დილით სანდრო ცოლის ფიქრებმა გამოაღვიძა. ეს რაღაც ახალი ნიჭი იყო. აქამდე მხოლოდ ხატვის აწუხებდა... და სიყვარულის.
“ვეღარ გიტან, სანდრი... _ ფიქრობდა ცოლი, _ ვეღარ გიტან. მ ე _ შ ე ნ! წარმოგიდგენია? ვეღარ ვიტან შენს ხმას... სხეულს... შენს ნახატებს... უტოპიებს... შენს უნაყოფო სექსს!.. შენ... შენ დედად ვერ მაქციე! შვილი ვერ ჩამისახე... არადა, ათი წლის შვილი უნდა მყავდეს ახლა! ა თ ი ს !
სანდრი! ამას ვერასდროს წარმოვიდგენდით, მაგრამ მინდა გიღალატო... ასე გადავწყვიტე. გადავწყვიტე ვინმესგან შვილი გავაჩინო. ეს ვინმე გოგაა... შენ არ იცნობ.
Gგადავწყვიტე, ცხოვრება ტყუილში გავატარო. შენ გეგონება, რომ რაღაც ბედნიერი გამონაკლისი მოხდა, რომ შვილი მაჩუქე... მაგრამ ეს შენი შვილი არ იქნება. და შენი სიცოცხლეც გავა ტყუილში, სანდრი. ტყუილში! სამაგიეროდ გამოცდი მამობას. ტყუილის გარეშე ამას ვერასდროს იგრძნობ...
გოგა არასდროს გაშორდება ცოლს. ბავშვს კი მამა უნდა ჰყავდეს. მეც მხოლოდ ამიტომ არ გაგეყრები! მხოლოდ ამიტომ აგიტან, სანდრი...
ამ ყველაფერზე შენ არასდროს გიფიქრია. შენ ხომ ნახატების მამა ხარ! ნახატების მშობელი! ჩემი არშემდგარი დედობის არაფერი გესმის. ეს მაცოფებს, სანდრი! ამან ყველაფერი გააფუჭა. აღარ მიყვარხარ. აღარ მაღელვებ. მეცოდები ცოტა და ეგაა. არადა, მიყვარდი...”
გარეთ წვიმდა. შრიალით. სურნელოვნად. მარტივად.
სიმარტოვე ჩაგუბდა ოთახში. სანდროს გასაკვირად იოლად გადასატანი, გულგრილი. უბრალოდ, თვალების გახელა და მისი დანახვა იყო გარდაუვალი. მეტი არაფერი.
თვალები ნელა გაახილა. ცოლს შეხედა. ღალატში თითქოს ამოვლებულს, ღალატით თითქოს უკვე განაყოფიერებულს. სხვისას.
ქალს გაუჭირდა მზერაში მოწოლილი აღსარების რამე სხვად გარდაქმნა. შეთხზული ჩვეულებრივობით ჰკითხა:
_ ყავა მოგიტანო?
სანდროს არაფერი უპასუხია. გულთამხილავობის ბავშვობიდან ნანატრმა ნიჭმა ერთბაშად დაამხო მისი ბედნიერების ციხე-კოშკები.
სხვა ცხოვრებაში იყო უკვე. ფეხს იდგამდა ახალი ადამიანი. სადღაც დარჩა მთელი წინა სიცოცხლე.
კართან მისულმა ერთხელ კიდევ მოხედა ქალს, რომელიც ათი წლის წინ გიჟურად შეიყვარა, რომელიც ხატა მძინარე, მღვიძარე, დაღლილი, დასვენებული, ჩაცმული, შიშველი, ვარდისფერი, ცისფერი, მთვარისფერი... რომელიც ტილოებზე აქცია სევდად, ვნებად, ოცნებად, გამოუთქმელ განწყობილებებად...
_ მართალი ხარ, _ თქვა ბოლოს.
_ რაში... _ შეუცნობელი მხილება იგრძნო ქალმა.
_ ყველაფერში.
_ მე...
_ არ იდარდო. მამა მაინც ეყოლება. მთავარი მამა, ხომ იცი, სადაა... _ თავი ზემოთ აიქნია, _ უმამო არავინაა.
_ სანდ...
კარი გაიხურა და კიბეზე დაეშვა. გარეთ შეეგება ჟინჟღლიანი თავისუფლება, ოთხივ მხრით სავალი გზა და მთელი დარჩენილი სიცოცხლე.
მარკეტში შეუხვია.
_ მრგვალი თუ თორნის? _ ჰკითხა ქალმა, რომელთანაც ყოველ დილით რიტუალურად ყიდულობდა პურს არსობისა.
_ სიგარეტი, _ უპასუხა კუშტად.
_ თქვენ... ეწევით? _ დუნედ გაიოცა იმან.
_ დღეიდან.
_ მე, პირიქით, დღეიდან დავანებე, _ თქვა ქალმა და მერე ფიქრად განაგრძო _ “ოღონდ დამეწყოს, ოღონდ დამეწყოს და მთელი ცხოვრება არ მოვწევ! ბავშვის ხსენება და კობას წასვლა ერთი იქნება”...
_ ჰმ! _ ჩაიცინა სანდრომ, _ ვის რა ანგრევს...
_ ბატონო? _ გაუკვირდა ქალს.
_ მისია?
_ რა...
_ ბავშვი მისია? კობასია?
_ დი... დიახ...
_ თუ მისია და მაინც მიდის, კარგი ნაძირალა ყოფილა.
მერე გარეთ გავიდა და გაოცების მეცხრე თვეში დატოვა ქალი.
წინ იყო დამამშვიდებელი ა-რა-ფე-რი და არ-სა-ით Dდა ახალი ნიჭი. სანდრომ თავისი სიცოცხლის პირველი, უვიცი ნაფაზი დაარტყა და ამ ყველაფერში შევიდა.
სხვათა ფიქრებით მოკირწყლული გზა არსაით გადადიოდა დღეებზე და წლებზე, ჩრდილებზე და მზეებზე, ნაღვლიან გაოცებებზე, იმედგაცრუებებზე და იშვიათ აღტაცებებზე.
მიუყვებოდა და გზადაგზა კარგავდა სახელს, მოგონებებს, საკუთარ ნაფეხურებს...
ყველაფერი იყო. ჩრდილოეთი და სამხრეთი, უდაბნო და ოკეანე, მონსტრები და მონასტრები, ღამეული კოშმარები, შარაგზის და ოთახის ყაჩაღები, ყვავებივით მოყრანტალე ცრუ წინასწარმეტყველები, შეყვარებული გიჟები, ცოცხლებს შერეული, შეუმჩნევლად აღმდგარი მკვდრები, ფიქრებამღვრეული წმინდანები და თვითგასამართლებით დატანჯული, გასათნოებული მკვლელები, ფრთამოტეხილი ფერიები, იალქნებდაგლეჯილი, დამსხვრეული თავგადასავალთა მაძიებლები...
ცოდვილთა დიდი თავშესაფარი იყო, რომლისთვისაც შეგეძლო თავზეც გადაგეფრინა და ხოხვითაც გერტყა წრეები; რომელსაც ხან სიცრუის ნისლები ფარავდა, ხან ამპარტავნების ქარიშხლები ანგრევდა, ხან სინანულის წვიმები ნამავდა, ხან განწმენდის წამიერი ნათელი ასხივებდა...
შეგეძლო გეხატა დიდი ტილოები და ფრესკები, გეწერა ტრილოგიები და მატიანეები, შეგეთხზა სიმფონიები და საგალობლები... ყველაფერი მაინც ზღვაში წვეთი იქნებოდა. დარჩებოდი ვერმთქმელად მაინც...
შეგეძლო სადმე, მინდორში ამოსულიყავი ყვავილად, გეცქირა სადად მზისთვის... მაინც მერე ან გაგსრესდა ჩექმა, ან, უბრალოდ, შეხმებოდი ღეროზე და მტვრად მოგფანტავდა ქარი... ვერსად გაექცეოდი ყვავილის ბედს.
შეგეძლო ყოფილიყავი გამოქვაბულში დაყუდებული მართალი, გარიდებული სიცრუეს და ტკივილს... მაინც მერე დაგამძიმებდა მობარებული აღსარებები და გაქცევდა მტირალ ლოდად...
შეგეძლო ყოფილიყავი ძლევამოსილი დროშებით ტახტის ამღები თვით სამართალი... მერე მაინც ნელა, ნელა გამოხრავდა ნიადაგს შენი ტახტის ქვეშ უსამართლობა, ღალატი. სიცრუის ჭრელი გველები შემოგისრიალდებოდნენ ყოველი მხრიდან და დაგიწყებდნენ სისინს ახალ სიმართლეზე, დაგშხამავდნენ იმ ახალი სიმართლით, მოგიწამლავდნენ სისხლს და გაგიყენებდნენ შორ გზას, რომელზეც მეფენი იქცევიან მწირებად და მასხარებად...
ჰო! შეგეძლო ყოფილიყავი მასხარაც! Gგეცინა ყველაფერზე და საკუთარ თავზე, გევლო ხელებით და ტაში დაგეკრა ფეხებით, პეპლების საჭერით გეჭირა ბოროტება და სიცილის ცრემლებით გეტირა... ბოლოს მაინც სევდა აგატირებდა და ნიღაბს უკან დაემალებოდი ახორხოცებულ ბრბოს...
შეგეძლო ყოფილიყავი ოქროს და ვერცხლის მონეტებით ჩამოსხმული კეთილი ქანდაკება, გევლო და გევლო და გეფრქვია წყალობა და კარს მომდგარი ყველა უპოვარიც შეგეშვა შენი სულის მოოქრულ სასახლეებში და გებნია მუჭობით და ტომრობით თვალი პატიოსანი... ბოლოს მაინც გაიშვერდი თვითონ ხელს და ითხოვდი ნუგეშის და უანგარო სიყვარულის გროშებს...
საინტერესო იყო. ცოდვილთა თავშესაფარში ყველაფერი ძველებურად რჩებოდა. სოდომ-გომორებიც ხურდა ბილწი ვნებით, გოდოლიც ყაყანებდა, ახალი იაკობები ეჭიდებოდნენ ღმერთს, ქვრივებიც ბოლო გროშებს სწირავდნენ უფალს...
პირველსავე ნისლიან საღამოს, პირველსავე ხიდზე ცალფეხა მათხოვრის ფიქრებს უსმინა.
“გადავვარდები და დავისვენებ, მაგის... _ ფიქრობდა ნისლში გამლღვარი, გაცრეცილი ლანდი. სველ მოაჯირს გადამხობილი, წერასატანილად გაბედული, _ არააა, თევზებო? ჯიგრებო?!..
არადა, ამდენი ხურდა არასდროს მომიგროვებია, მაგის... სამი მუჭი იქნება. მეტი! წავსულიყავი, ცხელი მეჭამა რამე. არაყიც ზედ. ამოიყრება, წავა ფსკერზე...
თევზებოოოოოოო!
ფულები გინდათ, ჯიგრებო? რაში გინდათ, რა! არ გკიდიათ?!
ბედნიერებოო!!
ამ კასტილს რა ვუყო კიდე! დავტოვო თუ ამიანა... ფუი! იქაც ამით რო ისა!
ოეეეეეეე!!!!!! კალმახებო-ორაგულებო-ზვიგენებოოო!!! კასტილიანა დამხრჩვალი გინახავთ, ჯიგრებოოო?!
ჩემ ადგილზე ეგრევე ქოსა დადგება! ისე მოსწონს, გეგონება ისა...
დადგეს, რა! მაგის მერე სხვა დადგება. იმის მერეც. მათხოვარი არ დაილევა. არც უნდა დაილიოს! ღმერთმა ეგრე დააწესა. მათხოვარი რომ არ იყოს, ღმერთი სხვებს როგორ გამოცდის? ვინ კეთილია, ვინ _ ისა...
გაიგეთ, ჯიგრებო? საჭირო ხალხი რო ვართ, გაიგეეეთ?!
ღმერთმა იცის კიდე, რომელი მეტი მათხოვარია!
მე რო იმათ კაპიკებს ვთხოვ ხელგაშვერილი, რა, ისინი არაფერს მთხოვენ?! მთხოვენ რომელია! ეგენი მთხოვენ, თუ მთხოვენ... ცოდვების პატიებას! კეთილი კაცის სახელს! სამოთხეს! სასუფეველს ხუთ თეთრში!
მე რატო მთხოვენ, ჯიგრებო?
სსსსსსსსსსს! ხმა!
ცოტათი ღმერთი ვარ და იმიტომ!
ღმერთმა არ თქვა, მათხოვარს ვინც წყალობას აძლევს, მე მაძლევსო? მერე?! რა გამოდის?! ტვინები გაანძრიეთ, თქვენი!..
მაგრამ დავიღალე... კაცობითაც და ღმერთობითაც... აღარ მინდა!
გაააადმოვეშვა ახლა! თხლააააშ! დაგიხეთქოთ გულები!
მათხოვრები თქვენც გყავთ? თევზი მათხოვრები...
ეს რას დამდგარა, ნეტა! გეგონება, მისმენს, მაგის...
ჩემი მთელი ოქრო-ვერცხლი ხო არ დავუტოვო? სიფათზე ეტყობა, არ ულხინს... ვუანდერძო სამი მუჭა ხურდა, მაგის...”
_ არ მინდა შენი ოქრო-ვერცხლი, _ სანდრო ნელა მიუახლოვდა, _ არ მინდა შენი სამი მუჭა ხურდა. შენი ფიქრები მეტი ღირს. კარგად ფიქრობ. რატომ უნდა მოკვდე... იფიქრე ჯერ ეგეთები...
_ შენ რა, ღმერთი ხარ?.. გადაცმული? _ მოაჯირს ხერხემლით აეკრა ცალფეხა.
_ მე რა ღმერთი ვარ... ახლა არ ფიქრობდი, მე ვარ ცოტათი ღმერთიო? მე უბრალოდ... ეეეჰ! ეგ გრძელი ამბავია... წადი რა, ცხელი რამე ჭამე კუთხეში... არაყიც ზედ! ცხოვრებაზე იფიქრე...
_ ღმერთი... _ დაიჩურჩულა ცალფეხამ. უკან-უკან დაიხია, ბინდს შეერია. მერე ჰყვებოდა ოხშივრიან სარდაფებშიც, აქოთებულ მიწისქვეშა გადასასვლელებშიც, ყველგან, _ ღმერთი გამომეცხადა ხიდზე, თავი არ მომაკვლევინა, მითხრა, წადი, არაყი დალიე კუთხეშიო... უსმენდნენ, იცინოდნენ, ხარხარებდნენ, კიდევ აყოლებდნენ.
საინტერესო ტანჯვა იყო. სანდრო ფიქრების გაუვალ ტყეებში და უსასრულო ტრამალებზე მოგზაურობდა, ფიქრების ზღვებზე ცურავდა, ფიქრების კრატერებში და ჯურღმულებში იჩეხებოდა, ფიქრების მწვერვალებს დაჰფრენდა თავს...
პირველსავე გამზირზე რევოლუციის ეიფორიაში აღმოჩნდა.
როგორც ნაფოტი, ისე გაიტაცა ნიაღვრებად დადენილმა ხალხმა. ადიდებული მდინარე დემოსი დამანგრეველ სტიქიად ქცეულიყო, შეუფერხებლად არღვევდა გზადაგზა ჯებირებად აღმართულ პოლიციელთა კორდონებს, ბარიკადებად ჩახერგილ მანქანებს, თანდათან ღონივრდებოდა ყოველი მხრიდან მოერთებული შენაკადებით, გუგუნით მიიწევდა წინ, წინ, სანამ გამომწვევად დიდ მოედანზე არ ჩაიღვარა და წამებში არ დატბორა იგი.
იქ, სახელდახელო ტრიბუნაზე, მიკროფონი ღაღადებდა. მდინარე ნდობის და იმედის გატრუნულ ზღვად იქცა...
მრავალი ათასი ერთნაირად აღფრთოვანებული, ერთნაირად მინდობილი, დაუეჭვებელი ფიქრი გადაედო. თავი რაღაც დიადი, ბრწყინვალე ერთობის ნაწილად იგრძნო. ღრმად, ღრმად შეცურა სამართლიანობის ქარიშხლებით ნაკვებ ტალღებში, თვითონაც ერთ მართალ, კრიალა ჭავლად იქცა და მხოლოდ მაშინ დაუბრუნდა საკუთარ თავს, როცა ამ ერთგვაროვან რწევაში რაღაცას ისე შეეჯახა, როგორც კლდოვან კუნძულს, ალესილ რიფს.
ეს იმ კაცის ფიქრი იყო, ოდნავ განზე მდგომის, თვალებიდან შეკავებულ ცრემლს რომ ასხივებდა.
“ტყუილია! მორიგი ტყუილია! საბრალო ჩემო ხალხო, ჩემო ჭრელო და ახლა ერთფერო... ჩემო ბრძენო და ახლა ბრიყვო... კიდევ რამდენჯერ უნდა წაგლეკოს ცრუმესიათა სიცრუემ! კიდევ რამდენჯერ უნდა იქცე ხან დამარცხებული გამარჯვებულების, ხან გამარჯვებული დამარცხებულების არმიად! საბრალო ჩემო ქალაქო! კიდევ რამდენჯერ უნდა დაგტბოროს სიყალბემ!..”
სანდრომ თვალი თვალში გაუყარა კაცს და მიახალა:
_ ხალხი არასდროს არაა ბრიყვი! სიჭრელესაც მაშინ კარგავს, მაშინ ხდება ერთფერი, როცა საჭიროა! არმიადაც საკუთარი ნებით იქცევა!
კაცს ოდნავ გაეღიმა.
_ ასეთი ჯაშუშების მომზადებაც დაიწყეს უკვე?
_ ჯაშუში არ ვარ. უბრალოდ, სხვისი ფიქრები მესმის...
_ თანაგიგრძნობთ, _ თქვა კაცმა.
_ აქ ყველა ერთ ფიქრს ფიქრობს ახლა. სიმფონიასავით შერწყმულად. ეს დიდი სილამაზეა, _ სანდრომ ხალხს გადახედა.
_ მაშინ ორკესტრს თავი დაანებეთ და დირიჟორის ფიქრებს მოუსმინეთ! _ კაცმა ტრიბუნისკენ გაიქნია თავი, საიდანაც, როგორც მდინარე ზღვაში, ისე ჩაედინებოდა სიტყვათა ნიაღვარი იმედიანად ჩაყუჩებულ, თვალებანთებულ ხალხში.
სანდრო უხმოდ გაეცალა კაცს. ტრიბუნისკენ გაიკვლია გზა. სულ ახლოს, სულ ორ ნაბიჯში დაუდგა ორატორს, რომელმაც პირველივე პაუზისას გაიფიქრა: “მორჩა რა! მგონი, ეყოფათ!” და იქვე მდგომ თანამეტრიბუნეს გადახედა. თვალებით გაისაუბრეს. იმან შეკავებული ხარხარი ოდნავ ღიმილში ჩატია და თავისთვის გაიფიქრა: “საკაიფოდ დააბოლა! კლასიკურად! რა ცხვარია მაინც ხალხი! რა ცხვარია, ჩემი... სიტყვა მოარგე და მზადაა, რა!” “აბა, რას იტყვი, ვის მისცემენ ხმას?!” _ განაგრძო პირველმა, მეორეს კი უცებ რაღაც ქვემძრომი გაეკლაკნა მზერაში და გაიფიქრა: “ჯერ მიდი, იქაქანე, ჯერ მჭირდები!”
სანდრომ სიტყვა ითხოვა. საზარელი საიდუმლო ერთიანად აცახცახებდა.
ახედ-დახედეს, ვერ შეიცნეს, იჭოჭმანეს, წაითათბირეს და მიკროფონთან მიუშვეს.
ღელავდა. თვალწინ ადამიანების ოკეანე გადაეშალა. მარტივ და საშიშ ერთგულებაში გაყუჩებული, ფხიზელი, გაფაციცებული მოლოდინით გატრუნული. ყოველგვარი უცხო სხეულის დაუნდობლად შთასანთქავად მზა.
სანდრომ მოსხლეტით ამცნო:
_ ტყუილია! ეს ყველაფერი ტყუილია! _ და მღელვარებისგან შეკრული სუნთქვა ოდნავ დაიოკა.
ოკეანე წამით სულ გაუძრავდა, გაირინდა და მერე მყისვე აიშალა.
_ გაათრიეთ!
_ ვინ ოხერია!
_ მოგზავნილია ვიღაც!
_ გახიეთ ცემაში!
_ პროვოკატორი!
სანდრომ ხმას აუწია:
_ დამიჯერეთ, ხალხო! მე ფიქრები მესმის! ამათი ფიქრები გავიგონე! დამიჯერეთ!
ლიდერი ორატორი შემწყნარებლურად იღიმებოდა.
_ ამან... აი ამან, _ ხელი მისკენ გაიშვირა სანდრომ, _ მორჩა, ეყოფათო, ასე გაიფიქრა! თქვენზე, ხალხო! ისედაც ჩვენ მოგვცემენ ხმასო!.. და აი ამან... ამან...
_ რაო, მე რაღა გავიფიქრე, დიდო მისანო! გვაუწყე! _ სიტუაციას სხვა გეზი მისცა მეორემ, აჯამბაზდა.
_ შენ, შენ გაიფიქრე, რომ ცხვარია ხალხი! რომ გასაღები უნდა მოარგო და მორჩა! წაიყვან საითაც გინდა! რაო? არა? ასე არ იფიქრე?! მე ფიქრები მესმის! ეს ჩემი უბედურებაა!
ლიდერ-ორატორმა მსუბუქად, სანდროსგან ვითომ ფარულად დაიტრიალა საფეთქელთან საჩვენებელი თითი და გაიღიმა. გაიღიმეს ირგვლივაც. მერე ვიღაცამ გაიცინა. ჯერ კანტიკუნტად აჰყვნენ. მერე აგორდა სიცილი, ოკეანე ათახთახდა, დაუნდობლად, გამწირავად.
“სიტყვასიტყვით ეგრე იყო, _ ფიქრობდა შეშფოთებული, ნაძალადევად მოღიმარი ორივე ლიდერი, _ ვინაა, საიდან გამოტყვრა!”
შეუმჩნევლად მოვიდა სასწრაფო და გაფითრებული სანდრო ფსიქიატრიულში გააქანა.
იქ გავიდა სავსე მთვარეებით განათებული თვეები.
კედლებზე კაცობრიობის გარდასულ გმირთა ლანდები დაბორიალობდნენ, ღამეულ სიჩუმეში შორეული ჩურჩული, ბუტბუტი და ცრემლიანი კვნესა მოჟონავდა... ზოგჯერ კი მაკარონის სუპების და მტკივნეული სიზმრების მწკლარტე ანაორთქლით სავსე დერეფნებს განწირული, ველური ღრიალიც გადასერავდა ხოლმე, შეშინებულ, დაფეთებულ პალატებში ნაწილდებოდა და რჩებოდა იქ საწოლების ქვეშ, ბალიშებში, ღამის სიბნელეში მოელვარე, დაჭყეტილ თვალებში...
ფიქრები იქაც იყო.
“მე ვარ ფლეიტა! მე ვარ ლა-ლა-ლააააა... დაუკარით ჩემზე...”
“იმას მოვკლავ! ღღღღღღ! იმასაც მოვკლავ! იმასაც! ღღღღღღღ! ეს ვინაა! ამასაც!”
“თუ შეიძლება, ყველამ ნეფერტიტი მიწოდეთ! ოღონდ არ მომეკაროთ! არ მომეკაროს არავინ! არ მომეკაროს არავინ!”
“მომიტანენ ვალს, გავისტუმრებ პენსიას! სინუსპენსია, კოსინუსპენსია, ტანგენსპენსია, კოტან... მომიტანეთ, შვილო, ვალი! გავისტუმრო პენსია!”
“ჰე მამულო! ოდეს გიმზერ! ოდენ გიმღერ! მონა შენი... შენ როსღა აყვავ... აყვავ... აყ... აყ...”
“დამიჭერენ, ჩამსვამენ, დამიჭერენ, ჩამსვამენ, დამიჭერენ, ჩამსვამენ, დამიჭერენ...”
ერთხელ ლიდერთაგან ის, მზერაში ქვემძრომგაკლაკნილი, ესტუმრა პალატაში, თანამშრომლობა შესთავაზა, დიდი ფული. რა აღარ. სულ ამაოდ.
მერე კი ერთ დღეს სანდრომ წარმოუდგენლად მიუწვდომელი და ამოუცნობი ფიქრი გაუხმოვანა მკურნალ ექიმს. მანაც, შეძრულმა და დარცხვენილმა, დაუყოვნებლად ცნო ტელეპათიის განსაკუთრებული ნიჭით დაჯილდოებულად, გარეთ გაუშვა და შეატოვა დიდ კითხვის ნიშანს, _ სადაა ჭეშმარიტი საგიჟეთი...
სანდრომ თავისუფალი, ყოვლად ადეკვატური ნაფაზი დაარტყა და ქუჩას გაუყვა.
საზღვარგარეთ გადაკარგვა მოუვიდა აზრად. სადმე იქ, სადაც უცხო ენას ვერაფერს გაუგებდა. ვერც იმ ენაზე ნაფიქრს. აიტაცა ამ აზრმა. ანუგეშა.
პირველსავე რაღაც ფირმაში, საიდანაც ხავსსჩაჭიდებულ ადამიანებს საზღვარგარეთ გზავნიდნენ სამუშაოდ, კინაღამ კაცი მოკლა...
ის კაცი ხან “სირტაკივით” რიტმულად სხეპდა დაპირებებს, ხან შტრაუსის ვალსივით თავბრუდამხვევად, ხან ბრაზილიურ “სამბასავით” ეგზოტიკურად... ხან ინგლისური ღირსეულობით, ხან გერმანული სიზუსტით, ხან ფრანგული მომხიბვლელობით... იმის მიხედვით, ვის სად უშვებდა.
საბუთებს, პასპორტებს, სისხლის ბოლო წვეთივით გაღებულ დოლარებს კონვერტებში დებდა, უჯრაში ალაგებდა და მშვიდად იღიმებოდა. უფრო _ ქალებისთვის.
_კომპიუტერს ფლობთ? _ ეკითხებოდა, _ რომელ უცხო ენას? ექთანი ხართ? დიდებულია. ძიძად? კი ბატონო! რასაკვირველია! მზარეულად... მმმმ... მზარეულად ცოტაQ ჭირს, მაგრამ მე დიდი ნაცნობობა მაქვს. რამეს მოვახერხებთ. აჰა, აჰა, დიახ, ბარში დაუკრავთ ჯაზს, აჰა, პიანინოზე. გასაგებია. მშვენიერია.
“შენ რა საძიძო ხარ, ოქრო! _ გაიფიქრა მერე ზეთოვანად, _ ნახე, რა ძუძუები გაზის! ერთ-ორ თვეში შენგან პუტანკას დააყენებენ, იმის დედა... სტამბოლიდან ტრაპიზონამდე დაგიდგეს რიგი! შენც, ოქრო! ექთნობა არა, ჩემი ისა! სტრიპტიზისთვის ხარ გაჩენილი, შენი! მაგ კოხტა უკანალს რო მიგაშვერინებენ ბარში, გაგიჟებული კაცებისთვის, შავ ტანგაში გამოდებულს, მერე გაიხსენე შენი ექთნობა! მაყუთი რო წამოვა კოკისპირული! მაგ უკანალის მაგარი იმედი მაქვს, ოქრო! დაიცა შენ!..
იქამდე ჩაგათრიოთ და მერე სდიეთ პასპორტებს! ბორდელებში სხვა პასპორტები დაგჭირდებათ, კუკლებო! ის პასპორტები გქონდეთ წესრიგში და...”
სანდრო შეშლილივით წამოიჭრა და ეგრევე ყელში სწვდა.
_ ნაბიჭვარო! შე ნაბიჭვარო! _ ხრიალებდა და თავს მაგიდაზე არახუნებინებდა კაცს, _ შენს ცოლს აცეკვე სტრიპტიზი! ცოლს ააშვერინე უკანალი, შე ნაგავო!! შენი დედა...
15 წუთის შემდეგ პოლიციის განყოფილებაში საგანგებოდ გამოყვანილი ჯიშის ჯეელები ზუსტ წერტილებში უბაგუნებდნენ.
მერე ოცკაციან საკანში გაატარა უმზეო, უმთვარეო და კიდევ უბევრრაღაცო წლები...
ფიქრების მეტი რა იყო!
“აქედან გავიდე, მაგას მოუ... მაგას? მაგის სისხლს დავლევ!.. მოვკლავ მაგ, მაგ...”
“ქალლი! ქალი მინდა! ლამაზი. მახინჯი, ზანგი, კოპლებიანი, სულერთია! ქალი იყოს, მაგის... ქალლლიიუუუუუააააუუუუხხხხ!”
“გავალ, ეგრევე სოფელში ავალ... დავეგდები მდინარის პირას... ეგრე ვეგდები! სამი დღე! ერთი კვირა! ჩიტები იჭიკჭიკებენ. ცა იქნება. რამე...”
“ასი წელი არ ვაღიარებ! ვერც მიაგნებენ ასი წელი! მე ვიცი, რა და როგორ... მე ვიცი, დანა რა რბილად წავიდა... მე ვიცი, ბოლოს როგორ შემხედა...”
ფიქრების ფოსტალიონობა რომ დაეწყო, ფული შეეძლო ეშოვა. დიდი ფული, მაგრამ მხოლოდ დიდი სევდა იშოვა.
ცდილობდა, დაეგმანა ყველა ნასვრეტი, საიდანაც მის თავის ქალაში სხვათა ფიქრები ნემსებივით ჩხვლეტია ქარებად იჭრებოდა. ცდილობდა, მდუმარე მარტოობა მოეპოვებინა. ამდენი ფიქრის ალყაში თვითონ ვეღარ ფიქრობდა. მსმენელად იქცა.
ფიქრის საშუალება მას შემდეგ მიეცა, რაც ოცკაციანი საკანი თანდათან დაცარიელდა, რაც თანდათან იკლო ოფლის, საპირფარეშოს სუნმა, ხვრინვამ, “ბალანდის” გულისამრევმა ოხშივარმა, გინებამ, ყაყანმა.
სათითაოდ გადააბარგეს სადღაც. რემონტი იწყებოდა.
სანდრო თითქოს მიავიწყდათ. ისიც მარტოობას მინებდა, მოეშვა.
გისოსიან სარკმელში ცის ნაგლეჯი მოჩანდა. იქ ფილმი გადიოდა. დაუსრულებელი სერიალი, სახელად “რაც იყო”... ფილმს ხან წვიმის ვერცხლისფერი ფარდები ედებოდა ფონად, ხან თოვლის ჩუმი სტუმრობა, ხან ვარსკვლავთცვენა, ხან ქარის სიგიჟე, ხან მზის ცხელი ალერსი.
გარეთ ხან მოშიმშილეთა, ხან დამშეულთა აქციები აწყდებოდა გაუმტარობას, როგორც ბუზი მინას, _ ჰაერის შეუვალ ფენას... გარეთ ხან ამა სოფლის მაძღარნი ქადაგებდნენ მსუქან მოძღვრებებს სისადავის სიკეთეებზე... ხან მექორწილეები ჩაიპიპინპიპინებდნენ, ჩქარები, მოუთმენლები... ხან უცებ სიკვდილი ჩამოივლიდა, მიასვენებდნენ ვინმეს, მიაცილებდნენ დროის ნაგლეჯს მარადისობაში...
გარეთ დრო გადიოდა.
სანდრო ფიქრობდა, რომ ციხე გარეთაა. რომ გარეთ ყველა დროის პატიმარია. სიცოცხლეები საათის ისრებს დაჰყვება. გარეთ ხან ადრეა, ხან გვიან. ხან უკანმოუხედავად გაურბიხარ დროს, ხან ის გაგირბის, გათამაშებს...
გარეთ დრო ყველაზე დიდი ავტორიტეტია. ყოვლისშემძლე ნათლია. მისია ვენდეტაც და ომერტაც. ჟამია ხან რის, ხან რის...
სანდრო ფიქრობდა, რომ დაღალა მაჯაზე ცქერამ. აბა, რა არის მაჯაზე ცქერა? _ “სიყვარულს აკლია 15 წუთი!” “სიკვდილის 10 წუთია...” “ბედნიერების ნახევარია...” “ზუსტი იმედგაცრუებაა...”
ფიქრობდა, რომ დიდი დრო გაატარა დროში. რომ უდროობის დროა უკვე.
ზოგჯერ ფრენდა. უფრო მაშინ, როცა გაზაფხულის მალემსრბოლი ქარები დაქროდნენ გარეთ და რაღაცას, ძალიან ამაღელვებელს იუწყებოდნენ... როცა ნათელჩამდგარი ღრუბლები დიდ მდინარეებზე დაძრული ყინულებივით მიცურავდნენ, მათ ზევით კი ლურჯად გუბდებოდა მარადისობის სივრცეები და სიღრმეები... ვისთვის _ ზეციური სასუფეველი, ვისთვის _ კოსმოსი, სინათლის წლები, ვისთვის _ ღმერთი...
ღმერთობა მოუნდებოდა ხოლმე. ამდენი ფიქრის მცოდნე გულთამხილავად მიიჩნევდა ხოლმე თავს. ბევრი რამ იცოდა. მეტისმეტად ბევრი.
იცოდა, რა იმალებოდა შეუვალი, ცივი მზერების და მოზომილად გამოცრილი ხმების უკან. იცოდა, როგორ ეხვეოდა სიცრუე სიმართლის შარავანდედში, როგორ იძერწებოდა სიბრიყვისგან სიბრძნე, როგორ თამაშობდა სიკვდილი უკვდავებას და ეშმაკი _ ღმერთობას...
ადამიანურ გრძნობათა სალაროდან ნდობა სასაცილოდ ზედმეტ განძად ეჩვენა. უნდობლობის ამარა დარჩა.
მოსწონდა ხანდახან ღმერთობა. ცურავდა და ფრენდა სადღაც, ყოვლისმცოდნეობის მზეებში, კარგავდა სხეულს, დაჰყვებოდა უკვდავება, თავისუფლება, სიბრძნე.
ზემოდან მოჩანდა ღრმა, ჩასაფლობი ნისლები და გულისამაჩუყებლად ცოდვილი დედამიწის სიგლუვე.
იქ დარჩენილიყო მობეზრებული და ნანატრი წვიმები, უბიწო და შერყვნილი თოვლები, ნაცნობი და უცნობი ქარები, განცდილი და განუცდელი სიყვარულები და სიძულვილები...
ზემოდან მოჩანდა ისიც _ სამშობლო. წყლის და ხმელეთის უსასრულობაში ჩაკარგული პატარა, აკვიატებული წყალი და ხმელეთი... ის ჩაძირულიყო მწიფე ყანების, მთვრალი ვენახების, მსუყე საძოვრების მკვრივ სურნელში, კრისტალებივით ნაკვეთი კლდეების და ხუჭუჭა მთების ჩრდილებში, მდინარეების, ტბების და ზღვის უძირობაში... საკუთარ ერთადერთობასა და განუმეორებლობაში.
ხალხი იყო. ხან ჭრელი, ხან ერთფერი. ხან დამაქცევარის, ხანაც ასწლეულებში ერთი მესიის მშობელი, ხან დიდგულა, ხან დიდსულოვანი, ხან ჯვარზე გამკვრელი, ხან გარდამომხსნელი. ერთად _ ხალხი. ცალ-ცალკე _ ადამიანები. მათი ფიქრები ნისლად ადგა თავს ბებერ მიწას...
ღმერთობა ადვილი არ იყო. იღლებოდა სანდრო ღმერთობით. არც მოთმინება ჰყოფნიდა, არც სიყვარული, რისხვა და მიტევება... ადამიანობას ნატრობდა, არცოდნის და მინდობის სიმშვიდეს.
ერთ ჟანგისფერ საღამოს ციხის კედლებით ალყაშემოვლებულ ეზოში ასეთ ფიქრს გადააწყდა: “არაფერი შემეშალოს! გავიმეორო... ოთხ საათზე დაცვა შეიცვლება, ხუთის ათ წუთზე ნიშანს მომცემენ, ხუთის თხუთმეტზე სამრეცხაოში გამიყვანენ. ხუთის ნახევარზე მანქანა დადგება. უკანა კარს გავაღებ და...”
_ მეც შენთან ერთად წამოვალ, _ უთხრა სანდრომ, _ აქ ვეღარ დავრჩები. გარეთ მინდა.
_ სად წამოხვალ, ტოო?!.. _ თავი მოისულელა იმან.
მაშინ სანდრომ სიტყვასიტყვით გაუმეორა, ოთხზე რომ დაცვა შეიცვლება, ხუთის ათ წუთზე რომ ნიშანს მისცემენ, ხუთის თხუთმეტზე რომ სამრეცხაოში გაი...
_ არ გამთქვა! _ შეევედრა ის, _ ბაზარი არაა, ერთად მოვხიოთ! მაგრამ... ვინ ხარ, ტოო?
_ არავინ, _ თქვა სანდრომ.
ყველაფერი გეგმის მიხედვით აეწყო.
გარეთ გაზაფხულის გუბეები იდგა, შიგ ჩანდა გაგლეჯილი ღრუბლებიდან თავდაღწეული სილურჯე და თავისუფლების ქარს შორეული ატმის ყვავილები მოჰქონდა...
პირველსავე მოსახვევში სანდრომ მეძავი შეიყვარა...
ქალს უმოკლესი ჟოლოსფერი ქვედაკაბა და შავი ქურთუკი ეცვა. თმა კეფაზე აეკრა და შიგ ქარსმოყოლილი ატმის ყვავილი გაებნია. თვალებში მეძავური სევდა და გულგრილობა ედგა. ჟოლოსფრად შეღებილ თხელ ტუჩებს კი ამოუცნობი ღიმილი უმშვენებდა. რომელიღაც დავიწყებული ზღაპრის გმირს ჰგავდა...
_ რატომ იღიმები... _ ჰკითხა სანდრომ, რადგან ქალის ფიქრი აფრენას აგვიანებდა.
_ ისე მიყურებ, თითქოს ნახატი ვიყო გალერეაში, შედევრი რაღაც, _ თქვა იმან და უცებ მოიწყინა, გასაცოდავდა.
_ ხარ კიდეც, _ თქვა სანდრომ.
ერთმანეთს ისე უყურებდნენ თვალებში, თითქოს რაღაც ენით უთქმელი, მისტიკური აღმოაჩინეს.
_ შენ რა, არ ფიქრობ? _ ჰკითხა ბოლოს კაცმა. ქალის ფიქრების შეუღწეველმა იდუმალებამ გული აუჩუყა, სიმშვიდით აავსო. მოეჩვენა, რომ ის დაიბრუნა _ მარტივი ადამიანური ბედნიერება! ნეტარი უმეცრება!
ქალი უხმოდ გაუყვა ქუჩას. სანდრო მოჯადოებული ჩრდილივით მიჰყვა.
არ უწყოდა, რას ფიქრობდა ეს დაცემული ანგელოზი და არც სურდა სცოდნოდა! მსუბუქი და ბედნიერი მიაბიჯებდა ახლად ქცეულ რაღაც ძველში.
მერე ქალს დაეწია. უცნაური მადლიერება ცრემლად ებჯინებოდა ყელში.
_ გინდა, გინდა, ერთად ვიცოცხლოთ? _ ეუბნებოდა გზადაგზა, _ ერთად დავბერდეთ, ერთად მოვკვდეთ... სიკვდილის მერეც გვიყვარდეს ერთმანეთი... მითხარი, გინდა? ოღონდ... ოღონდ ასეთი იყავი. კარგი? ასეთივე. სულ. ფიქრებს ნუ წამაკითხებ! ფიქრებს ნუ წამაკითხებ... აღარ მინდა. ძალიან დავიღალე...
მიდიოდნენ.
ქუჩა მინდორმა შეცვალა, მინდორი _ რბილმა, სურნელოვანმა მიწამ... მიწა _ ქათქათა ღრუბლებმა, საღამო _ დილამ... გაზაფხული _ ზაფხულმა... წელიწადი _ მეორემ, სიცოცხლე _ სიკვდილმა, სიკვდილი _ სიცოცხლემ...
მიდიოდნენ.
ის კი სულ არის
..და იყო, ოდეს გამოვიდა ადამ და ევა, ცოლი მისი, სამოთხით გამოვიდეს... და ტიროდეს ორნივე ტირილითა მათითა, რამეთუ ჭუოდეს საყოფელთა მათთვის სასუფევლისათა, რომელთა განეშორნეს...
`ადამის ცხოვრება~, ძველი აღთქმის აპოკრიფი
_ ადამ!
_ ...
_ ადამ! საით მიდიხარ!
_ იარე და არაფერი მკითხო! არაფერი ვიცი...
_ ადამ! ვეღარ მოვდივარ! დამტოვე და წადი! აღარ შემიძლია...
_ თუ ვეღარ ივლი, ზურგზე აგიკიდებ და ისე გატარებ! ვერ დაგტოვებ. უფალმა ჩვენი ერთად ყოფნა ინება. გაიგე, ევა, ხარ შენ ძვალი ძვალთა ჩემთაგანი და ხორცი ხორცთა ჩემთაგანი და გიწოდე მე შენ ცოლი! იარე! ნუ ჩამომრჩები...
_ ადამ! გესმის?! გესმის ყმუილი?!
_ ჰო, მხეცი ყმუის.
_ იქ ასე არ ყმუოდა... ადამ! იქ რატომ არ ყმუოდა ასე?
_ არ ვიცი. ჩვენ თვითონ ვისურვეთ ამის მოსმენა, ევა... ასეთებზე ფიქრი...
_ ადამ! უცნაური ჟრუანტელი მივლის ტანში და თითქოს... ადამ! მისმენ?
_ თქვი!
_ თითქოს სისხლი მეყინება ძარღვებში! შენ ხომ ყველაფერს სახელს არქმევდი იქ... ცხოველებს, ფრინველებს, ხეებს და ყვავილებს... მეც შენ დამარქვი ევა. მითხარი, ამას რა ჰქვია... ადამ! რა ჰქვია ამას...
_ რას...
_ ამ ჟრუანტელს, მხეცის ხმაზე რომ მივლის...
_ მაგას?.. მაგას შიში. ეგ შიში მხოლოდ დასაწყისია... სხვა შიშების. ბევრის. სხვადასხვანაირის... ეგ სიკვდილის შიშის დასაწყისია... იარე! ბევრს ლაპარაკობ, ქალო!
_ ფეხები... მთელი ტანი დამისერა ხმელმა ბალახმა და ლერწამმა... ეს თიხის ბორცვები ისე გახურებულია მზისგან... ჭაობებიდან კი ისეთი მყრალი სუნი მოაქვს ქარს, რომ... ადამ! დამელოდე! ცოტა ნელა იარე! ამ სიმხურვალისგან სუნთქვა მიჭირს და თვალები მეწვის... იქ ასე არ იყო... იქ... იქ...
_ ნუ ტირი! ცრემლი მოიწმინდე!
_ ამას... ტირილი ჰქვია? და ცრემლი?
_ ჰო. ასე დავარქვი.
_ შენ? შენ რატომ არ ტირი...
_ არ ვიცი...
_ ადამ!
_ რა იყო...
_ ხომ არ დამტოვებ?!
_ არა.
_ ხომ მართლა არა, ადამ?!
_ არა-მეთქი!
_ მითხარი, მარტო მე ვხედავ ამ ყველაფერს თუ შენც?
_ მეც ვხედავ. გადატრუსულ ველებს... წყალდიდობებით დაჭაობებულს... ნიაღვრებით დაღარულს... ვხედავ... ბუღი ასდის თიხას და ქვა-ღორღს... გადამხმარ ლერწამს... ეკალბარდს... შავი ღრუბელივით მოგვყვება თან ურიცხვი კოღო... ცხელი, მყრალი ქარი ზუზუნებს. სადღაც, სულ ახლოს მშიერი მხეცი ყმუის... ლეშის სუნიც მცემს. მკვდარი არსება იხრწნება შორიახლოს...
_ მკვდარი? ადამ! უკვე მეორედ ახსენე სიკვდილი! მითხარი, იცი რა არის?
_ ბევრს მეკითხები, ქალო! ყველაფერი მეც არ ვიცი ჯერ. ისე ვგრძნობ... გუმანით. ვგრძნობ, რომ სიკვდილი ერთ დღეს სადმე, გზაზე დაგვხვდება. მაშინ გავიგებთ, რა არის... ასე არ ვისურვეთ?
_ ადამ! მეშინია! გული ისე მეგლიჯება, თითქოს უკვე ფლეთს ნაკუწებად მშიერი მხეცი... ამას... ამას რაღა ჰქვია...
_ დარდი.
_ დარდი?
_ ჰო.
_ შენც ასე დარდობ? ჩემსავით? ადამ! დამელოდე!.. ვერ გეწევი!
_ ბინდდება...
_ ადამ! შენც დარდობ?..
_ ჰო.
_ რაზე ვდარდობთ, ადამ? იქაურობაზე?
_ ...
_ ადამ! მუხლებზე რატომ დაეცი?! ადამ! ვის ელაპარაკები... იმას?..
_ ...ო, უფალო! მამაო ჩვენო... აჰა, აღსრულდა ნება შენი! აჰა, დავეხეტებით ხრიოკ ველებზე მე და ჩემი ცოლი.. შორს ვართ შენგან და მიწისგან, რომლითაც შემქმენი...
_ ადამ...
_ შორს ვართ სიყვარულისგან, რომლითაც გვმოსავდი, სიმშვიდისგან, სადაც ყველაფერი იყო შენით... ხმელეთიც. წყალიც. მნათობებიანი ცაც. ფრინველიც და მხეციც. დღეც და ღამეც... და ტკბილი იყო ლუკმა და ჰაერის ყლუპი...
_ ადამ... ტირი...
_ აჰა, უფალო, დავეხეტებით უგზო-უკვლოდ მე და ჩემი ცოლი. დაგვყვება ცოდვა და შენი წყევლა. უცხოა მიწა და წყალი. დაუნდობელია ყოველი სულიერი... უფალო! ვეღარ გისწორებთ თვალს და გვტანჯავს სინანული... უფალო! გშორდებით და თან... თან გიახლოვდებით... მივდივართ შენგან და თან შენკენ მოვიწევთ... გტოვებთ, მაგრამ მანდ ვართ...
_ ადამ!!!
_ რა იყო...
_ გველი!!!
_ სად...
_ აი იქ! ქვიშაზე გაცოცდა და ეკლებში შეძვრა!
_ რაღა გაშინებს... ახლა უკვე იცი, რომ მტერია. ადექი და იარე, ქალო! გამომყევი...
_ საით?
_ არ ვიცი.
_ დაღლილობისგან თვალები მეხუჭება. თვალდახუჭულს კი სულ იქაურობა მელანდება... მწვანე მოლი და ზედ დაყრილი ვარსკვლავები... თაფლისფერი ირმები და მგალობელი ჩიტები... ადამ! გახსოვს, როგორ მასხდებოდნენ მხრებზე? თითქოს ჩემი იყო მათი პატარა, ჭრელი ფრთები... მინდა, სულ დახუჭული მქონდეს თვალები და სულ ვხედავდე... ამას, ამას რა ჰქვია, ადამ?
_ მონატრება. მონატრებით ხარ ავად, ევა...
_ შენც?
_ ...
_ ადამ! მაშინ... მაშინ მენატრება სიყვარული, რომლითაც იქ მიყვარდი... ისე აღარ გვეყვარება ერთმანეთი, ადამ?
_ ბევრს მეკითხები-მეთქი, ქალო... გაჩუმდი და მომყევი... ყველა პასუხი წინაა... წამოდი...
_ საით?..
_ არ ვიცი...
* * *
...ის კი, _ იყო. სამოთხე ედემისა აღმოსავალით და უწინდებურად შრიალებდა ყოველი ხე შუენიერი ხილვად და კეთილი საჭმელად... და ისევ ისე გატევრილიყო შეუღწეველ იდუმალებად ხე საბედისწერო, _ შორი უკვე, დაკარგული, _ და იცავდა მას ქერობინი და მახვილი მოტყინარე.
იყო, იყო ისევ ქვეყანა გულუხვი, ბიბინა და სიყვარულით თბილი, და კვლავ იტოტებოდა მის მოსარწყავად დიდი წყალი ოთხ მდინარედ და უფლის მზერა იყო მზე და აბრწყინებდა ოქრო-ანთრაკით და ქვა კაპოეტით დანაწვიმ მიწას...
* * *
**********_ **რანაი!
_ გისმენ, ჩემო მბრძანებელო...
_ ნაღვლიანი რად ხარ, ქალო...
_ არ ვიცი.
_ არ მოგწონს აქაურობა?
_ ო, როგორ არა, მბრძანებელო! მომწონს ძალიან, სასახლის ღია სარკმლიდან გრანიტის შორეულ მთებს რომ გავცქერი... მომწონს, ახალწლის ვარსკვლავი* რომ აბრწყინებს თეთრ კედელს**... მომწონს უდაბნოდან მონაბერი ცხელი ქარი, მეწამული ზღვისკენ რომ მიფრინავს და გზადაგზა გრილდება... მომწონს, რომ...
_ რომ რა? რაზე ჩაფიქრდი...
_ არა, არაფერია... მომწონს ჩემი ბაღებიდან მონაქროლი მიმოზის სურნელი... პალმები, ფიკუსები და აბანოზის ხეები მათრობელ სუნთქვას მიგზავნიან... მონა ქალები სურნელოვან წყალში მაბანავებენ, ტანს პუნტის*** უნაზესი ნელსაცხებლებით და ზეთებით მიზელენ, თმას მივარცხნიან და ლოტოსის ყვავილებით მიმკობენ.. ოქრომკედით ნაქარგ ატლასს მიფენენ ფეხთით, ალმასებით დამძიმებულ სამოსში მხვევენ...
_ ულამაზესი ხარ, რანაი! თვით ქალღმერთ ჰატორივით*...
_ გესმის? ისევ ამტვრევენ და ხერხავენ ქვას... შენს სადიდებლად ახალ პირამიდას აგებენ, ხაფრა! ეს სიამაყით მავსებს. მითხარი, სხვა რა უნდა მინდოდეს? ჩემი ქმარი იმორჩილებს უდაბნოს, ქვას, წყალს, ასიათასობით მონას, დღეს, ღამეს... ყველაფერს!
_ ყველაფერს, შენი სევდის გარდა...
_ ...
_ ეგ სევდა მეც მედება, რანაი! გულს უდაბნოს მტვერივით მიფარავს...
_ არა! სევდამ შენ ვერ უნდა გძლიოს, ჩემო ფარაონო! შეხედე, სასახლის თაღებთან, შენს ფეხთით, აბისინიის წითელი მიწებით შეფერილი ნილოსი განრთხმულა... თითქოს შენგან შემუსრული მტრის სისხლითაა შეღებილი და თითქოს შორს, ძალიან შორს მიაქვს შენი გამარჯვებების ამბავი...
_ ჰო. მოვიპოვე ურიცხვი მიწა, მონა და სიმდიდრე, მაგრამ შენი უღრუბლო ღიმილი _ ვერა, რანაი! თანაც... თანაც სიძულვილმა დამღალა, ჩემო დედოფალო... მტერმა დამღალა. მტერზე გამარჯვებებმაც... მიმოზის და აბანოზის ხეების კი არა, სიკვდილის და სისხლის სუნი ტრიალებს ჰაერში... ოქროზე და ალმასზე კი არა, თავის ქალებზე და დალეწილ ჩონჩხებზე დავაბიჯებ ცხადშიც და სიზმარშიც... ხანდახან, რანაი, უფრო კი მაშინ, ასეთ სევდიანს როცა გხედავ, ჩემი სარკოფაგისკენ მიმეჩქარება... მინდა პირამიდის ლაბირინთებმა მთელ ამ ამაოებას და შენს ნაღველს განმარიდოს... მინდა, დავიდო საუკუნო ბინა სიჩუმეში... სიმარტოვეში...
_ სიმარტოვეზე ამაოდ ოცნებობ, ხაფრა! სარკოფაგიც ისევე საზიარო გვექნება, როგორც სარეცელი და მთელი სიცოცხლე... მე ხომ...
_ ჰო. ხარ შენ ძვალი ძვალთა ჩემთაგანი, რანაი... და ხორცი ხორცთა ჩემთაგანი... მაგრამ ხანდახან მეჩვენება, რომ ისეთივე უცხო ჩიტი ხარ, შენს დარბაზებში რომ სტვენენ ნაღვლიანად ოქროს გალიებში გამომწყვდეულნი... სადღაც შორს, შორს გაფრენაზე ოცნებობენ... ხანდახან კი, რანაი, ასე მგონია, რომ არც ჩემია ეს სამყოფელი... უცხო ვარ... საიდანღაც მოსული... და უცნაურ, აუხსნელ სიზმრებს ვხედავ ღამღამობით...
_ სიზმრებს?
_ ჰო. მესიზმრება, რომ მე და შენ დახუთულ უღრანებში, უდაბნოებში და ჭაობიან ტრამალებზე დავეხეტებით. ძირხვენებს, ფოთლებს და თევზს ვჭამთ, მივდივართ... სულ მივდივართ...
_ ეგ ჩემი სიზმარია, ხაფრა!
_ მესიზმრება, რომ ვეძებთ რაღაცას... შიშველ ფეხებს ხან ცხელი ქვიშა გვიწვავს, ხან ეკალბარდი გვისერავს, ხან მყრალი ჭაობი გვიბორკავს... ხანაც ვითომ კაკლის ნაჭუჭივით უმწეო ნავით დავცურავთ ზღვებზე...
_ ო, ჩემო მბრძანებელო! ჩემს სიზმრებს გრძნობ და ჩემს ხილვებს ხედავ... ჩემი სევდა გტანჯავს... ნილოსის შლამივით რბილია შენი გული...
_ რა ხილვები გტანჯავს, რანაი? რა სევდა?..
_ არ ვიცი. აუხსნელი, როგორც ვარსკვლავიანი ცა... ხანდახან, როცა ეტლით ვტოვებთ მემფისის ქუჩებს, გავდივართ ნილოსისპირა ველებზე და ხნულებში ჩამდგარ გლეხებს ვხედავ... წელზე პატარა თეთრი არდაგები რომ აქვთ შემოხვეული და ნათესებს დასტრიალებენ თავს, _ გული მეკუმშება... რაღაც მახსენდება თითქოს... რაღაც ძალიან შორეული, ტკბილი და თან მწარე... საშინელი სინანული მტანჯავს და ვტირი... მაგრამ მერე, როცა ომიდან ძლევამოსილი, ალაფით დატვირთული მიბრუნდები, ხაფრა... მოგყვება უკან ტყვეთა გრძელი მდინარე, წინ კი მებუკეები, ცხენოსნები და აღტაცებული ბრბო მოგიძღვის... როცა მიყრი ფეხქვეშ ძვირფას ქვებს და ოქროს სარეცელზე მაწვენ, მეჩვენება, რომ...
_ რომ რა...
_ რომ ესაა ის, რასაც სიზმრებში ვეძებ... და კიდევ...
_ რა... მითხარი...
_ თითქმის ყოველღამ ხაფრა, გველი მესიზმრება!
_ ეგ ცუდი რითაა! რანაი, გველს ხომ თაყვანს ვცემთ! გველი ხომ ჩემი ძალაუფლების მცველია! დიადემაზე, სკიპტრაზე, ტახტზე, სამკლავეებზე, სამაჯურებზე _ ყველგანაა მისი ადგილი! თვით ქალღმერთი-გველი იარიტ ხომ...
_ ვიცი! მაგრამ მძულს! მძულს გველი და მეშინია!
_ რატომ?!
_ არ ვიცი...
* * ****
ის კი ისევ იყო. უძველეს სიყვარულში გარინდული, ჩამდნარი. გოროხ-გოროხ, ბალახ-ბალახ სიყვარულის სხივებით გადავლილი... და ოთხივ მხრით მოაგორებდა ტალღებად სიყვარულს ოთხი მდინარე და რწყავდა ველს და მინდორს და გაფოთლილ ტყეებს...
იყო. იყო ისევ. ხე ცხოვრებისა სიყვარულის ნიავქარებზე აშრიალებდა ძველისძველ საიდუმლოს და იყო ცა _ ერთადერთი და განუმეორებელი. და მიწაც. და წყალიც. და ყველაფერი.
ჩუმ მონატრებაში გატრუნული ჩრდილები ავსებდნენ და სათუთად მაინც ინახავდნენ იმ პირველ, მიამიტად ცოდვილ ნაფეხურებს...
და, ნაღვლიანად ოდნავ, სუფევდა ყოველივეში ყოველივეს შემოქმედი...
* * ****
_ მარკუს!
_ ჰო...
_ მცივა. ხელი მომხვიე და მითხარი... გახსოვს? გახსოვს, პირველად რომ დამინახე? ეკბატანში... ვარდების ბაღში და წყალი რომ მთხოვე...
_ მახსოვს, ხატარა... გუშინდელივით.
_ ჩემი ქალბატონისთვის ვარდებს ვკრეფდი, ცხენების თქარათქური რომ შემომესმა... მე, მონა ქალი, კარგს არასდროს არაფერს მოველოდი, მაგრამ ცხენი სულ ახლოს, ორიოდ ნაბიჯში რომ მომაგდე და წყალი მთხოვე, მომეჩვენა, რომ... რომ შენი ვიყავი... შენი სხეულის და სულის ნაწილი... რომ ოდესღაც... გესმის, მარკუს? რომ ოდესღაც შენ გეკუთვნოდი და ისიც მომეჩვენა, რომ გაკლდი სადღაც... შიგნით... დიდხანს გაკლდი...
გიხდებოდა წითელი ატლასის მოსასხამი და ოქროსფრად მოელვარე მუზარადი! ჯავშან-პერანგი თევზის ქერცლივით ბრწყინავდა მზის სხივებზე... გამარჯვებებით დაღლილი და გაამაყებული ჩანდი, მაგრამ მზერაში სიმარტოვის ჩრდილები დაგიცურავდა... ეს სიმარტოვე მეცნო. თითქოს ჩემიც იყო... არ ვიცოდი, საიდან მოდიოდი ან საით მიდიოდი... მაგრამ მომეჩვენა, რომ საიდანღაც, ძალიან შორიდან, ერთად ვიარეთ და გზა ერთად უნდა გაგვეგრძელებინა... მარკუს! რა უცნაურია! არც კი ვიცოდი, ვინ იყავი...
_ ვინ ვიყავი... არ ვიცი, ვინ! მაკედონიიდან ალექსანდრესთან ერთად დავიძარი. მისი ჰეტერი ვიყავი, აი, ვინ... მაკედონელის ერთგული ჰეტერი და თან... თავგადასავლის მაძიებელი მავანი... გზა მწყუროდა. სვლა, ხატარა... სხვა არაფერი...
ჩვენ გაზაფხულზე დავიძარით და ჰელესპონტო გადავლახეთ. მივაჭენებდით ფეხმარდ მაკედონურ ცხენებს და მივიწევდით სულ წინ... ალექსანდრეს სხვა რამ უნდოდა, მე _ სხვა. ის ახალ-ახალ გამარჯვებებს ეძებდა, ახალ მიწებს, ქვეშევრდომებს და მონებს... მე _ რაღაცას... სხვას, აუხსნელს... იქნებ საკუთარ თავს... და სვლა მამშვიდებდა. რაღაცისკენ თითქოს, ვიღაცისკენ გზას მივიკვლევდი... გესმის ჩემი, ხატარა?
_ ჰო... ჰო.
_ მტერს გრანიკთან ვძლიეთ. ეფესო და მილეტი ავიღეთ, გამოვიზამთრეთ და სამხრეთისკენ დავეშვით. კილიკიის კარიბჭე განვვლეთ, ისოსთან კვლავ ვიგემეთ გამარჯვების ბანგი და ფინიკიას მივაშურეთ. ნადავლი გვამძიმებდა და ტალანტთა თვალისმომჭრელ ბრჭყვიალში გვეკარგებოდა მზე, მთვარე და ვარსკვლავები...
ეგვიპტეც გადავიარეთ და ლიბიის მდუღარე უდაბნოში, ხატარა, სივას ოაზისში... იქ, სადაც ცხადი და სიზმარი ერთია, ორაკულმა ჩვენი სარდალი ღმერთკაცად გამოაცხადა... ამონის ძედ...
მე, სამყაროში გაფანტული რაღაც საიდუმლოს მძებნელი, ღმერთკაცის მხარდამხარ მივქროდი გველებით მოხატულ უდაბნოში, პალმებით და მიმოზებით დაჩრდილულ წალკოტებში, მდინარისპირა შლამიან ბორცვებზე და ზღვისპირა ქვიშებზე...
არა, ხატარა! არ იყო არსად ჩემი ადგილი. ჩემი სიმშვიდე... ჩემივე ძველი, გაქვავებული ნაფეხურები. არ იყო არსად ბედნიერება და კარი, ჩემთვის გაღებას რომ ელოდა...
მივქროდი დაუსრულებელ გზებზე და ვეძებდი. რას _ არ ვიცი. რაღაცას... დაკარგულს, თითქოს ჩემსას...
ეგვიპტიდან ზემოთ, ჩრდილოეთით ავიღეთ გეზი. სირია-პალესტინა ფლოქვებქვეშ გავიფინეთ. გადავლახეთ ევფრატი... ტიგროსი... იქ, ხატარა... უცნაურმა მოუსვენრობამ შემიპყრო... და სევდამ... თითქოს, ოდესღაც მიგრძნია იმ ტრამალების, იმ მდინარეების სურნელი... მეცნო თითქოს! თავგზა ამებნა...
გავგამელასთან კიდევ ერთხელ ვძლიეთ მტერს... გამარჯვებები სიამაყით და თან ნაღველით მავსებდა... ვფიქრობდი ხანდახან, რომ... ვინაა მტერი? რატომაა... არცაა იქნებ!.. რატომ ვევლებით სისხლში და სიძულვილში? და მეჩვენებოდა, ხატარა, რომ ოდესღაც, ძალიან ოდესღაც, დიდ სიყვარულში მიცხოვრია... და რაც უფრო მევსებოდა სული წითლად შეფერილი ოქრო-ვერცხლით, მით უფრო თითქოს ვშორდებოდი იმ ოდესღაც სიყვარულში ჩემს ცხოვრებას... რაც უფრო ვმდიდრდებოდი, მით უფრო საზარლად ვღატაკდებოდი... რაღაცას სულ უფრო ვკარგავდი, ხატარა... ძველს, ისედაც უკვე დაკარგულს, და ვწუხდი... ვნანობდი ჩემი სიცოცხლის ამღვრეულ წუთებს...
მერე ბაბილონი დაგვნებდა. სუზადან პერსეპოლისამდე ტალანტების ზღვაში ჩავიხრჩვეთ. თავი დავკარგეთ. სასაცილოდ, საბრალოდ აღვზევდით... ოქროთი გამაძღარებმა მიდიას მივაშურეთ...
გზა მაწყნარებდა, გზა მჭირდებოდა... გზა! მეტი არაფერი...
ეკბატანში შენ გნახე, ხატარა. ვარდების ბაღში... წყალი გთხოვე. შენ ვერცხლის თასით მომიტანე ცივი, მაცოცხლებელი წყალი, რომლის გემომაც... რაღაც გამახსენა თითქოს, ხატარა... და მომეჩვენა, რომ ერთნი ვიყავით... რომ იმ წყალთან ერთად შენი თვალების იდუმალება შევსვი... შენი წარსულის და მომავლის საიდუმლო... რომ ერთნი ვიყავით. მე და შენ, ხატარა... და ერთად უნდა გვეცოცხლა ამიერიდან... ერთად უნდა გვეპოვა უსასრულო გზებზე დანაწვიმი და დანათოვი პასუხები... კითხვებზე, ხატარა... ერთნაირად რომ გვხრავდა შიგნიდან...
_ მარკუს!
_ ჰო...
_ რომ ვერ ვიპოვეთ?! რომ ვერ ვპოულობთ?!
_ დაიცა... ხატარა! გაჩუმდი. გახსოვს? _ თეთრ, ულამაზესად შეკაზმულ ცხენზე შეგსვი და თან წამოგიყვანე... გახსოვს? გადავიარეთ პართია, მერე მაღალი, ძნელი უღელტეხილი, მერე თურანი, ინდს მივადექით. უცხო ყვავილების სურნელი თავბრუს გვახვევდა, სპილოები კი ცხენებს აფრთხობდნენ...
შეთქმულებებმა და გზამ დაღალა ჩემი ღმერთკაცი. უკან დაბრუნების ბრძანება გასცა. მე კი, ხატარა, _ უგზოდ აღარ შემეძლო! კიდევ უნდა მევლო წინ. სულ უნდა მევლო და მეძებნა... თან, შენ მყავდი უკვე. მიყვარდი. ერთად უნდა გვევლო...
მაპატიე, რომ შხამიანი გველებით, ვეფხვებით და ავი ლანდებით სავსე ტყეებით გახეტიალე... რომ გაიგე, რა არის კეთრი და სასოწარკვეთა... რომ დიდხანს, დიდხანს გატარე აღმა ყვითელი მდინარით* და აქ, ამ გარინდულ თოვლიან ზეგანზე ამოგიყვანე...
_ მარკუს! მომეხვიე... მცივა.
_ ხედავ? ძალიან ახლოს ვართ ცასთან, ხატარა... ძალიან ახლოს...
_ მომეხვიე...
_ და ისე კარგად, ისე ნათლად ჩანს აქედან, ზემოდან...
_ რა?
_ ყველაფერი, რაშიც დავიკარგეთ...
_ რა...
_ ამაოება...
* *******
ხოლო ის _ იყო ისევ.
გაშლილი ხელისგულივით თბილი და მარტივი.
იდო. ეფინა სიყვარულის მზის ქვეშ.
ძალიან ვიღაცის და თან _ სრულიად არავისი. თავისუფალი. ყოვლად.
მიწა და წყალი. და ცა...
* * ****
_ მარგარიტა! გთხოვთ, აივანზე გამომყვეთ...
_ რა მოხდა? ფერი არ გადევთ, ბატონო ჩემო... ერთიანად ცახცახებთ...
_ მინდა... მინდა რაღაც გითხრათ, მარგარიტა...
_ გისმენთ, ბატონო...
_ მინდა ამქვეყნად უბედნიერეს კაცად მაქციოთ და... ცოლად გამომყვეთ!
_ მე?! ცოლად?! ღმერთო ჩემო, რა სიგიჟეა?!
_ მარგარიტა! მინდა დაივიწყოთ საკუთარი წარსული! ყველა თქვენი საყვარელი! ყველა ბარონი, მარკიზი და შევალიე!... ყველა, ვისაც უხვად ასაჩუქრებდით უხვი საჩუქრებისთვის...
_ მე...
_ მარგარიტა! მინდა ახლავე, ამ წუთსვე მიატოვოთ აქაურობა! ეს გარყვნილი ლაბირინთები! მინდა, დაუსხლტეთ სამეფო კარის ბრჭყვიალა ხაფანგებს და გამომყვეთ!
_ სად?..
_ შორს! შორს აქედან! ეტლი მზადაა, ძვირფასო! სასახლის წინ დგას!
_ თქვენ შეიშალეთ...
_ დიახ! შევიშალე! მინდა გამოგგლიჯოთ მთელ ამ სიბილწეს და სიყვარულის სავანეში გადაგმალოთ... ვხედავ, თვით მეფეც თქვენს ფეხთითაა?! განა მან არ დაგასაჩუქრათ მაგ ბრილიანტის ყელსაბამით?! მიპასუხეთ! განა მან არ გამოიჩინა ბილწი გულუხვობა?!
_ ბატონო ჩემო, მე...
_ მარგარიტა! მინდა ყველაფერი დავიწყებას მივცეთ! მინდა მოგიტევოთ ყველაფერი, რაც იყო და დღესვე... ამაღამვე დავიწერო თქვენზე ჯვარი!
_ ჯვარი?! ჩემზე?! კურტიზან ქალზე?!
_ ჰო!
_ ძვირფასო! ძვირფასო, გონს მოდით! ხედავთ? ყელზე თვით მეფისგან მოძღვნილი ყელსაბამი მიკეთია! ხელებზე, ყურებზე, _ მდიდარი და ბებერი, ახალგაზრდა და ღარიბი საყვარლებისგან ნაჩუქარი ბეჭდები, სამაჯურები და საყურეები... ჩემს ბუდუარში მამრის სუნი დგას... ჩემი სხეულისთვის სულერთია, ვინ ეალერსება, ოღონდ კი ფეხთით ბრჭყვიალა ხარკი დაუყაროს... ჩემი გული ცხრაკლიტულში მყავს გამომწყვდეული, რომ სისუსტეს არ აჰყვეს და არასდროს, არასდროს დაიჯეროს სიყვარულის ზღაპარი... რომ არასდროს გაცვალოს ხილული განძი უხილავზე... ჩემი სული განწირული და დაღუპულია... აბა, ჩემო კარგო, ნუთუ ახლაც... ნუთუ ახლაც გინდათ ჩემზე ჯვრის დაწერა?!
_ მარგარიტა! მინდვრის შროშანივით უბიწო ხართ ამ წუთს ჩემთვის... მთის ნიავივით სუფთა და საკუთარი ჩრდილივით ერთადერთი... ასე მგონია, ჩემი ნაწილი ხართ, ურომლისოდაც ვერ ვიცოცხლებ... ურომლისოდაც...
_ ღმერთო ჩემო... გაგიჟდით...
_ მინდა ახლავე დატოვოთ აქაურობა! ძვირფასო, მინდა გადავიკარგოთ სადმე, ცხრა მთას იქით... განვმარტოვდეთ პატარა, მიუგნებელ, ბედნიერ სამოთხეში...
_ სამოთხეში?
_ მინდა ერთი ვიყოთ... სულით და ხორცით!
_ როგორ მეცნობა ეგ სიტყვები...
_ მინდა გიწოდოთ ცოლი ჩემი და...
_ ძვირფასო... ეს წუთი ყოფილა! ეს წუთი ოდესღაც ყოფილა...
_ მიყვარხართ!
_ მითხარით, მითხარით, მოწყალეო ბატონო, ოდესღაც უკვე გიყვარდით ასე, არა? ღვთის გულისათვის, მითხარით, ეს ყველაფერი... ასეთი ლამაზი და სუფთა... ეს ყველაფერი ოდესღაც მიგრძნია, არა?!
_ მერედა, არ გინდათ? არ გინდათ იქ დაბრუნება, საყვარელო?! იქ... იმ ოდესღაცში...
_ მინდა! მინდა!
_ მაშინ მოიხსენით ყველაფერი, რაც ბრჭყვიალა ბორკილად გადევთ, დაუბრუნდით სისადავის მშვენიერებას და...
_ აი... აი, მოვიხსენი... აი, აქვე... აქვე დავყრი ყველაფერს... წამიყვანეთ! წამიყვანეთ აქედან...
_ ნუ ტირი, საყვარელო...
_ წამიყვანეთ! პატარა, მიუგნებელ, ბედნიერ სამოთხეში...
_ ნუ ტირი... მივდივართ...
* * ****
ის კი ისევ იყო.
როგორც გაწყვეტილი ყელსაბამის ბრილიანტები, ეყარა ბალახზე მარადიული ნამი და ელოდა, ელოდა მონატრებაში მთვლემარე მიწა უმისობაში ნახეტიალებ, დაღლილ, მონანიებულ ნაბიჯებს...
* * ****
_ ლუკა!!! ღმერთო... ლუკა!!!
_ ...
_ საყვარელო!!! თვალები გაახილე!!!
_ ...
_ ღმერთო! წყალი! სადაა! აი... აჰა! მოსვი... მოსვი!
_ ანნა?..
_ როგორ შემაშინე! ლუკა... როგორ შემაშინე...
_ უდროო დროს დაბრუნდი... ანნა...
_ ისე მოვრბოდი... ისე გიჟივით! ყველაფერი დამებნა გზაში... ლუკა! ღმერთო... თითქოს გულმა მიგრძნო!...
_ გაჩუმდი, ანნა...
_ ისევ... ისევ ეს შხამი, ლუკა! ისევ ეს... ეს წყეული ჰაშიში... სიკვდილს ეძებ... ღმერთო! სიკვდილს ეძებ, ლუკა?!
_ შშშ... სიკვდილს თავი დაანებე, ანნა! არაფერი გაგეგება... სიკვდილი ყველაზე ნამდვილი სიცოცხლეა, სულელო...
_ ლუკა!
_ შშშ... რა ჯანდაბას აკეთებ მაგ ნისლში, ანნა? რა ბუნდოვანი ხარ? მემალები, ანნა?
_ სიკვდილს ეძებ...
_ მე ვეძებ? მე, ანნა?!. რამხელა თვალები გაქვს... რა ლურჯი... და რომ იცოდე, ანნა... მოიწი... ნუ დაცურავ... ის თვითონ მეძებს! სულელო...
_ იცოდე, ლუკა, მაშინ მეც!
_ რა შენც, ანნა?..
_ მეც შენთან ერთად მოვკვდები!
_ მისმინე, ანნა... მისმინე... იქნებ ხარ კიდეც ძვალი ძვალთა ჩემთაგანი და რაღაც ეგეთი... მაგრამ... ეგ მითი საშინლად მოძველდა... მოძველდა! მოდიდან გამოვიდა... გზები იყოფა, ანნა! შენ... გაფრინდები იქით! მე... აქეთ!.. ვიკარგებით, ანნა! ვტირი... ხედავ? რა სასაცილოა, რომ ვტირი... არა, ანნა?!.
_ უშენოდ ვერ ვიცოცხლებ, ლუკა!
_ ჩემთან სიცოცხლე უფრო ძნელი არაა, ანნა? დაფიქრდი, სულელო... დაფიქრდი-მეთქი! დაფიქრდი!!!
_ უშენოდ ვერ ვიცოცხლებ, ლუკა...
_ შემხედე! კარგად შემხედე... იატაკზე ვზივარ, ანნა... და რა მაცვია, ანნა?! საღებავებში ამოვლებული ძონძი! თავზე ეს... ეს იდიოტური, ფარფლებშემორღვეული შლაპა! ოფ! აი, ასსე! მიხდება, არა, ანნა? ტუჩზე, ნიკაპზე... შუბლზე... რაღაც მაქვს შემხმარი... ალბათ გუაში. ალბათ თეთრი... იმიტომ, რომ სითეთრეს ვხატავდი... ღრუბლებს, ანნა... ახლა... ახლა თვალებშიც შემომხედე, საყვარელო! შიგ ის ტილოა, რომელსაც ვერა და ვერ ვამთავრებ, ანნა! ვერა და ვერრრ!!! თვალებში ანუ მიუღწევლობა მაქვს... და სიგიჟე. და ხელები?! ხელები, ანნა?! შეხედე ამ ხელებს... დაძარღვული... მოცახცახე... ჩონჩხის ხელები, ანნა!! ლოთის! ფონი, ანნა?.. ფონი!.. მთელი ეს ქაოსი, ანნა! ფუნჯები იატაკზე, არყის ბოთლები... და ეს... ჩიბუხი, ანნა! შენთვის გაუგებარი... მიუღებელი, არა, ანნა? ჩემო საბრალო... ჩემო... ჩემო დიდო თვალებო, ანნა... ჩემო... ლურჯო თვალებო... საშინლად ღრმაც, ანნა!!! საშინლად!!! მხედავ, ანნა? აი, მე! ასეთი!.. ჰო, მართლა, ანნა... სუნთქვა?! ჩემი სუნთქვა, ანნა?! არყის და ჰაშიშის ნიავქარი!.. არყის. ჰაშიშის. არყის, ჰაშიშის... მორჩა! ავტოპორტრეტი მზადაა! და გინდა თქვა, ანნა, რომ... რომ ეს კაცი გიყვარს?! აი _ ესსს?! ასეთი, ანნა?!
_ ღმერთო... ლუკა! ცუდად ხარ. ფერი არ გადევს...
_ ფერი? ერთი მითხარი, ანნა, რა-მეს ადევს ფერი? რა-მეს ხედავ ფერადს, ანნა? რა-მეს?!!
_ ლუკა...
_ ყველაფერი გახუნდა თანდათან! ციდან მიწამდე... ყველაფერი, ანნა! ყველა ფერი!.. დღეებიც, ანნა! წუთებიც... ჩვენც! აქეთ მოიწი... და აი რა: სამყაროს რესტავრაცია სჭირდება! მითხარი... ამჩნევ?
_ საყვარელო...
_ მერედა... ვინ გესახება მხატვარ-რესტავრატორად, ანნა?!
_ ხელოვნება! თუნდაც შენი, ლუკა! შენ შეგიძლია ფერები დაუბრუნო ყველაფერს... მთელ სამყაროს... მეც, ჩვენს სიყვარულს...
_ ჰეი! შამპანური!!! ან თოფი! რამე!! ჩემმა ცოლმა ახალი ღმერთი აღმოაჩინა! ახალი ღმერთი აღმოაჩინე, ანნა?! ჰაჰ! მაინც... მაინც რა ლამაზად მეპირფერები, ანნა? რა ქალურად?..
_ თვითონაც იცი, რომ დიდი მხატვარი ხარ, ლუკა. რომ ეს შენი ბედისწერაა... და ჩემიც...
_ თავი დამანებე, ანნა! ერთი მითხარი, მართლა ჩემს ნეკნად წარმოიდგინე თავი? ასეა? ჩემთან ცხოვრება კი სამოთხედ, არა, ანნა? მაგრამ აღიარე, ანნა, რომ ჯოჯოხეთს უფრო ჰგავს, ვიდრე სამოთხეს... აღიარე!
_ მიყვარხარ.
_ ჩემი ნეკნი თუ ხარ, ანნა... ჩემი ერთი ნეკნი, მაშინ... გამოდის, რომ შიგნით, ჩემში, კიდევ 32 ქალია, ანნა! ქალებით ვარ სავსე! შიგნიდან! ამას გაუძლებ, ანნა? მითხარი, გაუძლებ?!
_ შენ ოღონდ ხატე, ლუკა... მე ყველაფერს გავუძლებ...
_ გაუძლებს... გიჟი ხარ, ანნა!!! თვითმკვლელი და გიჟი...
_ გშია?
_ ჰო.
_ ცოტა ძეხვი მოვიტანე. პური, შოკოლადი...
_ სასჯელის მუხლს არღვევ, ანნა?
_ რა სასჯელის...
_ პური არ-სო-ბი-სა მე არ უნდა მოვიპოვო? ოფლითა ჩემითა, ანნა?***
_ შენ ხატე, საყვარელო. შენ ხატე...
_ და ოფლითა ჩემითა მოვიპოვო ჰაშიში ჩემი... არა, ანნა? და მორფი ჩემი... და ჩემი სიზმრების ჭრელი გველები...
_ შენ უნდა ხატო...
_ მერე?! მერე ვის სჭირდება ჩემი ნახატები, ანნა? ახალნასადილევ, მაძღარ ბატონებს და ქალბატონებს, ანნა? თუ ქუჩის მაწანწალებს, შიმშილით თვალებში რომ უბნელდებათ და ვეღარაფერს ხედავენ? ვის, ანნა? შენ?! შენ ხომ ისედაც ნახატად ხედავ სამყაროს? და მეც ხომ დამ-ხა-ტე, ანნა? და ისიც, რომ ვხატავ...
_ შენ დიდი მხატვარი ხარ, საყვარელო.
_ დიდი მხატვარი ერთადერთი იყო ამქვეყნად, ანნა!.. სიგარეტი მომეცი!.. არადა... არადა, რა უსაშველო კონფლიქტში ვართ მასთან, არა, ანნა? რა ძველ და გადაუჭრელ კონფლიქტში! რას აკეთებ?
_ ვიხდი. ნახატი მინდა დაასრულო...
_ ანნა!!!
_ რა?! რა იყო!
_ გველი!!! გველი შენ უკან!!! შენ გვერდითაც! სკამის ფეხზეც!! კუთხეშიც! სულ გველებია, ანნა!!
_ საყვარელო! გეჩვენება! დამშვიდდი!
_ არ მომეკარო!!! ყელზე გველი გკიდია, ანნა!!! მკლავებზეც!
_ გეჩვენება... გეჩვენება, საყვარელო! დაწყნარდი... ღმერთო... დაწყნარდი... აი, ასე... მომეხვიე... აი, ასე... საყვარელო... დაწყნარდი...
_ ანნა...
_ შშშ... დაწყნარდი...
_ ანნა...
_ ჰო... აქ ვარ... აქ ვარ...
_ ანნა...
_ ყველაფერი კარგადაა...
_ მაპატიე...
_ ყველაფერი კარგადაა, საყვარელო...
_ ანნა, მაპატიე...
_ დამხატავ?
_ ჰო...
_ მაშინ, გავიხდი... გამიშვი...
_ რა ლამაზი ხარ...
_ მართლა?
_ ჰო... და რა აუხსნელად ჩემი...
_ მართლა?..
_ ჰო... ჰო...
_ ასე დავწვე?
_ მხარი ოდნავ წამოსწიე! ჰო! ეგრე... თავი დახარე! მე მიყურე... თითები მოადუნე... მაჯა მოადუნე... არავითარი დაძაბულობა, ანნა! არავითარი შფოთი... ეჭვი... შენ ახლა სამყაროს ერთადერთი ქალი ხარ და ეს სორო შენი ედემია, ანნა... მიყურე და მომენდე. ამქვეყნად არავინაა ჩვენს მეტი... არანაირი ჩრდილი არაა ჯერ, ანნა! არანაირი სევდა... არანაირი გამოცდილება... არანაირი საიდუმლო... თვალებში მიყურე, ანნა! აი, ეგრე... შენს თვალებში ჩემს საკუთარ სიყვარულს უნდა ვხედავდე, ანნა...
_ მიყვარხარ...
_ მიყურე, ანნა... და მითხარი, გრძნობ რომ ერთადერთი ხარ? გრძნობ, რომ... მარადისობას გჩუქნი?..
_ მიყვარხარ...
_ მარტო შენ შეგიძლია ეგრე ყურება, ანნა!..
_ ლუკა!
_ ჰო?
_ არასდროს გაყიდო ეს ნახატი... არანაირ ფასად! არც მილიონად! არც მილიარდად!
_ ეს ნახატი არაა, ანნა... ეს გზაა... წამოდი!
* * ****
ის კი, იქაურობა, _ იყო ისევ.
ციური ნათებებით შემოსილი, მოულოდნელი ფერებით დახატული, მოხაზული მართლად, უტყუარად. მინდობილი დროს, რომელიც არ გადის...
და ნიავის ყოველი დაბერვა ზურმუხტისფერ ველებზე, და ღრუბლების ყოველი ძვრა, და ყოველი ჩქამი და ჩრდილების უხმო გალღობაც მზეზე _ გამოტყდომა იყო სიყვარულში...
* * ****
_ ევა! ე-ვიტტაა!! ევანგელინა!!! მოდი ჩემთან! მოდი ჩემთან! ესეც სეიშელები, გიჟო! ვააააუუ!! ესეც ჩვენი ოცნება, ევე-ლინნაა!!
_ ადამ! არ მჯერა! თავი სიზმარში მგონია! ან კაიფში!! ან ზღაპარში! სამოთხეში! ღმერთო, ამისთვის ნამდვილად ღირდა ყველაფერი, რაც მოხდა!
_ ბევრიც არაფერი მომხდარა, ევიტა! ბიძაშენი დაიბრიდა, ეს იყო და ეს! ერთი ბებერი მილიონერით ნაკლები გახდა დედამიწაზე! დიდი ამბავი! ვინ არ დაბრედილა, ევა?! მე და შენც დავიბრიდებით ერთხელაც! ვაააუუ! ნახე, რა წყალია, ევა! რა ქვიშა! დაიკიდე, რაც იყო! ბიძაშენიც... ანდერძიც! ანდერძი ვის არ გაუყალბებია, ევა! მოდი ჩემთან! მოდი!..
_ ადამ! დაიცა... შეხედე რა ლამაზია! მეშინია, არ გავგიჟდე! არ გავრეკო! ადამ! ყვირილი მინდა! კივილი!
_ მიდი მერე! იყვირე, ევიტა!! იკივლე! ეს ყველაფერი ჩვენია, გიჟო! მიდი! იყვირე! გაისწორე!
_ ადამ! ჭკუაზე არ ვარ! მომეხვიე! მაკოცე!!
_ თავი მეკობრე მგონია! ან კორსარი... ან რა ვიცი... სინდბადი! აქაურობა ქვიშაში ჩაფლული განძითაა სავსე, ევიტა! ოქრო-ალმასებით გაძეძგილი ზანდუკებით! უ-უ-უუუუ!!! რა საკაიფოდ გამოგვივიდა ყველაფერი! რა გიჟები ვართ! რა გიჟები ვართ, ევა!!
_ ამაზე მხოლოდ მიოცნებია, ადამ! ოკეანე! კუნძული! ჩემი საკუთარი იახტა! ჩემი ვილა! ჩემი პლაჟი! და ჩემი საყვარელი კაცი გვერდით!..
_ ვაააუუ! სექსი თეთრი მარჯნის ქვიშაზე, ევიტა! მოდი აქ! მოდი ჩემთან! აზრზე ხარ? შიშვლები ვწევართ ოკეანის ნაპირზე და ყველაფერი გვკიდია, ევა! მთელი მსოფლიო, ევა! თავისი სირული პრობლემებით! ახალი ადამი და ევა სამოთხეში გაეძრენ, გიჟო! ირგვლივ შაქარივით თეთრი ქვიშა, ლურჯი ლაგუნები, ტყეები! ვანილის და მიხაკის არომატი, ევა! რაღაც საკაიფო წითელი ჩიტები! კარდინალები, არა, ევა?
_ ჰო! კარდინალები!
_ ეველინნა! აღარც კი მახსოვს ის დამპალი მანქანების სამრეცხაო! აღარც შენ გახსოვს შენი აქოთებული ბარი, არა, ევიტა? შენი გასივებული უფროსი, ევა! შენი გამოსირებული კლიენტები! მოდი, მოდი ჩემთან! ასეთ ედემში სექსით არ უნდა დაიღალო! არასდროს, ევა! უსასრულოდ უნდა გინდოდეს აი... ასე წოლა და ალერსი...
_ ადამ!
_ ჰო?
_ მითხარი... ოღონდ სიმართლე! უკანასკნელად გეკითხები... შენ გაუთიშე წვეთოვანი? ადამ, მითხარი, გთხოვ... ხომ იცი, არასდროს ჩაგიშვებ... ხომ იცი, ჭკუა მეკეტება შენზე... მაგრამ მაინც... მითხარი, გთხოვ...
_ ნუ გამიხურე, ევა! ვითომ რატომ უნდა გამეთიშა! ერთ-ორ დღეში ისედაც წაიღებდა წერილს! ბიძაშენი გულზე არ მეხატებოდა, მაგარი ახვარი ვინმე იყო, მაგრამ...
_ გთხოვ, გთხოვ, ადამ! სიმართლე მითხარი... თან... თან გულზე მოგეშვება...
_ შემეშვი! მე რატომ უნდა გამეთიშა! ეს ვიღაც ისეთმა გააკეთა, ჩემზე მეტად ვინც ვერ იტანდა! ან რა იცი, იქნებ გაინძრა და თვითონ გამოძვრა ნემსი...
_ ჰო... შეიძლება...
_ მოდი ჩემთან! აი ასე... იწექი და ოკეანეს უსმინე... თვალები დახუჭე... იკაიფე... სამოთხეში ხარ, ევიტა!... სამოთხეში ხარ...
_ ადამ!
_ ...
_ ადამ, გველი არ იყოს სადმე... და ასე თვალდახუჭულს არ მიკბინოს...
_ იწექი ეგრე და, რაღაცას წაგიკითხავ. დაიცა... სადაა... აი! ვიპოვე! ჯიბის მეგზური! ბროშურაა ეგეთი... სეიშელებზე წერია. თვალები არ გაახილო, ეველინა... მაგრად მომწონს, ეგრე რომ წევხარ. იცი, მზეზე კანი შაქარივით გიბრწყინავს...
_ ჰო?
_ ჰო... და ულამაზესი ძუძუები გაქვს... თვალისმომჭრელად ლამაზი...
_ ჰო?
_ ჰო. მისმინე. `სეიშელები _ ეს იმ ხმელეთის ნაშთია, რომელიც აზიასა და აფრიკას აერთებდა _ თვლის მეცნიერთა ნაწილი. სხვები ფიქრობენ, რომ...~ არ გვინდა! გვკიდია, რას ფიქრობენ, არა, ევა? ჰო... აი, ეს... `სინდბად-სინდჰუპატიმ სეიშელები სამოთხედ მიიჩნია...~ ჰაჰ! ძალიანაც საკაიფოდ მიუჩნევია, არა, ეველოლა? მაგარი მიხვედრილი მასტი ყოფილა! ჩვენ რა, ჩვენც ეგრე არ მივიჩნიეთ, გიჟო?! ჰეი! მისმენ?
_ ჰო...
_ მისმინე... `აქ არც ზამთარია, არც ზაფხული. წვიმს მხოლოდ ღამით. სურნელოვან ტყეებში კი არც მტაცებელი მხეცები ბინადრობენ და არც...~ მისმინე, ევა... `არც შხამიანი გველები...~ გაიგე? დაწყნარდი ახლა? ჰოდა, იწექი... იკაიფე და გველებზე ფიქრს შეეშვი...
_ ადამ...
_ იწექი... იწექი!
_ უგველოდ... რა სამოთხეა?
_ სსს... მე ვარ გველი... მე ვარ გველი, ევიტა... სსსს... იწექი... თვალები არ გაახილო... აი... ფეხზე შეგაცოცდი... შემოგეხვიე... ახლა ავსრიალდი ზემოთ... ასსსე... მუცელზე, ევიტა... შენს ულამაზეს ძუძუებზე... ყელზე შემოგეხვიე... და ტუჩზე გიკბინე... აი ასსე... აი, ასსსე... ევიტა... როგორია? როგორი გველი ვარ, ევა? საკაიფო, არა?
_ უნდა მაცდუნო...
_ გაცდუნებ კიდეც, ევა!... გაცდუნებ კიდეც...
_ როგორ...
_ მითხარი, აი ამ ულამაზეს ტყეში, ევა...
_ ჰო...
_ სადაც ათასნაირი ეგზოტიკური ხილი ხარობს, ევა...
_ ჰო...
_ ათასნაირი ქოქოსი, ბანანი, ანანასი... მანგო, კივი... რა ვიცი... რაღა არ!..
_ ჰო...
_ და ყველაფერი შენია...
_ ჰო...
_ ერთი წითელვაშლებიანი ხე რომ გაეძროს, ევა... და გითხრას უცებ ვინმემ... ვინმემ კი არა, ხო აზრზე ხარ, ვინც... რომ _ არ ჭამო! არ ჭამო და მორჩა! არ გაეკარო! სხვა, რაც გაგისწორდება! ეგ _ არა! ეგ არა, თორემ დაგახვევინებ აქედან!..
_ ადამ!
_ და ამ დროს, ევიტა, _ გეჩითები მე! მაგარი ბოზი და შენძრეული გველი, და გესისინები, რომ... მიდი გიჟო, გასინჯე, და გაიგებ ყველაფერს...
_ რას...
_ ყველაფერს, ევიტა! უყვარხარ მართლა მაგ შენს ადამს თუ გაბოლებს... ან სულაც, დაბრიდა მართლა ის შენი ყულაბა ბიძა თუ არა... ან რა ვიცი... მთელ ცხოვრებას ეგეთ საამურ სექსში და სიამტკბილობაში გაატარებ თუ არა... ან... ან, ევა. შენ თვითონ რა გელის? ერთ დღესაც, მაგ შენს ადამს, მთელი ფული... მთელი ეგ მილიონები თვითონ ხომ არ მოუნდება და...
_ გაჩუმდი!
_ და სადმე, მარჯნის ქვიშაში ხომ არ ჩაგმარხავს?
_ გაჩუმდი!!
_ როგორც ალმასებიან ზანდუკს? ა, ევა?! და ვინმე, შენზე ლამაზ, შენზე სექსუალურ ნაშას ხომ არ დაითრევს? მითხარი... არ მოგინდება ამ ყველაფრის გაგება? ა? მითხარი! ხო ეგრევე დაითრევ და გასინჯავ იმ ვაშლს, ევა? და ღმერთივით ჩაიხედავ მთელ ამ... მთელ ამ დამპალ სინამდვილეში?
_ ადამ!
_ ხედავ, რა დამაჯერებელი გველი ვარ? რა ლოგიკური გველი, ევა? ვაააუუ! აგატირე, ეველინნ?! ცრემლები წამოგივიდა თვალის კუთხეებიდან... დაიცა! არ გაახილო! აი ასე... ენით შეგიშრობ... ჩემი შხამიანი ენით, ევა... მითხარი... ხომ მაგარი გველობა ჩავატარე?... ხომ საკაიფო?..
_ რამე მომეცი...
_ რა რამე!
_ რამე... მოსახური...
_ ვითომ რატომ? შიშველი უფრო ლამაზი და სექსუალური არ ხარ?!
_ ვიღაც... ვიღაც გვიყურებს...
_ ვინ ვიღაც!
_ არ ვიცი...
_ შენ რა, გარეკე?! არ გკიდია? ან ვინ უნდა გვიყურებდეს?.. ჩვენი პლაჟია! ჩვენი სამოთხე! ნეოსამოთხე, ეველინნ! ჯობს, აღიარე, რომ გასინჯავდი იმ დედამო... კბეჩილ ვაშლს! ა? ხო ასიანი გასინჯავდი, გიჟო?!
_ არა!
_ კიიი!
_ კიი-მეთქი!
_ არა! არა!!
_ დაიცა! სად მიდიხარ! ევა! დაიცა...
_ გამიშვი!
_ რა გჭირს, ეეე...
_ გამიშვი!
_ რა გატირებს... გააფრინე?! გააფრინე-მეთქი, ევა? რა გატირებს... დაწყნარდი! დაწყნარდი-მეთქი! ჩამეხუტე... აი ასე...
_ ადამ!
_ ჰო?
_ არავითარი ვაშლი არ მინდა!
_ არ გინდა, _ ნუ გინდა! რა პრობლემაა!
_ არავითარი ვაშლების ჭამა არ მინდა, ადამ!
_ ვაშლების დედაც, ევიტა!...
_ მიყვარხარ...
_ მაშინ... ნუ ტირი!
_ მიყვარხარ...
* * ****
ის კი... არის ისევ. ალბათ...