ანრი ბარბუსის ქუჩაზე ნაგვის მანქანის ხმა გაისმა. ტრადიციულმა ნიავმა დაუბერა ლუქსემბურგის ბაღიდან და თან ცხელი შოკოლადის სურნელი მოიტანა. ვინმე ქალბატონი სწრაფი ნაბიჯით გამოვიდა სახლიდან. ჩემთვის თითქმის გაუგებარი საუბრის ხმები ჩამესმოდა და ამ გაუგებრობის მიუხედავად თავს ისე ვგრძნობდი, როგორც ჩემს მშობლიურ სახლში, ჩემი ბავშვობის ლოგინში. მატარებელი ნიციდან დილის 7 საათზე უნდა შემოსულიყო ლიონის სადგურში. ეს უკანასკნელი ჩემთვის სამყაროს ცენტრად აღიქმებოდა და მეც თავი ამ ქვეყნის რჩეული ქალი მეგონა. ხელის თითების დაუდევარი მოძრაობით თვალებში ლინზები ჩავისვი, რომელთაც აი უკვე ექვსი წელიწადია ჯიბით დავატარებ. იმ დილით ხმის ამოღების სურვილი არ მქონდა, უცნაურ მდუმარებაში ვიყავი გახვეული. მხოლოდ სარკე თუ იგრძნოდა რა ხდბოდა ჩემში და ჩემს გარშემო. მახსოვს, დედაჩემისთვის უნდა დამერეკა, მშობლიურ ქალაქში დაბრუნების ზუსტი საათი მეთქვა, დაიჩემეს უნდა დაგხვდეთ, ყველას ძალიან მოენატრეო. ესეც იყო, მაგრამ მისი ეს სიტყვები ჩემთვის არაფერს ნიშნავდა მაშინ...
კარგად ვხვდებოდი, რომ მომავალი დღის საღამოს უკვე დედასთან, მამასთან და საყვარელ ოჯახის წევრებთან ერთად გავატარებდი. ვიქნებოდი ისევ ისეთი, როგორიც მათ წარმოდგენებში და ვიარსებებდი მხოლოდ იმიტომ, რომ ვერ შევძლებდი ამ არსებობაზე უარის თქმას.
| ჩაცმაზე და თავის მოწესრიგებაზე ბევრი არ მიფიქრია, ჩემი ერთადერთი სადარდებელი ქალაქის დიდი და გაუგებარი რუკა იყო. ჩემი ერთადერთი ჭეშმარიტება და სინამდვილე ლიონის სადგური და ჩემსკენ მომავალი მატარებელი. სადგურამდე სრულიად მარტო უნდა მიმეღწია, იქ მატარებლის ბაქანზე გავჩერებულიყავი და თვალებით ლუი მომეძებნა. ყველაფერი ორგანიზებული მქონდა და ვიცოდი არ უნდა მენერვიულა. ამდენი “უნდა” ნერვებს მიშლიდა და უფრო ვიძაბებოდი. ლინზების ხარისხიანობაში ეჭვი მეპარებოდა და თვალებზე გენეტიკური ცრელმები მადგებოდნენ. კარგად ვხვდებოდი, რომ ყველაფერი ჩემს ხელში იყო, ის დღე, ის ღამე, მშობლური ქალაქის ბილეთი და ბოლო 50 ევრო. სარკეს გამოვეთხოვე, ქალაქის რუკა ახალ ოქროსფერ ჩანთაში ჩავიტენე, გასაღები მოვიმარჯვე და ჩემი დროებითი საცხოვრებლის ხის კარები ძლიერად გავიჯახუნე.
ავტობუსის გაჩერება სრულიად დაცარიელებულიყო. ანრი ბარბუსის ქუჩაზე ერთი არაბი კაცის გარდა არავინ ჩანდა. ჩამოვჯექი და ვხვდებოდი ნელნელა როგორ ვიღებდი ინდეფერენტულ გამომეტყველებას. ავტობუსი როგორც ყოველთვის დროზე გამოჩნდა და 60 კილო სიმძიმის სახით წარმოდგენილი ჩემი პიროვნება თავის გზაზე გაიყოლა. ისეთი შეგრძნება მქონდა თითქოს ყველაფერი ჩემთვის მუშაობდა, თითქოს პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრის ზარებიც მხოლოდ ჩემს გასამხნევებლად რეკდნენ. მზეც რაღაცნაირად გულმოდგინედ ანათებდა სენის ნაპირებს. ეიფელის დიდი და დამრთრგუნველი კოშკიც კი ჩემი ხათრით მოკრძალებულად გამოიყურებოდა. ჩემი სხეულიც მთლიანად შემომირიგდა და ბუნებრივი მოთხხოვნილებებით არ მაწუხებდა. არც ვინმე ფრანგი მიყურებდა დაჟინებული მზერით, თვით ავტობუსის მძღოლიც კი გამომელაპარაკა და კარგი დღე მისურვა. ვიფიქრე ამ საოცარ დგეს კარგად დავიმახსოვრებ და კალენდარზე წითელი ხაზით ავღნიშნავთქო, მაგრამ ამ ევროპელებს ხომ ვერაფერს გაუგებ, დიდი მონდომების მიუხედავად ის დღე ვერაფრით ვიპოვე. ყოველთვის მეგონა, რომ ბედისწერას ადამიანები ქმნიდნენ და თვითონვე იწვევდნენ საკუთარ მომავლას. იმ დღეს მინდოდა ჩემი მომავალი სხვას გამოეწვია, მინდოდა ვინმეს ჩემს მაგივრად ემოქმედა.
__ ჩადიხართ? გამატარეთ თუ შეიძლება
__ დიახ მადდამ მეც ჩავდივარ
ორივენი ჩამოვედით, მაგრამ ჩემგან განსხვავებით ქალბატონი იქვე მდგარ შენობაში შევიდა და უკან აღარც მოუხედია. სრულიად ცარიელ, დადუმებულ ქუჩაში ვიდექი მარტო, ხელში ბოლომდე გაშლილი ქალაქის რუკა მეჭირა და იმ ადგილას არსებული მეტროს ჩასასვლელს ვეძებდი, სადღაც ჩემში ცხელი ცრემლები ღვივდებოდნენ, მხოლოდ მე მათ გასაქნას არ ვაძლევდი. ყველაზე მძიმე და დამაბნეველი კი ჩემი უსაათობა იყო. არც დრო ვიცოდი, არც ის სად ვიყავი და რაც მთავარია მეტროს ჩასასვლელის ოდნავი მინიშნებაც კი არსად ჩანდა, მხოლოდ ჩემი მომხიბვლელი ღიმილი თუ გადამარჩენდა და ვინმე ხელისგამომწვდენელი ადამიანი. ჩანთიდან სიგარეტი ამოვიღე, ყველაზე მსუქანი, მადისამღმძვრელი ღერი ამოვარჩიე, მოვუკიდე და პირიდან ოხვრა ამოვუშვი. მიწაზე დავჯექი და დავიწყე ფიქრი ჩემს უვიცობაზე. ამაზე ფიქრი შორს წამიყვანდა ვინმე ხორცსავსე მოწყენილი ქალის სილუეტი რომ არ გამოჩენილიყო ქუჩაზე. ვხედავდი როგორ მიხლოვდებოდა, საოცრად რიტმულად მოდიოდა, ფეხსაცმელების კაკუნი მუსიკად ჩამესმოდა, ის ჩემთვის იყო და ჩემთან მოდიოდა.
| __ დილა მშვიდობისა მადამ, დიდი ბოდიში, რომ გაწუხებთ, მაგრამ ძალიან მეჩქარება, მეტროს ჩასასვლელს ვეძებ ხომ ვერ დამეხმარებოდით, ლიონის სადგურში მივდივარ
ქალმა კარგად შემომხედა, გამიღიმა, ხელი ხელზე მომკიდა და მომყევიო მითხრა. მზად ვიყავი ქალაქის ბოლომდე გავყოლოდი, გავყოლოდი იქამდე სანამდეც წამიყვანდა. გზაში ხმა არ ამოუღია, ბოლოს მითხრა მეც მეტროში ჩავდივარ და იმ ხაზზე მიგიყვან რომელიც ლიონის სადგურზე მიდისო. მეტროც გამოჩნდა და ჩავედით, რაღაც მოულოდნელი შემთხვევითობის წყალობით ქალმა თავისი შეშუპებული თვალები მომაპყრო და მომმართა
__ გამომართვი ბილეთი და უფრო სწრაფად იარე თუ შეგიძლია
ისევ მომკიდა ხელი და მეტროს კიბეებზე ჩამარბენინა. შენი მატარებელი მარჯვენა ხაზზე მოვა, ჩემი მარცხენაზეო, გამიღიმა და ჩემს საპირისპირო მხარეს წავიდა. ვერც კი ვიგრძენი ხელი როგორ გამიშვა, თვალს ვერ ვაშორებდი მის სილუეტს, მას ყველაზე მშვენიერი სიარულის მანერა ჰქონდა რაც კი ოდესმე მინახავს, ხმა ვერ ამოვიღე აღფრთოვანებისგან.
ბაქანზე ჩემს გარდა არავინ იდგა, მთელი ევროპული სარეკლამო ინდუსტრია თავზე დამყურებდა. სრულ მდუმარებას მხოლოდ “კლაუდიას” ცისფერი თვალების ნათება და რელსებზე მომავალი მატარებელის გუგუნი ახშობდა. ნელ-ნელა ხმაური იზრდებოდა, სულ უფრო და უფრო ვგრძნობდი მატარებლის სიჩქარეს, გული მიცემდა და თვალებს აქეთ იქით ვაცეცებდი. ლიონის სადგურის დამაბნეველ სივრცეში გასულს ჩემი ბავშვობა და მშობლები მახსენდებოდა, მეღიმებოდა ამ უცნაური შემთხვევითობის, ამ ქალქის, ჩემი ცხოვრების გადამკიდეს. ლუის მოღალატე თვალების ხილვა და მის სახეზე აღბეჭდილი მოსალოდნელი რეაქცია მაგიჟებდა, უკვე ვიცოდი როგორ შემხედავდა, მერე როგორ მიმიკრობდა გულზე და 24 საათში ისევ იგივე სახის გამომეტყველებით მომცემდა უფლებას მისგან ძალიან შორს წავსულიყავი.
შეგნებულად თუ შეუგნებლად საკუთარი თავის სიღმეებში ჩავდიოდი. საკმაოდ გულმოდგინედ ვიქექებოდი. გაურკვეველი მიმართულებით მივემართებოდი, სარკეში ნელნელა საკუთარ თავს ვეღარ ვცნობდი, ჩემთვის დედამიწამ შეწყვიტა ტრიალი, ჩემი ოთახი აბლაბუდამ დაიპყრო, დედაჩემს თანდათან უფრო და უფრო უემოციო იერი ენიჭებოდა. შორიდან ლუის ერთგულებას ვეფიცებოდი, ამ დროს კი სრულიად სხვა მამაკაცთან მივდიოდი, მინდოდა ისე მტკენოდა ლუის ჩემი ცხოვრებიდან წასვლის ტკივილს რომ დამავიწყებდა.
ლუი თვეში ერთხელ ან ორჯერ თავის ხმას მომაწვდენდა ხოლმე, მახსენებდა ერთად გატერებულ დროს, იმას რომ ჩემთან ბედნიერი იყო, იმას რომ მე მასთან ბედნიერი ვიყავი, იმას რომ ჩემს სხეულზე კვალი შეგნებულად არ დატოვა, იმასაც რომ სხვა ქალის სურათს დაატარებდა, რომ არაფერი ესმოდა ამ ქვეყანაზე და არაფერზე აგებდა პასუხს. რატომღაც გულწრფელი იყო ყოველთვის, თვითონ ასე ეგონა. თამარ მეფის, რეინკარნაციის და ათასი სისულელის ჯეროდა, თან ვეფხისტყაოსნიდან ციტატებიც მოჰყავდა. ჯეროდა რომ მე მისი ცოლი გავხდებოდი, ამას ყოველ წუთას იმეორებდა, გეგონებოდა თავის თავს არწმუნებდა, რომ ამის გაკეთებას შეძლებდა მე კი აღარ ვიცოდი ვინ ვიყავი და რა მინდოდა ლუისგან. ვიცოდი, რომ მე მას გავექცეოდი, ყველაფერს ფეხებზე დავიკიდებდი, დავიწყებდი უნიჭო მოთხრობების წერას, რომელნიც უფრო დღიურის ჩანაწერებს ემსგავსებოდა, რომელთაც ალბათ არავის წავაკითხებდი, ბევრს ვიტირებდი, გავსუქდებოდი, მოვიქცეოდი ისე, როგორც ადამიანი არ უნდა იქცეოდეს. მეგონა ასე იმაზე უკეთ ვიქნებოდი ვიდერე მასთან ერთად იქნებოდა ეს შესაძლებელი. ლუისთან ერთად ყოფნა ხომ ერთი დიდი შეუძლებლობების ნაკრები იყო. წავიკითხავდი ბანალურ სერიულ რომანებს სიყვარულზე და ბედისწერაზე. ვუყურებდი არაფრისმთქმელ საინფორმაციო გამოშვებებს, არავის შევიყვარებდი და არც არავის მივცემდი უფლებას მე ვყვარებოდი. ასეთი მომავალი მქონდა დაგეგმილი თუმცა, მხოლოდ დროებით. საკუთარი თავი ყველაზე მეტად მიყვარდა და ამიტომ მის წყალში გადაგდებას ვერ გავბედავდი.
იმ დგეს ლუისთან შეხვედრას საოცარი ემოციური ფონი გასდევდა. ბასტილიის მოედანზე აღმართული სვეტიდან ოქროსფერი ანგელოზი დაგვყურებდა. მაშინ იმ ადგილზე ალბათ ყველაზე უფრო ჩევულებრივი სცენა თამაშდებოდა, ჩვეულებრივი და მოსაწყენი ანგელოზისთვის, მაგრამ არა ჩემთვის. ეს იმ დღის დასაწყისი იყო, რომელიც იმგვარ ადმიანთან ერთად უნდა გამეტარებინა, რომელსაც სადღაც ჩემში \"მეორე ნახევარი\" ერქვა, ეს იყო ის, რასაც რომანტიკა ერქვა ჩემს აზროვნებაში, ეს იყო ევროპული ფილმის ჰოლივუდურად გადაღებული დასასრული. ცრემლით, ტკივილით და მასთან ნარევი მხურვალე კოცნის სურნელით. სურნელი პირობითი ტერმინია ოღონდ, თუმცა ლუის მართლაც განსაკუთრებული სურნელი ჰქონდა. სურნელი რომელსაც ყველგან ვიცნობდი და მისკენ მიმავალ გზას დავადგებოდი, მაგრამ, მის გამო ხიდიდან სენაში დაშვება მაინც ვერ გავბედე.
სანამ ლუი საჭმლის ყიდვით გართული ერთ-ერთ არაბულ მაღაზიაში თავისი თავით ტკბებოდა, მე იქვე ამოვარდნილი ქარის ტალღებს მივყვებოდი მდინარისაკენ.
სენა იმ დილით საშინლად გულღიად გამოიყურებოდა, მისი ფსკერიდან ამომავალი სუნი მცემდა, მცხელოდა ტვინში, მკერდზე. მეც როგორც ერთ-ერთ რიგით ადამიანს მომინდა მომენტის შეჩერება, მინდოდა დრო უსაზღვრო და უსასრულო ყოფილიყო, მინდოდა ლუი იმ მაღაზიაში დარჩენილიყო და მე მის მოლოდინში გართული ვყოფილიყავი. მე მეტს არაფერს ვისურვებდი, სიკვდილის გარდა. მან კი დამცინა და ისედაც შეურაცყოფილი ჩემი სხეული ამ ქვეყნისაკენ მოაბრუნა.
--სად ხარ?
-- ჰო ლუი
--ლუდს დალევ თუ?
--სულერთია
--ხო ვიყიდე უკვე მაინც ორივესთვის
-- დიდი მადლობა.
ასეთი ბედნიერი ჩემი თანამგზავრი მანამდე არასოდეს მენახა. ნუთუ მე ვანიჭებდი ბედნიერებას? და თუკი ეს ასე იყო, როგორ ახერხებდა ეთქვა უარი იმაზე რაც ასე უნდოდა. მაშინ ტვინში ხვეულები არც ისე ბევრი მქონდა, რომ ამას მივმხვდარიყავი. აზრების გამოთქმას და კითხვების დასმას ვერ ვბედავდი, მხოლოდ ანერვიულებული ხელის მოძრაობით ლუის ძლიერად ვეჭიდებოდი და მივყვებოდი სახლში, სადაც დარჩენილი საათები უნდა გაგვეტარებინა.
შესვლისთანავე ლუიმ ჩუსტები გამომიტანა და ჩაიცვიო შემომთავაზა. ოთახები, სკამები, კედლები საწოლი ყველაფერი ლუის გავდა. ყველგან მისი ანაბეჭდი, მისი ცხოვრების ნაწილი იყო, მისი და მისი წინაპრების წარსული, რომელიც მე ასე მიყვარდა. მე ხომ მარტო ლუი კი არა მთელი მისი ცხოვრება მიზიდავდა, წარსულიდან მოყოლებული იმ დღემდე. იქაურობას უსიყვარულობა, მარტოობა და დარდი ჰქონდა მოდებული. ყველაფერზე მტვერი იდო, ხის სუნი მცემდა, რომელსაც მბჟუტავი შუქი მეტ სიმძაფრეს ანიჭებდა. აბაზანაში ათი ან ოცი წლის წინანდელი ქალის კოსმეტიკა, რომელსაც დღეს აღარავინ ხმარობს, ჟანგმოდებული წამლის კოლოფების სახურავები და ყველაფერი დამტვერილი, კედელზე საგანგებოდ დაკიდებული სიძველისგან წაშლილი ფოტოების ჩათვლით. ორი ოთახი. საძინებელი და მისაღები. ჩემი ვითომდა ქალური ინტუიციის გამო პირდაპირ საძინებლისაკენ გავემართე, თუმცა ლუიმ უცებ მომიბრუნდა და მითხრა
-- საძინებელში ნუ დავიძინებთ
ხმა არ ამომიღია. გამიკვირდა მხოლოდ, ლუი აქეთ იქითY დაბნეული და დამნაშავის გამომეტყველებით დაიარებოდა, ვერ ვხვდებოდი რა უნდოდა ჩემგან, ამ სახლისგან, საკუთარი ცხოვრებისგან. მინდოდა მისთვის საკუთარი თავი მეჩუქებინა. ჩემი საყვარელი ყოველთვის მსახიობობაზე, დიდი ფილმის მთავარ პერსონაჟობაზე ოცნებობდა – ასე ვფიქრობ. ლუის ზღაპრების კითხვა უყვარდა და მათ მეც ხშირად მიყვებოდა ხოლმე, იმ ღამესაც ამოიღო თავისი წიგნაკი და ვინმე ქალის დაწერილ წერილს მაკითხებდა, იმიტომ რომ რაღაცას მივმხვდარიყავი, მეც ვუსმენდი, თუმცა შინაარსი არ მესმოდა მაგრამ არ ვაწყვეტინებდი, არ ვიცი რატომ, დღეს ეს ჩემი საქციელი მაკვირვებს და მაგიჟებს, როგორ მინდა კარგად მახსოვდეს იმ წერილის შინაარსი. ლუიმ ვინმე კაცის ფოტოც მაჩვენა ის მამამისი იყო, თუმცა მასზე არ ყვებოდა, არც დედაზე ამბობდა რამეს, მისგან ხუთქიმიანი გულზე დასაკიდი ვარსკვლავი ჰქონდა მხოლოდ დარჩენილი, რომელსაც სულ ატარებდა, იყო პერიოდი როცა ეს ვარსკვლავი ჩემმა ნაჩუქარმა ჯვარმა შეცვალა. მაგრამ არსებითად ლუიზე ამას არ უმოქმედია. მდგომარეობა მაშინ გახდა საშიში, როცა ლუის ორივე ერთდროეულად ეკეთა, ამის დანახვა გულს მიკლავდა მეშინოდა ასეთი ერთობის და ასეთი კონტრასტის, ასეთი საშინელების შემყურეს. გული მისკდებოდა იმის წარმოდგენაზე რა ხდებოდა ლუის სხეულში, მის ფიქრებში მის ცნობიერებაში. მას უნდოდა ყოვლისმომცველი ყოფილიყო და დაეტია მთელი კაცობრიობა თავის სხეულში, წამდა რომ ღმეთმა ის შექმნა ხატად თვისად. ლუის თვალებში ბურუსი იდგა. ვუყურებდი და მისი თვალები მაშინებდა.
არაფერი შეცვალა გარემომ, არაფერი შეცვალა მისმა მშობლიურმა ქალაქმა, მისმა სახლმა, მისმა ბავშვობამ. ლუი ლუიდ დარჩა და მისი მოგზაურობა შორეულ ქალაქში მხოლოდ ტკბილ მოგონებად. ლუისაც ყავდა საყვარელი ქალი, არავინ იცის ვინ იყო ის, არც ლუიმ. მთელი საიდუმლო, პასუხი არსებულ კითხვებზე იმდენად ღრმადმოჩანდა რომ მისი ამოღება, მისი გამჟღავნება დიდ დროს მოითხოვდა ჩემგან, ალბათ მთელ ცხოვრებასაც. არავინ იცის ის როდის ან სად დამთავრდება, ვინ იქნება ჩვენს გვერდით. საზოგადოდ არც მე შევიცვალილვარ თურმე. შესაკრებთა გადანაცვლებით ჯამი ხომ არასდროს იცვლება...
ერთ მზიან დღეს მე და ლუი ლუქსემბურგის ბაღის მახლობლად ვსეირნობდით, როგორც ქალი და როგორც კაცი, როგორც ერთმანეთის მოსიყვარულე ორი ადამიანი, რომელთაც სინამდვილეში ერთმანეთის ენაც კი არ გვესმოდა. ლუი თავის მომავალზე საუბრობდა ჩემთან ერთად, მე ვუსმენდი და ეს დიდ, დიდ ბედნიერებას მანიჭებდა, ვფიქრობდი როგორი ვიქნებოდი მასთან ერთად, როგორ ვიცხოვრებდი, ის როგორ იცხოვრებდა ჩემს გვერდით, როგორი შვილები გამოგვივიდოდა და როგორი მშობლები ვიქნებოდით მათთვის. ჩვენ ორივენი ჩვენს მომავალს ერთმანეთის გვერდზე ვხედავდით. ხდებოდა ის რომ ჩვენ “ჩვენ” სულაც Aარ ვიყავით და სწორედ ეს იყო მიზეზი იმისა რომ ჩემი თვითმფრინავი დათქმულ დროს აფრინდა ცაში. ლუი კი ქვემოთ დარჩა თავის ცხოვრებასთან, თავის ქვეყანასთან და თავის ფიქრებთან, მე კი ზევით აღმოვჩნდი ცხოვრების ლაბირინთში დაკარგული და გაკვირვებული იმით თუ რა შეიძლება მოხდეს იქ სადაც ამდენი ადამიანი არსებობს ერთად, ერთი ცის ქვეშ, გაკვირვებული და გაოგნებული ცხოვრების და მის მიერ ბოძებული შეგრძნებების მრავალფეროვნებით. ძალიან ტკბილი და ძალიან ძნელი ყოფილა ამ სამყაროში ცხოვრება, ისე როგორც ჩვენ გვინდა, ან გვგონია რომ გვინდა. ძალიან ხშირად ჩნდება კითხვა ადამიანის ცხოვრებაში, კითხვა რომელზეც გვგონია რომ პასუხი ვიცით და დაუყონებლივ ვისურვებთ ხოლმე იმას რაც სინამდვილე და ჭეშმარიტი გვგონია, მაგრამ მე არასოდეს ვიცოდი რა მინდოდა სინამდვილეში.
იმ დღეს მე და ლუი ტრიუმფალური თაღის წინაშე ვიდექით, არაფერია იმაზე ჩვეულებრივი ვიდრე მასში გავლა და ფართო გაშლილი ბაღის ზღურბლზე შებიჯება, ფიქრმა შემიპყრო მაშინ, გარშემო ხალხი ფუსფუსებდა, მანქანები დახაზული მიმართულებით, მათთვის აღნიშნულ ხაზზე მიმოდიოდნენ, შუქნიშანზე ხან წითელი კაცის ფიგურა ინთებოდა, ხან მწვანე, ეიფელის კოშკის შუქურა “ღრუბლებს ანათებდა”, შადრევნებიდან წყალი იღვრებოდა და იღვრებოდა, მე და ლუი კი ტრიუმფალურ თაღში გავდიოდით და გავდიოდით და ეს მომენტი უსასრულოდ გრძელდებოდა ჩემთვის . . .ამაო სვლა წინ, რომელიც კვლავ უკან მაბრუნებდა……. . .