malacidze irma chemi dedamica
...ადიოზ, ჩემო კეთილო, ბებიაჩემის გამომცხვარი ალადებივით ტკბილო და ჩემს თავზე, თუმცა ოზონის ხვრელგაფართოებულო, მაგრამ მაინც ნათელი ცასავით წმინდა წარსულო!
...ადიოზ! არივედერჩი! გუდბაი!
ჩემს მეხსიერებაში ალაგ-ალაგ მიმოფანტულო, გაურკვეველი სიზმარივით ჩალექილო, ტკივილნარევო მოგონებებო.
...ძველ ალბომში, შიგადაშიგ სიძველისაგან გაყვითლებულ ფოტოებში საიმედოდ თავშეფარებულო, შავ-თეთრ სამყაროში, მოდაგადასულ ტანსაცმელში და გულუბრყვილო ღიმილში ჩარჩენილო მონატრებავ...
...ობიექტივის წინ საგანგებოდ დადგმულ სავარძელში ყელმოღერებულო, ნაოჭებასხმული ფარდების ფონზე გაღიმებულო, უნაოჭო და ოცნებით განათებულო თვალებო...
...მშვიდობით, ჩემი მუხლებგადატყავებული, მოუსვენარი ბავშვობის უიმედო მონატრებავ... ხანდახან ქარწამობერილი ღრუბლებივით რომ აიშლები და სად გაგექცე, რომელ ნავსაყუდელს შევაფარო თავი, არ ვიცი...
...მეც ისე მომენიჭე, როგორც ყველა დანარჩენ, ამ ქვეყნად მოსულ ადამიანს. ჩინივით, წოდებასავით. იქიდან მოყოლებული ვიღაცის შვილი, შვილიშვილი, და, მეგობარი, ცოლი, დედა და კიდევ უამრავი ვინმე უნდა ვყოფილიყავი ერთდროულად. იმაზე არავის უფიქრია, ერთი ადამიანი ამდენს როგორ გავწვდებოდი. ამდენი სიყვარული როგორ უნდა მეზიდა გულით. მაგრამ ესეც შევძელი. უმძიმესი ტვირთი წამოვიკიდე და შევუდექი აღმართს.
გოლგოთას!
ყველაფერი როგორღაც თავისდაუნებურად მოხდა. უფრო სწორად, ხდებოდა. დიიიდი ხნის, მთელი ბავშვობის განმავლობაში და ცოტა მოგვიანებით, ანუ ყმაწვილქალობისას, როგორც იტყვიან. მაშინ არაფერი მაშინებდა. არც მიწისძვრა, არც წყალდიდობა, არც ომი. თითქოს არც ხდებოდა ეს ყველაფერი. ან ხდებოდა, მაგრამ არა იმ სამყაროში, სადაც მე ვარსებობდი, არამედ პარალელურში, აბსტრაქტულში.
მე ჩემი საკუთარი, ინდივიდუალური დედამიწა, მზე და მთვარე მქონდა. ატმოსფეროც კი ჩემი იყო. მხოლოდ მე მაწვდიდა ჟანგბადს, რათა ჩემს ტვინს უკეთ ემუშავა, უკეთ ეფიქრა, უკეთ ეოცნება, ხანდახან დაეძინა კიდეც, ისიც იმისათვის, რომ სიზმრები ენახა - ლამაზი, ფერადი, იმედიანი სიზმრები. ისეთი, რომელიც ახალ ოცნებას შეასხამდა ფრთებს, ახალ ზღაპარს დაუდებდა საწყისს და მერე მიუშვებდა, თავისი სვლით, ინერციით, თავქვე დაუშვებდა სიჩქარის ასაკრეფად და არც კი გააფრთხილებდა:
- ემანდ კისერი არ მოიტეხო, საჭე მართე, საჭეეე!!!
ჰო, იყო ეს დრო... ის სამყაროც იყო... ნამდვილად... არსებობდა... არაფერს ვიგონებ. იმ სამყაროში მხოლოდ მზე ანათებდა, მხოლოდ გაზაფხული იდგა და ურცხვად შიშვლდებოდნენ ნუშის მრუში კვირტები, იძრობდნენ სამოსს და მაცდურად იღიმებოდნენ. ვის მოტყუებას ცდილობდნენ? ვის უხვევდნენ თვალს თავისი ნაზი ფურცლებით? ვის აბრუებდნენ გაზაფხულის მათრობელა სურნელით? მე? ისედაც მიმნდობს... ისედაც მეოცნებეს... იმ ჩემს უმიწისძვრო დედამიწაზე ეულად შემორჩენილს?
რისთვის? ამიხსენით ერთი, რისთვის სჩადიოდა ამას? იმისათვის, რომ მერე ასე სასტიკად მომქცეოდა? დაუნდობლად რომ ჩამოეგლიჯა ვარდისფერი სათვალე და ასე სამარცხვინოდ გამოვეძევებინე ჩემი დედამიწიდან? იქ დავებრუნებინე, სადაც იმედგაცრუება არსებობის ერთადერთი და აუცილებელი პირობაა? სადაც შიში მშიერი მგელივით მუდამ გვერდით დაძრწის, არ მასვენებს, არც ოცნებას მაცლის, არც ფიქრს, არც სიზმრების ნახვას... იმ ჩემი ვარდისფერი, მათრობელა სიზმრების...
...ჰო, სწორედ ასე - უბოდიშოდ, უცერემონიოდ გამომეცხადა, ცხვირწინ ამეტუზა პირზე აკრული ცრუ ღიმილით, ცრუ სიყვარულით მთვრალი და მეც ძალით მასვა სიცრუის შარბათი. ჩემს სამყაროში მსურდა მისთვის ადგილის გაყოფა, ის კი იქით მიბიძგებდა. იქით... მისი ყალბი დედამიწისკენ... ცრუ იმედების, მისი იმედების მიწაზე. არავის არ მიუსჯია მისთვის აქ ცხოვრება. არც მიამიტობით მოსდიოდა - სიცრუეში ცხოვრებას იყო მიჩვეული და სხვაგვარად ვერ წარმოედგინა.
...მეც დავყაბულდი. ჩათრევას ჩაყოლა ვამჯობინე, ვეცადე მოვრგებოდი ახალ წესებს, მაგრამ ვერ შევძელი. დიდხანს, დიდხანს ვცდილობდი, ხარბად ჩამესუნთქა ის ჰაერი, რომლითაც ის სუნთქავდა, მაგრამ ჩემი ფილტვები უარს აცხადებდნენ მის მიღებაზე.
...ვცდილობდი, დავმტკბარიყავი მისი პლანეტის ბუნების მაცდური ხიბლით და... თვალები ამიჯანყდნენ. არ იყვნენ მიჩვეულნი ყალბი სილამაზის ჭვრეტას. სმენაც ამიმხედრდა - არ სურდა იმ სიტყვების მოსმენა, რომელთა წარმოთქმას გულთან შეუთანხმებლად მხოლოდ ენას მიანდობდა. გრძნობის ყველა ორგანო ამიჯანყდა.
ავჯანყდი!
...მხოლოდ გული იწევდა იქით. მოღალატე, ორგული გული... მხოლოდ ის ცდილობდა იმ დედამიწაზე დაბრუნებას, მაგრამ არ იყო იქ ჩემი ადგილი და წამოვედი.
...მივხვდი - ბედნიერება ყოველთვის იქ არაა, საითაც გული მიგიწევს. სადაც გგონია, რომ იმას იპოვი, რასაც დაეძებ, ჯერ კიდევ შეუცნობელს, მაგრამ უსაშველოდ სასურველს, სანუკვარს.
...ჩემს სამყაროს დავუბრუნდი. ჩემს მზეს, ჩემს ცას, ჩემს მთვარესა და ვარსკვლავებს, მაგრამ აღარ მიმიღეს. მოღალატისათვის ჩემს მშვენიერ სამყოფელში ადგილი აღარ მოიძებნა. საბოლოოდ დავკარგე სამოთხე და დავრჩი ასე, უსასრულობაში გაფანტული. არც იქით, არც აქეთ. არც სიყვარულით, არცა უსიყვარულოდ. ახირების, თვითმიზანის მსხვერპლად ქცეული, განშორების ტკივილით გათანგული, ღალატით დამცირებული, გაურკველობის ეჭვით შეპყრობილი.
გულნატკენი!
ის კი შერჩა იმ ყალბ, ტყუილით შეთითხნილ ქვეყანას. საკადრისად ბედნიერი, გულთამპყრობელი, ამაყი, მიზანსწრაფული.
თვითკმაყოფილი!
ახლა მხოლოდ სიზმარში ვაძლევ მოახლოების უფლებას. სიზმარში, რომელიც ისევე ყალბია, როგორც მზერა, ღიმილი იმ სიზმარში, რომელშიც ყოველთვის მტოვებს ბავშვობა - მეასედ, მეათასედ მტოვებს და მრავალგზის კიდევ დამტოვებს. და მეც მეასედ, მეათასედ ისევ ისე მეტკინება სული, როგორც პირველად.
ადიოზ! ჩემო მშვენიერო ოცნებებო.
არივერდერჩი! გუდბაი! აუფ ვიდერ ზეენ! ვარდის სურნელით შეზავებულო, არარსებულო იმედის მიწავ! ერთხელაც იქნება, კვლავ დამიბრუნდები - სიზმარში, ოცნებაში, ფიქრებში, შემთხვევით ან მიზანმიმართულად, ნებით თუ უნებლიეთ, მოგბეზრდება ძველ ფოტოალბომში ყურყუტი და მოხვალ. მაშინ მოხვალ, როცა ხელს ჩავიქნევ, იმედს დავკარგავ, როცა თითქმის დამავიწყდება შენი არსებობა.
...მოხვალ, თავს შემახსენებ და ამ გადარეული სამყაროს უკვე გახუნებულ ფერებს ისევ გამივარდისფერებ, ისევ დამინისლავ გონებას საოცნებო მომავალზე ფიქრით.
...ისე ჩუმად, ფეხაკრეფით მოხვალ, ჩემს გარდა ვერავინ რომ ვერ შენიშნავს შენს დაბრუნებას და ისევ შეამსუბუქებ ჩემს, დროით დამძიმებულ სხეულს, ამიჩქარებ ძარღვებში სისხლს... ზაფხულის წვიმად მოხვალ და გამლუპავ... ციცინათელებად მოფრინდები და გამინათებ დარჩენილ წუთებსა და დღეებს... მოგონებების ნიაღვრით წამლეკავ და თავდაყირა დამიყენებ მათემატიკური სიზუსტით თანამიმდევრულად გავლილ დღეებსა და წლებს.
...მოხვალ, აბა, რას იზამ... ხომ არ მიმაგდებ ასე უპატრონოდ და ეულად შენს გაზრდილ, ცოტა არ იყოს და, სიბერეშეპარულ მომავალს, ხომ არ მიუგდებ საჯიჯგნად დროის სასიტიკ, სწრაფ დინებას და შენში, ანუ იმ ვარდისფერ ბავშვობაში ჩარჩენას ხომ არ ანატრებინებ?
არა, რა თქმა უნდა!
შენი სუფთა ფურცელივით კრიალა სული ამას არ იკადრებს. იმ წლების ხათრით, იმ მოპარული, მარილმოყრილი მჟავე ვაშლის ხათრით, სოფლის მდინარიდან წამოსულს, ნაჭყუმპალავებს, მოშიებულს და მზით გათანგულს `ანტონოვკაზე~ გემრიელი რომ გვეჩვენებოდა.
...გამხდარ კანჭებზე მოხვედრილი წკეპლის სიმწრის ხსოვნით არ გამწირავ, მეზობლის ბაღჩაში ახლად შემოსული ბლის მოსაპარად გადასულს რომ მხვდებოდა ზედიზედ ოთხი წელი, წელიწადის ერთსა და იმავე დროს, მაინცდამაინც მაისში, და მაინცდამაინც მის მიწურულს.
...ვიცი, როცა იქნება, მაპატიებ, დამაბრუნებ, ისევ მიმიღებ და გულში ჩამიკრავ შენს გზააბნეულ შვილს. მიმიღებ, აბა რას იზამ. ხომ არ გამწირავ სიცრუის, შეთხზული ბედნიერების მსხვერპლს.
მთავარია, მწამდეს შენი არსებობის!
...ადიოზ, ჩემო კეთილო, ბებიაჩემის გამომცხვარი ალადებივით ტკბილო და ჩემს თავზე, თუმცა ოზონის ხვრელგაფართოებულო, მაგრამ მაინც ნათელი ცასავით წმინდა წარსულო!
...ადიოზ! არივედერჩი! გუდბაი!
ჩემს მეხსიერებაში ალაგ-ალაგ მიმოფანტულო, გაურკვეველი სიზმარივით ჩალექილო, ტკივილნარევო მოგონებებო.
...ძველ ალბომში, შიგადაშიგ სიძველისაგან გაყვითლებულ ფოტოებში საიმედოდ თავშეფარებულო, შავ-თეთრ სამყაროში, მოდაგადასულ ტანსაცმელში და გულუბრყვილო ღიმილში ჩარჩენილო მონატრებავ...
...ობიექტივის წინ საგანგებოდ დადგმულ სავარძელში ყელმოღერებულო, ნაოჭებასხმული ფარდების ფონზე გაღიმებულო, უნაოჭო და ოცნებით განათებულო თვალებო...
...მშვიდობით, ჩემი მუხლებგადატყავებული, მოუსვენარი ბავშვობის უიმედო მონატრებავ... ხანდახან ქარწამობერილი ღრუბლებივით რომ აიშლები და სად გაგექცე, რომელ ნავსაყუდელს შევაფარო თავი, არ ვიცი...
...მეც ისე მომენიჭე, როგორც ყველა დანარჩენ, ამ ქვეყნად მოსულ ადამიანს. ჩინივით, წოდებასავით. იქიდან მოყოლებული ვიღაცის შვილი, შვილიშვილი, და, მეგობარი, ცოლი, დედა და კიდევ უამრავი ვინმე უნდა ვყოფილიყავი ერთდროულად. იმაზე არავის უფიქრია, ერთი ადამიანი ამდენს როგორ გავწვდებოდი. ამდენი სიყვარული როგორ უნდა მეზიდა გულით. მაგრამ ესეც შევძელი. უმძიმესი ტვირთი წამოვიკიდე და შევუდექი აღმართს.
გოლგოთას!
ყველაფერი როგორღაც თავისდაუნებურად მოხდა. უფრო სწორად, ხდებოდა. დიიიდი ხნის, მთელი ბავშვობის განმავლობაში და ცოტა მოგვიანებით, ანუ ყმაწვილქალობისას, როგორც იტყვიან. მაშინ არაფერი მაშინებდა. არც მიწისძვრა, არც წყალდიდობა, არც ომი. თითქოს არც ხდებოდა ეს ყველაფერი. ან ხდებოდა, მაგრამ არა იმ სამყაროში, სადაც მე ვარსებობდი, არამედ პარალელურში, აბსტრაქტულში.
მე ჩემი საკუთარი, ინდივიდუალური დედამიწა, მზე და მთვარე მქონდა. ატმოსფეროც კი ჩემი იყო. მხოლოდ მე მაწვდიდა ჟანგბადს, რათა ჩემს ტვინს უკეთ ემუშავა, უკეთ ეფიქრა, უკეთ ეოცნება, ხანდახან დაეძინა კიდეც, ისიც იმისათვის, რომ სიზმრები ენახა - ლამაზი, ფერადი, იმედიანი სიზმრები. ისეთი, რომელიც ახალ ოცნებას შეასხამდა ფრთებს, ახალ ზღაპარს დაუდებდა საწყისს და მერე მიუშვებდა, თავისი სვლით, ინერციით, თავქვე დაუშვებდა სიჩქარის ასაკრეფად და არც კი გააფრთხილებდა:
- ემანდ კისერი არ მოიტეხო, საჭე მართე, საჭეეე!!!
ჰო, იყო ეს დრო... ის სამყაროც იყო... ნამდვილად... არსებობდა... არაფერს ვიგონებ. იმ სამყაროში მხოლოდ მზე ანათებდა, მხოლოდ გაზაფხული იდგა და ურცხვად შიშვლდებოდნენ ნუშის მრუში კვირტები, იძრობდნენ სამოსს და მაცდურად იღიმებოდნენ. ვის მოტყუებას ცდილობდნენ? ვის უხვევდნენ თვალს თავისი ნაზი ფურცლებით? ვის აბრუებდნენ გაზაფხულის მათრობელა სურნელით? მე? ისედაც მიმნდობს... ისედაც მეოცნებეს... იმ ჩემს უმიწისძვრო დედამიწაზე ეულად შემორჩენილს?
რისთვის? ამიხსენით ერთი, რისთვის სჩადიოდა ამას? იმისათვის, რომ მერე ასე სასტიკად მომქცეოდა? დაუნდობლად რომ ჩამოეგლიჯა ვარდისფერი სათვალე და ასე სამარცხვინოდ გამოვეძევებინე ჩემი დედამიწიდან? იქ დავებრუნებინე, სადაც იმედგაცრუება არსებობის ერთადერთი და აუცილებელი პირობაა? სადაც შიში მშიერი მგელივით მუდამ გვერდით დაძრწის, არ მასვენებს, არც ოცნებას მაცლის, არც ფიქრს, არც სიზმრების ნახვას... იმ ჩემი ვარდისფერი, მათრობელა სიზმრების...
...ჰო, სწორედ ასე - უბოდიშოდ, უცერემონიოდ გამომეცხადა, ცხვირწინ ამეტუზა პირზე აკრული ცრუ ღიმილით, ცრუ სიყვარულით მთვრალი და მეც ძალით მასვა სიცრუის შარბათი. ჩემს სამყაროში მსურდა მისთვის ადგილის გაყოფა, ის კი იქით მიბიძგებდა. იქით... მისი ყალბი დედამიწისკენ... ცრუ იმედების, მისი იმედების მიწაზე. არავის არ მიუსჯია მისთვის აქ ცხოვრება. არც მიამიტობით მოსდიოდა - სიცრუეში ცხოვრებას იყო მიჩვეული და სხვაგვარად ვერ წარმოედგინა.
...მეც დავყაბულდი. ჩათრევას ჩაყოლა ვამჯობინე, ვეცადე მოვრგებოდი ახალ წესებს, მაგრამ ვერ შევძელი. დიდხანს, დიდხანს ვცდილობდი, ხარბად ჩამესუნთქა ის ჰაერი, რომლითაც ის სუნთქავდა, მაგრამ ჩემი ფილტვები უარს აცხადებდნენ მის მიღებაზე.
...ვცდილობდი, დავმტკბარიყავი მისი პლანეტის ბუნების მაცდური ხიბლით და... თვალები ამიჯანყდნენ. არ იყვნენ მიჩვეულნი ყალბი სილამაზის ჭვრეტას. სმენაც ამიმხედრდა - არ სურდა იმ სიტყვების მოსმენა, რომელთა წარმოთქმას გულთან შეუთანხმებლად მხოლოდ ენას მიანდობდა. გრძნობის ყველა ორგანო ამიჯანყდა.
ავჯანყდი!
...მხოლოდ გული იწევდა იქით. მოღალატე, ორგული გული... მხოლოდ ის ცდილობდა იმ დედამიწაზე დაბრუნებას, მაგრამ არ იყო იქ ჩემი ადგილი და წამოვედი.
...მივხვდი - ბედნიერება ყოველთვის იქ არაა, საითაც გული მიგიწევს. სადაც გგონია, რომ იმას იპოვი, რასაც დაეძებ, ჯერ კიდევ შეუცნობელს, მაგრამ უსაშველოდ სასურველს, სანუკვარს.
...ჩემს სამყაროს დავუბრუნდი. ჩემს მზეს, ჩემს ცას, ჩემს მთვარესა და ვარსკვლავებს, მაგრამ აღარ მიმიღეს. მოღალატისათვის ჩემს მშვენიერ სამყოფელში ადგილი აღარ მოიძებნა. საბოლოოდ დავკარგე სამოთხე და დავრჩი ასე, უსასრულობაში გაფანტული. არც იქით, არც აქეთ. არც სიყვარულით, არცა უსიყვარულოდ. ახირების, თვითმიზანის მსხვერპლად ქცეული, განშორების ტკივილით გათანგული, ღალატით დამცირებული, გაურკველობის ეჭვით შეპყრობილი.
გულნატკენი!
ის კი შერჩა იმ ყალბ, ტყუილით შეთითხნილ ქვეყანას. საკადრისად ბედნიერი, გულთამპყრობელი, ამაყი, მიზანსწრაფული.
თვითკმაყოფილი!
ახლა მხოლოდ სიზმარში ვაძლევ მოახლოების უფლებას. სიზმარში, რომელიც ისევე ყალბია, როგორც მზერა, ღიმილი იმ სიზმარში, რომელშიც ყოველთვის მტოვებს ბავშვობა - მეასედ, მეათასედ მტოვებს და მრავალგზის კიდევ დამტოვებს. და მეც მეასედ, მეათასედ ისევ ისე მეტკინება სული, როგორც პირველად.
ადიოზ! ჩემო მშვენიერო ოცნებებო.
არივერდერჩი! გუდბაი! აუფ ვიდერ ზეენ! ვარდის სურნელით შეზავებულო, არარსებულო იმედის მიწავ! ერთხელაც იქნება, კვლავ დამიბრუნდები - სიზმარში, ოცნებაში, ფიქრებში, შემთხვევით ან მიზანმიმართულად, ნებით თუ უნებლიეთ, მოგბეზრდება ძველ ფოტოალბომში ყურყუტი და მოხვალ. მაშინ მოხვალ, როცა ხელს ჩავიქნევ, იმედს დავკარგავ, როცა თითქმის დამავიწყდება შენი არსებობა.
...მოხვალ, თავს შემახსენებ და ამ გადარეული სამყაროს უკვე გახუნებულ ფერებს ისევ გამივარდისფერებ, ისევ დამინისლავ გონებას საოცნებო მომავალზე ფიქრით.
...ისე ჩუმად, ფეხაკრეფით მოხვალ, ჩემს გარდა ვერავინ რომ ვერ შენიშნავს შენს დაბრუნებას და ისევ შეამსუბუქებ ჩემს, დროით დამძიმებულ სხეულს, ამიჩქარებ ძარღვებში სისხლს... ზაფხულის წვიმად მოხვალ და გამლუპავ... ციცინათელებად მოფრინდები და გამინათებ დარჩენილ წუთებსა და დღეებს... მოგონებების ნიაღვრით წამლეკავ და თავდაყირა დამიყენებ მათემატიკური სიზუსტით თანამიმდევრულად გავლილ დღეებსა და წლებს.
...მოხვალ, აბა, რას იზამ... ხომ არ მიმაგდებ ასე უპატრონოდ და ეულად შენს გაზრდილ, ცოტა არ იყოს და, სიბერეშეპარულ მომავალს, ხომ არ მიუგდებ საჯიჯგნად დროის სასიტიკ, სწრაფ დინებას და შენში, ანუ იმ ვარდისფერ ბავშვობაში ჩარჩენას ხომ არ ანატრებინებ?
არა, რა თქმა უნდა!
შენი სუფთა ფურცელივით კრიალა სული ამას არ იკადრებს. იმ წლების ხათრით, იმ მოპარული, მარილმოყრილი მჟავე ვაშლის ხათრით, სოფლის მდინარიდან წამოსულს, ნაჭყუმპალავებს, მოშიებულს და მზით გათანგულს `ანტონოვკაზე~ გემრიელი რომ გვეჩვენებოდა.
...გამხდარ კანჭებზე მოხვედრილი წკეპლის სიმწრის ხსოვნით არ გამწირავ, მეზობლის ბაღჩაში ახლად შემოსული ბლის მოსაპარად გადასულს რომ მხვდებოდა ზედიზედ ოთხი წელი, წელიწადის ერთსა და იმავე დროს, მაინცდამაინც მაისში, და მაინცდამაინც მის მიწურულს.
...ვიცი, როცა იქნება, მაპატიებ, დამაბრუნებ, ისევ მიმიღებ და გულში ჩამიკრავ შენს გზააბნეულ შვილს. მიმიღებ, აბა რას იზამ. ხომ არ გამწირავ სიცრუის, შეთხზული ბედნიერების მსხვერპლს.
მთავარია, მწამდეს შენი არსებობის!