meliqishvili zaza chemtvis daxocili xarebi
ახლა მივდივარ-მეთქი და ყურმილი დავუკიდე. საშინელი იდიოტია. სულ მთლად გალოთდა, გაჭაღარავებული თმა სასაცილოდ გასცვივდა. ორი დღის წინ დამირეკა და მითხრა, ინფექციურში წადი და შიდსზე ანალიზი აიღეო. ძვირი არ არის, თუ ფული არა გაქვს, ჩემთან შემოიარე, მე მოგცემო.
«დელისიდან» ფეხით ჩავედი. საზიზღრად კარგი ამინდი იყო. სულ ფეხებზე ეკიდა ყველას, მე სად მივდიოდი და რატომ. ვიცოდი, რომ ვენიდან ამიღებდნენ და ყველაზე მეტად ეს მაშინებდა. ვენაში უბრალოდ კი არ გამიკეთებენ ნემსს - დიდხანს მწოვენ სისხლს. ჯანდაბა! ხომ არ აჯობებს, სახლში გავბრუნდე? ტვინს გამიბურღავს, გადამაყოლებს, ანალიზი რატომ არ გაიკეთეო.
ცხელა. თუმცა, უკვე სექტემბერია. ფეხები საშინლად გამიოფლიანდა. ქუჩაში ისეთი მოძრაობაა, გადასვლა შეუძლებელია. მიწისქვეშაში ჩავდივარ და უცებ ცხვირწინ მიდგას. ჩემზე ბევრად უფროსი იქნება, 40 წლამდე. მხოლოდ გამიღიმა და მეტი არაფერი. ხელები ჯიბეებში ეწყო. ინფექციურ საავადმყოფომდე მივაღწიე. ეზოში ფიჭვები ყვავიან. ეს სეზონი სურამში ან ბორჯომში ძალიან კარგი იქნებოდა. ფილტვებისთვის სასარგებლოა ფიჭვების ყვავილობა. ადრე ძალიან ვცდილობდი, ფიჭვის ყვავილები მეპოვნა. ჩემი აზრით, რომელიმე უდღეურ მინდვრის ყვავილს უნდა მგვანებოდა. აუცილებლად თეთრი უნდა ყოფილიყო და არც ისე დიდი. სანამ ფიჭვზე არ აძვრებოდი, ვერ დაინახავდი, წიწვებში იქნებოდა ჩამალული. «შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი» უნდა მოვძებნო. ღმერთმა იცის, სად ჯანდაბაშია. ინფექციურის ეზოში უამრავი შენობა დგას, მიდი და ეძებე. ჯერ შოკოლადს ვიყიდი. გამაფრთხილა, ვენიდან სისხლს რომ აგიღებენ, აუცილებლად შოკოლადი უნდა შეჭამო, თორემ თავბრუ დაგეხვევა და შეიძლება გული წაგივიდესო. თეთრ ჯიხურში ვიყიდი შოკოლადს. «ჰემატოგენი» არ ექნებათ, ბავშვობაში მიყვარდა. ერთხელ ეკამ, ჩემმა კლასელმა მითხრა, ხარის სისხლისგან აკეთებენო. წარმოვიდგინე, როგორ იცლება სისხლისგან ხარი, დაახლოებით როგორც კორიდაზე; ვიღაც თეთრხალათიანები მორბიან და ვედროებს უხვედრებენ მოწანწკარე სისხლს. არცერთი წვეთი არ უნდა დაიკარგოს, თორემ ჰემატოგენი გემრიელი არ გამოვა. გული მერევა. კიდევ კარგი, ჩვეულებრივ შოკოლადს ხარის სისხლისგან არ აკეთებენ.
- შოკოლადი რა ღირს?
- რომელი, შვილო? - ეჭვის თვალით მიყურებს, ეტყობა, ხვდება, რისთვის მინდა და ვეცოდები. ხედავს, როგორ ამიწევენ პერანგის სახელოს, სპირტიანი ბამბით დამიზელენ მკლავს და შპრიცს ნელა შემიყვანენ ვენაში. სისხლი წითელი იქნება, უფრო მოშავო.
- სულ ერთია.
მაინც? - ახლა დამცინავად მოეღრიცა ტუჩები. რა სასტიკია, რატომ არ მეხმარება? არ ვეცოდები? მთელი დღე ამ ჯიხურში დგას და ვაჭრობს. სახლში ალბათ გვიან ბრუნდება, ქმარიც ეყოლება და ბავშვებიც. მე არ ვეცოდები?
- კაი, აღარ მინდა საერთოდ, - სწრაფი ნაბიჯით ვშორდები და საავადმყოფოს ეზოში შევდივარ.
როგორ გამიკვირდა, ლექციაზე რომ შემოვიდა. ჯიბიდან სიგარეტის კოლოფი ამოიღო და გამოაცხადა:
- ლექციებზე მოვწევ ხოლმე, დროდადრო ფანჯარა გამოვაღოთ გასანიავებლად. წინააღმდეგი ხომ არ არის ვინმე? - სიგარეტის ღერი თითებით დასრისა, პირში ჩაიდო და მოუკიდა, - მე მეოცე საუკუნის ამერიკული ლიტერატურის კურსს წაგიკითხავთ, წლის ბოლოს გექნებათ გამოცდა. ხვალ სავალდებულო წასაკითხი წიგნების სიას ამოგიტანთ, კათედრაზე დამრჩა.... ვისაც გამოცდაზე გასვლა არ უნდა, ყველა წიგნი უნდა ჰქონდეს წაკითხული და ამას გარდა, ორივე სემესტრში თითო მწერალი უნდა ამოირჩიოს. მოკლედ, სემესტრის ბოლოს ნაშრომებს ჩავიბარებ. თუ ჩემი დახმარება დაგჭირდებათ, აგერა ვარ, არსად არ გავრბივარ და გამომიყენეთ.
იქნებ ამ ქალებს ვკითხო? წარმოვიდგინე, რომ მივდივარ და სრულიად ჩვეულებრივად ვეკითხები:
უკაცრავად, ქალბატონო, ხომ ვერ მეტყვით, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი სად არის? - გამოშტერდებიან, ერთ-ერთი ალბათ ლოყაზე შემოირტყამს ხელს და შეჰკივლებს ბებიაჩემივით: "უიმე, შვილო!" რამდენი ფიჭვია ეზოში. პავლოვიდან შემოსულ ბინძურ ჰაერს მაინც ვერ აკავებს. აქ ფიჭვებს რა ააყვავებს. მარტო თეთრი ხალათები ყვავიან. თვალებს თუ ბოლომდე არ დახუჭავ, თეთრხალათიანები გიგანტურ ყვავილებს დაემსგავსებიან. ფიჭვის ყვავილები აუცილებლად პატარა და თითქმის უჩინარი უნდა იყოს. სუნიც თავისებური უნდა ჰქონდეს - როგორიც ფიჭვის კევას აქვს, მომწარო, მაგრამ სასიამოვნო. ერთ-ერთ ძველ შენობას მივუახლოვდი. აივანიც აქვს. რა საჭიროა საავადმყოფოში აივანი? წარმოვიდგინე, მომაკვდავი როგორ ეფიცხება მზეს, მერე საშინელი ხველა აუტყდება და ვირუსებსა და ბაქტერიებს დაფანტავს! თუმცა, იქვე ხომ ფიჭვები დგას, წიწვებზე შერჩება ყველაფერი. ნახველი და ლორწო პატარა ნაფლეთებად დაეფინება წიწვებს, მზეზე აბრჭყვიალდება და მაშინ ხეზე აძრომაც არ დაგჭირდება, ქვემოდანაც დაინახავ მოციმციმე ყვავილებს. პავლოვზე პიკის საათია, ფიჭვები გამონაბოლქვის ნისლში იხრჩობიან.
- ჰემინგუეი ორი რომანის შემდეგ მოკვდა - «ფიესტა» და «მშვიდობით იარაღო». თამამად შეგიძლიათ, სხვა რომანები არც წაიკითხოთ, სულ მეორდება და ნელ-ნელა კვდება, რომანიდან რომანში. «ფიესტას» ფინალში საკუთარ თავს განაჩენი გამოუტანა, ციტატა ზუსტად არ მახსოვს, მაგრამ დაახლოებით ასე ჟღერს: - არადა, ხომ შეიძლებოდა, ყველაფერი სხვანაირად, უკეთესად ყოფილიყო....მართლაც ასე მოხდა. მთელი ცხოვრება ებრძოდა საკუთარ ამბიციებს და ბოლოს დამარცხდა. ალბათ, ძალიან ღრმა და ძლიერი კომპლექსები უშლიდა ხელს, სულ ხაზს უსვამდა, რომ «კვერცხებიანი», ძლიერი კაცი იყო. ნამდვილი მაჩო. ხელთათმანებივით იცვლიდა ცოლებსა და საყვარლებს და მწერლობაშიც იმავე გზით მიდიოდა. ცდილობდა, საკუთარ თავს გაქცეოდა, მაგრამ ერთი და იმავეს ტირაჟირების გარდა ვერაფერი მოახერხა. თქვენს სავალდებულო პროგრამაში პირველი ორი რომანი შევიტანე, დანარჩენს, თუ სურვილი გექნებათ, თვითონ წაიკითხავთ, - რგოლებად ამოუშვა ბოლი და ჩაიცინა. ალბათ, ჰგონია, რომ ვერაფერს მივხვდი. ბერჯესის «ჰემინგუეის ცხოვრებიდან» ამოკრეფილი ფრაზებით შეაკოწიწა ლექცია. სასაცილოა. მეჩვენება, თუ სულ მე მიყურებს?
ახლადგარემონტებულ კორპუსთან ორი ექიმი დგას. მომწვანო ფერის ხალათები აცვიათ. ალბათ ქირურრგები არიან, ხელებზე ეტყობათ. ძალიან ცხელი წყლით რომ დაიბან ან რეზინის ხელთათმანებს რომ მოიხსნი, ისეთი ფერის ხელები აქვთ. ამათთან მივალ.
- უკაცრავად, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი სად არის, ხომ ვერ მეტყვით?
- ამ შენობას მოუარე და მარჯვნივ ეგრევე დაინახავ.
- გმადლობთ!
არაფერს, - დაცინვა მომესმა ხმაში. თითქოს ხედავდნენ, როგორ ვიწექი ჩემს ლექტორთან და თვალსა და ხელსშუა როგორ გადამედო შიდსი. თითქოს თვალებით მეუბნებოდნენ, პრეზერვატივი არ არსებობს შენთვის, ბიძიკო? იარე ახლა და იკეთე ანალიზები! ეგ თუ გიშველისო. სიგარეტსაც განსაკუთრებულად ეწევიან, თითქოს ცდილობენ, თითებით ზედმეტად არ შეეხონ. როგორც მუნდშტუკიანი ქალები 30-იანი წლების ფილმებში. ახალგაზრდა ქირურგები... ალბათ, სულ რაღაც ნახევარი საათის წინ ვიღაცის მუცელში იქექებოდნენ, ახლა კი თავგადადებული ესთეტებივით ფაქიზად ეწევიან სიგარეტს. შიდსის ცენტრს, როგორც იქნა, მივაგენი. ერთიბეწო აბრა აქვთ შესასვლელთან მიკრული. თითქოს იმალებიან, არ უნდათ, რომ ბევრმა დაინახოს, ბევრი მოვიდეს, დატოვოს თავისი სისხლი და მერე რამდენიმე წელიწადში მოკვდეს. პირველი სართული ცარიელია. ავდივარ მეორეზე.
პირველი სემესტრის ბოლოა. ამერიკული ლიტერატურის ჩათვლაზე მივდივარ, ჯეიმს ბოლდუინის «ჯოვანის ოთახი" ავირჩიე თემად. ცოტა არ იყოს, გაუკვირდა. ბევრი ვილაპარაკე, ლიტერატურული ღირებულება ნაკლები აქვს, მაგრამ როგორც სოციალური მოვლენა ძალიან საინტერესოა-მეთქი. სიგარეტი მაგიდაზე დაეფერფლა. ნიჭიერი ბიჭი ხარ. მოდი, ლექციების მერე შევხვდეთ და სამომავლო გეგმებზე ვილაპარაკოთო. ვიცოდი, რაც მინდოდა. უნდა მეჩვენებინა ამ კაცისთვის, რომ მხოლოდ თვითონ არ ბრძანდებოდა ჭკუის კოლოფი და წიგნები მხოლოდ თვითონ არ ჰქონდა წაკითხული. სიგარეტისგან თითები მთლად გაყვითლებოდა. მიხვდა, რომ ვაბამდი. მე-4 ლექციის შემდეგ შევხვდეთო.
მოსაცდელში დავჯექი. ანკეტა ავიღე.
ნამდვილი ლიტერატურა იცი რა არის? ბიტნიკები თუ გაგიგია? მაგალითად გინზბერგი?
ჩემი რიგი მოვა მალე. ანკეტა შევავსე. ფანჯრიდან ერთი ფიჭვი მოჩანს.
ბოლდუინი რატომ აირჩიე? ამით ჩემთვის რისი თქმა გინდოდა? ხომ ხვდები, რასაც ვგულისხმობ?
ყველა საავადმყოფოში ასეა. დერეფნები ყველგან ჩაბნელებულია, კედლები კი ნახევრამდე ცისფერი ან მომწვანო საღებავითაა შეთითხნილი. ცივა.
რამდენი წლის ხარ? 18? მე 42-ის გავხდი წელს. დიდი სხვაობაა. ხომ არ გაშინებს? კაი, ხვალ საღამოს ჩემთან გამოიარე სახლში, სამომავლოდ შენთვის რაიმე უფრო სერიოზული უნდა მოვიფიქროთ.
ჩემი რიგია. ყველაფერი მექანიკურად ხდება. ტელევიზორს ხმა ჩავუწიე. ეს მე არა ვარ. მორჩილად ვჯდები მაგიდასთან, მორჩილად ვიწევ მაღლა პერანგის სახელოს და თვალს არ ვაშორებ შპრიცს. სისხლით ნელა ივსება, ნელა და ბოლომდე. გავალ თუ არა, შოკოლადს ვიყიდი. ხარის სისხლიანი თუ ვიშოვე, ხომ მთლად უკეთესი. ხარის სისხლს შევჭამ.
მხარზე დამადო ხელი: მართლა არვინ გყოლია? ვერ დავიჯერებო. სახეზე მეფერება. ნუ გეშინია, არ გეტკინება, ცოტა მოეშვი, ასეთი დაძაბული ნუ ხარო. დიდ ყავისფერ ტახტზე დავწექით. რაღაც სისულელეებს მეჩურჩულებოდა. წარმოვიდგინე, ჩემს ჯგუფელებს რომ დავენახეთ ასეთ მდგომარეობაში, რა დაემართებოდათ და გამეცინა. რა გაცინებს? შენთვის ბებერი ვარ და დამცინიო. გაბრაზებული გადაჯდა სავარძელში.
ანალიზის პასუხები რამდენ დღეში იქნება, არ ვიცი. დამავიწყდა, მეკითხა. არა უშავს, დავრეკავ და გავიგებ. ფიჭვებში გამოვედი ისევ. ბებერი ფიჭვებია, თითქმის გამხმარი. ერთ დღესაც სუყველას ერთიანად გაჩეხავენ და კარგიც იქნება. ავადმყოფი ხეები ვის რაში სჭირდება?
გვერდით მივუჯექი: - ოღონდ არ მატკინო, კარგი?
მეორე სემესტრის ბოლოს გამოცდა დამინიშნა. ისევ ისე ეწეოდა სიგარეტს და მწურავდა. ლამის ყველაფერი მკითხა, დიდხანს მაწვალა.
- მომეცით თქვენი ჩათვლის წიგნაკი, თუ შეიძლება, - ნაჩქარევად ჩაჯღაბნა შიგ რაღაც და ცივად მომიგდო.
აუდიტორიიდან გავედი, წიგნაკი გავშალე - 5 (ფრ)... კიდევ ფურცლის პატარა ნაგლეჯი იდო შიგ: «ნუ მირეკავ, თავი დამანებე".
- ჰა, რა ქენი, აიღე ანალიზი?
-
- რატომ არ მპასუხობ?
- კი.
- როდის იქნება პასუხი? ხომ იცი, ჩემი ბრალი არ არის! არ ვიცოდი, ავად თუ ვიყავი. მეც ახლახან გავიგე. შენ პატარა აღარა ხარ და კარგად იცოდი, რაზეც მიდიოდი....გაგიმართლა, რომ მე შეგხვდი პირველი, სხვა უფრო ცუდად მოგექცეოდა. ანალიზის პასუხს რომ გაიგებ, დამირეკე....
ყურმილი დავუკიდე. იდიოტია. გალოთებული ჭაღარა იდიოტი. საშინლად სცვივა თმა. მალე მთლად გამელოტდება და მერე მოკვდება. მე ჯერ კიდევ მაქვს შანსი. გავალ და ხარის შოკოლადს ვიყიდი.
- აიღე ყურმილი! ვიცი, რომ სახლში ხარ! აიღე-მეთქი! სად დაიკარგე? რამდენი ხანი გავიდა, ანალიზის პასუხი არ მიგიღია? რატომ არ მირეკავ? გაბრაზებული ხარ? გეწყინა რამე? სპეციალურად არ გაგათავისუფლე გამოცდიდან, ეჭვი რომ არ აეღოთ. რა გინდა, ვერ ვხვდები! შენი ბრალია, თვითონ ჩამაბი ამ თამაშში. ჩემს სტუდენტებთან ადრე არასოდეს არაფერი მქონია. შენ პირველი იყავი. თავს ნუ ისულელებ! ორივემ კარგად ვიცით, პირველ სემესტრში ბოლდუინი რატომაც აირჩიე. ახლა რაღა გინდა? რას მაბრალებ? უბრალოდ, მითხარი ანალიზის პასუხი და მორჩა. დამირეკე, გაიგე?!
მაღაზიაში შევედი.
- ჰემატოგენი გაქვთ?
- ხარის სისხლიანი შოკოლადი?
გამყიდველს ავხედე, ეკა იყო. სკოლის დამთავრების შემდეგ არ მენახა. კიდევ უფრო გასუქებულა. ეშმაკურად მიცინის და ელოდება, როდის დავეძგერები ჩასახუტებლად.
- აქ რა გინდა?
- ვმუშაობ. შენ რას შვები?
- მე ვსწავლობ. ძაან გამიხარდა შენი ნახვა....
- რა დამივიწყე, რა იყო? რა იშოვე ამისთანა? ერთი მაინც დაგერეკა!
- ეჰ, ეკა, მე მალე მოვკვდები, შიდსი მაქვს... - ვეუბნები უსერიოზულესი სახით. ერთი წამით იბნევა და ეგრევე ისტერიკულად ხარხარებს.
- ფუ, რა გამოყლევებული ხარ, რა შემაშინე!
- მართლა გეუბნები.
- გადიი! სკოლაშიც მასე ატრაკებდი ყოველთვის! - ეკა მსუქან მკლავებს მხვევს და მინდა თუ არ მინდა, მის სავსე მკერდს ვარ მიყრდნობილი. მე-11 კლასში ერთხელ სასწაული შეცდომა დაუშვა ციტატაში: «მაქვს მკერდს მიდებული ქმარი, როგორც მინდა».
- შენ რაღა გაცინებს?
- ხომ ვერ ვეტყვი, რაზე გამეცინა, არ უყვარს, ამ ამბავს რომ ახსენებენ.
- ჩვენების ამბები იცი? სოფიკო გათხოვდა შარშან, ეგრევე ტყუპები გააჩინა. გოგა სკოლაში მუშაობს ფისკულტურის მასწავლებლად....
კიდევ ბევრი ილაპარაკა, მაგრამ გოგას მერე აღარ ვუსმენდი. ფიზკულტურის მასწვალებელი გამხდარა, ფეხბურთს რატომ დაანება ნეტა თავი? ეკას ზედმეტი მონდომებისგან სახე წამოუწითლდა.
- უი, მართლა, შენ რა გინდოდა? - ახსენდება, რომ გამყიდველია.
- ჰემატოგენი. შოკოლადია ასეთი.
- ვიცი. გაგვითავდა.
- აუ, სად ვეძებო ახლა?
- მოიცა, საწყობში ვნახავ.
ველოდები. რაღაცნაირი ჭყეტელა მაღაზიაა, ყველაფერი ბლომად ყრია დახლებზე. ნამდვილად ეკას ტერიტორიაა. ამასობაში გამოვიდა. ხელში შოკოლადი უჭირავს:
- გვქონია.
- რა ღირს?
- შენ ხო არ გაგიჟდი? გჩუქნი, კაცო! მიდი, კიდევ აიღე რამე....
- არა, არაფერი არ მინდა.
- აიღე-მეთქი! - უცებ თვალები ეშმაკურად აუციმციმდა, - მოდი, პრეზერვატივებს გაჩუქებ!
- მადლობა, მაგრამ უკვე არ მჭირდება! - ეკას გაოგნებულ სახეს ყურადღებას არ ვაქცევ, შოკოლადს ჯიბეში ვიდებ და მაღაზიიდან გავრბივარ.
- რა იყო, შეჩემა, არ გიდგება? - შორიდან მესმის ეკას ხმა.
- რატომ არ დამირეკე? ნუ სულელობ! ანალიზის პასუხი გაიგე?
- ჰო.
- მერე, არ უნდა დაგერეკა? ხმა ამოიღე! რა დაგემართა? მითხარი! გჭირს? ჰოო? ჩემი ბრალია....მაპატიე. არ ვიცოდი. ეს რომ მცოდნოდა... გინდა, ჩემთან გადმოდი და ერთად ვიცხოვროთ? მიპასუხე, გინდა? სხვა მე რა შემიძლია...
- ნუ მირეკავ, თავი დამანებე! - ჩათვლის წიგნაკში ჩადებული ფურცელი დავუბრუნე.
ანალიზის პასუხი ჯიბეში მიდევს, მაგრამ არაფერს არ ვეტყვი, რა მისი საქმეა? ადვილად გამოვძვერი, ბევრ ჰემატოგენს შევჭამ და ზოგ-ზოგიერთებისგან განსხვავებით კიდევ დიდხანს არ მოვკვდები. ხარის სისხლი სასარგებლოა.
ახლა მივდივარ-მეთქი და ყურმილი დავუკიდე. საშინელი იდიოტია. სულ მთლად გალოთდა, გაჭაღარავებული თმა სასაცილოდ გასცვივდა. ორი დღის წინ დამირეკა და მითხრა, ინფექციურში წადი და შიდსზე ანალიზი აიღეო. ძვირი არ არის, თუ ფული არა გაქვს, ჩემთან შემოიარე, მე მოგცემო.
«დელისიდან» ფეხით ჩავედი. საზიზღრად კარგი ამინდი იყო. სულ ფეხებზე ეკიდა ყველას, მე სად მივდიოდი და რატომ. ვიცოდი, რომ ვენიდან ამიღებდნენ და ყველაზე მეტად ეს მაშინებდა. ვენაში უბრალოდ კი არ გამიკეთებენ ნემსს - დიდხანს მწოვენ სისხლს. ჯანდაბა! ხომ არ აჯობებს, სახლში გავბრუნდე? ტვინს გამიბურღავს, გადამაყოლებს, ანალიზი რატომ არ გაიკეთეო.
ცხელა. თუმცა, უკვე სექტემბერია. ფეხები საშინლად გამიოფლიანდა. ქუჩაში ისეთი მოძრაობაა, გადასვლა შეუძლებელია. მიწისქვეშაში ჩავდივარ და უცებ ცხვირწინ მიდგას. ჩემზე ბევრად უფროსი იქნება, 40 წლამდე. მხოლოდ გამიღიმა და მეტი არაფერი. ხელები ჯიბეებში ეწყო. ინფექციურ საავადმყოფომდე მივაღწიე. ეზოში ფიჭვები ყვავიან. ეს სეზონი სურამში ან ბორჯომში ძალიან კარგი იქნებოდა. ფილტვებისთვის სასარგებლოა ფიჭვების ყვავილობა. ადრე ძალიან ვცდილობდი, ფიჭვის ყვავილები მეპოვნა. ჩემი აზრით, რომელიმე უდღეურ მინდვრის ყვავილს უნდა მგვანებოდა. აუცილებლად თეთრი უნდა ყოფილიყო და არც ისე დიდი. სანამ ფიჭვზე არ აძვრებოდი, ვერ დაინახავდი, წიწვებში იქნებოდა ჩამალული. «შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი» უნდა მოვძებნო. ღმერთმა იცის, სად ჯანდაბაშია. ინფექციურის ეზოში უამრავი შენობა დგას, მიდი და ეძებე. ჯერ შოკოლადს ვიყიდი. გამაფრთხილა, ვენიდან სისხლს რომ აგიღებენ, აუცილებლად შოკოლადი უნდა შეჭამო, თორემ თავბრუ დაგეხვევა და შეიძლება გული წაგივიდესო. თეთრ ჯიხურში ვიყიდი შოკოლადს. «ჰემატოგენი» არ ექნებათ, ბავშვობაში მიყვარდა. ერთხელ ეკამ, ჩემმა კლასელმა მითხრა, ხარის სისხლისგან აკეთებენო. წარმოვიდგინე, როგორ იცლება სისხლისგან ხარი, დაახლოებით როგორც კორიდაზე; ვიღაც თეთრხალათიანები მორბიან და ვედროებს უხვედრებენ მოწანწკარე სისხლს. არცერთი წვეთი არ უნდა დაიკარგოს, თორემ ჰემატოგენი გემრიელი არ გამოვა. გული მერევა. კიდევ კარგი, ჩვეულებრივ შოკოლადს ხარის სისხლისგან არ აკეთებენ.
- შოკოლადი რა ღირს?
- რომელი, შვილო? - ეჭვის თვალით მიყურებს, ეტყობა, ხვდება, რისთვის მინდა და ვეცოდები. ხედავს, როგორ ამიწევენ პერანგის სახელოს, სპირტიანი ბამბით დამიზელენ მკლავს და შპრიცს ნელა შემიყვანენ ვენაში. სისხლი წითელი იქნება, უფრო მოშავო.
- სულ ერთია.
მაინც? - ახლა დამცინავად მოეღრიცა ტუჩები. რა სასტიკია, რატომ არ მეხმარება? არ ვეცოდები? მთელი დღე ამ ჯიხურში დგას და ვაჭრობს. სახლში ალბათ გვიან ბრუნდება, ქმარიც ეყოლება და ბავშვებიც. მე არ ვეცოდები?
- კაი, აღარ მინდა საერთოდ, - სწრაფი ნაბიჯით ვშორდები და საავადმყოფოს ეზოში შევდივარ.
როგორ გამიკვირდა, ლექციაზე რომ შემოვიდა. ჯიბიდან სიგარეტის კოლოფი ამოიღო და გამოაცხადა:
- ლექციებზე მოვწევ ხოლმე, დროდადრო ფანჯარა გამოვაღოთ გასანიავებლად. წინააღმდეგი ხომ არ არის ვინმე? - სიგარეტის ღერი თითებით დასრისა, პირში ჩაიდო და მოუკიდა, - მე მეოცე საუკუნის ამერიკული ლიტერატურის კურსს წაგიკითხავთ, წლის ბოლოს გექნებათ გამოცდა. ხვალ სავალდებულო წასაკითხი წიგნების სიას ამოგიტანთ, კათედრაზე დამრჩა.... ვისაც გამოცდაზე გასვლა არ უნდა, ყველა წიგნი უნდა ჰქონდეს წაკითხული და ამას გარდა, ორივე სემესტრში თითო მწერალი უნდა ამოირჩიოს. მოკლედ, სემესტრის ბოლოს ნაშრომებს ჩავიბარებ. თუ ჩემი დახმარება დაგჭირდებათ, აგერა ვარ, არსად არ გავრბივარ და გამომიყენეთ.
იქნებ ამ ქალებს ვკითხო? წარმოვიდგინე, რომ მივდივარ და სრულიად ჩვეულებრივად ვეკითხები:
უკაცრავად, ქალბატონო, ხომ ვერ მეტყვით, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი სად არის? - გამოშტერდებიან, ერთ-ერთი ალბათ ლოყაზე შემოირტყამს ხელს და შეჰკივლებს ბებიაჩემივით: "უიმე, შვილო!" რამდენი ფიჭვია ეზოში. პავლოვიდან შემოსულ ბინძურ ჰაერს მაინც ვერ აკავებს. აქ ფიჭვებს რა ააყვავებს. მარტო თეთრი ხალათები ყვავიან. თვალებს თუ ბოლომდე არ დახუჭავ, თეთრხალათიანები გიგანტურ ყვავილებს დაემსგავსებიან. ფიჭვის ყვავილები აუცილებლად პატარა და თითქმის უჩინარი უნდა იყოს. სუნიც თავისებური უნდა ჰქონდეს - როგორიც ფიჭვის კევას აქვს, მომწარო, მაგრამ სასიამოვნო. ერთ-ერთ ძველ შენობას მივუახლოვდი. აივანიც აქვს. რა საჭიროა საავადმყოფოში აივანი? წარმოვიდგინე, მომაკვდავი როგორ ეფიცხება მზეს, მერე საშინელი ხველა აუტყდება და ვირუსებსა და ბაქტერიებს დაფანტავს! თუმცა, იქვე ხომ ფიჭვები დგას, წიწვებზე შერჩება ყველაფერი. ნახველი და ლორწო პატარა ნაფლეთებად დაეფინება წიწვებს, მზეზე აბრჭყვიალდება და მაშინ ხეზე აძრომაც არ დაგჭირდება, ქვემოდანაც დაინახავ მოციმციმე ყვავილებს. პავლოვზე პიკის საათია, ფიჭვები გამონაბოლქვის ნისლში იხრჩობიან.
- ჰემინგუეი ორი რომანის შემდეგ მოკვდა - «ფიესტა» და «მშვიდობით იარაღო». თამამად შეგიძლიათ, სხვა რომანები არც წაიკითხოთ, სულ მეორდება და ნელ-ნელა კვდება, რომანიდან რომანში. «ფიესტას» ფინალში საკუთარ თავს განაჩენი გამოუტანა, ციტატა ზუსტად არ მახსოვს, მაგრამ დაახლოებით ასე ჟღერს: - არადა, ხომ შეიძლებოდა, ყველაფერი სხვანაირად, უკეთესად ყოფილიყო....მართლაც ასე მოხდა. მთელი ცხოვრება ებრძოდა საკუთარ ამბიციებს და ბოლოს დამარცხდა. ალბათ, ძალიან ღრმა და ძლიერი კომპლექსები უშლიდა ხელს, სულ ხაზს უსვამდა, რომ «კვერცხებიანი», ძლიერი კაცი იყო. ნამდვილი მაჩო. ხელთათმანებივით იცვლიდა ცოლებსა და საყვარლებს და მწერლობაშიც იმავე გზით მიდიოდა. ცდილობდა, საკუთარ თავს გაქცეოდა, მაგრამ ერთი და იმავეს ტირაჟირების გარდა ვერაფერი მოახერხა. თქვენს სავალდებულო პროგრამაში პირველი ორი რომანი შევიტანე, დანარჩენს, თუ სურვილი გექნებათ, თვითონ წაიკითხავთ, - რგოლებად ამოუშვა ბოლი და ჩაიცინა. ალბათ, ჰგონია, რომ ვერაფერს მივხვდი. ბერჯესის «ჰემინგუეის ცხოვრებიდან» ამოკრეფილი ფრაზებით შეაკოწიწა ლექცია. სასაცილოა. მეჩვენება, თუ სულ მე მიყურებს?
ახლადგარემონტებულ კორპუსთან ორი ექიმი დგას. მომწვანო ფერის ხალათები აცვიათ. ალბათ ქირურრგები არიან, ხელებზე ეტყობათ. ძალიან ცხელი წყლით რომ დაიბან ან რეზინის ხელთათმანებს რომ მოიხსნი, ისეთი ფერის ხელები აქვთ. ამათთან მივალ.
- უკაცრავად, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის ცენტრი სად არის, ხომ ვერ მეტყვით?
- ამ შენობას მოუარე და მარჯვნივ ეგრევე დაინახავ.
- გმადლობთ!
არაფერს, - დაცინვა მომესმა ხმაში. თითქოს ხედავდნენ, როგორ ვიწექი ჩემს ლექტორთან და თვალსა და ხელსშუა როგორ გადამედო შიდსი. თითქოს თვალებით მეუბნებოდნენ, პრეზერვატივი არ არსებობს შენთვის, ბიძიკო? იარე ახლა და იკეთე ანალიზები! ეგ თუ გიშველისო. სიგარეტსაც განსაკუთრებულად ეწევიან, თითქოს ცდილობენ, თითებით ზედმეტად არ შეეხონ. როგორც მუნდშტუკიანი ქალები 30-იანი წლების ფილმებში. ახალგაზრდა ქირურგები... ალბათ, სულ რაღაც ნახევარი საათის წინ ვიღაცის მუცელში იქექებოდნენ, ახლა კი თავგადადებული ესთეტებივით ფაქიზად ეწევიან სიგარეტს. შიდსის ცენტრს, როგორც იქნა, მივაგენი. ერთიბეწო აბრა აქვთ შესასვლელთან მიკრული. თითქოს იმალებიან, არ უნდათ, რომ ბევრმა დაინახოს, ბევრი მოვიდეს, დატოვოს თავისი სისხლი და მერე რამდენიმე წელიწადში მოკვდეს. პირველი სართული ცარიელია. ავდივარ მეორეზე.
პირველი სემესტრის ბოლოა. ამერიკული ლიტერატურის ჩათვლაზე მივდივარ, ჯეიმს ბოლდუინის «ჯოვანის ოთახი" ავირჩიე თემად. ცოტა არ იყოს, გაუკვირდა. ბევრი ვილაპარაკე, ლიტერატურული ღირებულება ნაკლები აქვს, მაგრამ როგორც სოციალური მოვლენა ძალიან საინტერესოა-მეთქი. სიგარეტი მაგიდაზე დაეფერფლა. ნიჭიერი ბიჭი ხარ. მოდი, ლექციების მერე შევხვდეთ და სამომავლო გეგმებზე ვილაპარაკოთო. ვიცოდი, რაც მინდოდა. უნდა მეჩვენებინა ამ კაცისთვის, რომ მხოლოდ თვითონ არ ბრძანდებოდა ჭკუის კოლოფი და წიგნები მხოლოდ თვითონ არ ჰქონდა წაკითხული. სიგარეტისგან თითები მთლად გაყვითლებოდა. მიხვდა, რომ ვაბამდი. მე-4 ლექციის შემდეგ შევხვდეთო.
მოსაცდელში დავჯექი. ანკეტა ავიღე.
ნამდვილი ლიტერატურა იცი რა არის? ბიტნიკები თუ გაგიგია? მაგალითად გინზბერგი?
ჩემი რიგი მოვა მალე. ანკეტა შევავსე. ფანჯრიდან ერთი ფიჭვი მოჩანს.
ბოლდუინი რატომ აირჩიე? ამით ჩემთვის რისი თქმა გინდოდა? ხომ ხვდები, რასაც ვგულისხმობ?
ყველა საავადმყოფოში ასეა. დერეფნები ყველგან ჩაბნელებულია, კედლები კი ნახევრამდე ცისფერი ან მომწვანო საღებავითაა შეთითხნილი. ცივა.
რამდენი წლის ხარ? 18? მე 42-ის გავხდი წელს. დიდი სხვაობაა. ხომ არ გაშინებს? კაი, ხვალ საღამოს ჩემთან გამოიარე სახლში, სამომავლოდ შენთვის რაიმე უფრო სერიოზული უნდა მოვიფიქროთ.
ჩემი რიგია. ყველაფერი მექანიკურად ხდება. ტელევიზორს ხმა ჩავუწიე. ეს მე არა ვარ. მორჩილად ვჯდები მაგიდასთან, მორჩილად ვიწევ მაღლა პერანგის სახელოს და თვალს არ ვაშორებ შპრიცს. სისხლით ნელა ივსება, ნელა და ბოლომდე. გავალ თუ არა, შოკოლადს ვიყიდი. ხარის სისხლიანი თუ ვიშოვე, ხომ მთლად უკეთესი. ხარის სისხლს შევჭამ.
მხარზე დამადო ხელი: მართლა არვინ გყოლია? ვერ დავიჯერებო. სახეზე მეფერება. ნუ გეშინია, არ გეტკინება, ცოტა მოეშვი, ასეთი დაძაბული ნუ ხარო. დიდ ყავისფერ ტახტზე დავწექით. რაღაც სისულელეებს მეჩურჩულებოდა. წარმოვიდგინე, ჩემს ჯგუფელებს რომ დავენახეთ ასეთ მდგომარეობაში, რა დაემართებოდათ და გამეცინა. რა გაცინებს? შენთვის ბებერი ვარ და დამცინიო. გაბრაზებული გადაჯდა სავარძელში.
ანალიზის პასუხები რამდენ დღეში იქნება, არ ვიცი. დამავიწყდა, მეკითხა. არა უშავს, დავრეკავ და გავიგებ. ფიჭვებში გამოვედი ისევ. ბებერი ფიჭვებია, თითქმის გამხმარი. ერთ დღესაც სუყველას ერთიანად გაჩეხავენ და კარგიც იქნება. ავადმყოფი ხეები ვის რაში სჭირდება?
გვერდით მივუჯექი: - ოღონდ არ მატკინო, კარგი?
მეორე სემესტრის ბოლოს გამოცდა დამინიშნა. ისევ ისე ეწეოდა სიგარეტს და მწურავდა. ლამის ყველაფერი მკითხა, დიდხანს მაწვალა.
- მომეცით თქვენი ჩათვლის წიგნაკი, თუ შეიძლება, - ნაჩქარევად ჩაჯღაბნა შიგ რაღაც და ცივად მომიგდო.
აუდიტორიიდან გავედი, წიგნაკი გავშალე - 5 (ფრ)... კიდევ ფურცლის პატარა ნაგლეჯი იდო შიგ: «ნუ მირეკავ, თავი დამანებე".
- ჰა, რა ქენი, აიღე ანალიზი?
-
- რატომ არ მპასუხობ?
- კი.
- როდის იქნება პასუხი? ხომ იცი, ჩემი ბრალი არ არის! არ ვიცოდი, ავად თუ ვიყავი. მეც ახლახან გავიგე. შენ პატარა აღარა ხარ და კარგად იცოდი, რაზეც მიდიოდი....გაგიმართლა, რომ მე შეგხვდი პირველი, სხვა უფრო ცუდად მოგექცეოდა. ანალიზის პასუხს რომ გაიგებ, დამირეკე....
ყურმილი დავუკიდე. იდიოტია. გალოთებული ჭაღარა იდიოტი. საშინლად სცვივა თმა. მალე მთლად გამელოტდება და მერე მოკვდება. მე ჯერ კიდევ მაქვს შანსი. გავალ და ხარის შოკოლადს ვიყიდი.
- აიღე ყურმილი! ვიცი, რომ სახლში ხარ! აიღე-მეთქი! სად დაიკარგე? რამდენი ხანი გავიდა, ანალიზის პასუხი არ მიგიღია? რატომ არ მირეკავ? გაბრაზებული ხარ? გეწყინა რამე? სპეციალურად არ გაგათავისუფლე გამოცდიდან, ეჭვი რომ არ აეღოთ. რა გინდა, ვერ ვხვდები! შენი ბრალია, თვითონ ჩამაბი ამ თამაშში. ჩემს სტუდენტებთან ადრე არასოდეს არაფერი მქონია. შენ პირველი იყავი. თავს ნუ ისულელებ! ორივემ კარგად ვიცით, პირველ სემესტრში ბოლდუინი რატომაც აირჩიე. ახლა რაღა გინდა? რას მაბრალებ? უბრალოდ, მითხარი ანალიზის პასუხი და მორჩა. დამირეკე, გაიგე?!
მაღაზიაში შევედი.
- ჰემატოგენი გაქვთ?
- ხარის სისხლიანი შოკოლადი?
გამყიდველს ავხედე, ეკა იყო. სკოლის დამთავრების შემდეგ არ მენახა. კიდევ უფრო გასუქებულა. ეშმაკურად მიცინის და ელოდება, როდის დავეძგერები ჩასახუტებლად.
- აქ რა გინდა?
- ვმუშაობ. შენ რას შვები?
- მე ვსწავლობ. ძაან გამიხარდა შენი ნახვა....
- რა დამივიწყე, რა იყო? რა იშოვე ამისთანა? ერთი მაინც დაგერეკა!
- ეჰ, ეკა, მე მალე მოვკვდები, შიდსი მაქვს... - ვეუბნები უსერიოზულესი სახით. ერთი წამით იბნევა და ეგრევე ისტერიკულად ხარხარებს.
- ფუ, რა გამოყლევებული ხარ, რა შემაშინე!
- მართლა გეუბნები.
- გადიი! სკოლაშიც მასე ატრაკებდი ყოველთვის! - ეკა მსუქან მკლავებს მხვევს და მინდა თუ არ მინდა, მის სავსე მკერდს ვარ მიყრდნობილი. მე-11 კლასში ერთხელ სასწაული შეცდომა დაუშვა ციტატაში: «მაქვს მკერდს მიდებული ქმარი, როგორც მინდა».
- შენ რაღა გაცინებს?
- ხომ ვერ ვეტყვი, რაზე გამეცინა, არ უყვარს, ამ ამბავს რომ ახსენებენ.
- ჩვენების ამბები იცი? სოფიკო გათხოვდა შარშან, ეგრევე ტყუპები გააჩინა. გოგა სკოლაში მუშაობს ფისკულტურის მასწავლებლად....
კიდევ ბევრი ილაპარაკა, მაგრამ გოგას მერე აღარ ვუსმენდი. ფიზკულტურის მასწვალებელი გამხდარა, ფეხბურთს რატომ დაანება ნეტა თავი? ეკას ზედმეტი მონდომებისგან სახე წამოუწითლდა.
- უი, მართლა, შენ რა გინდოდა? - ახსენდება, რომ გამყიდველია.
- ჰემატოგენი. შოკოლადია ასეთი.
- ვიცი. გაგვითავდა.
- აუ, სად ვეძებო ახლა?
- მოიცა, საწყობში ვნახავ.
ველოდები. რაღაცნაირი ჭყეტელა მაღაზიაა, ყველაფერი ბლომად ყრია დახლებზე. ნამდვილად ეკას ტერიტორიაა. ამასობაში გამოვიდა. ხელში შოკოლადი უჭირავს:
- გვქონია.
- რა ღირს?
- შენ ხო არ გაგიჟდი? გჩუქნი, კაცო! მიდი, კიდევ აიღე რამე....
- არა, არაფერი არ მინდა.
- აიღე-მეთქი! - უცებ თვალები ეშმაკურად აუციმციმდა, - მოდი, პრეზერვატივებს გაჩუქებ!
- მადლობა, მაგრამ უკვე არ მჭირდება! - ეკას გაოგნებულ სახეს ყურადღებას არ ვაქცევ, შოკოლადს ჯიბეში ვიდებ და მაღაზიიდან გავრბივარ.
- რა იყო, შეჩემა, არ გიდგება? - შორიდან მესმის ეკას ხმა.
- რატომ არ დამირეკე? ნუ სულელობ! ანალიზის პასუხი გაიგე?
- ჰო.
- მერე, არ უნდა დაგერეკა? ხმა ამოიღე! რა დაგემართა? მითხარი! გჭირს? ჰოო? ჩემი ბრალია....მაპატიე. არ ვიცოდი. ეს რომ მცოდნოდა... გინდა, ჩემთან გადმოდი და ერთად ვიცხოვროთ? მიპასუხე, გინდა? სხვა მე რა შემიძლია...
- ნუ მირეკავ, თავი დამანებე! - ჩათვლის წიგნაკში ჩადებული ფურცელი დავუბრუნე.
ანალიზის პასუხი ჯიბეში მიდევს, მაგრამ არაფერს არ ვეტყვი, რა მისი საქმეა? ადვილად გამოვძვერი, ბევრ ჰემატოგენს შევჭამ და ზოგ-ზოგიერთებისგან განსხვავებით კიდევ დიდხანს არ მოვკვდები. ხარის სისხლი სასარგებლოა.