qurxuli beqa - carieli saferfle
როგორც პირატი პიასტრებს იღბალი ითვლის იარებს. . .
ბაადურ ბალარჯიშვილი
ის დრო იყო, როცა დღე და ღამე განგაშის სიგნალივით ენაცვლებოდა ერთმანეთს. ყოველი წუთი სუნზე დაგეშილი მგლის ნაკვალევივით ინიშნებოდა, თავისას ითხოვდა. სიკვდილი და სიცოცხლე უცნაურად შენივთდა. ორივე ერთნაირად შეუძლებელი და მიუღწეველი გახდა. გამარჯვების და დამარცხების ძველი, ერთმანეთში გადახლართული ამბები ახლაც არ გასვენებს, უკან გაბრუნებს, თითქოს საიდანმე გამოქცეულს თილისმა დაგრჩა.
თბილისი მაშინ საკუთარ თავს ჰგავდა. ყველაფერი რთული, მაგრამ ადვილად გასაგები იყო. აჯანყებულმა, ჩაბნელებულმა, მეომარმა და დანგრეულმა ქალაქმა, პატრონმკვდარი სამურაივით გაიკეთა ჰარაკირი და სისხლით მოთხვრილი სახით კიდევ ერთხელ ჩაემხო საკუთარ ხეობაში.
არც ამაში იყო რაიმე უჩვეულო. თბილისში ავარდნილი ხანძარი ყველა იმ ცეცხლს ირეკლავდა, საუკუნეების განმავლობაში რომ დაჰკანკალებდა თავზე ამ ქალაქს, ქუჩებს, სახლებს და სახლებიდან გამოსულ, ცეცხლში თავაღერილად მოსიარულე მის შვილებს. მაგრადაც ჩაიხოცნენ, გადაიძეძგა სასაფლაოები. . . მაგრამ მაშინ ყველაფერი ნაღდი იყო და გასაგები. მერე ეს "შალავები" დაბრუნდნენ საიდანღაც, ბლომად "შალავები," და ყველაფერი გადაღებეს, თავისთვის გადაღებეს, ესენი ცეცხლში მოსიარულეები არ არიან და ვერც ხანძრის სუნს იტანენ. სისხლით მოსვრილ სამურაის, გეიშას მაკიაჟი გაუკეთეს და ეგრე დატოვეს. მაშინ ამდენი "ბასანოშკიანი" და "რუგზაკიანი" სულელი უცხოელი არ დადიოდა ქუჩაში და არც თბილისი ჰგავდა დისკოთეკის ჭყეტელა "სვეტამუზიკიან" დარბაზს. . . ქალაქში ცეცხლი ენთო, გამოდიოდნენ და გამოდიოდნენ ცეცხლიდან ბიჭები, რომ საფლავში ჩაესწროთ ამათთვის და თან წაეღოთ, თავისივე ხელით გადამწვარი საკუთარი ქალაქი. მათ ადგილას კი ეს "ვან, თუ, ფრი, ფო" გაიჩითნენ, თავიანთი ბუტიკებით ფართებით და რაღაც უბედურებებით. . .
მაშინ დიდი, დიდი ცეცხლი ენთო. მერე რა რომ უნდოდათ, ეგონათ და არ გამოუვიდათ, მერე რა რომ წააგეს, სამაგიეროდ ყველაფერი ცხადი იყო და გასაგები. . .
ომობდნენ და კვდებოდნენ.
----------------------- ------------------------ -------------------------
ქალაქი სროლის ხმით იყო სავსე. სახლში იჯდა, კომპოტს სვამდა, ტელევიზორს უყურებდა და უხაროდა გარეთ რომ არ იყო.
ტელეფონმა დარეკა. ვინ იყო და ჩეხოვისა არ იყოს, N-თუ ჩეხოვი ქალაქებს არქმევდა ეგრე (ვ ტოვერსკოი გუბერნიი ვ გოროდე N).
- მე ვარ. - თქვა.
- ჰო. . .
ცოტა ხანს ჩუმად იყო, თითქოს სულს ითქვამსო, მერე, უცებ მოხია:
- რამე რომ იყოს საქმეზე წამოხვალ?
ეგეთი იყო რა, აი ეგეთი - "რამე რომ იყოს.". .
რამე ის იყო, რომ ერთი კვირის წინ, ისნის მეტროსთან თავში რაღაცა ჩაადეს
და თავისი სიძის კურტკა გახადეს. ახლა მოსულიერდა თუ არა აბაროტზე
დაიწყო ჩალიჩი. ვინც გახადა იმათ ვეღარ იხსენებდა. ეგრე იცოდა, გატიალ- დებოდა, გამოვიდოდა შუაღამისას, ხან თვითონ ხდიდა, ხან სხვას ატანდა. უყვარდა ეგ საქმე, და კიდევ ჯოისი, ფოლკნერი, პლანი, «მასტერ ი მარგარიტა" და მერაბ მამარდაშვილი. ჰოდა თუ კაია აზაზელო და ჯოისი წაყოლოდნენ საყაჩაღოდ დეკემბრის ყინვაში, როცა ქუჩაში ტყვია ტყვიას ასწრებდა, სუ მოსახვევში უხვევდა, შემოგეყრებოდა, დაგტოვებდა გაცინებულს და გულდაწყვეტილს.
ვის უნდა აბა ეგა?
არავისაც არ უნდა.
- გესმის? - ჰკითხა.
გარეთ ღამე ქალაქს ცხრილავდა.
- ჰო.
- მერე? არ გეზარება? გაგვაგორონ, გავფშიკოთ ფეხები.
- კურტკა მჭირდება!
- ძნელია. არ გამოგვივა. დაიკიდე რა, კურტკის დედაც. . .
- არა. არ არსებობს, არ გავჩერდები. მარტო გავალ და მაინც ვიშოვი.
- ბიჭებს დაურეკე?
- არ მოდიან. . .
- ხო ხედავ. ლოტო სად არი?
- არ არი. . . წასულია. სად არი არავინ არ იცის. თვითონაც არ იცის. არ იცი რა ტიპია?
გარეთ ახლა ქალაქი ცხრილავდა ღამეს.
- ბიჭო ძაან მურტალი ამინდია, სროლა და რაღაცა. . . სადმე არ დავრჩეთ.
- არ დავრჩებით. შენ ხო «უდაჩა" ხარ. რა და არ მაინტერესებს, მარტო
გავალ, ამაღამ მივდივარ და მორჩა. . .
- რა იყო ჩაიფიქრე?. .
- ჰო, ჩავიფიქრე. კურტკა მჭირდება!
- მოვდივარ!
- მოდიხარ?
- ჰო.
ცოტა ხანს შუა ოთახში იდგა. მერე ტელევიზორი გამორთო, კურტკა ჩაიცვა
და სახლიდან გამოვიდა.
გარეთ წივილ კივილით დაშხუოდა აწყვეტილი და ბრმა ტყვია. ჩაიწუილებდა,
მიიყოლებდა ცივი გამყინავი სტვენის ხმას. ყველა მხრიდან უსტვენდნენ, როგორც ხულიგნები "იარმურკაზე." პეკინზე იარაღმა გადაიგუგუნა. ავტომატი არ იყო. ავტომატი დოლიძის მხარეს მუშაობდა, რიტმში ისროდა, თითქოს მელოდია გამოჰყავდა - კაიფობდა. მერე ისევ პეკინზე დასცხო, რაღაცნაირად ყრუდ, სერიოზულად, თითქოს ახველებსო. თუხ! . . თუხ! . . თუხ! გულმოდგინედ რახუნობდა.
მეტროში ლეშის სუნი იდგა. საათს შეხედა. თორმეტის ნახევარი ხდებოდა. ხალხი ტალღადაკრული ქვიშის მარცვლებივით ირეოდა ერთმანეთში - ერთ დიდ, უფორმო და უმწეო, მაგრამ სასტიკ ცხოველს ჰგავდა. ყველას ერთი სახე ჰქონდა. შეშინებულები ათვალიერებდნენ ერთმანეთს და ჩუმად ზუზუნებდნენ.
ვაგონში ისეთი ჭყლეტა იყო შეგეძლო ორივე ფეხი მოგეკეცა და ისე გაჩერებულიყავი.
მარჯანიშვილზე შუქი ჩაქრა.
ბნელოდა. ვიღაცა ჯიგარი ჯიბეში ჩაუძვრა. კარგა ხანს აფათურა.
- სიგარეტი გააქვს? - ჰკითხა ამან ჩუმად.
- კი - უპასუხა იმან ჩუმადვე. მის ჯიბიდან ხელი ამოიღო და თავის ჯიბეში
ჩაიყო. - "ასტრა"
- იყოს.
არაფერი ჩანდა. ერთმანეთის ხელები მოძებნეს. გამოართვა.
შუქი მოვიდა და მატარებელი დაიძრა. ექსკალატორზევე მოუკიდა. მეტროს შემოსასვლელში პოლიციელები იდგნენ. თხუთმეტი, ოცი კაცი იქნებოდა. უცნაური ლურჯი ფორმები ეცვათ, არც მანმადე, არც მერე ეგეთი ფორმები აღარ უნახავს. ახალგაზრდები იყვნენ, ჯავშანჟილეტებში ჩამსხდრები. ახალთახალი AK-74 ეკიდათ. ზოგს ხელში ეჭირა.
მომლოდინე სიჩუმეში რაციამ ყელგამოჭრილი კაცივით ამოიხრიალა. პოლიციელები უცებ დამწკრივდნენ, ერთიმეორის მიყოლებით გავიდნენ გარეთ და სიბნელეში გაქრნენ.
ყინავდა. დეკემბრის ჩუმი ღამე ჩასაფრებულივით, ვერაგულად გარინდულიყო. სხვა უბანში ნასროლი აქ უფრო ავისმომასწავლებლად, მოგუდულად ისმოდა. ექოს გამოძახილი მოჰქონდა.
იდგა. ქუჩას გაჰყურებდა. ღრმად სუნთქავდა და ნესტოებდაბერილი აყურადებდა საკუთარ წინათგრძნობას.
უცებ წამოიღო. საქმის დროს ყოველთვის ეგრე ხდებოდა. ხან მოჰქონდა, ხან არა. ახლა მოიტანა. ველური სიხალისით გაევსო გული. გრძნობდა როგორ მოდიოდა რაღაც ძალიან ნაცნობი და ახლობელი. მოდიოდა და «აბოიმასავით" ტენიდა. ყურებიც კი დაუგუბდა. როგორც კომეტას ცეცხლის კუდი ისე მოჰყვებოდა ამ ყველაფერს, კიდევ უფრო ნაცნობი და ახლობელი - შიში!
-"წავედით" უთხრა საკუთარ თავს და დაღმართზე დაეშვა. დაიგრძელა ნაბიჯი. იქვე კუთხეში გადაიკაკანა ავტომატმა. ტყვიები ერთიმეორეს მიყოლებით დაწუილდნენ მეტეხისკენ. სროლის ხმამ კიდევ უფრო ააგდო: «ტი ნე ჟდი კუპეც პადმოგი. . . მი რებიატა ბიტიე ი ვ ბალოტახ მიტიე.". . მიშხუოდა, წინ წახრილი და ყინვას გაძალიანებული, ჰაერი სასიამოვნოდ სუსხავდა - : «ავოეე! . . ამაღამ მთელ ქალაქს გადავძარცვავთ."- გაიფიქრა და გათოშილ ქუჩას გაუღიმა.
ღიმილით შეუხვია ბნელ "არკაში."
N-ი თავის სადარბაზოსთან ჩამომჯდარიყო და ეწეოდა.
- სადა ხარ ტო? ვინერვიულე. . .
- მეტროში გავიჭედე. «ისნიდან" ჩემს თვალწინ გამოვიდა მთელი განყოფილება, რაციები და ოხრობა. . . იცოდე მაგრა ვგიჟობთ. თუ წაგვიმწყვდიეს ბოლომდე გაგვიმეტებენ.
- კურტკა მჭირდება!
- კარგი როგორც გინდა. სად არი? . . აბა მანახე. . .
- ნოდარას აქვს. გასაკეთებლად მივეცი. ბარაბანი ხო ჭედავდა.
- ეგ არაფერი. ჩვენ მაინც ერთჯერადი ბაზარი გვაქვს. მიდი გამოართვი.
- არ არი. სოფელში წასულა.
ჯერ იფიქრა აღარ მივდივართო და გულზე მოეშვა. მერე უცბად მიხვდა რომ უარესად იყო საქმე.
- ჰა? . . აბა. . .
- აი! - და ორი პრიალა ბებუთი დააძრო ქამრიდან.
ბებუთის პირმა თეთრად დამცინავად გაიკრიალა. უყურებდა სიბნელეში იმ
ადგილს, სადაც N-ი იდგა და სულელივით ეცინებოდა.
- ეს რა არი ალი ბაბა ხარ შე ჩემა?
- ჩვენს ადგილას ჩავსხდებით. . .
- ახლა ჩვენი ადგილი, როგორც ჩემი იაპონელი შეყვარებული იტყოდა
გრამაფონშია. გინდა რო ტრუსიკიანები გამოგვიშვან? . . ცივა ვალიკ-ჯან!
N-მა ჩუმად დაძაბულად გაიცინა.
- კურტკა მჭირდება!
ეგეთი იყო. ერთი გაშავდება და მორჩა. Oორ სიტყვას თუ იტყოდა, თან ისე,
თითქოს სულ ახლახანს იმ სალვატორე რიინასავით ამოერტყას ჭიტლაყი, სიცილიაში ტოტო რიინას რომ ეძახიან.
- კარგი. წავედით!
N-ი მოკერილი სიფათით მოდიოდა. მაგარი დაბოღმილი იყო. კოსროზე ისევ ემჩნეოდა, სისხლშემხმარი ნაიარევი.
ძალიან აგლესილი იყო ყველაფერი. და საშიში, მაგარი საშიში. წეღანდელმა აღფრთოვანებამ გადაუარა. მისდევდნენ ერთმანეთს შთაგონებული, ატჩაინი სახეებით და ხმას არ იღებდნენ, დადარაჯებულები გაჰყურებდნენ ღამეს.
თვითონ დაძაბულობისაგან ტუჩის კუთხე უხტოდა.
მერე უცებ მობეზრდა შიში და სიჩუმე.
- გეუბნებოდი არა ტო. . .
N-მა უკმაყოფილოდ ამოხედა.
- რა გინდა?
- რა და რამდენჯერ გითხარი - შეეშვი მეთქი. . .
N-მა სიბრაზისაგან მოგუდული ხმით ჰკითხა:
- რა გინდა? - თან გაბოროტებული იყურებოდა წინ.
- გეუბნებოდი შეეშვი, ნუ კითხულობ, მაგ დედაატირებული ბრუტიანი
ირლანდიელის წიგნებს მეთქი. არა სიმონ, ვერ გაგაგებინე. მაგას რა უნდა
დაეწერა ბიჭო ბრმა იყო, ორ ნაბიჯზე ვერ ხედავდა, ქალები არ ევასებოდა და არ უნდოდა, რომ სამშობლოს შესწირვოდა, თვითონ შემეწიროს სამშობლოო. ამბობდა - აი რისი დამწერი იყო? . . მაგის გაგიჟებული ხარ ბაზარი არ არი. . .
- «ულისე" ყველაზე მაგარი წიგნია!
- წატი თქვენი! . . ის ხო შულერი იყო და აბა თქვენა ხართ სიაფანდები,
ვითომ გაიგეთ, ვითომ აზრზე ხართ. "წვინტლისფერი ზღვა" არა?
- მაგ "წვინტლისფერი ზღვის" მერე აღარ წაგიკითხავს და რა გახიპიშებს?
- გიჟი ვარ? . . "წვინტლისფერი ზღვის" მერე რაღას წავიკითხავდი? . . სუ კარგად იყოს ტო. . .
- იქნებ ირლანდიელებს ეგეთი ზღვა აქვთ ტო, იცი?. . ნანახი გაქ?. . რა გინდა?..
- ზღვა ყველგან ზღვისფერია. შეიძლება ცოტა ფსკერისფერი, ზეცისფერი,
ჩაძირული "პარახოდებისა" და დამხრჩვალი მეზღვაურების ფერი შეერიოს.
- და პორტებში ატირებული იმ მეზღვაურების ბოზების ფერი.
- მაგარი! ბედი რა სიმონ, თორე ეგ გენიოსი უნდა იყოს და ჩვენ პურის
დანებით დავრბოდეთ? . .
--------------------------- . ----------------------- . -------------------------------
გრძელ რკინის გისოსებიან ღობეს მიადგნენ. ჩაკუნაპეტებული, დაბინდული ბაღი საკუთარი ხეების ჩრდილით იყო სავსე. ჯადოსნური ბაღი იყო, შეხვიდოდი ჩაცმული გამოხვიდოდი გახდილი, შეხვიდოდი გახდილი გამოხვიდოდი ჩაცმული. ბაღში ქალაქის ცნობილი შენობა იდგა. იმ დროს ვისაც მანქანა არ ჰყავდა ყველა ფეხით დადიოდა და ორთაჭალისკენ მიმავალი დაგვიანებული მგზავრი ასე იმოკლებდა მანძილს. გზის უსაფრთხოება მისი სიგრძით განისაზღვრებოდა. რაც მეტ ნაბიჯს ადგამდი, მით უფრო მეტ შარს იხვევდი. მოკლე მანძილზე საფრთხეც ნაკლები იყო. ბნელ ბაღზე გადავლა სჯობდა, იქვე ბნელ ქუჩაზე სიარულს, აქ გაგხდიდნენ მაგრამ იქ შეიძლება ჩაცმული გაეშეშებინე ვინმეს.
ახლა ეს ბაღი და შენობა ვიღაცამ იყიდა და ისეთი ღობე დაარტყა, ვერც გზას შეიმოკლებ, ვერც თავს შეაფარებ და ვეღარც კურტკას იშოვი. ერთ დროს კი მათი ბაღი იყო, მათი ტერიტორია.
ჯვარედინად მდგარ ორ ხეს ჩაუსხდნენ ფესვებში. იჯდა ფესვებში ფეხმორთხმუ-ლი და ვერ ისვენებდა. სიგარეტს ეწეოდა. მალე მოიწია. არავინ შემოდიოდა.
- ბიჭო! - გასძახა თითქმის ხმისამოუღებლად - დანა გადმომიგდე!
- რა იყო?
- დანა გადმომიგდე!
- რატო?
- გადმომიგდე. ერთ კაცს ხელები თავისუფალი უნდა ჰქონდეს. კელტური
მოდაა.
ფრთხილი წკარუნი გაისმა. დანა ხესთან დაეცა. ვიდრე დანას აბინავებდა, ჰო,
მერე ისევ მოიწყინა. იჯდა და ფიქრობდა. ყველაფერზე და არაფერზე. ისროდნენ. თითქოს დიდი ხნის გაწყვეტილს აერთებდნენ, აბამდნენ ერთმანეთზე. სროლა ერთადერთი ხსნაა, როცა ხვდები, რომ დაძინებით და გაღვიძებით, წასვლით და დაბრუნებით ვერაფერს შეცვლი, როცა წლები სხვისი ქალივით სახიფათოდ გეხვევა ყელზე. როცა სულ უფრო და უფრო ნაკლები შანსი გრჩება გაძვრე, გავარდე, გახვიდე და მაინც ჯიუტად უქნევ გრძელ, კლანჭებგამოყოფილ თათს ჰაერს. ჰაერი ყოველთვის ცარიელია. ყოველი ამოსუნთქვის შემდეგ, როცა წამით მაინც მოებღაუჭები საკუთარ ნახტომს, გგონია რომ გადარჩი და გავიწყდება რომ, შენი ცინგლიანი წლები კი არა, მესამე საუკუნეა შენი ქვეყნის უცვლელი ჰიმნია: - "აწმყო თუ არა გწყალობს, მომავალი შენია. . ."
ნელ-ნელა ყველაფერს ხვდები, ვერაფერს იგებ და ისევ უქნევ თათს ცარიელ ჰაერს, რომ სიცოცხლეშივე არ დაგაჭრან კლანჭები დიდი მაკრატლით. თან მთლად ეგრეც არ არი. . . ეს ყველაფერი ჯურხას სახინკლეზე წაწერილი "ნისია ხვალე"-ს პონტი კია, მაგრამ ჯურხას სახინკლეში მაინც იჭმებოდა ხინკალი ნისიად. თან ორი, სამი ისეთი ნახტომი ჰქონდა გამაზული, თავისუფლად შეიძლებოდა ჰაერში დარჩენილიყო და გადარჩა; მაგრამ შუაღამისას ხის ქვეშ ორი დანით ჩამჯდარი უკვე ხედავდა, როგორ მოსდევდა მის ჩრდილს, აყოლილი ბედისწერა, დიდი ხანია კვალდაკვალ მოჰყვებოდა, გაღიმებული და ამოთხვრილი. სისხლით მორწყულ სივრცეს ისე საქმიანად უკიდებდა ცეცხლს, როგორც ბესარაბიელი მეეზოვე ვენის ქუჩებში გაზის ფარნებს. მოდიოდა, მოსდევდა, უხილავი და განურჩეველი. ვერაფერი იხსნიდა.
მაგრად აცივდა. ქუჩას გახედა. აღარავინ ჩანდა. სახლში ყოფნისას საფრთხე გაცილებით საშიში ჩანს. გარეთ კი შენ თვითონა ხარ საფრთხე.
სახლში მოუნდა. არავინ ჩანდა. არავის ეჩქარებოდა ორთაჭალისკენ. სროლითაც უკვე სხვათაშორის ისროდნენ, ვალის მოსახდელად, თითქოს ქალაქს ავი სულები იცავენო.
მამამისი გაახსენდა. ალბათ იმასაც ეღვიძა, ღამე ეღვიძა, დღისით კი თავის
სავარძელში იჯდა და თვლემდა, უზარმაზარი, ცალთვალა და წნევადარტყმული.
ძალიან ჰგვანდნენ ერთმანეთს, ერთნაირად აწყვეტილები და განუსჯელები.
ერთნაირი სიფათები ჰქონდათ, ერთნაირად ცუდად ცხოვრობდნენ და ერთად გრძნობდნენ როგორ მთავრდებოდა ყველაფერი. ტყვედჩავარდნილებივით გულგრილად ელოდნენ დასასრულს და უკანასკნელ სამსჯავროს, საკუთარი სიგიჟეებისაგან ბოლომდე განიარაღებულები და დაცარიელებულები. იცოდნენ რომ კარგი არაფერი დაუმსახურებიათ. მაგრად უყვარდათ ერთმანეთი და როგორც ყველა საერთო ხვედრის მქონე მამა-შვილს, ძალიან უჭირდათ ერთმანეთის გაძლება. სათქმელი არაფერი ჰქონდათ, დიდი ხანია ორივესთვის ცხადი და გასაგები იყო ყველაფერი, ახალი არაფერი ხდებოდა, წარსულს მიჰქონდა, წარსული ნთქავდა ყველაფერს, ცუდი წარსული. ჩუმად ყოფნა კიდევ უფრო უარესი იყო, უფრო ხმაურიანი და მტკივნეული. . . დაწყდომამდე ეძაბებოდათ ნერვები.
ეჯდა გვერდით, "თავის" სავარძელში და აივნის გამოღებული კარიდან სხვის სახეებს უყურებდა. შეუხედავად გრძნობდნენ ერთმანეთის თვალებს, ორივემ ყველაფერი დაკარგა, ყველაფერი რაც მათთვის ძვირფასი იყო. დაკარგეს ერთად და ცალ-ცალკე, უკანმოუბრუნებლად და სამუდამოდ. ხოშიანად ეტირა ორივეს დედა. ისხდნენ ახლა და ან თავიანთ საფირმო სისულელეებზე ხარხარებდნენ, ვითომ არაფერიო, ან კრიჭაშეკრულები იმ მეომრებივით დუმდნენ თავზეხელაღე-ბული იერიშების შემდეგ ერთი ვინმე ჭკვიანი ცხვირწინ რომ ააცლის ყველაფერს. თანაც ოცბეჭდიანი დოკუმენტით რომ ეს თქვენი ყველაფერი, სინამდვილეში, ძირძველი ჩვენი ყველაფერიაო.
ერთმანეთს აბრალებდნენ. ეგ სიჩუმეც მაგისა იყო. მერე ვერცერთი ვეღარ უძლებდა, ორივე ცდილობდა ლაპარაკის დაწყებას, ვერ ბედავდნენ და უფრო ღიზიანდებოდნენ მერე მამა ელოდებოდა შვილის მზერის დაჭერას, ორივეს ერთი თვალი დიდი ჰქონდა, მეორე პატარა, შეხედავდნენ ერთმანეთს და თითქმის ერთდროულად იწყებდნენ ღრიალს. . . გაბრაზებისას ორივეს დიდი თვალი უპატარავდებოდა, პატარა უდიდდებოდა. ჩაჰყურებდნენ მერე ერთმანეთს ამ ცალ-ცალ თვალში, გააფთრებულები და სიბრაზისაგან ჭკუიდან შეშლილები. მერე კი როცა მამამისი კიდევ ერთ ვაზას გაუქანებდა, ორივეს პატარა თვალი უპატარავდებოდა, დიდი უდიდდებოდა. ბიჭი სახლიდან გარბოდა, ოთახიდან გასვლისას ყოველთვის თვალში ხვდებოდა პაპის სურათი, რომელიც ორივეს ძალიან ჰგავდა, მასაც ერთი თვალი დიდი ჰქონდა მეორე პატარა. მხოლოდ მისთვისღა შეეძლო შეეხედათ მშვიდად და თავისუფლად. . . თვითონაც მშვიდად უყურებდა ორივეს, მშვიდად, მშვიდად და დაკვირვებით.
ჩარბოდა კიბეზე და მამის ხმა მისდევდა: "საჭმელი ჭამე, საჭმელი ჭამე, შენი დედაც. . ."
შრიალი გაისმა. N ფეხაკრეფით მოვიდა და გვერდით მიუჯდა.
- არავინ არ ჩანს!
- ჰო.
- დაწყვიტეს ყველა თუ რა არი? . .
- ეტყობა.
გათოშილ ცაზე ერთი ვარსკვლავი ეკიდა. მთვარე მათ ზურგს უკან იყო გადაწეული და ცდილობდა რამე დაენახა.
- გავიყინე!
- გახსოვს სკოლაში რომ გვასწავლიდნენ?. . "ყინულის აკვანი.". .
- მარილის. . .
- ყინულის. . . გაგიმაზავ!
- მარილის. გამიმაზავ და წააგებ.
- დაკვირვებული ხარ ტო, სიჩუმეში უფრო რო ცივა?
- ". . . ალბათ სიცოცხლე არ ღირს და ირგვლივ სიჩუმეა მიტოვებული
ბაღის.". .
- ვა! გალაქტიონისაა?
- მგონი არ მახსოვს. ვინმე ეგეთის იქნება - " და მე ვსდუმ როგორც მუმია.".
- ვა! წავალ რამეს მოვიტან - "და მე ვსდუმ როგორც მუმია.". .
- არაყი მოიტანე.
- არა, საქმეზე ვართ.
- ერთი ბოთლი რას გვიზამს, ყინავს ტო, ადამიანი არა ხარ?
- არა.
N-ი ღობეში გაძვრა და გაქრა.
«შეენი. . . გადამაყოლებს თავისი გამოსირებული სიძის ძალად ტყავის
კურტკას."
დიდი ვარსკვლავი ისევ ცალად ეკიდა.
N-ი მალე მობრუნდა.
- გახსენი. - უთხრა და დიდი ყინულის ლოლუა ჩაუდო ხელში.
- რა არი?
- შამპანურია - "თამარ დედოფალი".
- ჩაგადო თავში? . . დავით ნარინი არ იყო? . . გეყიდა არაყი გავთბებოდით, ცოტას ჩვენ დავლევდით, ცოტას დაზარალებულს დავალევინებდით. . .
- საქმეზე ვართ! - N-მა მოიყუდა და გააკანკალა. - ბიჭო მართლა ცივია.
სვამდნენ ცივ შამპანურს დეკემბრის თოშში და ხავხავებდნენ.
- ე, სადმე თბილ ქვეყანაში დაგვსვა, ჰა? . . დიდი, ცხელი ცხელი მზე. . .
- ფლორიდაში ბოიშვილი ვიყო. . . მაიამი, შიშველი შხვართი გოგოებით
სავსე პლაჟი. იკვინტრიშე და იყავი.
- არც მჯერა რომ ეგეთი ადგილები მართლა არსებობს.
- არც მე. არადა არსებობს.
ან არსებობდა ან არა.
- ჩვენთვის არ არსებობს. ჩვენ იქამდე ვერასოდეს ჩავაღწევთ.
- ჩემ ფეხებს! . . მაგისთვის მოწყენა არ ღირს ძმაო N, გაიხსენე უკვდავი
ჰარი მორგანი, ბუტლეგერი, თორმეტი ჩინელის გადამრჩენელი და იმ ჩინელების გამწირავი გოთვერანი ჩინელის მისტერ სინგის საკუთარი ხელით მომხრჩობი, უკვდავი და მეორე საქმის შემდეგ ცალხელად დარჩენილი ჰარი მორგანი, მერე იმ ცალი ხელითაც, ოთხი რევოლუციონერი, განდილა კუბელის დამცხრილავი, რო იწვა მერე ბარმენი ფრენკის კატერ - "დედოფალ კონჩაზე," სამი ტყვიით მუცელგამოვსებული და საკუთარი სისხლის წვეთებით, ოკეანის თევზების მკვებავი და მაინც გადარჩენაზე მოფიქრალი. ზუსტად ფლორიდაში არ იყო ეგ საქმე? კი უესტში. . .
- უშნო ცოლი რომ ჰყავდა. მსუქანი, ქერად თმაშეღებილი, უშნო და მაგარი, მაგარი ცოლი რომ ჰყავდა - «ო, ღმერთო ეს სახე, ეს წყეული სახე, რამდენჯერაც დავინახავ ტირილი მინდებაო.»
- ჩემმა ბელინსკელმა გოგომაც ეგრე იცოდა, ვიჩხუბებდით, იწივლებდა, იკივლებდა იჭყიპინებდა და მერე უცებ - "ჩემი სახე.". .
- ე, მართლა რა უყავი ეგ გოგო?
- გამითხოვდა. ჯერ არა მაგრამ გამითხოვდება. ორი ათასი წლის შემდეგ
ყველა ჩემი გოგო გათხოვდება, ყველანი ძალიან კარგად იქნებიან, ბედნიერები, ხოშიანად და რამე. . . მარტო მე ვიქნები როგორც ყოველთვის მაგარ ხათაბალაში გახვეული.
აღმოსავლეთით ჰორიზონტის თეთრი ზოლი გაწვა.
ზოლი ნელ-ნელა მიცოცავდა ზევით.
თენდებოდა. არავინ ჩანდა.
- არავინ არ ჩანს. თქვა N-მა.
- არ გამოვიდა ქარავანი დამასკოდან.
ერთადერთი ვარსკვლავი ნელ-ნელა გაიცრიცა. თენდებოდა ყინვა იბზარებოდა.
N-მა მკლავში ხელი სტაცა.
- მოდის. . .
ღობეს მიაჩერდა. ორთაჭალის მხრიდან ჩრდილი გამოჩნდა.
ისხდნენ ელოდნენ, როდის გამოსცდებოდა ჩრდილი ხეს. "ხო არ მოგვეჩვენა?"-გაიფიქრა.
- ხო არ. . .
- ჩუუ. . .
გრძელი, აწოწილი ჩრდილი ხეს გაუსწორდა, მერე გამოსცდა.
ფრთხილად, გამნაღმელივით ფრთხილად ამოაცურა დანები ქამრიდან. ჩუმად აიმართა და ნაბიჯი გადადგა. ცივი რაკუნი გაისმა, მიწაზე დაგდებულ შამპანურის ბოთლს წამოჰკრა ფეხი «შეენი.". . იგრძნო როგორ გადაუქანდა გული.
ჩრდილი გაჩერდა. არ მოუხედავს.
სწრაფად, უხმაუროდ მიუახლოვდა, ორივე ხელში დანა ეჭირა.
- არ გაინძრე! - უთხრა - არ შემობრუნდე.
აწოწილი ჩრდილი გაუნძრევლად, ხმისამოუღებლად იდგა. ლეკივით ზურგიდან
მისულმა სწრაფად გადაუჯვარედინა ყელთან ორივე დანა, ნელა მოზიდა თავისკენ - ყელი გაუშრა, ხედავდა კისერს და კეფაზე აშლილ თმას. ღამის სიცივეს უცხო კაცის სუნი შემოჰყვა. დანის ტარს შემოჭდობილი თითებით იგრძნო თეთრად ალესილ ფხაზე ავლილ-ჩავლილი სუნთქვა და დაკბილული უსწორ-მასწორო წინ გამოჩრილი ხორხი.
იდგა, თავი უკან გადმოეწია, ნიკაპი ცისკენ აეშვირა და უცნაურად დუმდა. «მართლა მოჩვენებაა ეს ჩემისა?» . . გაიფიქრა და აბურძგნულ კეფას გაუცინა. იგრძნო როგორ დაუვიწროვდა თავალები და დაუწყნარდა სუნთქვა, სადღაც გაქრა დაძაბულობა და მასთან ერთად მთელს სხეულში მოწანწალე სიბრალული - "თუ რამეა ეგრევე დავაგდებ.". .
- გაიხადე! - უთხრა.
ჩრდილი შეტოკდა.
- არ გაინძრე! - მოქაჩა და იგრძნო როგორ გასერა დანის პირმა კანი. -
ხელები გაშალე!
N-ი უკვე წინ ედგა და საფუძვლიანად ამოწმებდა.
- არაფერი არა აქვს - N-მა ფრთხილად, ლოგინად ჩავარდნილი ბებიასავით ფრთხილად გახადა ჩრდილს. კისერთან ამოჩრილი პერანგის საყელო გამოჩნდა.
N-მა ზიპო აანთო. ძველი სახელოებმოცვეთილი ჟაკეტი იყო, ჩრჩილის შეჭმული და სასროლ ბადესავით დაფაცხავებული.
- ეს რა გაცვია ტო?! -ჰკითხა N მა და ზიპო სახეზე მიანათა. ჩრდილმა სახე გვერდზე მიაბრუნა. დიდი თვალები და გრძელი ცხვირი ვარსკვლავთმრიც-ხველივით მომლოდინედ მიეშვირა ცისკენ. პიერ რიშარსა ჰგავდა. თვალებს არ ახამხამებდა. არაფერს ამბობდა.
- პატრონი არა გყავს ბიჭო? . . ჰკითხა და უცებ მიხვდა როგორ ელოდა მისი ხმის გაგონებას.
- როგორ არა გვყავს მაგრამ გვითხრეს წამლები და საჭმელები გაგვითავდაო და გამოგვიშვეს.
ჩვეულებრივი სევდიანი ხმა ჰქონდა. სევდიანი და ამავე დროს უჩვეულოდ მშვიდი. რბილად მოეფინა მისი ხმა, ხის ტოტებში გაჩრილ ღამის სიბნელეს.
მაგრად დაიბნენ.
- ვინა ხარ ტო? . .
- ამირანი.
- რა იცი რო ამირანი ხარ? - ჰკითხა N-მა და ჩუმად გაიცინა.
- აი თქვა ამირანმა და ისე სწრაფად ამოიღო შარვლის უკანა ჯიბიდან
ყვითელი დასორსლილი ფურცელი, რომ ვერც ერთმა გატოკებაც ვერ მოასწრო.
- აჰათ. . . ორივეს ერთდროულად გაუწოდა.
N-მა დაჩრჩილული ჟაკეტი იღლიაში ამოიჩარა. ზიპოს შუქი პარპალებდა და ცალი ფეხით დაბმული მხეცივით აწყდებოდა აქეთ-იქით.
იდგა სამივე წრეზე. შუაში ყვითელი ცეცხლი უხტოდათ და ალქიმიკოსებსა ჰგვანდნენ. მარტო ცნობა იყო უცხო და ხელმოწერილი.
N-მა ზიპო ტკაცუნით დაკეტა და დაბნელდა.
ჩუმად იდგნენ. აღმოსავლეთით ნელ-ნელა განათდა.
- აჰა, ჩაიცვი! - მიაწოდა ჟაკეტი N-მა.
- გქონდეს თუ გინდა - თქვა ამირანმა, მაგრამ მაინც ჩაიცვა.
- სად მიდიოდი?
- ჩემ დასთან. სახლში არავინ არ იყო და ჩემს დასთან წამოვედი.
- იცი სადა ცხოვრობს?
- როგორ არა, "ისანთან"
ქუჩაში გამოვიდნენ. ღამის ჯიხურებზე ნათურები ჯერ კიდევ ენთო. ერთ-ერთს მიადგნენ. გააღვიძეს. ათი კვერცხი, ორი პური ორი არაყი და ერთი ისეთი ძეხვი იყიდეს, ჯეიმს კუკის თითი გეპოვა შიგ, არ უნდა გაგკვირვებოდა.
- წამო ამირან ჩვენთან - უთხრა N-მა.
- კარგი წამოვალ ოღონდ სტუმრად.
- სტუმრად ტო, მა რა. . .
- სახლი ხო გაქვთ?
- გვაქვს.
დილის სუსხში ამოსულ მზეს ნაცნობი კმაყოფილება მოჰყვა. ყველაფერი დამთავრდა, ყველა ხიფათი უკან დარჩა. მოდიოდა დაღლილი, გათავისუფლებული, დაცარიელებული და გადარჩენილი, არც საკუთარ თავთან ჰქონდა რამე სადაო, უკან არ დაუხევია, ბოლომდე იდგა, ყველაფრისთვის მზად იყო და თუ გადარჩა ძალიანაც კარგი. მით უფრო რომ ხოშიანი ამბავი გამოვიდა. კარგა ხანს ეყოფად სატრაბახოდ, კარგა ხანს ექნებათ ამისთანა ისტორიების გამო ილუზია, რომ მათი დროა, რომ ეს ყველაფერი მართლა მნიშვნელოვანია, საქმეა, ღირსების საქმე და ამიტომ უფლება აქვთ ისე ეთამაშონ საკუთარ და სხვის სიცოცხლეს, თითქოს ან ერთი ან მეორე მართლაც მათ ეკუთვნოდეთ.
მერე, წლების მერე მიხვდნენ, რომ ასეთ დროს თუ გადარჩი ძალიან სასაცილო ხარ, თუ ვერა და უარესი - მკვდარი.
მიხვდნენ მაგრამ როგორც ყოველთვის ძალიან გვიან. . .
მანამდე კი ბრუნდებოდნენ და კურტკის ნაცვლად ნაპოვნი გიჟი მოჰყავდათ თან.
ამირანი მშვიდად მოაბიჯებდა. გამოლაპარაკებასაც კი არ ცდილობდა.
დიდი ხელები და ალალი სუფთა თვალები ჰქონდა.
კიდევ უფრო თენდებოდა.
როგორც ყოველთვის დილაბნელზე იღვიძებდა
ბებერი მკვლელი-თბილისი.
- ე! - უთხრა N-ს - არა ტო? . .
- ჰო ალბათ რას გაიგებ? . . სად არი შენი გასაგები? . .
- არსად.
- ჰოდა მა რა გინდა?
- დავიღალე. . . ხანდახან მაგრა იღლები რა ტო?
- ჰო, მაგრამ არც მაგით იცვლება რამე.
- კიდევ კარგი რომ აღარ გავჩნდებით. მაგრა დავიღალე.
- არ შეიძლება დაღლა. მაგით ვერაფერს უშველი.
- მაგარი იუმორის გრძნობა კი აქვს. . .
- ძაან მაგარი. მაგრად დაგვცინის.
- გააგიჟებდნენ. თქვა მოულოდნელად ამირანმა.
- ვის?
- ღმერთს. ჯვარზე რომ არ გაეკრათ გააგიჟებდნენ. ხალხი გააგიჟებდა.
- ე, რეებს ამბობ ტო. . . ისე, მართლა, წარმოიდგინე ოცდათოთხმეტი წლის
იესო. . . ერთი წელი ცოტა კი არ არი. . .
N-მა პირჯვარი გადაიწერა.
- ჩუ ბიჭო, სისულელეებს ნუ ლაპარაკობთ. - თქვა და ჯიუტად გადააქნია თავი - არ შეიძლება დაღლა. არც გაგიჟება. წაქცევა არ შეიძლება. უნდა ადგე.
ადგე და იარო.
----------------------------- . ------------------------------ . ---------------------------
N-ის სახლს ერთი უცნაურობა სჭირდა, შუქი არასოდეს ქრებოდა. ელექტროქურა აანთეს და მიეფიცხნენ. ამირანი ტახტზე დაჯდა. მაგარი გამხდარი იყო. მარტო ხელის მტევნები ჰქონდა დიდი.
ტახტზე N-ის «ოსტატი და მარგარიტა" ეგდო. წიგნს ყვითელ ყდაზე ჭადრაკის დაფა და ზედ აყირავებული ფიგურები ეხატა. ამირანმა წიგნი აიღო.
- თქვენ ვინა ხართ? ორივეს ერთდროულად უყურებდა.
უხერხული სიჩუმე ჩამოვარდა. თითქოს დიდი ხნის წინათ შავ, უცხო ხალხში
დაკარგეს ერთმანეთი - ახლა ისევ იპოვეს და აღარ იცოდნენ რა ექნათ.
ამირანს ხელში წიგნი ეჭირა. ყვითელ ყდაზე ყვითელ ხელებს ლურჯი ძარღვები გასდევდა.
უცებ ინანა რომ წამოიყვანეს. არაფერი აღარ უნდოდა, ეძინებოდა.
- ჭადრაკის თამაში იცი? ჰკითხა ამირანმა N-ს.
N-მა და ამირანმა ფიგურები დაალაგეს. თვითონ დიდი მურიანი ტაფა გამოიტანა სამზარეულოდან და ელექტროქურაზე დადგა. ის ჯეიმს კუკის თითიანი ძეხვი დაჭრა, ტაფაზე დააწყო და ზედ კვერცხი დაახალა. მერე ჭიქები და თეფშები გამოიტანა და მოთამაშეებს თავზე დაადგა.
გარედან ხმები ისმოდა. ღამის ბაღიდან შეუმჩნევლად გამოყოლილმა დღემ რეკეტიორივით პატიოსნად გადაითვალა თავისი წილი.
- ამირან არაყს დალევ?
- ხო. მიყვარს. ჯარში სუ ვსვავდით.
- ჯარში იყავი ტო?
- ხო, აქ ორხევში. სარემონტოა. დიდ მანქანებს არემონტებდნენ.
- ხო არ გაწუხებდნენ, ჰა ე? - ჰკითხა N-მა და ეგრევე დაიძაბა. - ხო არ
გეჩხუბებოდნენ? . .
ეგეთი იყო რა, ეგეთი - "ხო არ გაწუხებდნენ.". .
-არაა. თუ დაგვიდი და დაალაგებდი აღარ გეჩხუბებოდნენ. კარგად
მექცეოდნენ. მე ვეჩხუბებოდი იარაღს რატომ არ გვაძლევთ-მეთქი. ჯარში ვიყავით და ერთხელაც არ მოგვცეს იარაღი. არ არიო, ბიჭები მოვიდნენ და ომში წაიღესო. იქა სჭირდებათო. თქვენ არ იყავით ომში?
- არა.
საჭმელი გაკეთდა. მაგიდასთან დასხდნენ, ჭამდნენ ძეხვიან ერბოკვერცხს და არაყს აყოლებდნენ. თბებოდნენ. ამირანიც სვამდა. გიჟის არაფერი ეტყობოდა, ერთი ეგ იყო საფერფლესა ცლიდა მალიმალ - სუნს ვერ ვიტანო.
----------------------------- . ---------------------------- . ------------------------------
შუადღე წუხანდელი ყინვით დამზრალ ფანჯრებს ალღობდა. ტანსაცმლიანები მიყრილიყვნენ ლოგინზე და ჩახოცილებივით ეძინათ. სახლი სიგარეტის სუნით იყო გაბუღული. ოთახში აშლილ მტვერს და ბოლს მზის შუქი ზოლ-ზოლად ჭრიდა. ამირანი წასულიყო. ხელი არაფრისთვის ეხლო. მარტო საფერფლე იყო ცარიელი.
როგორც პირატი პიასტრებს იღბალი ითვლის იარებს. . .
ბაადურ ბალარჯიშვილი
ის დრო იყო, როცა დღე და ღამე განგაშის სიგნალივით ენაცვლებოდა ერთმანეთს. ყოველი წუთი სუნზე დაგეშილი მგლის ნაკვალევივით ინიშნებოდა, თავისას ითხოვდა. სიკვდილი და სიცოცხლე უცნაურად შენივთდა. ორივე ერთნაირად შეუძლებელი და მიუღწეველი გახდა. გამარჯვების და დამარცხების ძველი, ერთმანეთში გადახლართული ამბები ახლაც არ გასვენებს, უკან გაბრუნებს, თითქოს საიდანმე გამოქცეულს თილისმა დაგრჩა.
თბილისი მაშინ საკუთარ თავს ჰგავდა. ყველაფერი რთული, მაგრამ ადვილად გასაგები იყო. აჯანყებულმა, ჩაბნელებულმა, მეომარმა და დანგრეულმა ქალაქმა, პატრონმკვდარი სამურაივით გაიკეთა ჰარაკირი და სისხლით მოთხვრილი სახით კიდევ ერთხელ ჩაემხო საკუთარ ხეობაში.
არც ამაში იყო რაიმე უჩვეულო. თბილისში ავარდნილი ხანძარი ყველა იმ ცეცხლს ირეკლავდა, საუკუნეების განმავლობაში რომ დაჰკანკალებდა თავზე ამ ქალაქს, ქუჩებს, სახლებს და სახლებიდან გამოსულ, ცეცხლში თავაღერილად მოსიარულე მის შვილებს. მაგრადაც ჩაიხოცნენ, გადაიძეძგა სასაფლაოები. . . მაგრამ მაშინ ყველაფერი ნაღდი იყო და გასაგები. მერე ეს "შალავები" დაბრუნდნენ საიდანღაც, ბლომად "შალავები," და ყველაფერი გადაღებეს, თავისთვის გადაღებეს, ესენი ცეცხლში მოსიარულეები არ არიან და ვერც ხანძრის სუნს იტანენ. სისხლით მოსვრილ სამურაის, გეიშას მაკიაჟი გაუკეთეს და ეგრე დატოვეს. მაშინ ამდენი "ბასანოშკიანი" და "რუგზაკიანი" სულელი უცხოელი არ დადიოდა ქუჩაში და არც თბილისი ჰგავდა დისკოთეკის ჭყეტელა "სვეტამუზიკიან" დარბაზს. . . ქალაქში ცეცხლი ენთო, გამოდიოდნენ და გამოდიოდნენ ცეცხლიდან ბიჭები, რომ საფლავში ჩაესწროთ ამათთვის და თან წაეღოთ, თავისივე ხელით გადამწვარი საკუთარი ქალაქი. მათ ადგილას კი ეს "ვან, თუ, ფრი, ფო" გაიჩითნენ, თავიანთი ბუტიკებით ფართებით და რაღაც უბედურებებით. . .
მაშინ დიდი, დიდი ცეცხლი ენთო. მერე რა რომ უნდოდათ, ეგონათ და არ გამოუვიდათ, მერე რა რომ წააგეს, სამაგიეროდ ყველაფერი ცხადი იყო და გასაგები. . .
ომობდნენ და კვდებოდნენ.
----------------------- ------------------------ -------------------------
ქალაქი სროლის ხმით იყო სავსე. სახლში იჯდა, კომპოტს სვამდა, ტელევიზორს უყურებდა და უხაროდა გარეთ რომ არ იყო.
ტელეფონმა დარეკა. ვინ იყო და ჩეხოვისა არ იყოს, N-თუ ჩეხოვი ქალაქებს არქმევდა ეგრე (ვ ტოვერსკოი გუბერნიი ვ გოროდე N).
- მე ვარ. - თქვა.
- ჰო. . .
ცოტა ხანს ჩუმად იყო, თითქოს სულს ითქვამსო, მერე, უცებ მოხია:
- რამე რომ იყოს საქმეზე წამოხვალ?
ეგეთი იყო რა, აი ეგეთი - "რამე რომ იყოს.". .
რამე ის იყო, რომ ერთი კვირის წინ, ისნის მეტროსთან თავში რაღაცა ჩაადეს
და თავისი სიძის კურტკა გახადეს. ახლა მოსულიერდა თუ არა აბაროტზე
დაიწყო ჩალიჩი. ვინც გახადა იმათ ვეღარ იხსენებდა. ეგრე იცოდა, გატიალ- დებოდა, გამოვიდოდა შუაღამისას, ხან თვითონ ხდიდა, ხან სხვას ატანდა. უყვარდა ეგ საქმე, და კიდევ ჯოისი, ფოლკნერი, პლანი, «მასტერ ი მარგარიტა" და მერაბ მამარდაშვილი. ჰოდა თუ კაია აზაზელო და ჯოისი წაყოლოდნენ საყაჩაღოდ დეკემბრის ყინვაში, როცა ქუჩაში ტყვია ტყვიას ასწრებდა, სუ მოსახვევში უხვევდა, შემოგეყრებოდა, დაგტოვებდა გაცინებულს და გულდაწყვეტილს.
ვის უნდა აბა ეგა?
არავისაც არ უნდა.
- გესმის? - ჰკითხა.
გარეთ ღამე ქალაქს ცხრილავდა.
- ჰო.
- მერე? არ გეზარება? გაგვაგორონ, გავფშიკოთ ფეხები.
- კურტკა მჭირდება!
- ძნელია. არ გამოგვივა. დაიკიდე რა, კურტკის დედაც. . .
- არა. არ არსებობს, არ გავჩერდები. მარტო გავალ და მაინც ვიშოვი.
- ბიჭებს დაურეკე?
- არ მოდიან. . .
- ხო ხედავ. ლოტო სად არი?
- არ არი. . . წასულია. სად არი არავინ არ იცის. თვითონაც არ იცის. არ იცი რა ტიპია?
გარეთ ახლა ქალაქი ცხრილავდა ღამეს.
- ბიჭო ძაან მურტალი ამინდია, სროლა და რაღაცა. . . სადმე არ დავრჩეთ.
- არ დავრჩებით. შენ ხო «უდაჩა" ხარ. რა და არ მაინტერესებს, მარტო
გავალ, ამაღამ მივდივარ და მორჩა. . .
- რა იყო ჩაიფიქრე?. .
- ჰო, ჩავიფიქრე. კურტკა მჭირდება!
- მოვდივარ!
- მოდიხარ?
- ჰო.
ცოტა ხანს შუა ოთახში იდგა. მერე ტელევიზორი გამორთო, კურტკა ჩაიცვა
და სახლიდან გამოვიდა.
გარეთ წივილ კივილით დაშხუოდა აწყვეტილი და ბრმა ტყვია. ჩაიწუილებდა,
მიიყოლებდა ცივი გამყინავი სტვენის ხმას. ყველა მხრიდან უსტვენდნენ, როგორც ხულიგნები "იარმურკაზე." პეკინზე იარაღმა გადაიგუგუნა. ავტომატი არ იყო. ავტომატი დოლიძის მხარეს მუშაობდა, რიტმში ისროდა, თითქოს მელოდია გამოჰყავდა - კაიფობდა. მერე ისევ პეკინზე დასცხო, რაღაცნაირად ყრუდ, სერიოზულად, თითქოს ახველებსო. თუხ! . . თუხ! . . თუხ! გულმოდგინედ რახუნობდა.
მეტროში ლეშის სუნი იდგა. საათს შეხედა. თორმეტის ნახევარი ხდებოდა. ხალხი ტალღადაკრული ქვიშის მარცვლებივით ირეოდა ერთმანეთში - ერთ დიდ, უფორმო და უმწეო, მაგრამ სასტიკ ცხოველს ჰგავდა. ყველას ერთი სახე ჰქონდა. შეშინებულები ათვალიერებდნენ ერთმანეთს და ჩუმად ზუზუნებდნენ.
ვაგონში ისეთი ჭყლეტა იყო შეგეძლო ორივე ფეხი მოგეკეცა და ისე გაჩერებულიყავი.
მარჯანიშვილზე შუქი ჩაქრა.
ბნელოდა. ვიღაცა ჯიგარი ჯიბეში ჩაუძვრა. კარგა ხანს აფათურა.
- სიგარეტი გააქვს? - ჰკითხა ამან ჩუმად.
- კი - უპასუხა იმან ჩუმადვე. მის ჯიბიდან ხელი ამოიღო და თავის ჯიბეში
ჩაიყო. - "ასტრა"
- იყოს.
არაფერი ჩანდა. ერთმანეთის ხელები მოძებნეს. გამოართვა.
შუქი მოვიდა და მატარებელი დაიძრა. ექსკალატორზევე მოუკიდა. მეტროს შემოსასვლელში პოლიციელები იდგნენ. თხუთმეტი, ოცი კაცი იქნებოდა. უცნაური ლურჯი ფორმები ეცვათ, არც მანმადე, არც მერე ეგეთი ფორმები აღარ უნახავს. ახალგაზრდები იყვნენ, ჯავშანჟილეტებში ჩამსხდრები. ახალთახალი AK-74 ეკიდათ. ზოგს ხელში ეჭირა.
მომლოდინე სიჩუმეში რაციამ ყელგამოჭრილი კაცივით ამოიხრიალა. პოლიციელები უცებ დამწკრივდნენ, ერთიმეორის მიყოლებით გავიდნენ გარეთ და სიბნელეში გაქრნენ.
ყინავდა. დეკემბრის ჩუმი ღამე ჩასაფრებულივით, ვერაგულად გარინდულიყო. სხვა უბანში ნასროლი აქ უფრო ავისმომასწავლებლად, მოგუდულად ისმოდა. ექოს გამოძახილი მოჰქონდა.
იდგა. ქუჩას გაჰყურებდა. ღრმად სუნთქავდა და ნესტოებდაბერილი აყურადებდა საკუთარ წინათგრძნობას.
უცებ წამოიღო. საქმის დროს ყოველთვის ეგრე ხდებოდა. ხან მოჰქონდა, ხან არა. ახლა მოიტანა. ველური სიხალისით გაევსო გული. გრძნობდა როგორ მოდიოდა რაღაც ძალიან ნაცნობი და ახლობელი. მოდიოდა და «აბოიმასავით" ტენიდა. ყურებიც კი დაუგუბდა. როგორც კომეტას ცეცხლის კუდი ისე მოჰყვებოდა ამ ყველაფერს, კიდევ უფრო ნაცნობი და ახლობელი - შიში!
-"წავედით" უთხრა საკუთარ თავს და დაღმართზე დაეშვა. დაიგრძელა ნაბიჯი. იქვე კუთხეში გადაიკაკანა ავტომატმა. ტყვიები ერთიმეორეს მიყოლებით დაწუილდნენ მეტეხისკენ. სროლის ხმამ კიდევ უფრო ააგდო: «ტი ნე ჟდი კუპეც პადმოგი. . . მი რებიატა ბიტიე ი ვ ბალოტახ მიტიე.". . მიშხუოდა, წინ წახრილი და ყინვას გაძალიანებული, ჰაერი სასიამოვნოდ სუსხავდა - : «ავოეე! . . ამაღამ მთელ ქალაქს გადავძარცვავთ."- გაიფიქრა და გათოშილ ქუჩას გაუღიმა.
ღიმილით შეუხვია ბნელ "არკაში."
N-ი თავის სადარბაზოსთან ჩამომჯდარიყო და ეწეოდა.
- სადა ხარ ტო? ვინერვიულე. . .
- მეტროში გავიჭედე. «ისნიდან" ჩემს თვალწინ გამოვიდა მთელი განყოფილება, რაციები და ოხრობა. . . იცოდე მაგრა ვგიჟობთ. თუ წაგვიმწყვდიეს ბოლომდე გაგვიმეტებენ.
- კურტკა მჭირდება!
- კარგი როგორც გინდა. სად არი? . . აბა მანახე. . .
- ნოდარას აქვს. გასაკეთებლად მივეცი. ბარაბანი ხო ჭედავდა.
- ეგ არაფერი. ჩვენ მაინც ერთჯერადი ბაზარი გვაქვს. მიდი გამოართვი.
- არ არი. სოფელში წასულა.
ჯერ იფიქრა აღარ მივდივართო და გულზე მოეშვა. მერე უცბად მიხვდა რომ უარესად იყო საქმე.
- ჰა? . . აბა. . .
- აი! - და ორი პრიალა ბებუთი დააძრო ქამრიდან.
ბებუთის პირმა თეთრად დამცინავად გაიკრიალა. უყურებდა სიბნელეში იმ
ადგილს, სადაც N-ი იდგა და სულელივით ეცინებოდა.
- ეს რა არი ალი ბაბა ხარ შე ჩემა?
- ჩვენს ადგილას ჩავსხდებით. . .
- ახლა ჩვენი ადგილი, როგორც ჩემი იაპონელი შეყვარებული იტყოდა
გრამაფონშია. გინდა რო ტრუსიკიანები გამოგვიშვან? . . ცივა ვალიკ-ჯან!
N-მა ჩუმად დაძაბულად გაიცინა.
- კურტკა მჭირდება!
ეგეთი იყო. ერთი გაშავდება და მორჩა. Oორ სიტყვას თუ იტყოდა, თან ისე,
თითქოს სულ ახლახანს იმ სალვატორე რიინასავით ამოერტყას ჭიტლაყი, სიცილიაში ტოტო რიინას რომ ეძახიან.
- კარგი. წავედით!
N-ი მოკერილი სიფათით მოდიოდა. მაგარი დაბოღმილი იყო. კოსროზე ისევ ემჩნეოდა, სისხლშემხმარი ნაიარევი.
ძალიან აგლესილი იყო ყველაფერი. და საშიში, მაგარი საშიში. წეღანდელმა აღფრთოვანებამ გადაუარა. მისდევდნენ ერთმანეთს შთაგონებული, ატჩაინი სახეებით და ხმას არ იღებდნენ, დადარაჯებულები გაჰყურებდნენ ღამეს.
თვითონ დაძაბულობისაგან ტუჩის კუთხე უხტოდა.
მერე უცებ მობეზრდა შიში და სიჩუმე.
- გეუბნებოდი არა ტო. . .
N-მა უკმაყოფილოდ ამოხედა.
- რა გინდა?
- რა და რამდენჯერ გითხარი - შეეშვი მეთქი. . .
N-მა სიბრაზისაგან მოგუდული ხმით ჰკითხა:
- რა გინდა? - თან გაბოროტებული იყურებოდა წინ.
- გეუბნებოდი შეეშვი, ნუ კითხულობ, მაგ დედაატირებული ბრუტიანი
ირლანდიელის წიგნებს მეთქი. არა სიმონ, ვერ გაგაგებინე. მაგას რა უნდა
დაეწერა ბიჭო ბრმა იყო, ორ ნაბიჯზე ვერ ხედავდა, ქალები არ ევასებოდა და არ უნდოდა, რომ სამშობლოს შესწირვოდა, თვითონ შემეწიროს სამშობლოო. ამბობდა - აი რისი დამწერი იყო? . . მაგის გაგიჟებული ხარ ბაზარი არ არი. . .
- «ულისე" ყველაზე მაგარი წიგნია!
- წატი თქვენი! . . ის ხო შულერი იყო და აბა თქვენა ხართ სიაფანდები,
ვითომ გაიგეთ, ვითომ აზრზე ხართ. "წვინტლისფერი ზღვა" არა?
- მაგ "წვინტლისფერი ზღვის" მერე აღარ წაგიკითხავს და რა გახიპიშებს?
- გიჟი ვარ? . . "წვინტლისფერი ზღვის" მერე რაღას წავიკითხავდი? . . სუ კარგად იყოს ტო. . .
- იქნებ ირლანდიელებს ეგეთი ზღვა აქვთ ტო, იცი?. . ნანახი გაქ?. . რა გინდა?..
- ზღვა ყველგან ზღვისფერია. შეიძლება ცოტა ფსკერისფერი, ზეცისფერი,
ჩაძირული "პარახოდებისა" და დამხრჩვალი მეზღვაურების ფერი შეერიოს.
- და პორტებში ატირებული იმ მეზღვაურების ბოზების ფერი.
- მაგარი! ბედი რა სიმონ, თორე ეგ გენიოსი უნდა იყოს და ჩვენ პურის
დანებით დავრბოდეთ? . .
--------------------------- . ----------------------- . -------------------------------
გრძელ რკინის გისოსებიან ღობეს მიადგნენ. ჩაკუნაპეტებული, დაბინდული ბაღი საკუთარი ხეების ჩრდილით იყო სავსე. ჯადოსნური ბაღი იყო, შეხვიდოდი ჩაცმული გამოხვიდოდი გახდილი, შეხვიდოდი გახდილი გამოხვიდოდი ჩაცმული. ბაღში ქალაქის ცნობილი შენობა იდგა. იმ დროს ვისაც მანქანა არ ჰყავდა ყველა ფეხით დადიოდა და ორთაჭალისკენ მიმავალი დაგვიანებული მგზავრი ასე იმოკლებდა მანძილს. გზის უსაფრთხოება მისი სიგრძით განისაზღვრებოდა. რაც მეტ ნაბიჯს ადგამდი, მით უფრო მეტ შარს იხვევდი. მოკლე მანძილზე საფრთხეც ნაკლები იყო. ბნელ ბაღზე გადავლა სჯობდა, იქვე ბნელ ქუჩაზე სიარულს, აქ გაგხდიდნენ მაგრამ იქ შეიძლება ჩაცმული გაეშეშებინე ვინმეს.
ახლა ეს ბაღი და შენობა ვიღაცამ იყიდა და ისეთი ღობე დაარტყა, ვერც გზას შეიმოკლებ, ვერც თავს შეაფარებ და ვეღარც კურტკას იშოვი. ერთ დროს კი მათი ბაღი იყო, მათი ტერიტორია.
ჯვარედინად მდგარ ორ ხეს ჩაუსხდნენ ფესვებში. იჯდა ფესვებში ფეხმორთხმუ-ლი და ვერ ისვენებდა. სიგარეტს ეწეოდა. მალე მოიწია. არავინ შემოდიოდა.
- ბიჭო! - გასძახა თითქმის ხმისამოუღებლად - დანა გადმომიგდე!
- რა იყო?
- დანა გადმომიგდე!
- რატო?
- გადმომიგდე. ერთ კაცს ხელები თავისუფალი უნდა ჰქონდეს. კელტური
მოდაა.
ფრთხილი წკარუნი გაისმა. დანა ხესთან დაეცა. ვიდრე დანას აბინავებდა, ჰო,
მერე ისევ მოიწყინა. იჯდა და ფიქრობდა. ყველაფერზე და არაფერზე. ისროდნენ. თითქოს დიდი ხნის გაწყვეტილს აერთებდნენ, აბამდნენ ერთმანეთზე. სროლა ერთადერთი ხსნაა, როცა ხვდები, რომ დაძინებით და გაღვიძებით, წასვლით და დაბრუნებით ვერაფერს შეცვლი, როცა წლები სხვისი ქალივით სახიფათოდ გეხვევა ყელზე. როცა სულ უფრო და უფრო ნაკლები შანსი გრჩება გაძვრე, გავარდე, გახვიდე და მაინც ჯიუტად უქნევ გრძელ, კლანჭებგამოყოფილ თათს ჰაერს. ჰაერი ყოველთვის ცარიელია. ყოველი ამოსუნთქვის შემდეგ, როცა წამით მაინც მოებღაუჭები საკუთარ ნახტომს, გგონია რომ გადარჩი და გავიწყდება რომ, შენი ცინგლიანი წლები კი არა, მესამე საუკუნეა შენი ქვეყნის უცვლელი ჰიმნია: - "აწმყო თუ არა გწყალობს, მომავალი შენია. . ."
ნელ-ნელა ყველაფერს ხვდები, ვერაფერს იგებ და ისევ უქნევ თათს ცარიელ ჰაერს, რომ სიცოცხლეშივე არ დაგაჭრან კლანჭები დიდი მაკრატლით. თან მთლად ეგრეც არ არი. . . ეს ყველაფერი ჯურხას სახინკლეზე წაწერილი "ნისია ხვალე"-ს პონტი კია, მაგრამ ჯურხას სახინკლეში მაინც იჭმებოდა ხინკალი ნისიად. თან ორი, სამი ისეთი ნახტომი ჰქონდა გამაზული, თავისუფლად შეიძლებოდა ჰაერში დარჩენილიყო და გადარჩა; მაგრამ შუაღამისას ხის ქვეშ ორი დანით ჩამჯდარი უკვე ხედავდა, როგორ მოსდევდა მის ჩრდილს, აყოლილი ბედისწერა, დიდი ხანია კვალდაკვალ მოჰყვებოდა, გაღიმებული და ამოთხვრილი. სისხლით მორწყულ სივრცეს ისე საქმიანად უკიდებდა ცეცხლს, როგორც ბესარაბიელი მეეზოვე ვენის ქუჩებში გაზის ფარნებს. მოდიოდა, მოსდევდა, უხილავი და განურჩეველი. ვერაფერი იხსნიდა.
მაგრად აცივდა. ქუჩას გახედა. აღარავინ ჩანდა. სახლში ყოფნისას საფრთხე გაცილებით საშიში ჩანს. გარეთ კი შენ თვითონა ხარ საფრთხე.
სახლში მოუნდა. არავინ ჩანდა. არავის ეჩქარებოდა ორთაჭალისკენ. სროლითაც უკვე სხვათაშორის ისროდნენ, ვალის მოსახდელად, თითქოს ქალაქს ავი სულები იცავენო.
მამამისი გაახსენდა. ალბათ იმასაც ეღვიძა, ღამე ეღვიძა, დღისით კი თავის
სავარძელში იჯდა და თვლემდა, უზარმაზარი, ცალთვალა და წნევადარტყმული.
ძალიან ჰგვანდნენ ერთმანეთს, ერთნაირად აწყვეტილები და განუსჯელები.
ერთნაირი სიფათები ჰქონდათ, ერთნაირად ცუდად ცხოვრობდნენ და ერთად გრძნობდნენ როგორ მთავრდებოდა ყველაფერი. ტყვედჩავარდნილებივით გულგრილად ელოდნენ დასასრულს და უკანასკნელ სამსჯავროს, საკუთარი სიგიჟეებისაგან ბოლომდე განიარაღებულები და დაცარიელებულები. იცოდნენ რომ კარგი არაფერი დაუმსახურებიათ. მაგრად უყვარდათ ერთმანეთი და როგორც ყველა საერთო ხვედრის მქონე მამა-შვილს, ძალიან უჭირდათ ერთმანეთის გაძლება. სათქმელი არაფერი ჰქონდათ, დიდი ხანია ორივესთვის ცხადი და გასაგები იყო ყველაფერი, ახალი არაფერი ხდებოდა, წარსულს მიჰქონდა, წარსული ნთქავდა ყველაფერს, ცუდი წარსული. ჩუმად ყოფნა კიდევ უფრო უარესი იყო, უფრო ხმაურიანი და მტკივნეული. . . დაწყდომამდე ეძაბებოდათ ნერვები.
ეჯდა გვერდით, "თავის" სავარძელში და აივნის გამოღებული კარიდან სხვის სახეებს უყურებდა. შეუხედავად გრძნობდნენ ერთმანეთის თვალებს, ორივემ ყველაფერი დაკარგა, ყველაფერი რაც მათთვის ძვირფასი იყო. დაკარგეს ერთად და ცალ-ცალკე, უკანმოუბრუნებლად და სამუდამოდ. ხოშიანად ეტირა ორივეს დედა. ისხდნენ ახლა და ან თავიანთ საფირმო სისულელეებზე ხარხარებდნენ, ვითომ არაფერიო, ან კრიჭაშეკრულები იმ მეომრებივით დუმდნენ თავზეხელაღე-ბული იერიშების შემდეგ ერთი ვინმე ჭკვიანი ცხვირწინ რომ ააცლის ყველაფერს. თანაც ოცბეჭდიანი დოკუმენტით რომ ეს თქვენი ყველაფერი, სინამდვილეში, ძირძველი ჩვენი ყველაფერიაო.
ერთმანეთს აბრალებდნენ. ეგ სიჩუმეც მაგისა იყო. მერე ვერცერთი ვეღარ უძლებდა, ორივე ცდილობდა ლაპარაკის დაწყებას, ვერ ბედავდნენ და უფრო ღიზიანდებოდნენ მერე მამა ელოდებოდა შვილის მზერის დაჭერას, ორივეს ერთი თვალი დიდი ჰქონდა, მეორე პატარა, შეხედავდნენ ერთმანეთს და თითქმის ერთდროულად იწყებდნენ ღრიალს. . . გაბრაზებისას ორივეს დიდი თვალი უპატარავდებოდა, პატარა უდიდდებოდა. ჩაჰყურებდნენ მერე ერთმანეთს ამ ცალ-ცალ თვალში, გააფთრებულები და სიბრაზისაგან ჭკუიდან შეშლილები. მერე კი როცა მამამისი კიდევ ერთ ვაზას გაუქანებდა, ორივეს პატარა თვალი უპატარავდებოდა, დიდი უდიდდებოდა. ბიჭი სახლიდან გარბოდა, ოთახიდან გასვლისას ყოველთვის თვალში ხვდებოდა პაპის სურათი, რომელიც ორივეს ძალიან ჰგავდა, მასაც ერთი თვალი დიდი ჰქონდა მეორე პატარა. მხოლოდ მისთვისღა შეეძლო შეეხედათ მშვიდად და თავისუფლად. . . თვითონაც მშვიდად უყურებდა ორივეს, მშვიდად, მშვიდად და დაკვირვებით.
ჩარბოდა კიბეზე და მამის ხმა მისდევდა: "საჭმელი ჭამე, საჭმელი ჭამე, შენი დედაც. . ."
შრიალი გაისმა. N ფეხაკრეფით მოვიდა და გვერდით მიუჯდა.
- არავინ არ ჩანს!
- ჰო.
- დაწყვიტეს ყველა თუ რა არი? . .
- ეტყობა.
გათოშილ ცაზე ერთი ვარსკვლავი ეკიდა. მთვარე მათ ზურგს უკან იყო გადაწეული და ცდილობდა რამე დაენახა.
- გავიყინე!
- გახსოვს სკოლაში რომ გვასწავლიდნენ?. . "ყინულის აკვანი.". .
- მარილის. . .
- ყინულის. . . გაგიმაზავ!
- მარილის. გამიმაზავ და წააგებ.
- დაკვირვებული ხარ ტო, სიჩუმეში უფრო რო ცივა?
- ". . . ალბათ სიცოცხლე არ ღირს და ირგვლივ სიჩუმეა მიტოვებული
ბაღის.". .
- ვა! გალაქტიონისაა?
- მგონი არ მახსოვს. ვინმე ეგეთის იქნება - " და მე ვსდუმ როგორც მუმია.".
- ვა! წავალ რამეს მოვიტან - "და მე ვსდუმ როგორც მუმია.". .
- არაყი მოიტანე.
- არა, საქმეზე ვართ.
- ერთი ბოთლი რას გვიზამს, ყინავს ტო, ადამიანი არა ხარ?
- არა.
N-ი ღობეში გაძვრა და გაქრა.
«შეენი. . . გადამაყოლებს თავისი გამოსირებული სიძის ძალად ტყავის
კურტკას."
დიდი ვარსკვლავი ისევ ცალად ეკიდა.
N-ი მალე მობრუნდა.
- გახსენი. - უთხრა და დიდი ყინულის ლოლუა ჩაუდო ხელში.
- რა არი?
- შამპანურია - "თამარ დედოფალი".
- ჩაგადო თავში? . . დავით ნარინი არ იყო? . . გეყიდა არაყი გავთბებოდით, ცოტას ჩვენ დავლევდით, ცოტას დაზარალებულს დავალევინებდით. . .
- საქმეზე ვართ! - N-მა მოიყუდა და გააკანკალა. - ბიჭო მართლა ცივია.
სვამდნენ ცივ შამპანურს დეკემბრის თოშში და ხავხავებდნენ.
- ე, სადმე თბილ ქვეყანაში დაგვსვა, ჰა? . . დიდი, ცხელი ცხელი მზე. . .
- ფლორიდაში ბოიშვილი ვიყო. . . მაიამი, შიშველი შხვართი გოგოებით
სავსე პლაჟი. იკვინტრიშე და იყავი.
- არც მჯერა რომ ეგეთი ადგილები მართლა არსებობს.
- არც მე. არადა არსებობს.
ან არსებობდა ან არა.
- ჩვენთვის არ არსებობს. ჩვენ იქამდე ვერასოდეს ჩავაღწევთ.
- ჩემ ფეხებს! . . მაგისთვის მოწყენა არ ღირს ძმაო N, გაიხსენე უკვდავი
ჰარი მორგანი, ბუტლეგერი, თორმეტი ჩინელის გადამრჩენელი და იმ ჩინელების გამწირავი გოთვერანი ჩინელის მისტერ სინგის საკუთარი ხელით მომხრჩობი, უკვდავი და მეორე საქმის შემდეგ ცალხელად დარჩენილი ჰარი მორგანი, მერე იმ ცალი ხელითაც, ოთხი რევოლუციონერი, განდილა კუბელის დამცხრილავი, რო იწვა მერე ბარმენი ფრენკის კატერ - "დედოფალ კონჩაზე," სამი ტყვიით მუცელგამოვსებული და საკუთარი სისხლის წვეთებით, ოკეანის თევზების მკვებავი და მაინც გადარჩენაზე მოფიქრალი. ზუსტად ფლორიდაში არ იყო ეგ საქმე? კი უესტში. . .
- უშნო ცოლი რომ ჰყავდა. მსუქანი, ქერად თმაშეღებილი, უშნო და მაგარი, მაგარი ცოლი რომ ჰყავდა - «ო, ღმერთო ეს სახე, ეს წყეული სახე, რამდენჯერაც დავინახავ ტირილი მინდებაო.»
- ჩემმა ბელინსკელმა გოგომაც ეგრე იცოდა, ვიჩხუბებდით, იწივლებდა, იკივლებდა იჭყიპინებდა და მერე უცებ - "ჩემი სახე.". .
- ე, მართლა რა უყავი ეგ გოგო?
- გამითხოვდა. ჯერ არა მაგრამ გამითხოვდება. ორი ათასი წლის შემდეგ
ყველა ჩემი გოგო გათხოვდება, ყველანი ძალიან კარგად იქნებიან, ბედნიერები, ხოშიანად და რამე. . . მარტო მე ვიქნები როგორც ყოველთვის მაგარ ხათაბალაში გახვეული.
აღმოსავლეთით ჰორიზონტის თეთრი ზოლი გაწვა.
ზოლი ნელ-ნელა მიცოცავდა ზევით.
თენდებოდა. არავინ ჩანდა.
- არავინ არ ჩანს. თქვა N-მა.
- არ გამოვიდა ქარავანი დამასკოდან.
ერთადერთი ვარსკვლავი ნელ-ნელა გაიცრიცა. თენდებოდა ყინვა იბზარებოდა.
N-მა მკლავში ხელი სტაცა.
- მოდის. . .
ღობეს მიაჩერდა. ორთაჭალის მხრიდან ჩრდილი გამოჩნდა.
ისხდნენ ელოდნენ, როდის გამოსცდებოდა ჩრდილი ხეს. "ხო არ მოგვეჩვენა?"-გაიფიქრა.
- ხო არ. . .
- ჩუუ. . .
გრძელი, აწოწილი ჩრდილი ხეს გაუსწორდა, მერე გამოსცდა.
ფრთხილად, გამნაღმელივით ფრთხილად ამოაცურა დანები ქამრიდან. ჩუმად აიმართა და ნაბიჯი გადადგა. ცივი რაკუნი გაისმა, მიწაზე დაგდებულ შამპანურის ბოთლს წამოჰკრა ფეხი «შეენი.". . იგრძნო როგორ გადაუქანდა გული.
ჩრდილი გაჩერდა. არ მოუხედავს.
სწრაფად, უხმაუროდ მიუახლოვდა, ორივე ხელში დანა ეჭირა.
- არ გაინძრე! - უთხრა - არ შემობრუნდე.
აწოწილი ჩრდილი გაუნძრევლად, ხმისამოუღებლად იდგა. ლეკივით ზურგიდან
მისულმა სწრაფად გადაუჯვარედინა ყელთან ორივე დანა, ნელა მოზიდა თავისკენ - ყელი გაუშრა, ხედავდა კისერს და კეფაზე აშლილ თმას. ღამის სიცივეს უცხო კაცის სუნი შემოჰყვა. დანის ტარს შემოჭდობილი თითებით იგრძნო თეთრად ალესილ ფხაზე ავლილ-ჩავლილი სუნთქვა და დაკბილული უსწორ-მასწორო წინ გამოჩრილი ხორხი.
იდგა, თავი უკან გადმოეწია, ნიკაპი ცისკენ აეშვირა და უცნაურად დუმდა. «მართლა მოჩვენებაა ეს ჩემისა?» . . გაიფიქრა და აბურძგნულ კეფას გაუცინა. იგრძნო როგორ დაუვიწროვდა თავალები და დაუწყნარდა სუნთქვა, სადღაც გაქრა დაძაბულობა და მასთან ერთად მთელს სხეულში მოწანწალე სიბრალული - "თუ რამეა ეგრევე დავაგდებ.". .
- გაიხადე! - უთხრა.
ჩრდილი შეტოკდა.
- არ გაინძრე! - მოქაჩა და იგრძნო როგორ გასერა დანის პირმა კანი. -
ხელები გაშალე!
N-ი უკვე წინ ედგა და საფუძვლიანად ამოწმებდა.
- არაფერი არა აქვს - N-მა ფრთხილად, ლოგინად ჩავარდნილი ბებიასავით ფრთხილად გახადა ჩრდილს. კისერთან ამოჩრილი პერანგის საყელო გამოჩნდა.
N-მა ზიპო აანთო. ძველი სახელოებმოცვეთილი ჟაკეტი იყო, ჩრჩილის შეჭმული და სასროლ ბადესავით დაფაცხავებული.
- ეს რა გაცვია ტო?! -ჰკითხა N მა და ზიპო სახეზე მიანათა. ჩრდილმა სახე გვერდზე მიაბრუნა. დიდი თვალები და გრძელი ცხვირი ვარსკვლავთმრიც-ხველივით მომლოდინედ მიეშვირა ცისკენ. პიერ რიშარსა ჰგავდა. თვალებს არ ახამხამებდა. არაფერს ამბობდა.
- პატრონი არა გყავს ბიჭო? . . ჰკითხა და უცებ მიხვდა როგორ ელოდა მისი ხმის გაგონებას.
- როგორ არა გვყავს მაგრამ გვითხრეს წამლები და საჭმელები გაგვითავდაო და გამოგვიშვეს.
ჩვეულებრივი სევდიანი ხმა ჰქონდა. სევდიანი და ამავე დროს უჩვეულოდ მშვიდი. რბილად მოეფინა მისი ხმა, ხის ტოტებში გაჩრილ ღამის სიბნელეს.
მაგრად დაიბნენ.
- ვინა ხარ ტო? . .
- ამირანი.
- რა იცი რო ამირანი ხარ? - ჰკითხა N-მა და ჩუმად გაიცინა.
- აი თქვა ამირანმა და ისე სწრაფად ამოიღო შარვლის უკანა ჯიბიდან
ყვითელი დასორსლილი ფურცელი, რომ ვერც ერთმა გატოკებაც ვერ მოასწრო.
- აჰათ. . . ორივეს ერთდროულად გაუწოდა.
N-მა დაჩრჩილული ჟაკეტი იღლიაში ამოიჩარა. ზიპოს შუქი პარპალებდა და ცალი ფეხით დაბმული მხეცივით აწყდებოდა აქეთ-იქით.
იდგა სამივე წრეზე. შუაში ყვითელი ცეცხლი უხტოდათ და ალქიმიკოსებსა ჰგვანდნენ. მარტო ცნობა იყო უცხო და ხელმოწერილი.
N-მა ზიპო ტკაცუნით დაკეტა და დაბნელდა.
ჩუმად იდგნენ. აღმოსავლეთით ნელ-ნელა განათდა.
- აჰა, ჩაიცვი! - მიაწოდა ჟაკეტი N-მა.
- გქონდეს თუ გინდა - თქვა ამირანმა, მაგრამ მაინც ჩაიცვა.
- სად მიდიოდი?
- ჩემ დასთან. სახლში არავინ არ იყო და ჩემს დასთან წამოვედი.
- იცი სადა ცხოვრობს?
- როგორ არა, "ისანთან"
ქუჩაში გამოვიდნენ. ღამის ჯიხურებზე ნათურები ჯერ კიდევ ენთო. ერთ-ერთს მიადგნენ. გააღვიძეს. ათი კვერცხი, ორი პური ორი არაყი და ერთი ისეთი ძეხვი იყიდეს, ჯეიმს კუკის თითი გეპოვა შიგ, არ უნდა გაგკვირვებოდა.
- წამო ამირან ჩვენთან - უთხრა N-მა.
- კარგი წამოვალ ოღონდ სტუმრად.
- სტუმრად ტო, მა რა. . .
- სახლი ხო გაქვთ?
- გვაქვს.
დილის სუსხში ამოსულ მზეს ნაცნობი კმაყოფილება მოჰყვა. ყველაფერი დამთავრდა, ყველა ხიფათი უკან დარჩა. მოდიოდა დაღლილი, გათავისუფლებული, დაცარიელებული და გადარჩენილი, არც საკუთარ თავთან ჰქონდა რამე სადაო, უკან არ დაუხევია, ბოლომდე იდგა, ყველაფრისთვის მზად იყო და თუ გადარჩა ძალიანაც კარგი. მით უფრო რომ ხოშიანი ამბავი გამოვიდა. კარგა ხანს ეყოფად სატრაბახოდ, კარგა ხანს ექნებათ ამისთანა ისტორიების გამო ილუზია, რომ მათი დროა, რომ ეს ყველაფერი მართლა მნიშვნელოვანია, საქმეა, ღირსების საქმე და ამიტომ უფლება აქვთ ისე ეთამაშონ საკუთარ და სხვის სიცოცხლეს, თითქოს ან ერთი ან მეორე მართლაც მათ ეკუთვნოდეთ.
მერე, წლების მერე მიხვდნენ, რომ ასეთ დროს თუ გადარჩი ძალიან სასაცილო ხარ, თუ ვერა და უარესი - მკვდარი.
მიხვდნენ მაგრამ როგორც ყოველთვის ძალიან გვიან. . .
მანამდე კი ბრუნდებოდნენ და კურტკის ნაცვლად ნაპოვნი გიჟი მოჰყავდათ თან.
ამირანი მშვიდად მოაბიჯებდა. გამოლაპარაკებასაც კი არ ცდილობდა.
დიდი ხელები და ალალი სუფთა თვალები ჰქონდა.
კიდევ უფრო თენდებოდა.
როგორც ყოველთვის დილაბნელზე იღვიძებდა
ბებერი მკვლელი-თბილისი.
- ე! - უთხრა N-ს - არა ტო? . .
- ჰო ალბათ რას გაიგებ? . . სად არი შენი გასაგები? . .
- არსად.
- ჰოდა მა რა გინდა?
- დავიღალე. . . ხანდახან მაგრა იღლები რა ტო?
- ჰო, მაგრამ არც მაგით იცვლება რამე.
- კიდევ კარგი რომ აღარ გავჩნდებით. მაგრა დავიღალე.
- არ შეიძლება დაღლა. მაგით ვერაფერს უშველი.
- მაგარი იუმორის გრძნობა კი აქვს. . .
- ძაან მაგარი. მაგრად დაგვცინის.
- გააგიჟებდნენ. თქვა მოულოდნელად ამირანმა.
- ვის?
- ღმერთს. ჯვარზე რომ არ გაეკრათ გააგიჟებდნენ. ხალხი გააგიჟებდა.
- ე, რეებს ამბობ ტო. . . ისე, მართლა, წარმოიდგინე ოცდათოთხმეტი წლის
იესო. . . ერთი წელი ცოტა კი არ არი. . .
N-მა პირჯვარი გადაიწერა.
- ჩუ ბიჭო, სისულელეებს ნუ ლაპარაკობთ. - თქვა და ჯიუტად გადააქნია თავი - არ შეიძლება დაღლა. არც გაგიჟება. წაქცევა არ შეიძლება. უნდა ადგე.
ადგე და იარო.
----------------------------- . ------------------------------ . ---------------------------
N-ის სახლს ერთი უცნაურობა სჭირდა, შუქი არასოდეს ქრებოდა. ელექტროქურა აანთეს და მიეფიცხნენ. ამირანი ტახტზე დაჯდა. მაგარი გამხდარი იყო. მარტო ხელის მტევნები ჰქონდა დიდი.
ტახტზე N-ის «ოსტატი და მარგარიტა" ეგდო. წიგნს ყვითელ ყდაზე ჭადრაკის დაფა და ზედ აყირავებული ფიგურები ეხატა. ამირანმა წიგნი აიღო.
- თქვენ ვინა ხართ? ორივეს ერთდროულად უყურებდა.
უხერხული სიჩუმე ჩამოვარდა. თითქოს დიდი ხნის წინათ შავ, უცხო ხალხში
დაკარგეს ერთმანეთი - ახლა ისევ იპოვეს და აღარ იცოდნენ რა ექნათ.
ამირანს ხელში წიგნი ეჭირა. ყვითელ ყდაზე ყვითელ ხელებს ლურჯი ძარღვები გასდევდა.
უცებ ინანა რომ წამოიყვანეს. არაფერი აღარ უნდოდა, ეძინებოდა.
- ჭადრაკის თამაში იცი? ჰკითხა ამირანმა N-ს.
N-მა და ამირანმა ფიგურები დაალაგეს. თვითონ დიდი მურიანი ტაფა გამოიტანა სამზარეულოდან და ელექტროქურაზე დადგა. ის ჯეიმს კუკის თითიანი ძეხვი დაჭრა, ტაფაზე დააწყო და ზედ კვერცხი დაახალა. მერე ჭიქები და თეფშები გამოიტანა და მოთამაშეებს თავზე დაადგა.
გარედან ხმები ისმოდა. ღამის ბაღიდან შეუმჩნევლად გამოყოლილმა დღემ რეკეტიორივით პატიოსნად გადაითვალა თავისი წილი.
- ამირან არაყს დალევ?
- ხო. მიყვარს. ჯარში სუ ვსვავდით.
- ჯარში იყავი ტო?
- ხო, აქ ორხევში. სარემონტოა. დიდ მანქანებს არემონტებდნენ.
- ხო არ გაწუხებდნენ, ჰა ე? - ჰკითხა N-მა და ეგრევე დაიძაბა. - ხო არ
გეჩხუბებოდნენ? . .
ეგეთი იყო რა, ეგეთი - "ხო არ გაწუხებდნენ.". .
-არაა. თუ დაგვიდი და დაალაგებდი აღარ გეჩხუბებოდნენ. კარგად
მექცეოდნენ. მე ვეჩხუბებოდი იარაღს რატომ არ გვაძლევთ-მეთქი. ჯარში ვიყავით და ერთხელაც არ მოგვცეს იარაღი. არ არიო, ბიჭები მოვიდნენ და ომში წაიღესო. იქა სჭირდებათო. თქვენ არ იყავით ომში?
- არა.
საჭმელი გაკეთდა. მაგიდასთან დასხდნენ, ჭამდნენ ძეხვიან ერბოკვერცხს და არაყს აყოლებდნენ. თბებოდნენ. ამირანიც სვამდა. გიჟის არაფერი ეტყობოდა, ერთი ეგ იყო საფერფლესა ცლიდა მალიმალ - სუნს ვერ ვიტანო.
----------------------------- . ---------------------------- . ------------------------------
შუადღე წუხანდელი ყინვით დამზრალ ფანჯრებს ალღობდა. ტანსაცმლიანები მიყრილიყვნენ ლოგინზე და ჩახოცილებივით ეძინათ. სახლი სიგარეტის სუნით იყო გაბუღული. ოთახში აშლილ მტვერს და ბოლს მზის შუქი ზოლ-ზოლად ჭრიდა. ამირანი წასულიყო. ხელი არაფრისთვის ეხლო. მარტო საფერფლე იყო ცარიელი.