ქართული მიწა
xvedelidze beso - qartuli miwa
სცენარს ვწერ მე ვითომ კინოსთვის. სხვანაირად არ გამოდის ეს ცხოვრება. სხვანაირად რაც ვქენი აქამდე, არაფერი გამოდნა იქიდან. ისიც ვიყავი, იმის ისიც, მთლად ისაც და სულ ისიც. მაინც ვერ დადგა ჩემგან ვერავინ. ვერც დავიდგი და დავადგი რამეს უნაგირი, ანუ ვერ ვივარგე ვერაფერში. არადა, რამდენი იყო შანსები: აბა, ახლა დაგაზე და იმას ეს მიურბენინეო (მე მეუბნებოდნენ და ხშირად). ანდა, ახლა იქ მიდი და ეს წამოარბენინეო. მაინც ვერაფერი ხეირი ჩემთვის. ალღოს აღება, მარიფათი, ყისმათიო - სიტყვებია შუმერ-კლარჯული, ტაო იქით იყოს, - რა გამოლევს ეგეთებს, სიტყვებს, მაგრამ რა ჯანდაბად მინდა? მაინც ლეჟანკის სიზმრებში ვარ დღემდე...
მივხვდი მერე, თანდათან, რომ მართლა არაა აქ, დედაქალაქში, ჩემი ადგილი. რომ ადგილი სხვა რამეა - დამსახურება უნდა, მოპოვება, წინაპრები, მადლი: ~გინდა? - უნდა გეკუთვნოდეს!~... არც ასდის, რამდენი წელია, არაფერ აქაურს ნაცნობი სუნი. არც გემო გამოუჩნდა ისეთი, მე რომ დამეგემოვნებინა და დამმახსოვრებოდა. რაა მეტი ეს ცხოვრება - თუ ვერ ჩავატანე ეგ ჩემებური გემო და სიკაცურკაცე, კია უგემური და დღემდე აეგრე. სულ უგემურადაც მოვედი აქამდე - ხურმა კარალიოკივით. წვალებით. Oომით. დევნით. იძულებით გადაადგილებით. რაღაც მივარდნილი ტექნიკუმის საკლასო ოთახში ცხოვრებით. ჯიბეში მეტროს ჟეტონით. მეტროს ჟეტონით ვირჩენ მე ახლა თავს?... მეტროს ჟეტონით - ყველაზე უარესი: ჩავიდე გაბრაზებული და ჩავუხტე მატარებელს დახუჭული. უკეთესი არაფერია ჩემნაირი კაცისთვის მეტროს ჟეტონში - უცებ არ ამოვყო თავი ოკეანს იქით. არადა, უკეთ მინდა მე ყველაფერი, იმიტომ, რომ, რაც იყო, იყო. მეყო. ამ ცხოვრებასაც ეყო. მაინც არ აშენდა ჩემი აქაური ყოფა-ცხოვრება წითელი აგურით. ვერც ბლოკ-ბეტონით. დასანგრევიც ხომ არაფერია. ჰოდა, სცენარს ვწერ აწი მე ვითომ კინოსთვის. თუ გამოვიდა და აიღეს - ხომ კაი. თუ, ხომ კაი და - კი წავალ მაშინ - გავიქცევი თავქუდმოგლეჯით, უკანმოუხედავად. აბა, არ ვარ მე აქ მე. სახლი მე არ მაქვს აქ და კარი. ძირი არ მაქვს მე აქ და ფუძე. ფესვებზე სულ არაა ლაპარაკი. ფესვები იქ დარჩა – შორს. ზღვის სუნთან. თევზებთან. მიქცევა-მოქცევასთან. მაგნოლიებთან. მუშმალასთან. გემის საყვირთან.
***
იდეა სიომამ მოიტანა, კოლონკელიძემ. უფრო ზუსტად, სცენარი თავიდან არაფერ შუაში იყო - თემა შემოაგდო უბრალოდ: ეგრე აღარ შეიძლებაო. შენს ასეთ ცხოვრებას რა ვუთხარი - ცხოვრება კი არა, სიკვდილიაო. ხრწნააო. ლეშის სუნია და უარესიო. მკვდარს კიდევ, აბა რა ადგილი აქვს ცოცხლებში - მკვდარს მიწა უხდება, პიანინოს თავზე შავ-თეთრი ფოტო უხდება, პანაშვიდზე ხელის ხათრიანი ჩამორთმევა უხდება, და კიდევ ორმოც-წლისთავზე სეფა უხდება ღვინონაღრძობი სადღეგრძელოებითურთო. ვუქნიე მეც თავი მკვდარივით. არა. მკვდარი, აბა როდის იყო თავს იქნევდა. მკვდარი მკვდარია - რა გაატოკებს. მაგრამ მე მაინც მკვდარივით ვუქნიე თავი და დავეთანხმე ყველაფერში ვითომ, თორემ რა იცის სინამდვილეში სიომა კოლონკელიძემ?! ვინაა საერთოდ სიომა კოლონკელიძე?... მასწავლის აქ ჭკუას... ასწავლოს თავისნაირებს! - წამით არ გამიჩერებია მაინც. იმანაც გაიხარა. ბოლომდე ქაფა და ქაფა. სულ მოყვა ყველაფერს: აწი, მოცოცხლება თუ გინდა - რამე ისეთი უნდა ქნაო: ერთადერთი და განუმეორებელიო.
რა-მეთქი?
რამე ისეთის ქნას კიდევ, განძრევა უნდა - ხელის განძრევაო.
კაი ერთი-მეთქი.
აქ გაბრაზდა. სხვა რამე ხომ არ შემოგესმაო. განძრევისთვის იდეაა საჭირო - ნაღდი იდეა და თემაო.
ვა-მეთქი.
ჰოდა, ამდენი ხანია გიცნობ მე შენ და, შენც მე და, კი მოვიდა და მაქვს ერთი იდეა შენთვის მე ზედგამოჭრილიო. ნიჭიერი კაცი ხარ და, კი უნდა მიხვდე ყველაფერსო.
ვცქვიტე ეგრევე ყური.
წერა ხომ კარგად იციო? რაც იცი, ეგ იცი, თორემ სხვა მე შენგან არაფერი გამიგიაო.
ორივე ყური ვცქვიტე მაშინ მე.
***
სიომა კოლონკელიძე თბილისელია სულით ხორცამდე. აქაურია ათაბაბადან და კიდევ უფრო. განსხვავებულია ჩემგან ანუ – აზროვნებითაც, ლაპარაკით, მიხვრა-მოხვრით, თვალისხამხამითაც, აღარაფერს ვიტყვი მანერებზე. არადა, არც ზღვა იცის ისე, თევზი - მხოლოდ კონსერვის, მაგნოლია – სიმღერებში, მუშმალა - სულ არა, და გემი ხომ მარტო ტელევიზორში. გადამეყარა, აქ რომ აღმოვჩნდი მაშინ. ადრე. სტუმარი ღვთისააო - მაშინვე მტკიცა. იმის მერე მეძმაკაცება და ვითომ ჩემზე ზრუნავს და გული შესტკივაო - მთელი თორმეტი წელი ეგრე იქცევა. პირიქითააო - მაგასაც ვერ ვიტყვი. ჰოდა, მაინცდამაინც იმ დღეს რამ უკბინა, მაინც ვერ მივხვდი. დარეკა და, ხმა ჰქონდა შფოთიანი:
- საქმე მაქვს, სერიოზული.
- მოი მერე...
- მოვალ.
მოვიდა და იდეაო. იდეა თუ ჰქონდა - ექნა თვითონ. მერე და მერე, რომ მოყვა და აღარ გაჩერდა, კი მივხვდი - უჩემოდ არაფერი გამოუვიდოდა - მხოლოდ ჩემზე ზრუნავდა ვითომ? - და ეგ იყო, მგონი, თავი და თავი მისი აეგეთი გულახდილი ლაყაფის. თან ხელებსაც იქნევდა ზედმეტად. დავუგდე მეც ბოლომდე ყური დამცინავი ღიმილით. ვუსმინე და ვუსმინე, ვიდრე ბოლომდე არ გამონიავდა. მორჩა მერე. მორჩა? მორჩამდე ისეთი მოყვა - განათდა გონება, ცხოვრება, თვალი, ჰიპოფიზიც. სულ ყველაფერი. ეგო შენ უნდა ქნაო. აბა შენ იციო. აქაც თუ ჩაისვარე - მორჩება ყველაფერიო. ანუ, ხომ იცი აწიო. მერე უცნაურად ალაპარაკდა: რაღაც მეტაფორები და ჰიბერბოლურობა ახსენა. ის შენი ვიღაც ნათესავიც ხომ იქითაა - გადაურეკე და მიიღე კონსულტაციებიო. მეც ზუსტადვე მივხვდი, რაც უნდა მექნა. ბევრი სულ არ უნდოდა. რაც მთავარია - მე – ვიყავი. ქაღალდიც იყო თეთრი და ბევრი, და მელანი სჭირდებოდა ამ საქმეს კიდევ უხვად – ვითომ.
მელანი კალამშია, კალამი მაღაზიაშია, მაღაზია ორი ფეხის ნაბიჯზეა, რა ჩავა – ჰოდა, არ დაიზარა, როგორც ყოველთვის, სიომა კოლონკელიძემ, ჩავიდა თვითონ და ამოიტანა თავისი ფეხით და მთელ ოცდაათ თეთრად ერთი კაი კინოსცენარის დარი თუ ტოლი კალამი. მომცა ხელში და მომაჩეჩა. თვალები უბრწყინავდა სხვანაირად. აწი შენ იციო. შენი იმედი მაქვსო.
კი-მეთქი! - აგდებულად ვუთხარი.
მიწა ვართ და მიწად მივიქცევითო - ეს დაიმახსოვრეო.
კი-მეთქი! - კიდევ უფრო აგდებულად მივეცი პასუხი.
ჰოდა, დაწერე ბარემ, თორემ ხომ ხედავ, აღარაა საშველი - დღითი-დღე კვდებიო.
რა მეპასუხა?... უცებ მივხვდი და მივხვდი, რომ უნდა გავჩუმებულიყავი და მის დასანახად მომემარჯვებინა იქვე კალამი რიხით.
კოლონკელიძე ბოლომდე ვერ ხვდება, რომ ეგეთი ლაპარაკებით, მართლა თვითონ უნდა მაშოვნინოს მე ჩემი სახლი, ჩემი მაგიდა, ჩემი სკამი, ჩემი ტახტი, ჩემი ნოხი, ჩემი ვანა, ჩემი ~ჟიგული~... არაფერი მაქვს ეგენი აქ მე. ცარიელი ვარ სულ. გამომშრალი. ჰოდა, როგორც სიომამ მირჩია – მიკარნახა, კოლონკელიძემ - სცენარი უნდა დავწერო მე კინოსთვის. იქ გადახვეწილ ქართველებზე. ოკეანისმიღმეთზე. მისი აზრით, ჩემი გადარჩენის გზაა ეს და სხვა გზა მართლაც არაა თითქოს. როგორც მმოძღვრა: თუ კარგად ვქენი, და გაჭრა, და გამოვიდა, და დაინტერესდნენ, და ჩემთან დარეკეს, ვაუო – მითხრეს, და შენ ვინ ყოფილხარო, და გვინდა, და ვიღებთო, შენც ჩვენთან იყავი და ბოლომდეო, კი გავალ მაშინ მართლა წყნარად, თავის ტკივილების გარეშე, ოკეანს იქით. რომანტიკოსია ეს სიომა, თან კოლონკელიძე... ჩაგსვამენ ჯგუფში, როგორც სცენარის ავტორს და წახვალთ და ჩახვალთო. იქამდე არ აუდგეს გვერდები - ეგ ეგრე მოხდეს. ისე კი - მართლა მყავს მე იქ ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი. ჰელვეგი რასაც იწერება და რეკავს ხოლმე - საძმო ჰყავს იქ ნაღდი და მისწრება, - ~კარმანშჩიკების~. იქ ვიყო და საქმე არ გამოჩნდეს?
- აუცილებლად დაწერ! - შემომყურებს თვალებში და სხვანაირია ძალიან. სხვა რამეს გულისხმობს თითქოს.
- კაი.
- აუცილებლად-მეთქი!
- კაი.
გაცოცხლება უნდა ვითომ მართლა ჩემი, ამ ჩემი ცოდვით სავსე სიომა კოლონკელიძეს? მეეჭვება.
***
თემაა ეგეთი, ანუ იდეა: სცენარი უნდა დავწერო მე, კინოსთვის. აქაურობაც უნდა იყოს სცენარში სიომა კოლონკელიძის აზრით და იქაურობაც – ხალხი, ცხოვრება, ამბები, მანქანები, შენობები, თვითმფრინავები, ოკეანე - ძირითადად მაინც იქაური ჩვენები. ნოსტალგია. ეს ყველაფერი გაკვრით და ზოგადად. მთავარი ღერძის განდობამდე გულის ჯიბიდან ოთხად გაკეცილი გაზეთი ამოიღო სიომა კოლონკელიძემ და მანახა: ცხრილი იყო სტატისტიკური - ნიუ-იორკში ოფიციალურად 250 000 ქართველია დარეგისტრირებულიო. გამიკვირდა. დაურეგისტრირებელი ვიცი მე ბევრი იქ - მათ შორის ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი, მაგალითად. მისი მომპარავი საძმოც, იმათი ყველა და იმ ყველას ყველა კიდევ. ეგ მარტო მაგ დიდ ქალაქში და დიდზე დიდი რომაა ამერიკა, ეგ კი კარგად ვიცი მე.
ჰოდა, ამბავი კია შემდეგი: ორი ქართველი ძმაკაცია აქ, თბილისში, ვითომ. მაგრამ ერთი თბილისელი და მეორე კიდევ ზღვისპირელი. ძმაკაცობენ. დადიან ერთად. დალევა, ნაშები, რამე... ის თბილისელი ისეთია - გათქვეფილი და აზრზე მოსული. მეორე კიდევ – სხვანაირი, მორცხვი, უშედეგო, დაჩაგრული და გამოქცეული. მაინც ძმობენ. ვითომ არ ეკუთვნით არაფრით ერთმანეთი, მაგრამ მაინც. არადა, ერთი სხვაა, მეორე – უფრო. აი მაგ ~უფროს~ პროტოტიპი მე უნდა ვიყო - სიომა კოლონკელიძის აზრით. მეორე კიდევ თვითონ. ერთი კარგადაა – ცხოვრობს, მუშაობს, ბინა აქვს ოთახებიანი, მეზობლები, მეგობრები, ნაცნობები, უბანი, მეორე კიდევ - ვერაა ეგეთ ხშირობებში: ვერ იქაურობს, უცხოა, მარტოა, ცალკე, მხოლოდ. ოთახშია ძირითადად. ოთახი რა - საკლასო ოთახია ყოფილი. ისიც გადატიხრული. საწოლი ეტევა მხოლოდ და ფანჯარა აქვს ვითომც ერთი, საიდანაც ქალაქის ინდუსტრიული ხედი მოჩანს. ამ ოთახში ცხოვრობს იმ ორ ძმაკაცთაგანი და წუხს. ვერც ამჟღავნებს ხმამაღლა, მაგრამ მაინც წუხს. ჩუმად. წუხილითა აქვს გული ამოვსებული. და განა მხოლოდ გული – ტვინიც, გონება, სული, ხორცი, სისხლი. ერთხელაც - ის მეორე, ამას, შეწუხებულს, სთავაზობს ვითომ ფულის იოლად და იაფად შოვნას. არაფრისგან ფაქტობრივად. ესეც თანხმდება უმალ, იმიტომ რომ ყელში აქვს ამოსული ხელმოცარულობა, ასე ცხოვრება, მეტროს ცალი ჟეტონი ჯიბეში და სიცარიელე. მიწაზეა საუბარი. აქაურ მიწაზე. ნამდვილ, ფხვიერ, მუჭა-მუჭა მიწაზე. თავიდანვე არკვევენ, რომ ამერიკაში ბევრი აქაურია, მათიანებიც მათ შორის. მერე აქაურ აეროპორტში ნახულობენ კაი-ნაცნობს, რომელიც იქ არკვევს ამათ საბაჟო წეს-კანონებში, ყველაფერში - ფრენასთან დაკავშირებით. ჩამონათვალს ეცნობიან - რისი გატანაც ქვეყნიდან ისჯება კანონის ძალით. მიწა მიწაა. მიწა არაა იქ. მიწა სამარეა და ხორცია. ერთ-ერთს, ამ მეგობართაგანს, რომელიც ჩემი პროტოტიპია, ვითომდაც ნათესავი ჰყავს ოკეანს გაღმა. ჰოდა, ურეკავს და უთანხმდება. ისიც ყაბულსაა ვითომ. უგზავნიან ესენიც იმას თვითმფრინავით პირველ ჯერზე ორმოცდაათ კილოგრამ ქართულ მიწას. ის იქ ხვდება. პაკეტებს. სარეკლამო ფურცელსაც კი ურთავს პაკეტს და ავრცელებს ხმას, რომ საქართველოდან მიწაა ჩამოტანილი: ნამდვილი, ნაღდი ქართული მიწა. ჰოდა, იწყებენ იქაური აქაურები ვითომც ამ ნაღდქართულმიწიანი პაკეტების შეძენას. სამშობლოს მონატრებაცაა იქ და ნოსტალგიაც ჭარბად. ორკილოიანი პაკეტებია ვითომც. ბევრიც ყიდულობს - ზოგი თითოს, ზოგიც ორს, ან მეტს. ვის მცენარე აქვს ქოთნის, რაფაზე, სახლში - ვის კიდევ სხვა რამ. ჰოდა, უყრიან და მშობლიურ მიწაში აქვთ აიმ მცენარეთა გახარების მუღამი. ესენი კი აგზავნიან და აგზავნიან - პარტიას პარტიაზე. ნელი-ნელ იცვლება ვითომ მათი სამოსიც უკეთესობისაკენ - ფეხსაცმელს მბზინვარება ემატება, ვარცხნილობა - დახვეწილობისკენ მიდის. მიწა კიდევ არ ისვენებს: საღდება და იყიდება შორეთში უცებ. არც ჰყოფნით. შეკვეთებია. ესენიც არაფრით ცხრებიან. მადა მართლაც ჭამაში მოდისო და ფულიც ჯდება და ჯდება ანგარიშზე. იზრდება ეს თანხაც კვირიდან კვირამდე. გამოაქვთ და იხმარენ არხეინად ვითომ: კაი დასალევი, მაგარი ნაშები, თავზეხელაღებული გრიალები, რამე... ატანენ და ატანენ ვითომ ქართულ მიწას შორეულ ამერიკაში. ისევ და ისევ მათიანებისთვის. იქ კიდევ შედეგებია თითქოს - სხვანაირად ჯანმრთელი, საღი და გემრიელია აქედან გზავნილ მიწაში ნაზარდი ყველაფერი. მიწა სხვაა მაინც. თან მშობლიური.
სიომა თვლის, კოლონკელიძე, რომ ~ჰეფი ენდი~ უნდა ჰქონდეს ამ სცენარს: ვითომც ორივენი, ჩაჰალსტუხებულები და ჩაქსუებულები ჩადიან ქართული მიწით სავსე თვითმფრინავით ოკეანესმიღმეთში და ბოლო სცენა უნდა იყოს ისევ, მისი აზრით, შემდეგი: მთელი იქაური ქართველობა ხვდება აეროპორტში ორივეს – ტაშით, ზარ-ზეიმით, მათ ნაგზავნ ქართულ მიწაში მოწეული კიტრ-პომიდორით, სიმინდ-ლობიოთი, პრას-ბოლოკითა და ყვავილებით. სიომა ამბობს, კოლონკელიძე, რომ ხუთიანზე უნდა მოვაკვარახჭინო მე ეგ სცენარი და მერე თვითონ ირბენს. ანახებს. დაელაპარაკება.
ოღონდ შენ ეგ კარგად ქენი და მერე მიყურე, რა ბუღი დავაყენოო... ბუღი-მუღი კი არა, საერთოდ ვერ ავუღე აქაურს ვერაფერს ალღო. თორემ სიომამ კი იცის ეგეთები: დადის და დასდევენ. დარბის და მაინც დასდევენ. განა ცუდად და ფინთად – ტკბილად, თბილად, კეკლუცად, ძმურად, დურადაც, მთავარია მე ვწერო, იმიტომ რომ ვიცი, თვითონ რომ იცოდეს, დამიწერდა კიდეც - როგორც ამბობს...
...ბებიამაგისამ. არ იცის და რა ქნას...
***
- როგორაა საქმე?
- მიდისბ სიომა, მიდის.
- სამი თვე გავიდა უკვე.
- რა ვქნა მერე... სპორტი კი არაა ეს... სხვა რამეა სულ...
- ცოტა შუსტრად, ტო... დამთავრდა ცხოვრება...
- ვწერ რა, სიომა... ვწერ...
ვწერ კი არა, შვანცკი კიდევ. მაგას რა დამაწერინებს, მაგ დებილობას... სიომა კოლონკელიძის მოგონილ კოშმარს, მაგრამ სულ სხვანაირად რომ მიჯიგრა მაგან კი არ იცის და ვერც გაიგებს ვერასდროს, მგონი.
***
იმ დღესვე დავურეკე მე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვ გარედეიდაშვილ ჰელვეგის და შევთანხმდით სიომა კოლონკელიძის მოფიქრებული თემის სინამდვილეში განსახორციელებლად.
კიო – ჰელვეგიმ. მაგარიაო. ეგ რამ მოგაფიქრა, შე მაგაროო...
ის კი აღარ მითქვამს, სიომასი რომ იყო, კოლონკელიძის, იდეა ბოლომდე. მივიკუთვნე ამაყად.
გამოუშვიო. მე და ჩემი საძმო მივხედავთ მაგ ამბავს - პაპალამ იქნებიო. კვირაში რეისი და ფულს ერთად გიგზავნით თვის ბოლოსო.
მეტი რა მინდოდა... გავუშვი მეც ერთი პარტია მიწა. დატრიალდა ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი საძმოიანა და კი წაიღო და წაიღო. როგორც ჩემს დასაწერ კინოსცენარში უნდა ყოფილიყო, ზუსტად ისე მოხდა ყველაფერი.
რომ გაიგოს სიომა კოლონკელიძემ ეგ ამბავი – მომკლავს. რა მომერევა ისე, ამხელა მუტრუკს, მაგრამ მაინც მომკლავს. ჰოდა, ვერც გაიგებს. ელოდოს სცენარს და იდარდოს ჩემზე - ისემც მაგას რა ვუთხარი... მე კი ძლივს პატარაზე ამოვისუნთქე და პატარას რომ დიდი უნდა მოჰყვეს - ასიანია ეგ. კილო ქართულ მიწას ოცდახუთ დოლარად უშვებს ნიუ-იორკში ჰელვეგი და მისი საძმო. აპაკეტებულს. სარეკლამო ფურცლით. როგორც კინო-სცენარში უნდა ყოფილიყო. კვირაში თითო პარტიას ვაგზავნი. ჰოდა, კი ვართ ხეირში იქით ისინი და მთელი დიასპორა, და აქეთ კიდევ მე და მხოლოდ მე. კანალი გაჭრილია. კოლონკელიძე კიდევ, თუ უნდა, სიკვდილამდე მელოდოს. თავშიც უხლია რიყის ქვა. ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი მიცოცხლოს დიდხანს ღმერთმა. რა ძუძუ ჰქონდა მაინც ეგეთი, ჩემი დედის დას...
***
- ჰე!
- როგორ ხარ?
- ამთავრებ?
- ჯერ შუაში ვარ... ვფიქრობ... ძნელია.
- რათ უნდა ფიქრი... დაწერე და მერე იფიქრე!
- ნუ მასწავლი მაგას მაინც...
- ექვსი თვე გავიდა, ექვსი... ეგაა, ეს ვარ, ის ვარ, მე რომ წერა ვიცი, ეგრე ვერავინო?!
***
გადასარევად მიდის მიწის ბიზნესი. მოვცოცხლდი. ლოყებიც ამომევსო. კი მიკვირს, მაგრამ ამდენი ხნის მერე კი ვეჩვევი ნელ-ნელა აქაურობას: ხალხსაც, ქუჩასაც, ტემპსაც და რიტმსაც. ჰელვეგი და მისი საძმო იყოს კარგად და აღარსად გაქცევაზე აღარ ვფიქრობ აწი. იცვლება ცხოვრება: სადღაა ჯიბეში მეტროს ჟეტონი?... ჟეტონი კი არა, ისეთები მიდევს და იმდენი, თვით სიომას რომ არ უნახავს აქამდე ერთად, კოლონკელიძეს.
ამასწინებზე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვმა გარედეიდაშვილმა ჰელვეგიმ ფოტო გამომიგზავნა ელ-ფოსტით. მიწის ფარდული გაუხსნიათ მას და მაგის საძმოს, დახლებიანი. დგანან ფოტოზე დახლის უკან კოსტიუმებში. შუაში ჰელვეგი - აქეთ-იქიდან საძმო. იღიმებიან ქართულად.
მართალია, მე ჩემი სახლის უკან, დეპოსთან ვთხრი გასაგზავნ მიწას და იმას ვაგზავნი იქით, მაგრამ რომ არ მეგონა, იმაზე ჭკვიანია თურმე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი:
- აუკოკოლავებია ფარდულის დახლებზე ჩემი ნაგზავნი მიწა მომცრო ბორცვაკებად - ზუსტად ისე, როგორც დეზერტირებშია - ფქვილების განყოფილებაში და კი ჩაურჭია შიგ აზრები ქართული წარწერებით:
თერჯოლა
გალი
თელავი
სენაკი
საჩხერე
ნაკურთხი
ხომ უნდა მოფიქრება?
სიომა კიდევ სულ დამეკარგა - სამუდამოდ ალბათ. აღარც მოდის, არც რეკავს, თუმცა აღარც მე ვარ ისე იქ - ახალ სახლში გადავედი, კაიავეჯიანში და აბა როგორ?
თვითონ წერს ალბათ იმ სცენარს, კინოსთვის - ჩემზე ხელი აქვს საბოლოოდ ჩაქნეული. ანდა, რაღა დროს წერა, კინო და ეგეთებია... ქართული მიწა უკვე ისედაც მაგარ მოდაშია ამერიკაში..
სცენარს ვწერ მე ვითომ კინოსთვის. სხვანაირად არ გამოდის ეს ცხოვრება. სხვანაირად რაც ვქენი აქამდე, არაფერი გამოდნა იქიდან. ისიც ვიყავი, იმის ისიც, მთლად ისაც და სულ ისიც. მაინც ვერ დადგა ჩემგან ვერავინ. ვერც დავიდგი და დავადგი რამეს უნაგირი, ანუ ვერ ვივარგე ვერაფერში. არადა, რამდენი იყო შანსები: აბა, ახლა დაგაზე და იმას ეს მიურბენინეო (მე მეუბნებოდნენ და ხშირად). ანდა, ახლა იქ მიდი და ეს წამოარბენინეო. მაინც ვერაფერი ხეირი ჩემთვის. ალღოს აღება, მარიფათი, ყისმათიო - სიტყვებია შუმერ-კლარჯული, ტაო იქით იყოს, - რა გამოლევს ეგეთებს, სიტყვებს, მაგრამ რა ჯანდაბად მინდა? მაინც ლეჟანკის სიზმრებში ვარ დღემდე...
მივხვდი მერე, თანდათან, რომ მართლა არაა აქ, დედაქალაქში, ჩემი ადგილი. რომ ადგილი სხვა რამეა - დამსახურება უნდა, მოპოვება, წინაპრები, მადლი: ~გინდა? - უნდა გეკუთვნოდეს!~... არც ასდის, რამდენი წელია, არაფერ აქაურს ნაცნობი სუნი. არც გემო გამოუჩნდა ისეთი, მე რომ დამეგემოვნებინა და დამმახსოვრებოდა. რაა მეტი ეს ცხოვრება - თუ ვერ ჩავატანე ეგ ჩემებური გემო და სიკაცურკაცე, კია უგემური და დღემდე აეგრე. სულ უგემურადაც მოვედი აქამდე - ხურმა კარალიოკივით. წვალებით. Oომით. დევნით. იძულებით გადაადგილებით. რაღაც მივარდნილი ტექნიკუმის საკლასო ოთახში ცხოვრებით. ჯიბეში მეტროს ჟეტონით. მეტროს ჟეტონით ვირჩენ მე ახლა თავს?... მეტროს ჟეტონით - ყველაზე უარესი: ჩავიდე გაბრაზებული და ჩავუხტე მატარებელს დახუჭული. უკეთესი არაფერია ჩემნაირი კაცისთვის მეტროს ჟეტონში - უცებ არ ამოვყო თავი ოკეანს იქით. არადა, უკეთ მინდა მე ყველაფერი, იმიტომ, რომ, რაც იყო, იყო. მეყო. ამ ცხოვრებასაც ეყო. მაინც არ აშენდა ჩემი აქაური ყოფა-ცხოვრება წითელი აგურით. ვერც ბლოკ-ბეტონით. დასანგრევიც ხომ არაფერია. ჰოდა, სცენარს ვწერ აწი მე ვითომ კინოსთვის. თუ გამოვიდა და აიღეს - ხომ კაი. თუ, ხომ კაი და - კი წავალ მაშინ - გავიქცევი თავქუდმოგლეჯით, უკანმოუხედავად. აბა, არ ვარ მე აქ მე. სახლი მე არ მაქვს აქ და კარი. ძირი არ მაქვს მე აქ და ფუძე. ფესვებზე სულ არაა ლაპარაკი. ფესვები იქ დარჩა – შორს. ზღვის სუნთან. თევზებთან. მიქცევა-მოქცევასთან. მაგნოლიებთან. მუშმალასთან. გემის საყვირთან.
***
იდეა სიომამ მოიტანა, კოლონკელიძემ. უფრო ზუსტად, სცენარი თავიდან არაფერ შუაში იყო - თემა შემოაგდო უბრალოდ: ეგრე აღარ შეიძლებაო. შენს ასეთ ცხოვრებას რა ვუთხარი - ცხოვრება კი არა, სიკვდილიაო. ხრწნააო. ლეშის სუნია და უარესიო. მკვდარს კიდევ, აბა რა ადგილი აქვს ცოცხლებში - მკვდარს მიწა უხდება, პიანინოს თავზე შავ-თეთრი ფოტო უხდება, პანაშვიდზე ხელის ხათრიანი ჩამორთმევა უხდება, და კიდევ ორმოც-წლისთავზე სეფა უხდება ღვინონაღრძობი სადღეგრძელოებითურთო. ვუქნიე მეც თავი მკვდარივით. არა. მკვდარი, აბა როდის იყო თავს იქნევდა. მკვდარი მკვდარია - რა გაატოკებს. მაგრამ მე მაინც მკვდარივით ვუქნიე თავი და დავეთანხმე ყველაფერში ვითომ, თორემ რა იცის სინამდვილეში სიომა კოლონკელიძემ?! ვინაა საერთოდ სიომა კოლონკელიძე?... მასწავლის აქ ჭკუას... ასწავლოს თავისნაირებს! - წამით არ გამიჩერებია მაინც. იმანაც გაიხარა. ბოლომდე ქაფა და ქაფა. სულ მოყვა ყველაფერს: აწი, მოცოცხლება თუ გინდა - რამე ისეთი უნდა ქნაო: ერთადერთი და განუმეორებელიო.
რა-მეთქი?
რამე ისეთის ქნას კიდევ, განძრევა უნდა - ხელის განძრევაო.
კაი ერთი-მეთქი.
აქ გაბრაზდა. სხვა რამე ხომ არ შემოგესმაო. განძრევისთვის იდეაა საჭირო - ნაღდი იდეა და თემაო.
ვა-მეთქი.
ჰოდა, ამდენი ხანია გიცნობ მე შენ და, შენც მე და, კი მოვიდა და მაქვს ერთი იდეა შენთვის მე ზედგამოჭრილიო. ნიჭიერი კაცი ხარ და, კი უნდა მიხვდე ყველაფერსო.
ვცქვიტე ეგრევე ყური.
წერა ხომ კარგად იციო? რაც იცი, ეგ იცი, თორემ სხვა მე შენგან არაფერი გამიგიაო.
ორივე ყური ვცქვიტე მაშინ მე.
***
სიომა კოლონკელიძე თბილისელია სულით ხორცამდე. აქაურია ათაბაბადან და კიდევ უფრო. განსხვავებულია ჩემგან ანუ – აზროვნებითაც, ლაპარაკით, მიხვრა-მოხვრით, თვალისხამხამითაც, აღარაფერს ვიტყვი მანერებზე. არადა, არც ზღვა იცის ისე, თევზი - მხოლოდ კონსერვის, მაგნოლია – სიმღერებში, მუშმალა - სულ არა, და გემი ხომ მარტო ტელევიზორში. გადამეყარა, აქ რომ აღმოვჩნდი მაშინ. ადრე. სტუმარი ღვთისააო - მაშინვე მტკიცა. იმის მერე მეძმაკაცება და ვითომ ჩემზე ზრუნავს და გული შესტკივაო - მთელი თორმეტი წელი ეგრე იქცევა. პირიქითააო - მაგასაც ვერ ვიტყვი. ჰოდა, მაინცდამაინც იმ დღეს რამ უკბინა, მაინც ვერ მივხვდი. დარეკა და, ხმა ჰქონდა შფოთიანი:
- საქმე მაქვს, სერიოზული.
- მოი მერე...
- მოვალ.
მოვიდა და იდეაო. იდეა თუ ჰქონდა - ექნა თვითონ. მერე და მერე, რომ მოყვა და აღარ გაჩერდა, კი მივხვდი - უჩემოდ არაფერი გამოუვიდოდა - მხოლოდ ჩემზე ზრუნავდა ვითომ? - და ეგ იყო, მგონი, თავი და თავი მისი აეგეთი გულახდილი ლაყაფის. თან ხელებსაც იქნევდა ზედმეტად. დავუგდე მეც ბოლომდე ყური დამცინავი ღიმილით. ვუსმინე და ვუსმინე, ვიდრე ბოლომდე არ გამონიავდა. მორჩა მერე. მორჩა? მორჩამდე ისეთი მოყვა - განათდა გონება, ცხოვრება, თვალი, ჰიპოფიზიც. სულ ყველაფერი. ეგო შენ უნდა ქნაო. აბა შენ იციო. აქაც თუ ჩაისვარე - მორჩება ყველაფერიო. ანუ, ხომ იცი აწიო. მერე უცნაურად ალაპარაკდა: რაღაც მეტაფორები და ჰიბერბოლურობა ახსენა. ის შენი ვიღაც ნათესავიც ხომ იქითაა - გადაურეკე და მიიღე კონსულტაციებიო. მეც ზუსტადვე მივხვდი, რაც უნდა მექნა. ბევრი სულ არ უნდოდა. რაც მთავარია - მე – ვიყავი. ქაღალდიც იყო თეთრი და ბევრი, და მელანი სჭირდებოდა ამ საქმეს კიდევ უხვად – ვითომ.
მელანი კალამშია, კალამი მაღაზიაშია, მაღაზია ორი ფეხის ნაბიჯზეა, რა ჩავა – ჰოდა, არ დაიზარა, როგორც ყოველთვის, სიომა კოლონკელიძემ, ჩავიდა თვითონ და ამოიტანა თავისი ფეხით და მთელ ოცდაათ თეთრად ერთი კაი კინოსცენარის დარი თუ ტოლი კალამი. მომცა ხელში და მომაჩეჩა. თვალები უბრწყინავდა სხვანაირად. აწი შენ იციო. შენი იმედი მაქვსო.
კი-მეთქი! - აგდებულად ვუთხარი.
მიწა ვართ და მიწად მივიქცევითო - ეს დაიმახსოვრეო.
კი-მეთქი! - კიდევ უფრო აგდებულად მივეცი პასუხი.
ჰოდა, დაწერე ბარემ, თორემ ხომ ხედავ, აღარაა საშველი - დღითი-დღე კვდებიო.
რა მეპასუხა?... უცებ მივხვდი და მივხვდი, რომ უნდა გავჩუმებულიყავი და მის დასანახად მომემარჯვებინა იქვე კალამი რიხით.
კოლონკელიძე ბოლომდე ვერ ხვდება, რომ ეგეთი ლაპარაკებით, მართლა თვითონ უნდა მაშოვნინოს მე ჩემი სახლი, ჩემი მაგიდა, ჩემი სკამი, ჩემი ტახტი, ჩემი ნოხი, ჩემი ვანა, ჩემი ~ჟიგული~... არაფერი მაქვს ეგენი აქ მე. ცარიელი ვარ სულ. გამომშრალი. ჰოდა, როგორც სიომამ მირჩია – მიკარნახა, კოლონკელიძემ - სცენარი უნდა დავწერო მე კინოსთვის. იქ გადახვეწილ ქართველებზე. ოკეანისმიღმეთზე. მისი აზრით, ჩემი გადარჩენის გზაა ეს და სხვა გზა მართლაც არაა თითქოს. როგორც მმოძღვრა: თუ კარგად ვქენი, და გაჭრა, და გამოვიდა, და დაინტერესდნენ, და ჩემთან დარეკეს, ვაუო – მითხრეს, და შენ ვინ ყოფილხარო, და გვინდა, და ვიღებთო, შენც ჩვენთან იყავი და ბოლომდეო, კი გავალ მაშინ მართლა წყნარად, თავის ტკივილების გარეშე, ოკეანს იქით. რომანტიკოსია ეს სიომა, თან კოლონკელიძე... ჩაგსვამენ ჯგუფში, როგორც სცენარის ავტორს და წახვალთ და ჩახვალთო. იქამდე არ აუდგეს გვერდები - ეგ ეგრე მოხდეს. ისე კი - მართლა მყავს მე იქ ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი. ჰელვეგი რასაც იწერება და რეკავს ხოლმე - საძმო ჰყავს იქ ნაღდი და მისწრება, - ~კარმანშჩიკების~. იქ ვიყო და საქმე არ გამოჩნდეს?
- აუცილებლად დაწერ! - შემომყურებს თვალებში და სხვანაირია ძალიან. სხვა რამეს გულისხმობს თითქოს.
- კაი.
- აუცილებლად-მეთქი!
- კაი.
გაცოცხლება უნდა ვითომ მართლა ჩემი, ამ ჩემი ცოდვით სავსე სიომა კოლონკელიძეს? მეეჭვება.
***
თემაა ეგეთი, ანუ იდეა: სცენარი უნდა დავწერო მე, კინოსთვის. აქაურობაც უნდა იყოს სცენარში სიომა კოლონკელიძის აზრით და იქაურობაც – ხალხი, ცხოვრება, ამბები, მანქანები, შენობები, თვითმფრინავები, ოკეანე - ძირითადად მაინც იქაური ჩვენები. ნოსტალგია. ეს ყველაფერი გაკვრით და ზოგადად. მთავარი ღერძის განდობამდე გულის ჯიბიდან ოთხად გაკეცილი გაზეთი ამოიღო სიომა კოლონკელიძემ და მანახა: ცხრილი იყო სტატისტიკური - ნიუ-იორკში ოფიციალურად 250 000 ქართველია დარეგისტრირებულიო. გამიკვირდა. დაურეგისტრირებელი ვიცი მე ბევრი იქ - მათ შორის ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი, მაგალითად. მისი მომპარავი საძმოც, იმათი ყველა და იმ ყველას ყველა კიდევ. ეგ მარტო მაგ დიდ ქალაქში და დიდზე დიდი რომაა ამერიკა, ეგ კი კარგად ვიცი მე.
ჰოდა, ამბავი კია შემდეგი: ორი ქართველი ძმაკაცია აქ, თბილისში, ვითომ. მაგრამ ერთი თბილისელი და მეორე კიდევ ზღვისპირელი. ძმაკაცობენ. დადიან ერთად. დალევა, ნაშები, რამე... ის თბილისელი ისეთია - გათქვეფილი და აზრზე მოსული. მეორე კიდევ – სხვანაირი, მორცხვი, უშედეგო, დაჩაგრული და გამოქცეული. მაინც ძმობენ. ვითომ არ ეკუთვნით არაფრით ერთმანეთი, მაგრამ მაინც. არადა, ერთი სხვაა, მეორე – უფრო. აი მაგ ~უფროს~ პროტოტიპი მე უნდა ვიყო - სიომა კოლონკელიძის აზრით. მეორე კიდევ თვითონ. ერთი კარგადაა – ცხოვრობს, მუშაობს, ბინა აქვს ოთახებიანი, მეზობლები, მეგობრები, ნაცნობები, უბანი, მეორე კიდევ - ვერაა ეგეთ ხშირობებში: ვერ იქაურობს, უცხოა, მარტოა, ცალკე, მხოლოდ. ოთახშია ძირითადად. ოთახი რა - საკლასო ოთახია ყოფილი. ისიც გადატიხრული. საწოლი ეტევა მხოლოდ და ფანჯარა აქვს ვითომც ერთი, საიდანაც ქალაქის ინდუსტრიული ხედი მოჩანს. ამ ოთახში ცხოვრობს იმ ორ ძმაკაცთაგანი და წუხს. ვერც ამჟღავნებს ხმამაღლა, მაგრამ მაინც წუხს. ჩუმად. წუხილითა აქვს გული ამოვსებული. და განა მხოლოდ გული – ტვინიც, გონება, სული, ხორცი, სისხლი. ერთხელაც - ის მეორე, ამას, შეწუხებულს, სთავაზობს ვითომ ფულის იოლად და იაფად შოვნას. არაფრისგან ფაქტობრივად. ესეც თანხმდება უმალ, იმიტომ რომ ყელში აქვს ამოსული ხელმოცარულობა, ასე ცხოვრება, მეტროს ცალი ჟეტონი ჯიბეში და სიცარიელე. მიწაზეა საუბარი. აქაურ მიწაზე. ნამდვილ, ფხვიერ, მუჭა-მუჭა მიწაზე. თავიდანვე არკვევენ, რომ ამერიკაში ბევრი აქაურია, მათიანებიც მათ შორის. მერე აქაურ აეროპორტში ნახულობენ კაი-ნაცნობს, რომელიც იქ არკვევს ამათ საბაჟო წეს-კანონებში, ყველაფერში - ფრენასთან დაკავშირებით. ჩამონათვალს ეცნობიან - რისი გატანაც ქვეყნიდან ისჯება კანონის ძალით. მიწა მიწაა. მიწა არაა იქ. მიწა სამარეა და ხორცია. ერთ-ერთს, ამ მეგობართაგანს, რომელიც ჩემი პროტოტიპია, ვითომდაც ნათესავი ჰყავს ოკეანს გაღმა. ჰოდა, ურეკავს და უთანხმდება. ისიც ყაბულსაა ვითომ. უგზავნიან ესენიც იმას თვითმფრინავით პირველ ჯერზე ორმოცდაათ კილოგრამ ქართულ მიწას. ის იქ ხვდება. პაკეტებს. სარეკლამო ფურცელსაც კი ურთავს პაკეტს და ავრცელებს ხმას, რომ საქართველოდან მიწაა ჩამოტანილი: ნამდვილი, ნაღდი ქართული მიწა. ჰოდა, იწყებენ იქაური აქაურები ვითომც ამ ნაღდქართულმიწიანი პაკეტების შეძენას. სამშობლოს მონატრებაცაა იქ და ნოსტალგიაც ჭარბად. ორკილოიანი პაკეტებია ვითომც. ბევრიც ყიდულობს - ზოგი თითოს, ზოგიც ორს, ან მეტს. ვის მცენარე აქვს ქოთნის, რაფაზე, სახლში - ვის კიდევ სხვა რამ. ჰოდა, უყრიან და მშობლიურ მიწაში აქვთ აიმ მცენარეთა გახარების მუღამი. ესენი კი აგზავნიან და აგზავნიან - პარტიას პარტიაზე. ნელი-ნელ იცვლება ვითომ მათი სამოსიც უკეთესობისაკენ - ფეხსაცმელს მბზინვარება ემატება, ვარცხნილობა - დახვეწილობისკენ მიდის. მიწა კიდევ არ ისვენებს: საღდება და იყიდება შორეთში უცებ. არც ჰყოფნით. შეკვეთებია. ესენიც არაფრით ცხრებიან. მადა მართლაც ჭამაში მოდისო და ფულიც ჯდება და ჯდება ანგარიშზე. იზრდება ეს თანხაც კვირიდან კვირამდე. გამოაქვთ და იხმარენ არხეინად ვითომ: კაი დასალევი, მაგარი ნაშები, თავზეხელაღებული გრიალები, რამე... ატანენ და ატანენ ვითომ ქართულ მიწას შორეულ ამერიკაში. ისევ და ისევ მათიანებისთვის. იქ კიდევ შედეგებია თითქოს - სხვანაირად ჯანმრთელი, საღი და გემრიელია აქედან გზავნილ მიწაში ნაზარდი ყველაფერი. მიწა სხვაა მაინც. თან მშობლიური.
სიომა თვლის, კოლონკელიძე, რომ ~ჰეფი ენდი~ უნდა ჰქონდეს ამ სცენარს: ვითომც ორივენი, ჩაჰალსტუხებულები და ჩაქსუებულები ჩადიან ქართული მიწით სავსე თვითმფრინავით ოკეანესმიღმეთში და ბოლო სცენა უნდა იყოს ისევ, მისი აზრით, შემდეგი: მთელი იქაური ქართველობა ხვდება აეროპორტში ორივეს – ტაშით, ზარ-ზეიმით, მათ ნაგზავნ ქართულ მიწაში მოწეული კიტრ-პომიდორით, სიმინდ-ლობიოთი, პრას-ბოლოკითა და ყვავილებით. სიომა ამბობს, კოლონკელიძე, რომ ხუთიანზე უნდა მოვაკვარახჭინო მე ეგ სცენარი და მერე თვითონ ირბენს. ანახებს. დაელაპარაკება.
ოღონდ შენ ეგ კარგად ქენი და მერე მიყურე, რა ბუღი დავაყენოო... ბუღი-მუღი კი არა, საერთოდ ვერ ავუღე აქაურს ვერაფერს ალღო. თორემ სიომამ კი იცის ეგეთები: დადის და დასდევენ. დარბის და მაინც დასდევენ. განა ცუდად და ფინთად – ტკბილად, თბილად, კეკლუცად, ძმურად, დურადაც, მთავარია მე ვწერო, იმიტომ რომ ვიცი, თვითონ რომ იცოდეს, დამიწერდა კიდეც - როგორც ამბობს...
...ბებიამაგისამ. არ იცის და რა ქნას...
***
- როგორაა საქმე?
- მიდისბ სიომა, მიდის.
- სამი თვე გავიდა უკვე.
- რა ვქნა მერე... სპორტი კი არაა ეს... სხვა რამეა სულ...
- ცოტა შუსტრად, ტო... დამთავრდა ცხოვრება...
- ვწერ რა, სიომა... ვწერ...
ვწერ კი არა, შვანცკი კიდევ. მაგას რა დამაწერინებს, მაგ დებილობას... სიომა კოლონკელიძის მოგონილ კოშმარს, მაგრამ სულ სხვანაირად რომ მიჯიგრა მაგან კი არ იცის და ვერც გაიგებს ვერასდროს, მგონი.
***
იმ დღესვე დავურეკე მე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვ გარედეიდაშვილ ჰელვეგის და შევთანხმდით სიომა კოლონკელიძის მოფიქრებული თემის სინამდვილეში განსახორციელებლად.
კიო – ჰელვეგიმ. მაგარიაო. ეგ რამ მოგაფიქრა, შე მაგაროო...
ის კი აღარ მითქვამს, სიომასი რომ იყო, კოლონკელიძის, იდეა ბოლომდე. მივიკუთვნე ამაყად.
გამოუშვიო. მე და ჩემი საძმო მივხედავთ მაგ ამბავს - პაპალამ იქნებიო. კვირაში რეისი და ფულს ერთად გიგზავნით თვის ბოლოსო.
მეტი რა მინდოდა... გავუშვი მეც ერთი პარტია მიწა. დატრიალდა ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი საძმოიანა და კი წაიღო და წაიღო. როგორც ჩემს დასაწერ კინოსცენარში უნდა ყოფილიყო, ზუსტად ისე მოხდა ყველაფერი.
რომ გაიგოს სიომა კოლონკელიძემ ეგ ამბავი – მომკლავს. რა მომერევა ისე, ამხელა მუტრუკს, მაგრამ მაინც მომკლავს. ჰოდა, ვერც გაიგებს. ელოდოს სცენარს და იდარდოს ჩემზე - ისემც მაგას რა ვუთხარი... მე კი ძლივს პატარაზე ამოვისუნთქე და პატარას რომ დიდი უნდა მოჰყვეს - ასიანია ეგ. კილო ქართულ მიწას ოცდახუთ დოლარად უშვებს ნიუ-იორკში ჰელვეგი და მისი საძმო. აპაკეტებულს. სარეკლამო ფურცლით. როგორც კინო-სცენარში უნდა ყოფილიყო. კვირაში თითო პარტიას ვაგზავნი. ჰოდა, კი ვართ ხეირში იქით ისინი და მთელი დიასპორა, და აქეთ კიდევ მე და მხოლოდ მე. კანალი გაჭრილია. კოლონკელიძე კიდევ, თუ უნდა, სიკვდილამდე მელოდოს. თავშიც უხლია რიყის ქვა. ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი მიცოცხლოს დიდხანს ღმერთმა. რა ძუძუ ჰქონდა მაინც ეგეთი, ჩემი დედის დას...
***
- ჰე!
- როგორ ხარ?
- ამთავრებ?
- ჯერ შუაში ვარ... ვფიქრობ... ძნელია.
- რათ უნდა ფიქრი... დაწერე და მერე იფიქრე!
- ნუ მასწავლი მაგას მაინც...
- ექვსი თვე გავიდა, ექვსი... ეგაა, ეს ვარ, ის ვარ, მე რომ წერა ვიცი, ეგრე ვერავინო?!
***
გადასარევად მიდის მიწის ბიზნესი. მოვცოცხლდი. ლოყებიც ამომევსო. კი მიკვირს, მაგრამ ამდენი ხნის მერე კი ვეჩვევი ნელ-ნელა აქაურობას: ხალხსაც, ქუჩასაც, ტემპსაც და რიტმსაც. ჰელვეგი და მისი საძმო იყოს კარგად და აღარსად გაქცევაზე აღარ ვფიქრობ აწი. იცვლება ცხოვრება: სადღაა ჯიბეში მეტროს ჟეტონი?... ჟეტონი კი არა, ისეთები მიდევს და იმდენი, თვით სიომას რომ არ უნახავს აქამდე ერთად, კოლონკელიძეს.
ამასწინებზე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვმა გარედეიდაშვილმა ჰელვეგიმ ფოტო გამომიგზავნა ელ-ფოსტით. მიწის ფარდული გაუხსნიათ მას და მაგის საძმოს, დახლებიანი. დგანან ფოტოზე დახლის უკან კოსტიუმებში. შუაში ჰელვეგი - აქეთ-იქიდან საძმო. იღიმებიან ქართულად.
მართალია, მე ჩემი სახლის უკან, დეპოსთან ვთხრი გასაგზავნ მიწას და იმას ვაგზავნი იქით, მაგრამ რომ არ მეგონა, იმაზე ჭკვიანია თურმე ჩემი დედის დის ძუძუნაწოვი გარედეიდაშვილი ჰელვეგი:
- აუკოკოლავებია ფარდულის დახლებზე ჩემი ნაგზავნი მიწა მომცრო ბორცვაკებად - ზუსტად ისე, როგორც დეზერტირებშია - ფქვილების განყოფილებაში და კი ჩაურჭია შიგ აზრები ქართული წარწერებით:
თერჯოლა
გალი
თელავი
სენაკი
საჩხერე
ნაკურთხი
ხომ უნდა მოფიქრება?
სიომა კიდევ სულ დამეკარგა - სამუდამოდ ალბათ. აღარც მოდის, არც რეკავს, თუმცა აღარც მე ვარ ისე იქ - ახალ სახლში გადავედი, კაიავეჯიანში და აბა როგორ?
თვითონ წერს ალბათ იმ სცენარს, კინოსთვის - ჩემზე ხელი აქვს საბოლოოდ ჩაქნეული. ანდა, რაღა დროს წერა, კინო და ეგეთებია... ქართული მიწა უკვე ისედაც მაგარ მოდაშია ამერიკაში..