ გოგონები სიმწრით ნაშოვნ მსახიობების შავ-თეთრ ფოტოებს,
დასვამენ ათიოდე ტრადიციულ შეკითხვას,
როგორებიცაა:
როდის და რა მიზნით გამიცანი?
როგორი გოგონები მოგწონს?
გყავს თუ არა შეყვარებული?
გიკოცნია მისთვის?
გწამს თუ არა ბიჭსა და გოგოს შორის მეგობრობის?
და ა.შ.
მაგრამ...
სალომეს დღიურები განსაკუთრებულია:
ფოტოები, როგორც წესი, "ფილმშპიგელიდან,"
შეკითხვები კი,
როგორც ჩვენ ვეძახით - "იდეინები:"
რომელ საუკუნეში ისურვებდით ცხოვრებას?
რატომ ანათებს და არ ათბობს მთვარე?
- მაგ კითხვაზე რა უპასუხე, გელუშ?
- დავუწერე, ჯობდა შენს მშობლებს შენს მაგივრად ლუნახოდი გაეკეთებინათ, მაგას მაინც გავიგებდით-მეთქი.
- ორიგინალური პასუხია, - ცალყბად მიღიმის ვა--ნიჩ-კა, თუმცა სურს დამარიგოს, რომ ამ ეტაპ-ზე, აჯო--ბებდა ასეთი ოხუნჯობებისაგან თავი შემე-კა-ვებინა, მაგრამ არ მსაყვედურობს, ვინაიდან მთა-ვა-რი სათქმელი წინ უდევს, - გელუშ, მოდი, შევეშვათ ლე-ნინს, რა დროს კვერცხების დაგორებაა! ამით ვის რას დავუმტკიცებთ?! იმ არამიანცის კიდევ მესმის, მთელი ქონება წაართვეს ბოლშევიკებმა და ბოღმაზე იყო. ჩვენ რა დაგვიშავეს, რო-ო? პირიქით, კომკავშირის რი-გები ჩემთვის და შენთვის, კაი ქართულის მო-ცეკ-ვა-ვე ბიჭებისთვის, არის ხიდი ევროპისკენ - ვი-მოგ-ზა-ურებთ, გავახარებთ თვალსა და გულს - კომკავ-შირის მდივნები კი არ გავხდებით...
- პრინციპის საქმეა!
- რა პრინციპის ძმაო, ვიღასა აქვს დღეს პრინ-ციპები? ვერ ხედავ, ეგ შენი სალომეც ვერ ყოფილა მთლად რიგიანი კომკავშირელი, მედალი აქვს ასაღები, თორემ...
- ივანუშკა ხარ, ივანე კი არა!
- გაგვიგებენ და ყველაფერს დავემშვიდობებით!
- წადი, თუ ძმა ხარ, პასკა ჭამე სახლში, სალოს დღიური შეუვსე და ბაბეტას უყურე. მე რაც ჩავიფიქრე უნდა შევასრულო. რა გგონია, მოფსმაზე მეტი დრო უნდა მაგას? გადადი, დადე, გამოდი და მორჩა!
- გადადიდადეგადმოდი არა? კი-ი! გადადიდა-დე-გად-მოდის მერე ნახავ, კუზმიჩა "ზარია ვასტოკაში," რომ გამოგვჭიმავს!
კუზმიჩა - ჩვენი სამხედროს მასწავლებლი:
კვირაში ორჯერ, დილის რვის ნახევარზე,
გვამწკრივებს ორ პარალელურ ხაზზე,
რათა ერთხმად ვუსურვოთ ჯანმრთელობა:
- Здравия желаем, товарищ подполковник!
კვირაში ორჯერ ცდილობს დაგვაშინოს
სამი მომაკვდინებელი მუქარით:
Кувалдой изобью!
Отца вызову!
В «Заря Востока» про вас напишу!
- ჯიგარი ყოფილა ეგ არამიანცი, თუმცა, მიკვირს, როგორ არ დაიჭირეს ან რატომ პატიობდნენ?
- ეტყობა იმდენი დააწერეს მამამისს, ეგ აღარ ანაღ-ვლებდათ, აი ჩვენ კი...
- თავიანთი ბელადის შეურცხყოფასაც იტანდნენ?
- იტანდნენ, იტანდნენ, აი ჩვენ კი...
- ჩვენ ცუდს არაფერს ვიზამთ. დიდი ამბავი, ამ გაჭირვებულს ორი წითელი კვერცხი დავუგდოთ.
- ვინ არი, ბიჭო, გაჭირვებული, მაგის ძეგლების ტე-ვა აღარ არი ესესერში!
ლესელიძის აღმართი გაილია, ლენინის ძეგლი გა-მოჩნდა, მოედანზე კაციშვილი არ ჭაჭანებს, ღია ფან-ჯრებიდან ისმის მელოდია კინოფილმ "ცის ქუ-ხილიდან," რაც "ილუზიონის" დაწყებას გვამცნობს. ვანიჩკა იბღვირება, ამ დროისათვის ტელევიზორის წინ ქალბატონი სალომეს გამომცხვარი პასკის მირთმევა ჰქონდა დაგეგმილი.
- ახლა კარგი დროა ოპერაცია "ვანო-გელა-ბა-ბე-ტასათვის!" აი, რაში გვარგია ბრიჯიდ ბარდო, შენ კი ეჭვი გეპარებოდა, როგორ დაგვეხმარებაო - ყვე-ლანი ეკრანებთან სხედან, ლენინის ძეგლისთვის არა-ვის სცა-ლია!
- შენ რა კაი გამოცდილივით ლაპარაკობ?
- ლაპარაკის დრო აღარა მაქვს! ჰა, მოდიხარ?
ვანიჩკა აღარ მპასუხობს, პარკს წითელ ბაფთას აცლის, კვერცხს იღებს, პუშკინის ქუჩას მიჰყვება, თან ქალაქის საბჭოს ფანჯრებს თვალს არ აშორებს, სწრა-ფი მოძრაობით განზე ხტება, წინ მისწრებს, ჩქარი ნაბიჯით მიემართება ლენინის ძეგლისკენ, კიბეებს უახ-ლოვდება, სამიოდ ნაბიჯი რჩება და უეცრად, ელ-და-ნაცემივით ბრუნდება უკან, სახით მკერდზე მეჯა-ხე-ბა:
- წავედით, უკვე დევს! - და გავრბივართ
გავრბივართ თავდავიწყებით,
პასკებითა და წითელი კვერცხებით ხელში,
ადრენალინით სავსე,
გვსურს ვიყვიროთ:
კარგია!
კარგია ბავშვობა!
კარგია სოლოლაკი!
წინ, ევროპისკენ!
ვუხვევთ გალაკტიონის ქუჩისკენ, თავს ერთ პატარა ეზოს ვაფარებთ,სულს ვითქვამთ.
- იდო!.. სამი წითელი კვერცხი იდო თაიგულების გვერდით, - ჩურჩულებს ვანიჩკა.
- დავინახე... ვინ დადებდა?
- შენნაირ "იდეინებს" რა გამოლევს? წავიდეთ, კი-ნო დაიწყებოდა.
- მოიცა, სანამ სეფიაშვილი და თვალჭრელიძე ილაქლაქებენ ფილმის წინ, დრო გვაქვს.
ჩემს განუყრელ, რვიანებიანნაქსოვყავისფერსვი-ტერს რეზინის ბოლოს მაღლა ვუწევ და ქამარში გაჩ-რილ სალომეს მეგობრობის დღიურს ვიღებ:
- აჰა, წაიღე, მე უკვე შევავსე. მაგარი სურათები ჩა-უკ-რია, ბლომად ლამაზი დეიდები, გაერთობი კვირა დღეს.
ვანიჩკას თვალები უბრწყინდება.
- სალომე ხომ არ შეგიყვარდა? - გამომცდელად ვაკვირდები.
- არც მიფიქრია.
- ალბათ მომეჩვენა... ისევ იმის "ერთგული" ხარ?
თავს მიქნევს:
- მაგრა გავს ბრიჯიდ ბარდოს, არა? - უციმციმებს თვალები.
- გავს, მაგრამ... რაც არ უნდა იყოს, მასწავლებელია და...
- პრაქტიკანტია, რა მასწავლებელი!
- დღეს რატომ მიუცუცქდი?
- რაღაც სიზმარი უნახავს და გვიყვებოდა: თითქოს, მწყუროდა, წყალი დავლიე და ჭიქაში რომ ჩავიხედე, შიგნით ერთი ციცქნა ლოკოკინა იჯდაო. ვუთხარი, მე ვარ თქვენი ლოკოკინა-მეთქი.
- გარეკე?.. დაიკარგე აქედან!
ვანიჩკა მაჩაბლისკენ უხვევს, მე მახარაძისკენ ავ-დივარ - ის დღე იქ იწურება, თუმცა მას შემდეგ, ვინ მოთვლის, რამდენჯერ ვხვდებით ან ვემშვიდობებით ერთმანეთს სოლოლაკის ქუჩებში.
- 4 -
თითოეული ახალი დღე ჩუმ-ჩუმად გაპარებთ ცვლილებებს - საათის ისრების მოძრაობასავით შე-უმჩნევლად. ერთ მშვენიერ დღეს კი უკან მიიხედავთ და აღმოაჩენთ, რომ ჩემსავით ქიშმიშიან ამბებში დარჩენილი მეგობრები თქვენი შვილების ტოლები არი-ან. თუმცა, დრო არც იქ შეყოვნდება.
გაზაფხული სოლოლაკს ძველებურად უხდება; ქუჩებს სახელები გამოუცვალეს, მაგრამ გალაკტიონი, ლერმონტოვი და მაჩაბელი უცვლელი დარჩა - კარ-გი ადამიანების სახელებს ქუჩებს ვერ ართმევენ; ლე-ნინის ძეგლს კი, რაც ხუთიოდ წელიწადში უყვეს, რა მოსატანია იმასთან დანტისტი მიკას საქციელი, ან წი-თელი კვერცხების ამბავი!
სოლოლაკის კინო აღარ არსებობს, აღარც მუნ-ჯო აშინებს პატარებს, აღარც ახლად მოხალული მზე-სუმზირის სუნი ამოდის, ხაილათის სარდაფიდან, ძია ვილი ისევ ყვება ქიშმიშიანებს და ასეთ დროს მეც ამიტანს ხოლ-მე სურვილი, ცოტა ხნით უკან მოგახედოთ, გაგახ-სენოთ ჩემთან დარჩენილი დღეები, კიდევ ერთხელ გაგატაროთ ჩვენი უბნის ქუჩებში:
მივყვები აღმართს ჩემი სახლისკენ,
თითოეულ წამში,
თითოეულ ნაბიჯში
ვცდილობ,
შევიგრძნო გაზაფხულის სურნელი,
ჯიბეში მზესუმზირას ორ მარცვალს ვპოულობ,
ვაკნაწუნებ,
არაფერზე ვფიქრობ,
ლაღი ვარ,
ხვალ ხომ კვირაა -
- არსად მეჩქარება.
ხვალ კვირაა -
- აღდგომა თენდება!
ეს ამბავი მაშინ მოხდა, აღდგომა ცხრა მაისს რომ დაემთხვა. არ მახსოვს რომელი წელი იდგა, მაგრამ არსებობდა სსრკ, კომკავშირი, შაბათობით ვსწავლობდით, თავისუფლების მოედანს შადრევნის მაგივრად ლენინის ძეგლი გვიმშვენებდა, საკათედრო ტაძარი კი სიონი გახლდათ. არ გვქონდა მობილურები, ინტერნეტი, არც პირსინგებს იკეთებდნენ ჩვენი თა-ნაკლასელი გოგონები - ყოველივე ეს რომ გაჩნდა, მე ცოცხალი აღარ ვიყავი, მაგრამ ამის შესახებ არ გვინდა, თორემ მოვიწყენთ.
- 1 -
შაბათია, ვანიჩკას ველოდები, ყავისფერი სვი-ტე-რი გადავიცვი, მკერდზე სქლად ნაქსოვი რვიანე-ბით გაწყობილი, დასველებული თმა გვერდზე გადა-ვი-ვარცხნე, ერთმანეთზე მიტყუპებული თითებით და-ვიტკეპნე და ისიც მოვიდა.
- შენ რა, თავს იგდებ, ბიჭი? - შემომიტია, - სულ ეგ სვიტერი უნდა გეცვას? გაიხადე რა, გელუშ, მსოფლიო მოგივლია და მაგის მეტი აღარაფერი გაქვს?
მკაცრ მზერას ვესვრი, შუბლსაც ვიჭმუხნი, თუმ-ცა მალევე მივარდება სიცილი, ჩემს განუყრელ, რვიანე-ბიან-ნაქსოვყავისფერსვიტერს რეზინის ბოლოს ქვეშ ვუ-კეცავ, მხრებში ვიშლები, კისერს ვიგრძელებ - თავს ვიწონებ
და ვეშვებით:
ვეშვებით ჯერ ჩემი სადარბაზოს კიბეებზე -
სოლოლაკურ დაგრეხილ კიბეებზე.
ვეშვებით მერე მახარაძიდან ლერმონტოვზე,
სოლოლაკის კინოსთან მუნჯო გვხვდება:
იმანჭება,
თავს გვერდით ხრის,
ენას გვიყოფს,
იცინის.
ჩვენ კაცურ სალამს ვაძლევთ,
იმას უკვირს, რა ეტაკათო?
ფიქრობს ალბათ,
თორემ მუნჯო რისი მთქმელია
და თავადაც სერიოზული ხდება.
სოლოლაკი გაზაფხულს იხდენს, გულებს გვილაღებს, ამაღამ აღდგომა თენდება, ცხრა მაისს ემთხვევა - გვერჩივნა შაბათს დამთხვეოდა ფაშიზმზე გამარჯვების ზეიმი - ერთი დღით მეტს დაგვასვენებდნენ სკოლაში, მაგრამ მაჩაბელზე გასულებს ეგ აღარ გვადარდებს - ხაილათის ახლად მოხალული მზესუმზირის მაცდურ სურნელი გვაბრუებს
და ვეშვებით:
ვეშვებით ახლა სარდაფში,
ქურთისტანელ ხაილათთან:
ბევრი იუბქა აცვია,
ბევრი ნინუჟნი რვეულები მოუთანოს,
ქულოქები დაამზადოს,
სემიჩქა მოუხალოს,
ზააალან დიიიდ ჩიქით ამოუღოს,
ქულოქში ჩაყაროს:
- ერთი ჩიქაც ფეშქაშ იყოს!
ხაილათის სარდაფიდან ამოსულებს, ბუკლეს ფუ-რაშ-კაში გამოწყობილი ძია ვილი გვეფეთება და ცხელ-ცხელი მარცვლებით ვუმასპინძლდებით.
- სემიჩკა? ოო, ცავატანეეემ... კარგია, კარგიიი...
- ვილი ძია, ხომ არ იცი, მუნჯო რამ დაამუნჯა?
- ვაჰ, გელუშ, ეგა რო მუნჯი იყო, არ იცოდი აქამ-დე შენა?
- როგორ არა, ძია ვილი, ვა-აბშე გეკითხები რა-ა!
- ააა?.. პა ბალშომუ ხო-ომ?.. რასკაჟუ რა!
ზნაჩიიიტ:
ტიფლისში ტოლკო ერთი მაშინა დადიოდა -
- ემ-ადინი!
მაშინ მუნჯო ბავშვი იყო.
ერთ დღესა, მაჩაბელზე თამაშობდააა,
ემ-ადინი მაჩაბელზე შამაუხვია,
მუნჯო დააფეთააა, მა-ა -
პირველად დაინახა მანქანა, იასნია, დაფეთდებოდა!
მაჩაბელზე ლეტაიუში ტარელკა რო დაგეჩითოთ,
ბიჭებო, არ დაფეთდებით?
ჰოდა მუნჯოც დაფეთდააა,
ადგილიდან ვერ გაინძრააა,
ემ-ადინიც დაეჯახა!
ერთი თვე ლოგინში იწვა:
აგონია, სიცხე, კაშმარები, რამე.
ა, კაგდა აჩნულსა, ნემოი სტალ -
მუნჯო გახდა, რა!
- ქალაქში მარტო ერთი მანქანა დადიოდა? - არ სჯერა ვანიჩკას. ძია ვილი კი ამაყია, თამამად იღებს ხაილათის "ქულოქიდან" მზესუმზირას.
- შენ გახსოვს ეგა, ვილი ძია?
- მახსომს? მა რა და ეგეთი ქიშმიშიანები მახსომს?.. ეეე, ბიჭები, ჯიგრებიიი!.. აი, აქა, ამ სახლში არამიანცი ცხოვრობდა - ოქროს კაცი! ავად თუ გახდებოდააა, მაჩაბელზე თივას მაიტანდნენ, დაყრიდნენ, აკურატნათ დააფენდნენ. იცი რათა? ფაეტონების და ცხენების ხმამ არ შააწუხოს დიდი არამიანციო!
მაჩაბლიდან კიროვზე გასულები, ლენინის მოედ-ნისკენ ვეშვებით. ძია ვილი არ ცხრება:
- არამიანცის ბიჭი, დანტისტი მიკა გაგიგიათ? იცით, რასა შვებოდა ეგა ლენინის ძეგლთანა?
- ლენინის ძეგლთან? - ღელავს ვანიჩკა.
- ვა, არ იცით, ტო?!
- რას ჩადიოდა, თქვი? - ვღელავ მეც.
- ოოო... ეგა დიდი სეკრეტია, ვერ გეტყვით!
- ჰაა-ა! - ვღელავთ ორივე.
- არ გამყიდით მა-აშ?.. რო დაითვრებოდააა... ილიჩს ჩააკითხამდა - პამიატნიკს რა, იასნია! ამაიღებდა, ჩვენ რო ვიცით იმასა, ერთს გემოზე გაააუშვებდა და ბოლშევიკებზე ჯავრებსაც იმ წყალს გააყოლებდააა... მაშ, მაშ, ილიჩის მზემ! - ძია ვილი ლენინს ძეგლისკენ იცქირება, ბუკლეს ფურაჟკას მოწიწებით იხდის, - აბა ჩაო! - მერე ჩვენ გვეუბნება და გალაკტიონის ქუჩაზე უხვევს, - არ გამყიდოთ, ჟიგრებო! - ზურგშექცეული გვიქნევს ხელს.
- კაი, ტოოო... არა მჯერა!
რა თქმა უნდა, არც ერთს არ გვჯერა! და სა-ერთოდ, რა დროს ამის დაჯერებაა?! - ერთმანეთს გა-მომცდელად ვაკვირდებით და რა აღარ ტრიალებს ჩვენს თავსა და გულში.
კერძოდ კი აი, რა:
გაზაფხული შემოვიდა,
აღდგომა თენდება,
რაიხსტაგზე დროშა აფრიალდა-მეთქი
(ამდენი და ამდენი წლის წინ, ამ დღის სწორებზე),
ხომ მოგახსენეთ?
მთავარი კი არ მითქვამს:
კომკავშირში შევდივართ -
- ჩვენს ასაკში პიონერობა აღარ შეგვეფერება!
გარდა ამისა:
ცეკვის ანსამბლიდან ევროტურში გამგზავრება გვინდა -
- კომკავშირის მანდატის გარეშე კი ევროპაზე ვერც ვიოცნებებთ!
გესმით ახლა ჩვენი აღშფოთება?
გვინდა ეხლა ჩვენ ლენინზე ეგეთების მოსმენა,
ძია ვილი, რომ კადრულობს?
მაინც შემომიჩნდა ავი ზრახვა და გავხევდი.
- ჰააა, რას მიაჩერდი, გელუშ, პამიატნიკს, ზედმეტი წყალი გაწუხებს?
- მაგარი აზრი მომივიდა!
- გილოცავ, მაგრამ ვაგვიანებთ, ის გოგო გველოდება, პასკები გაცივდება...
- რა დროს პასკაა, თუ ძმა ხარ, მაგარი აზრი მომივიდა-მეთქი!
- სიარული და ფიქრი ერთად გიჭირს?
- ვანიიიჩ, მე და შენ ამაღა-ამ...
- ამაღამ მე და შენ, გელუ-უშ, ბაბეტას ჩავეხუტებით.
- ბაბეტას?
- ჰო, ამაღამ "ილუზიონშია" "ბაბეტა მიდის ომში."
- "ილუზიონიც" ამაღამაა, არა? კააარგია! მაშინ, ვანიიიჩ!.. ვანიჩ, მე და შენ ამაღააამ, უფრო სწორად, მე, შენ და ბაბეტა ამაღააამ ლენინს, იასნია პამიატნიკს, წითელ კვერცხებს დავუგორებთ!
- ბაბეტაც?
- 2 -
ვერცხლის ქუჩაზე მშვიდად მივყვები ვანიჩკას უკან - ჩემი დაჟინებული თხოვნის შემდეგ დეტალურად განვიხილეთ ოპერაცია "ვანო-გელა-ბაბეტა" ლესე-ლიძე-დადიანის კუთხეში, ელექტრომაღაზიის წინ.
იმ გოგოს კი
(ვისთანაც მივიჩქარით),
უცნაური სახელი ჰქვია.
ყველას ხომ:
ქეთინო,
ხათუნა,
თინიკო,
მარინე.
იმას კი სალომე!
მეორე სალომეს მაშინ სად იპოვიდით,
თავად სალომეს ბებიის გარდა.
ქალბატონი სალომე თავადის ქალი გახლდათ და უგემრიელეს პასკებს აცხობდა. სალომე კი ჩვენი კლა-სის კომკავშირის მდივანი და სკოლის კომკავშირის მდივ-ნის უახლოესი დაქალი იყო. ასე რომ, მასთან კარ-გი დამოკიდებულება, ძალიან გვჭირდებოდა. არც ვაკ-ლებდით მონდომებას - ვანიჩკამ შეიტყო სალომეს ბე-ბიის ლეგენდარული პასკების ამბავი და გუშინ დიდი დასვენების თხუთმეტი წუთის განმავლობაში თავი არ დაუზოგავს:
- ისე მიყვარს პასკააა... მაგრამ დადიანის ქუ-ჩის კუთხეში, პურის მაღაზიაში ნაყიდის მეტი არ მღირ-სე-ბია ჯერ... ეჰ, ერთი კარგი პასკა გამასინჯა და მერე თუნდაც მომკლა...
- არც მე ვიტყოდი ქალბატონი სალომეს გამომცხვარ პასკაზე ურს, ჩემო სალო, - მხარი ავუბი ვანიჩკას.
- ხვალ საღამოს მესტუმრეთ, თან კარგი გვარები მო-იფიქრეთ თქვენთვის, ბებიაჩემის კეთილგანწყობა რომ დაიმსახუროთ, - დაგვყაბულდა სალომე.
***
რატომ ელავს გუუულში...
კომკავშირის ფეეერი...
სიმღერ-სიმღერით შევიძინეთ ტიტები, ჩვენ-ჩვენი გვარები გავიმეორეთ, მაღაზიის ვიტრინებში კბილები შევითვალიერეთ, ხაილათის მზესუმზირის ნაჭუჭები მოვიცილეთ, ცისფრად შეღებილ ხის რიკულებიანი კიბეებზე ავირბინეთ და დავაკაკუნეთ.
რა სურნელი იდგა! - ისეთ პასკას, მართლაც არსად აცხობდნენ მაშინ. სურნელს ქართული სიმღერის ხმე-ბი გამოჰყვა. სალომემ, ყვავილები ბებიაჩემს მიარ-თვი-თო, გვირჩია და მისაღებ ოთახში შეგვიძღვა.
სუფრა გაეშალათ. სალომეს მამა, ბატონი ზევახი, დევგმირებივით ძმაკაცებთან ერთად მღეროდა. სიმ-ღერ-სიმღერით გამოემართნენ ჩვენკენაც, ლოდებივით ხელები მხრებზე დაგვადეს და სუფრასთან დაგვსხეს.
- ეგ ყვავილები, გენაცვალეთ, აქედან ლენინის ძეგ-ლთან თუ მიგაქვთ, ცოტა ხანს გვათხოეთ და ლარ-ნაკ-ში შეგინახავთ, - დაასრულა სიმღერა მასპინ-ძელ-მა.
- არა, ბატონო ზევახ, ეს ქალბატონი სალომეს-თვი-საა, - მოვეგე გონს.
- გაიხარე გენაცვალე, - წამოდგა ქალბატონი სა-ლო-მე, ვერცხლის პორტსიგარი როიალზე დადო, ყვა-ვი-ლები გამომართვა და - რა გვარის ბიჭი ხარ? - არ დააყოვნა.
- დადიანი გახლავართ, - ვუპასუხე და გავწითლდი, ეს ხომ ვანიჩკას გვარი უნდა ყოფილიყო. გავხედე - თა--ვადიშვილივით იჯდა, ხელის გულით მუხლის თავ-ზე დაყ-რდნობილი. ვიგრძენი, როგორ ქირქილებდა გულ-ში. მხრებ-ში გავიმართე და ჩემს განუყრელ, რვი-ანე-ბიან-ნაქ-სოვ-ყავისფერსვიტერს რეზინის ბოლო ქვეშ შე--ვუ--კეცე.
- ბიძიკოებო, თავადიშვილები ბრძანდებით, კარ-გია, მაგრააამ... ერთი უხერხული შეკითხვა მაქვს თქვენ-თან, კომკავშირლები თუ ხართ? - ფეხზე წამოგ-ვიდგა მასპინძელი.
- არა! - განაცხადა ვანიჩკამ და ის იყო, უნდა და-ემატებინა ჯერ არაო...
- აი, ხალხი! - გაებადრა სახე სალომეს მამას, - აგაშენათ ღმერთმა! ძლივს არ გვესტუმრნენ წესიერი ახალგახზრდები სახლში? ჰო და... რახან აქამდე ასე პატიოსნად მოგიღწევიათ, მადლი ჰქმენით - აღარ გაბ-რიყვდეთ. აგერ მე და ჩემი ძმები, არც პარტიულები ვართ, არც კომკავშირლები ვყოფილვართ, პირადად მე, პიონერიც კი სულ ხუთი წუთით გახლდით - ელ-ვისებურად გამრიცხეს, როგორც კი პიონერთა რიგებში შესვლის სადღესასწაულო ზეიმის მიწურულს ტვისტი ვიცეკვე სკოლის როიალზე...
- Ладно, мальчик, что за разговоры? - არაჩვეულებ-რივი ოსტატობით გაიღიმა ქალბატონმა სალომემ.
- Мама, не возрაжай! - ხომ ხედავთ, მტრები მყავს სახ--ლში, აგერ ასეთი კარგი გოგო გამიკომუნისტეს, მე-და--ლო-სანია და, საქმეს სჭირდებაო, მაჯერებენ. რა ვქნა?..
აქ დევგმირებივით მეგობრებმა რაღაც ანიშნეს, მეგობრული ხელი მხარზე გადახვიეს და სასაუბრო თე-მა შეიცვალა - როგორც ჩანს, ზომაზე მეტი გაოცე-ბა გვეხატა სახეზე.
სალომე კი გვიღიმის -
- გვიღიმის სხვათა შორის, შორიდან.
თითქოს:
ეს ყველაფერი მას არ ეხება,
მის სახლში არ ხდება,
ზეგ, კომკავშირლის სამკერდე ნიშნით
კომკავშირის წესდებას ჩაიბარებს,
მკაცრად შეგვაფასებს და:
შესაძლოა ვიფიქროთ,
ვიფიქროთ კი არა - დავიჯეროთ,
რომ ეს ყველაფერი გვესიზმრა!
გვესიზმრა ისიც, რომ მისი ოჯახის წევრები:
ლიტანიობაზე დადიან სიონში,
პასკასა და კვერცხებს აკურთხებინებენ
და მხოლოდ მერე იხსნილებენ მარხვას!
საკმაოდ გვიან წამოვიშალეთ სუფრიდან, ჩვენი კუთ-ვნილი პასკები წითელ კვერცხებთან ერთად პარკებში ჩააწყვეს, წითელი ბაფთებით შეკრეს, ტკბილად მიირ-თვითო, დაგვლოცეს და, ზევახს ყურადრებას ნუ მიაქ-ცევთ, ნასვამიაო, გაგვაფრთხილეს.
- ჩვენთან ერთად ხომ არ წამოხვალთ ტაძარში? - შემოგვთავაზა დამშვიდობებისას მასპინძელმა.
- არა, ბიძია ზევახ... გვეჩქარება.
- "ილუზიონი" გექნებათ საყურებელი.
- ოოო... დღეს "ბაბეტა მიდის ომში" გადის! - გა-ხალისდნენ დევგმირებივით ძმაკაცები.
- გახსოვს, ზევახ, პირველად რომ ვნახეთ ბაბე-ტა?!
- კი, სიცხემ ამიწია იმ ღამით, არა, დედა? - თვა-ლები გაუბრწყინდა ბატონ ზევახს.
- შენ სულ სიცხეს გაძლევდა ლამაზ ქალებზე, - ჩვეული ოსტატობით გაგვიღიმა ქალბატონმა სალომემ და დავეშვით - დავეშვით ცისფრად შეღებილ ხის რი-კუ-ლებიან კიბეებზე. სალო სადარბაზომდე გამოგ-ვყვა, შემსუბუქებული სიმკაცრით შეგვახსენა, რომ ორ-შა-ბათს კომკავშირის წესდებას ჩაიბარებდა ჩვენ-გან და მხოლოდ მას შემდეგ წარადგენდა ჩვენს კანდი-და-ტუ-რებს სკოლის კომკავშირის საბჭოს კრებაზე.
- 3 -
ლესელიძის ქუჩიდან უამრავი ხალხი ეშვება სი-ონის-კენ - მართლმორწმუნე თუ კომკავშირის აქტი-ვის--ტი (სათანადოდ რომ უნდა დაზვერონ, ვინ არჩია ბრი-ჟიტ ბარდოს ყურებას სააღდგომო ლიტანიაზე დას--წრება). ჩვენ კი ლესელიძის ქუჩიდან ლენინის მო-ედან-ზე ავდივართ.
ავდივართ ნელა,
წინ, რა თქმა უნდა, ვანიჩკა მიმიძღვის.
მუდამ ასე დავდივართ:
აღმართზე - წინ ის, უკან მე,
დაღმართზე - პირიქით.
ამ ხერხით სიმაღლის ზღვარს ვსპობთ,
უფრო სწორად ვანიჩკა სპობს,
თან მუდამ მსაყვედურობს:
დაუნდობლად მიდიხარ სიმაღლეშიო!
პასკების პარკზე წითელი ბაფთა შეუხსნია,
ხარბად შეისუნთქავს მათ არომატს
და კმაყოფილი სახით გადმომხედავს ხოლმე:
- შეავსე, გელუშ, სალომეს მეგობრობის დღიური?
- თითქმის.
- ხვალ მომეცი, ორშაბათამდე მეც მინდა მოვას-წრო...
- ჰო-ჰო, რა მონდომებულია "დადიანის ბიჭი!" გი-ნახავთ სადმე კომკავშირის რიგებითვის ასე თავ-გამოდებული კაცი?
- ეგ რაღა შუაშია? - არ ტყდება ვანიჩკა, - ბოლოს და ბოლოს სალომე ჩვენი კლასელია. მეგობრობის დღიური ყველას შევუვსე, მაგან რა დამიშავა?
- არც არფერი, ვანიჩკა, არც არაფერი! - ვამხნევებ.
მეგობრობის დღიურები მოდაშია:
ჩააკრავენ გოგონები სიმწრით ნაშოვნ მსახიობების შავ-თეთრ ფოტოებს,
დასვამენ ათიოდე ტრადიციულ შეკითხვას,
როგორებიცაა:
როდის და რა მიზნით გამიცანი?
როგორი გოგონები მოგწონს?
გყავს თუ არა შეყვარებული?
გიკოცნია მისთვის?
გწამს თუ არა ბიჭსა და გოგოს შორის მეგობრობის?
და ა.შ.
მაგრამ...
სალომეს დღიურები განსაკუთრებულია:
ფოტოები, როგორც წესი, "ფილმშპიგელიდან,"
შეკითხვები კი,
როგორც ჩვენ ვეძახით - "იდეინები:"
რომელ საუკუნეში ისურვებდით ცხოვრებას?
რატომ ანათებს და არ ათბობს მთვარე?
- მაგ კითხვაზე რა უპასუხე, გელუშ?
- დავუწერე, ჯობდა შენს მშობლებს შენს მაგივრად ლუნახოდი გაეკეთებინათ, მაგას მაინც გავიგებდით-მეთქი.
- ორიგინალური პასუხია, - ცალყბად მიღიმის ვა--ნიჩ-კა, თუმცა სურს დამარიგოს, რომ ამ ეტაპ-ზე, აჯო--ბებდა ასეთი ოხუნჯობებისაგან თავი შემე-კა-ვებინა, მაგრამ არ მსაყვედურობს, ვინაიდან მთა-ვა-რი სათქმელი წინ უდევს, - გელუშ, მოდი, შევეშვათ ლე-ნინს, რა დროს კვერცხების დაგორებაა! ამით ვის რას დავუმტკიცებთ?! იმ არამიანცის კიდევ მესმის, მთელი ქონება წაართვეს ბოლშევიკებმა და ბოღმაზე იყო. ჩვენ რა დაგვიშავეს, რო-ო? პირიქით, კომკავშირის რი-გები ჩემთვის და შენთვის, კაი ქართულის მო-ცეკ-ვა-ვე ბიჭებისთვის, არის ხიდი ევროპისკენ - ვი-მოგ-ზა-ურებთ, გავახარებთ თვალსა და გულს - კომკავ-შირის მდივნები კი არ გავხდებით...
- პრინციპის საქმეა!
- რა პრინციპის ძმაო, ვიღასა აქვს დღეს პრინ-ციპები? ვერ ხედავ, ეგ შენი სალომეც ვერ ყოფილა მთლად რიგიანი კომკავშირელი, მედალი აქვს ასაღები, თორემ...
- ივანუშკა ხარ, ივანე კი არა!
- გაგვიგებენ და ყველაფერს დავემშვიდობებით!
- წადი, თუ ძმა ხარ, პასკა ჭამე სახლში, სალოს დღიური შეუვსე და ბაბეტას უყურე. მე რაც ჩავიფიქრე უნდა შევასრულო. რა გგონია, მოფსმაზე მეტი დრო უნდა მაგას? გადადი, დადე, გამოდი და მორჩა!
- გადადიდადეგადმოდი არა? კი-ი! გადადიდა-დე-გად-მოდის მერე ნახავ, კუზმიჩა "ზარია ვასტოკაში," რომ გამოგვჭიმავს!
კუზმიჩა - ჩვენი სამხედროს მასწავლებლი:
კვირაში ორჯერ, დილის რვის ნახევარზე,
გვამწკრივებს ორ პარალელურ ხაზზე,
რათა ერთხმად ვუსურვოთ ჯანმრთელობა:
- Здравия желаем, товарищ подполковник!
კვირაში ორჯერ ცდილობს დაგვაშინოს
სამი მომაკვდინებელი მუქარით:
Кувалдой изобью!
Отца вызову!
В «Заря Востока» про вас напишу!
- ჯიგარი ყოფილა ეგ არამიანცი, თუმცა, მიკვირს, როგორ არ დაიჭირეს ან რატომ პატიობდნენ?
- ეტყობა იმდენი დააწერეს მამამისს, ეგ აღარ ანაღ-ვლებდათ, აი ჩვენ კი...
- თავიანთი ბელადის შეურცხყოფასაც იტანდნენ?
- იტანდნენ, იტანდნენ, აი ჩვენ კი...
- ჩვენ ცუდს არაფერს ვიზამთ. დიდი ამბავი, ამ გაჭირვებულს ორი წითელი კვერცხი დავუგდოთ.
- ვინ არი, ბიჭო, გაჭირვებული, მაგის ძეგლების ტე-ვა აღარ არი ესესერში!
ლესელიძის აღმართი გაილია, ლენინის ძეგლი გა-მოჩნდა, მოედანზე კაციშვილი არ ჭაჭანებს, ღია ფან-ჯრებიდან ისმის მელოდია კინოფილმ "ცის ქუ-ხილიდან," რაც "ილუზიონის" დაწყებას გვამცნობს. ვანიჩკა იბღვირება, ამ დროისათვის ტელევიზორის წინ ქალბატონი სალომეს გამომცხვარი პასკის მირთმევა ჰქონდა დაგეგმილი.
- ახლა კარგი დროა ოპერაცია "ვანო-გელა-ბა-ბე-ტასათვის!" აი, რაში გვარგია ბრიჯიდ ბარდო, შენ კი ეჭვი გეპარებოდა, როგორ დაგვეხმარებაო - ყვე-ლანი ეკრანებთან სხედან, ლენინის ძეგლისთვის არა-ვის სცა-ლია!
- შენ რა კაი გამოცდილივით ლაპარაკობ?
- ლაპარაკის დრო აღარა მაქვს! ჰა, მოდიხარ?
ვანიჩკა აღარ მპასუხობს, პარკს წითელ ბაფთას აცლის, კვერცხს იღებს, პუშკინის ქუჩას მიჰყვება, თან ქალაქის საბჭოს ფანჯრებს თვალს არ აშორებს, სწრა-ფი მოძრაობით განზე ხტება, წინ მისწრებს, ჩქარი ნაბიჯით მიემართება ლენინის ძეგლისკენ, კიბეებს უახ-ლოვდება, სამიოდ ნაბიჯი რჩება და უეცრად, ელ-და-ნაცემივით ბრუნდება უკან, სახით მკერდზე მეჯა-ხე-ბა:
- წავედით, უკვე დევს! - და გავრბივართ
გავრბივართ თავდავიწყებით,
პასკებითა და წითელი კვერცხებით ხელში,
ადრენალინით სავსე,
გვსურს ვიყვიროთ:
კარგია!
კარგია ბავშვობა!
კარგია სოლოლაკი!
წინ, ევროპისკენ!
ვუხვევთ გალაკტიონის ქუჩისკენ, თავს ერთ პატარა ეზოს ვაფარებთ,სულს ვითქვამთ.
- იდო!.. სამი წითელი კვერცხი იდო თაიგულების გვერდით, - ჩურჩულებს ვანიჩკა.
- დავინახე... ვინ დადებდა?
- შენნაირ "იდეინებს" რა გამოლევს? წავიდეთ, კი-ნო დაიწყებოდა.
- მოიცა, სანამ სეფიაშვილი და თვალჭრელიძე ილაქლაქებენ ფილმის წინ, დრო გვაქვს.
ჩემს განუყრელ, რვიანებიანნაქსოვყავისფერსვი-ტერს რეზინის ბოლოს მაღლა ვუწევ და ქამარში გაჩ-რილ სალომეს მეგობრობის დღიურს ვიღებ:
- აჰა, წაიღე, მე უკვე შევავსე. მაგარი სურათები ჩა-უკ-რია, ბლომად ლამაზი დეიდები, გაერთობი კვირა დღეს.
ვანიჩკას თვალები უბრწყინდება.
- სალომე ხომ არ შეგიყვარდა? - გამომცდელად ვაკვირდები.
- არც მიფიქრია.
- ალბათ მომეჩვენა... ისევ იმის "ერთგული" ხარ?
თავს მიქნევს:
- მაგრა გავს ბრიჯიდ ბარდოს, არა? - უციმციმებს თვალები.
- გავს, მაგრამ... რაც არ უნდა იყოს, მასწავლებელია და...
- პრაქტიკანტია, რა მასწავლებელი!
- დღეს რატომ მიუცუცქდი?
- რაღაც სიზმარი უნახავს და გვიყვებოდა: თითქოს, მწყუროდა, წყალი დავლიე და ჭიქაში რომ ჩავიხედე, შიგნით ერთი ციცქნა ლოკოკინა იჯდაო. ვუთხარი, მე ვარ თქვენი ლოკოკინა-მეთქი.
- გარეკე?.. დაიკარგე აქედან!
ვანიჩკა მაჩაბლისკენ უხვევს, მე მახარაძისკენ ავ-დივარ - ის დღე იქ იწურება, თუმცა მას შემდეგ, ვინ მოთვლის, რამდენჯერ ვხვდებით ან ვემშვიდობებით ერთმანეთს სოლოლაკის ქუჩებში.
- 4 -
თითოეული ახალი დღე ჩუმ-ჩუმად გაპარებთ ცვლილებებს - საათის ისრების მოძრაობასავით შე-უმჩნევლად. ერთ მშვენიერ დღეს კი უკან მიიხედავთ და აღმოაჩენთ, რომ ჩემსავით ქიშმიშიან ამბებში დარჩენილი მეგობრები თქვენი შვილების ტოლები არი-ან. თუმცა, დრო არც იქ შეყოვნდება.
გაზაფხული სოლოლაკს ძველებურად უხდება; ქუჩებს სახელები გამოუცვალეს, მაგრამ გალაკტიონი, ლერმონტოვი და მაჩაბელი უცვლელი დარჩა - კარ-გი ადამიანების სახელებს ქუჩებს ვერ ართმევენ; ლე-ნინის ძეგლს კი, რაც ხუთიოდ წელიწადში უყვეს, რა მოსატანია იმასთან დანტისტი მიკას საქციელი, ან წი-თელი კვერცხების ამბავი!
სოლოლაკის კინო აღარ არსებობს, აღარც მუნ-ჯო აშინებს პატარებს, აღარც ახლად მოხალული მზე-სუმზირის სუნი ამოდის, ხაილათის სარდაფიდან, ძია ვილი ისევ ყვება ქიშმიშიანებს და ასეთ დროს მეც ამიტანს ხოლ-მე სურვილი, ცოტა ხნით უკან მოგახედოთ, გაგახ-სენოთ ჩემთან დარჩენილი დღეები, კიდევ ერთხელ გაგატაროთ ჩვენი უბნის ქუჩებში:
მივყვები აღმართს ჩემი სახლისკენ,
თითოეულ წამში,
თითოეულ ნაბიჯში
ვცდილობ,
შევიგრძნო გაზაფხულის სურნელი,
ჯიბეში მზესუმზირას ორ მარცვალს ვპოულობ,
ვაკნაწუნებ,
არაფერზე ვფიქრობ,
ლაღი ვარ,
ხვალ ხომ კვირაა -
- არსად მეჩქარება.
ხვალ კვირაა -
- აღდგომა თენდება!