მალაციძე ირმა (ოთხმოცი)

malacidze irma otxmoci
_ღამეა... ბნელა... ბნელაა, რომა თვალთან ვერ მიიტან თითსა. რაღა სამარე და რაღა ეს უმთვარო და უვარსკვლავო ღამეი. ისე რაა, დრო არაა, შევეგუო? ოთხმოცის კი გავხდი უკვე დაა... ოთხმოცისა, კაცოო!
ისეე.... გინდა ჩვიდმეტისა ყოფილხარ და გინდ ოთხმოცისა – სულ ერთია... ერთბაშად არ იგრძნო, რაა. გული არ ბერდება და... ისედაცა, ბარე ბევრ ახალგაზრდას ჩავისვამ ჯიბეშია. ეგეე, ჩვენი უბნის ბიჭები. ყრიან ეგრე უსაქმოდა – მთელი დღეე – ბირჟაზეე, ღამე კიდევა – ლოგინებში. აბაო, სამსახური ჩვენ არა გვააქო და რა ვქნაათო!
...რა უნდა ქნაათ და აგერ - ყანა და მინდორი... მიდი და დაბარე, დათესე, გაინძერი! ესენი კიდევა – იი, რაღაცნაირი უხაბროები არიან...
რაა, აბა აქამდინა მე რას ვაკეთებდი, ჰა? ერთი წელია, რაც მიწას თავი დავანებეი, ისიც იმიტომა, რო ისევ მიწისთვინ ვემზადები... მომკლა ამ ხველებამა, კაცოო! თავს არ მადებინებს ბალიშზედა...
...არ მადებინებს და ნუუ – კი ვზივარ ჩემთვინა ამ ჯიხურში და გავყურებ სიბნელესა... მაინც როგორ ბნელა, კაცოო! სანთელი კი მინთია, მარა ესაა - თავის თავს ძლივს ანათებს, იი, ბჟუტამს საცოდავათა, ამ სიბნელეს მოერევა?
ტრასაო, კაცო! ტრასა უძახე შენა! Оრაღა სოფლის ორღობეი და რაღა ეს ტრასა ღამითა. ერთი მანქანა არ ჩაივლის, ისე გავა მთელი ღამე. ან ამ სანთლის შუქზე ვინ გააჩერებს? ძაღლი არ გაიგდება კარშია. გაჭირვეული კაცი თუ გამოვა, აბა რა ეფანტება და ეკოკა-კოლება გაჭირვებულსა? ჰა-ჰაა, სიგარეტს თუ იყიდის, ნევრების დასამწყნარებლადა...
...ეგ კი გვააქ ოხრათა. ნევრები დღესა - ყველას მოშლილი გვააქ. მოხუცსაცა და ახალგაზრდასაცა. მე რაა! გაჭივრების მეტი რა მინახამს - ერთი წისქვილის ქვა არ დაბრუნებულა ჩემს კისერზედა, თორე... მიჩვეული ვაარ, გამობრძმედილი. დალხენილიც კი ვყოფილვარ, მარა...
...ისე, ნეტაი ამ ოთხმოციდანა რამდენი წელი ვიცხოვრე უდარდელათა, ჰა? ათი? ოცი? არ მახსომს, კაცოო! უდარდელათა კაცი რას იქნები - მკვდარი ხო არ ხაარ. ანდა რა, მკვდარსა, არ შეიძლება, დარდი რო ჰქონდეს? რა იცი, რა ფიქრი მიჰყვება სამარეშია? აი, ამ ღამესავით ბნელ სამარეშია... როგორც მეე, მაგალითადა.
...რა ჯანდაბაა, კაცოო, როგორა ბნელა... ამ სანთლის შუქზედა ვერაფერს წაიკითხავ. კიდე კაი, ხანდახან მაინც რომ მოდის დენი, დღეგამოშვებითა, თორე რა გამაძლებინებდა ამ ყუთივით ბუტკაშია...
...ჰაი დედასა, აქ უნდა ვიჯდე მეე, იი საკონსერვოს დარაჯივითა და ყანა კიდევა ასე დაუთესავად უნდა მიცდებოდეს?
...ერთი სოფლელი კაცი ვაარ. ზოგსა ქალაქი ურჩევნია, ვერ გამიგია კი – რათა. სოფლის თავზედა ვარსკვლავები ქალაქისაზე უფრო ანათებდნენ. ყველაზე შორი და ყველაზე პატარა ვარსკვლავიც კი ისე ახლოს მოსჩანს, რო ჰაა, ესაა და ხელს მოვკიდებო - გაგეფიქრებინება. სოფლის თავზედა მზეც თითქო უფრო მზეობს, ხო იცი შენა. მთვარე ხო საერთოდა – ერთი თვალის შევლება და ლექსი მოგადგება ენის წვერზედა.
...სოფელსა მიწის სუნი ასდის, ქალაქს კიდევა – ასვალტის ოხშივარი. სოფელსა მამალი აღვიძებს, ქალაქსა – მანქანების ბღუილი. სოფელელებს წყაროს წყალი გვაგრილებს, ქალაქელებს – კოკა-კოლაი. მაგრამ ამ სოფლელ გოგო-ბიჭებს მაინც ქალაქისაკენ ებრიცებათ თვალები, მაინც სუ გაჩახჩახებულ ქუჩებისკენ უწევთ გული. რა იქნება მაშა, უყურებენ ტელევიზორში ათას სისულელესა. მოუნდებათ აბა რა იქნება იი აქაფებულ ვანაში ჩაგორებაი, მერე კინოებში რო აჩვენებენ ისე, პირსახოცის შემოკვრაი, რაღაც სხვანაირად, ქალაქურადა და შიშველი ტანტალი.
ეე, რა ცხოვრება იყო სოფლადა. ახლა კიდევა ვზივარ და `ბაბოლებს~ ვყიდი... ამის ღმერთი არ იყოს, განა დავიმსახურე ამისთანა სიბერეი...
...ისეე, ძველები უფრო გამძლეები გამოვდექით, ხო იცი შენა? ახალგაზრდებს რო ვუყურებ, აღარ უვარგათ ნევრები. სუ ყვირიან, ყვირიან... სუ ვიღაცას უყვირიან – დედასაც, მამასაც, ცოლსაცა და შვილსაცა... ექაჩებიან და ექაჩებიან პაპიროზსა... უფილტროსა... აბა, ფილტრიანის ფული სად ააქთ. ისიცა, სუ ნისიად მიაქთ. დაილპეს ფილტვები.
...არიქა, მგონია გააჩერა... ნეტა რა მანქანაა - რას გაარჩევ ამ სიბნელეშია, მარტო იმას თუ მიხვდები, მანქანაა თუ ურემი. ისე, ჩემთვინა რა სულერთი არაა, მაინც ვერა ვცნოობ და... მარა კარგსა და ცუდს კი ვარჩევ ერთმანეთისგანა. თუ იმპორტული მანქანაა – სიგარეტს ათი თეთრით მეტს დაუფასებ - ამაშია საქმეი, თორე ისე, მე ვინ მეკითხება, ვინ რა მანქანით დადის, ცხოვრებაში ავტობუსის მეტი არსად ვმჯდარვარ... კიდე - მატარებელშიცა. მთელი ცხოვრებაი ტრაქტორით დავდიოდი. კი მაძლევდნენ ახლათახალ მოსკვიჩსა, ომის მონაწილე ხაარო და ურიგოთ გეკუთვნისო, მარა უარი ვთქვიი. მეყიდა და დამეგდო - ჭადს მთხოვდა თუ პურსა, გაიზრდებოდა ბავშვი და ივლიდა, მარა, რა ვიცი, რაღაცნაირად შემეშინდა - წამოიჩიტება–მეთქი ბიჭი, ძმაკაცებს გაიჩენს, მანქანას რო დაიგულებს, აქეთ-იქით სირბილი მოუნდება და არ დამღუპოს-მეთქი... რა ვიცი...
...არაა... ჩაიარა... მთელი ღამეი ვზივარ თვალებდაჭყეტილი და ათი თეთრიც ვერ უნა ვივაჭრო? ეგაა სიცოცხლეი? ლოგინში ძილი მენატრება ოთხმოცი წლის კაცსა, ლოგინში! Оამდენი თვეა, ღამეებს აქ ვატარებ. დღისით მძინავს, ისიცა, ხუთი-ექვსი საათი თუ გამომივიდა, რა მიშავს. იი, ბევრი ძილი არც არასდროს მყვარებია – მამალს ვასწრებდი ადგომასა. ყოველ ცისმარე დღესა მიწა მელოდებოდა - ჰა, რაღას უცდი, მოდი და დამთესეო, მომიარეო... ბავშვივით მომელოდა, მოფერება რო უნდა და მშობელს რო შესციცინებს
თვალებშია, ეგრე...
...მეც მიყვარდა მიწაი... დაბარვას რო მოვრჩებოდი, ფეხზე ვიხდიდი და ისე დავდიოდი დაბარულ ბელტებზეა... რა სითბოს მაძლევდა... რა სიყვარულსა... გეგონება ერთმანეთს ველაპარკებოდით, ცოტაცა და ფესვებს გავიდგამდი... იი, ვისაც ეს არ უგრძვნია და იმანაც უნა თქვაას, ამ ქვეყანაზე მიცხოვრიაო... იმან რა იცის მიწის ფასი... იმასა მიწაი მარტო იმისთვინ უნდა, ჭა რო ამოთხაროს და წყალი სვაას... ანდა მკვდარი რო დამარხოს...
...ცოტაიცა და ინათლებს... დღისითა ჩემი დედაკაცი მენაცვლება, იღლება ისიცა, საწყალი... ფეხები უსივდება ჯდომითა, მერე სახლშიცა რამდენი საქმე ააქ – იქ წვრილფეხი, ძროხაი, საჭმელი და სისუფთავეი... მოკვდა ქალი... იმასა რა, ბევრი კი არ უკლია ოთხმოცამდენა...
...გააჩერა... კი, გააჩერა, განა! გავხედო, არ გადაიფიქროს... თორემა ხანდახან იმისთანა კაპრიზები მოდიან, რომა...
-რა გნებამს, შვილო... პაპიროზი?
-...
-რაი?
-...
- ჰოო, სიგარეტი? რა მნიშვნელობ ააქ, რას დაუძახებ... საწამლავი კია და...
-...
- რომელი?
-...
–ესაა? `ქამელიი~? მაშა, `მარბოლოო~?
-...
-რა იყო, შვილო, რად იგინები?
-...
-მანქანა გაგიფუჭდა?
-...
-აბა, რა გიშველო, მიწისა ყველაფერი ვიცი, მანქანისაი – არაფერი...
-...
-იმიტო, ალბათა, რომ ღმერთის შექმნილია მიწაი...
-...
-მანქანა? ეგა კაცის ხელმა გააკეთა... კაცი კიდევა, ყოველთვის არ იქცევა ისე, ღმერთს რო მოეწონებოდა.
-...
-შემოდი, შვილო, ჩამოჯექ. სივიწროვე კია აქა, მარა ორივეს დაგვიტევს ეს ფიცრული...შემო, შემო, ნუ გერიდება... ინათლოს და რაღაცას მოვიფიქრებთ...
-...
-მოწიე, გავაღებ ამ ფორთოჩკასა და მოწიე... მეც კი ვეწეოდი ახალგაზრდობაშია...
-...
-დავანებე, მაშ!
-...
-როგორა? როგორა და - შენ თავს უნდა აჯობო. ეგაა კაცობაი... ერთ დღესა, ძმაკაცები შევიყარეით, უცოლოები ვიყავით, ახალ წელს ერთად შევხვდეთო - ვთქვიით. მე მაშინა მარტო ვცხოვრობდი, ნაქირავებ ოთახშია. აგრონომიულ ტეხნიკუმში ვსწავლობდი. ჰოდა ჩემთან შევიკრიბეით...
...ავიღე პაპიროზი - ჰაა, უნდა მოვუკიდო და... არ ჩამოკრა თორმეტმა? აი, რაღაცამ გამაჩერა, რაა. დადეო ეგ პაპიროზიო – მითხრა იმ რაღაცამა, ეგ სპიჩკაც ჩააქრეო და ზედ დაადეო. ამის მერე ხელი აღარ ახლოო... - შიგნიდამ მითხრა რაღაცამა. ბიჭებს დავენიძლავეი - აი, თქვენ ნახამათ, მე თუ ამის მერე პაპიროზს გავეკარო-მეთქი. მასხარად ამიგდეს – შენაო, პარაოზივით რო ეწევიო, თავის დამნებებელი არა ხაარო.
...ნწუ-მეთქი – ვთქვიი და ვთქვიი... იმის მერე ბარე ორმოცდაათი წელი გავიდა და ერთხელაც არ მომიწევია, ერთხელაცა. თუმცა იმათმა რა იციან, ყველანი გავიფანტეით, ვინ სად წავიდა... გვარებიც აღარ მახსოვს ხეირიანათა. ალბათა ცოცხლებიც აღარ იქნებიან, ანდა ჩემსავით დაჩაჩანკდებოდნენ. ჰოდა, იმას გეუბნები - ნებისყოფა მქონდა - ჩემს თავს ხო მაინც ვაჩვენე, რო ვერ მაჯობებდა სიჯიუტეშია, ჰა? თუ კაცსა ნებისყოფა არა ააქს – ის კაცი თავის თავს არ იცნობს, არა... არ იცის, რამდენი რამის გაკეთება შეუძლია, შეუძლებლისაც კიი, თუ საჭირო გახდება... აბა, ეგრე რო არ მეცხოვრა, აქამდე მოვაღწევდი?
იმიტომაც მომყვა ჯანი აქამომდე, თორე ახლა ჩემი ძვალიც აღარ ეგდებოდა მიწაშია. მარტო მაგან კი არა, ჯაფამაც შემომინახა. შრომამა. დღე და ღამე უსაქმოდა რა გამაჩერებდა, კაცოო. რა გამაჩერებდა ტყუილადა... ასე უმოძრაოთა, ახლა რო ვგდივარ ამ ბუტკაშია, ცხოვრებაში არა ვყოფილვარ. რა ჩემი საქმე იყო `ფანტისა~ და `კოკა-კოლას~ გაყიდვაი? რა მეფანტებოდა? გემოც არ ვიცი ამისი - ღვინო მირჩევნია ბევრათა. აბა, პაპაჩემს თუ ფანტა არ უსვია, ანდა მამაჩემსა, იმიტომ იყვნენ ვითომ ცუდი ვაჟკაცები. ახლა კიდევა დაიჭერენ ბოთლებსა და ყლურწავენ ინდაურებივითა.
-...
-არა, შენზე არ ვამბობ, შვილო. საერთოდა...
-...
-შენც ბოთლით გიყვარს დალევაი?
-...
-გიყვარს და გიყვარს, ეგ არაა მთავარი... პეშვითაც მისვია წყალი, ოღონდ – წყაროდანა. ჭაობიდან კი - არა...
-...
-შენ რას საქმიანობ, შვილო?
-...
-ჰოო, ამბობენ, რომ ბიზმესმენები კაათ ცხოვრობენო...
-...
-რათა, არ მოგწონს შენი საქმეი?
-...
-სადა შვილო, სად გადაგაგდეს?
-...
-აა, ვალებში? ეგ ვერ მოგსვლია კაი საქმეი! კაცის ცნობა ძნელია, შვილო, ერთი ფუთი მარილი უნა შეჭამო და შეიძლება კიდე ვერ მიხვდე, ვინ სად გიმუხთლებს...
...ცოლ-შვილი გყაავს, შვილო?
-...
-არა? რათა კაცო, დაგვიანება არ ღირს, არა...
-...
-მაშინ გოგო გეყვარება ალბათა, ამისთანა ლამაზ ბიჭსა...
-...
-ესა? ვკითხულობ-ხოლმე, როცა დენი მოდის, თორე ამ სიბნელეში როგორ წავიკითხავ, აბა?
-...
-მეე უბრალო კაცი ვარ, მიწის შვილი, ბევრი კი არ გამეგება, მარა, მიყვარს კითხვაი... ეე დალოცვილები ისე იტყვიან-ხოლმე ჩემს ნაფიქრსა, გეგონება ჩემ გულში სხედანო...
-...
-ვინა და... ყველანი შვილო... ვაჟაი, შვილო, ისეთს იტყვის, ისეთსა, გულს რო დაედება მალამოთა...
-...
-არა, ლორთქიფანიძესა ნიკო ქვია... ვაჟა-ფშაველას გეუბნები...
-...
-დეტექტივებსა? არა, შვილო. ამ ცხოვრებაზე წეერს - ბუნებაზე, ცაზე და მიწაზე! აგერ, გაგატან თუ გინდა და წაკითხე... როცა მოხვდები ჩვენსკენა, მერე დამიბრუნე... მეე უკვე ზეპირად ვიცი ლამისა... იმდენჯერ მაქვს წაკითხული, რო...
-...
-ერთხელ წაკითხულს მეორედ რა მაკითხებსო? ოთხმოცი წლის რო გახდები, ღმერთმა მოგყაროს ჩემ ხნამდეა, მერე მიხვდები, რაცა... აი, შენა, რა გიყვარს?
-...
-ხინკალი? კაი, იყოს ხინკალი... მერე, ერთხელ რო გემოს გაუგებ, მეორედაც ხო გინდა, რო ჭამო? წიგნებიც ეგრეა, შვილო... წაიკითხავ, მოხვდება გულსა და სულსა, ჰოდა, ოცის წლის მერე რო ისევ მოგენატროს იმისი გემოი, რა არი ამაში უცნაური... ოცი წელი ცოტა ხო არაა, ზოგისთვის ნახევარი ცხოვრებაა, ზოგისთვის კი – ერთიც არა... მე კიდე, ოთხჯერ ოცი მიბოძა ღმერთმა... ოთხჯერ ოცი დარდი და ტკივილი...
-...
-არაა! სიკვდილის არ მეშინია... ჩემისთანები მომკვდარან? აბა, ვინ გამოკერებია ცასა და ვინ შერჩენია ქვეყნიერებასა, მე რო შევრჩე? არც მინდა... მე ჩემი წილი ბედნიერებაც ვიგემე და უბედურებაც, იმდენი რამე ვნახე ამ ქვეყანაზე, რო... ყველაფერი რო მახსოვდეს – ეეე!!!
...ეჰე, გათენდა კიდეცა... მანქანებიც ამოძრავდნენ... გახედე შვილო, იქნებ ვინმე დაგეხმაროს! მე კი აქ დავრჩები, ხის ყუთში... უნდა შევეჩვიო, თორეე! მალე უფრო პატარაში მომიწევს ჩაწოლაი და მერე რა ვქნა...
პატარა ხო აღარა ვარ, ოთხმოცისა ვარ, ოთხმოცისა!!!