ოდილავაძე ზურაბ - Odilavadze Zurabi
⏱️ 1 წთ.
👁️ 6
100%
ნიუ-ბაბილონელი მეთოჯინეები
(დოკუმენტური მოთხრობა)
პროლოგი
`უვიცობა - მსოფლიოში საუკეთესო მეცნიერებაა, იგი უშრომელად მოგვეცემა და არ აღონებს სულს!~
ჯორდანო (ფილიპო) ბრუნო
კალამი ხელში აშურელი მესანთლის დათოია-`შტერის~ და ნიუ-იორკელი გმირის, ჯიმ ფილცუოტერის მწარე ხვედრმა ამაღებინა. აშური _ სოფელია იმერეთში, ახალი ბაბილონის ეპარქიაში, ნიუ-იორკი, _ მსოფლიო ქალაქთა ლიდერი, თანამედროვე რომი.
დასაწყისშივე გაგიმხელთ სიმართლეს ორივე მოკვდავზე: პირველი მათ შორის _ დათოია,_ ამქვეყნად გახლავთ განწირული ტანჯვისთვის, ხოლო მეორე _ ჯიმ ფილცუოტერი, _ ჯოჯოხეთში `კბილთა ღრჭენისთვის~. ოღონდ, ვინ იცის რომელი ყოფაა მეტი, უპირატესი, ვინ გაავლო ზღვარი მიწიერსა და შემდგომ ცხოვრებას შორის,_ სიკვდილმა, სულ ერთმა წამმა?! არა, ორივე ჩაგრული საბრალოა, ორივეს სჭირდება შეცოდება და შველა.
ვიცი, ჩემი მწერლური ექსპერიმენტი არ დამთავრდება კარგად _ ბევრი ქვა მომხვდება და ბოლოს, ქართული ინკვიზიციის `მართალ~ ცეცხლში დავიწვები, მაგრამ სინდისის ქენჯნას და საკუთარ თავს ვერსად გავექეცი. დათოია და ჯიმი, სასოწარკვეთილნი მუდმივად ჩამძახიან: `შეგვიბრალე! მიდი ხმა ამოიღე, იყვირე, ნურაფრის გეშინია!~.
მეც თამამად შევუდექი ლიტერატურული თხრობის ჩემთვის უჩვეულო ღვაწლს, რადგან განვლილმა ხიფათიანმა ცხოვრებამ სიკვდილის შიშს შემაჩვია. ამჟამად ჩემი არსებობის აზრი ხომ ტელენარკოტიკის მიღება და გარდაცვალების მოლოდინი გახლავთ. ასეთი უხალისობა იცის ასაკმა, გამოცდილებამ და მძიმე ქრონიკულმა სენმა. მხოლოდ სიკვდილის ზღვართან მიახლოვების შიშია მუდმივად შენთან.
გარდაცვალების ფობიები და ნამუსის წუხილი იქეთ იყოს და პავლე მოციქული გალატელთა მიმართ ეპისტოლეში გვასწავლის: `ურთიერთარს სიმძიმე იტვირთეთ და ესრეთ აღასრულეთ რჯული იგი ქრისტესი~ (გალ. 6,2). მეფე ვახტანგ გორგასალმა კი გვიანდერძა: `ქრისტესთვის სიკვდილს ეძიებდეთ~-ო. მეც ვეცადე `მეტვირთა~, `მეძებნა~ და მომეთხრო თქვენთვის დათოია მესანთლის და ჯიმ ფილცუოტერის საზოგადოების ყურადღების მიღმა დარჩენილი გულის შემძვრელი ისტორიები.
8 წელი მედავითნედ ვიყავი დადგენილი სოფელ აშურის ეკლესიაში, აწმეფსალმუნე ყოფილი. მედავითნეობა უთუოდ რთული პროფესიაა _ მთელი დღე ტაძარში დგახარ ფეხებდასიებული, ლოცვებს გაჰყვირი გამოთქმით და ამაში, ღვთაებრივი დივიდენდების გარდა, არაფერს იღებ. იერარქიულად უმდაბლეს საფეხურზე იმყოფები, მომავალში, მოძღვრის კეთილგანწყობით, შეიძლება მღვდლობასაც გამოჰკრა ხელი. თავისებური, ეკლესიური რარიტეტი ხარ, ხუცურად მკითხველი მომიტინგე ორატორი, ვარსკვლავებზე მეოცნებე უხომალდო კოსმონავტი, დედამიწას მიჯაჭვული.
მედავითნეობამდე, ძლიერ ავად შევიქენი, ხანგრძლივმა რეანიმაციულმა ყოფამ: კისერში გაყრილი კათეტერებით გაუთავებელმა გადასხმებმა, ათასგვარმა ანალიზებმა, უიმედობამ და ტკივილმა, ცხოვრების აზრზე ჩამაფიქრა. Dდავრწმუნდი რა, სოლომონ ბრძენის ცნობილი გამონათქვამის სიმართლეში, მიწიერი ყოფის ამაოებაზე, ეკლესიაში მივედი ქრისტესთან, რათა ჭეშმარიტება მეპოვნა და თითქოს მივაგენი კიდეც, რომ არა დათოია და ამერიკელი ზანგი ჯიმი.
სანამ აშურელ მესნათლეს და ამერიკის შვილს _ ნიუ-იორკის მეტროში მცხოვრებ, შავკანიან, გამხდარ მამაკაცს შევხვდებოდი, მანამ მღვდელი გიორგი გრძელიშვილი გავიცანი, ამავე წმინდანის სახელობის ეკლესიის წინამძღვარი. მე, მოსიყვარულე ბატონის მაძიებელი, ბრმად და გულმხურვალედ მივენდე მას.
ახლაც გულს მითბობს ნათელი ხსოვნა პირველი ეკლესიური წლების შესახებ: გულმხურვალე, მონასტრული ტიპიკონით განუწვეტელი ლოცვა; ღვთისა და მამაოს უპირობო და სასურველი მორჩილება; სახარების კითხვა და სულიერი სიმშვიდე; ყოფიერების ნებისმიერ კითხვაზე გასაგები და ნუგეშის მომცემი პასუხი; დიდი მარხვა გერგეთის სამებაში და მრავალი სხვა...
ამგვარად ლამაზ, სულიერ აღმაფრენაში ყოფნა, რაღა თქმა უნდა, მუდმივად ვერ გაგრძელდებოდა _ მე აგურის კედელს შევასკდი შუბლით. ხსენებული წინაღობა, თავზე მოზრდილი კოპის ამოსვლის მიზეზს რომ წარმოადგენდა, დათოია _ მესანთლის და ამერიკელი ფილცუოტერის სევდიანი ისტორიის ქვა-კირით გახლდათ ნაშენი. სანამ ორივეზე მოგითხრობდეთ ერთად გადავხედოთ ბაბილონს, მის ბინადართ და სულიერ წინამძღვრებს.
თავი I. ახალი ბაბილონი
ამბავი 1. ქალაქი და ქალაქელები
ქუთაისი _ ქალაქია ინდუსტრიის მშენებელი, მოწყენილი ბაბილონი _ მხარე მისი დამამშვენებელი.
დილით ეკლესიაში წავედი. დაღლილი დავბრუნდი და ისევ ტელევიზორს მივაცივდი. წიგნის წაკითხვა დავაპირე. პულტს ხელში ვიღებ და,_ `არა, არ გამორთო! რაიმე არ გამოგრჩეს!~, - მკარნახობს მეორე მე. `იხმაუროს, ასე გავნათლდები~,_ შეთანხმება მიღწეულია. თავში არ შედის, დავიღალე. ეკრანს გავხედე, ძირითადი არხები გადავათვალიერე. თითქოს ჯერ არაფერია მნიშვნელოვანი, დავმშვიდდი, ტელევიზორი გამოვრთე.
სიგარეტი მინდა, მაგრამ აივანზე როგორ გავიდე _ ტელევიზორი? არა, რაიმე კი არ ხდება, ოღონდ, ვაი და სიახლე გამომრჩეს! უჯრიდან სიგარეტს ვიღებ და ისევ ვრთავ ამ წყეულ ყუთს. ერთ გარბენსაც ვაწყობ არხების სარბიელზე _ ჯერ არაფერია საინტერესო. შედარებით ნეიტრალურ `ევრონიუს~-ზე შევჩერდი, ხმას ავუწიე და აივანზე გავედი. კარი ღია დავტოვე, ტელე-ხმა რომ მესმოდეს _ არაფერი გამომეპარება, კარი ღიაა, პულტიც თან მაქვს, პერანგის წინა მარცხენა ჯიბეში, ახლოს გულთან. კაცმა რომ თქვას, რად მინდა აივანზე პულტი? მაინც, რა იცი რა ხდება! ვდგავარ გისოსებიან `ბალკონზე~, ვაბოლებ, `ახალ ქართულ გზაზე~ ვფიქრობ და მთვლემარე პეიზაჟს შევყურებ უიმედოდ.
ო, რა მოსაწყენი სურათია! ბაბილონის შექმნისას ალბათ, ღმერთი გახლდათ დაღლილი, შაბათი იყო, ფერები დაენანა. გარშემო რუხი, ჭუჭყიანი, პასტელური ნახევარტონებით ნახატი, უღიმღამო ქალაქია. წინ ერთმანეთზე მიტმასნული, ხუთსართულიანი `ხრუშჩოვკების~ რიგი დგას, მიშენებული, სარეცხიანი აივნებით და დაბრეცილი `გარაჟებით~ შუა ეზოში. ხალისის მომგვრელი სხვა არაფერია ირგვლივ. კიდევ მტვრიანი ქარი, ან კოკისპირული წვიმა, ან ორივე ერთად _ ასეთია მუდმივად ბაბილონური ამინდი. ქარი წვიმას სცვლის, წვიმა _ ქარს. ზამთარში უაზრო თოვლ-ჭყაპი იცის, ზაფხულში _ ასეთივე მხუთავი მზე. მოკლედ ნამდვილი რუსთავია _ მსოფლიო პესიმიზმის დედაქალაქი. დიდ უიმედობას ნაწილობრივ წინა კორპუსის კოხტად შელესილ-შეღებილი აივნები აქარწყლებენ. იქ მდიდრები ცხოვრობენ, ვერცხლისფერმანქა¬¬ნიანები, ერთი `ჯიპ~-იანიც კი! ძუნწი მხატვრის უფერული ჩანახატი: ერთი ჩამოძონძილი ცაცხვის ხე; მოსაშარდად ფეხაპრეხილი, უპატრონო, ინვალიდი ძაღლები; ახლო რესტორნიდან, ამავე საჭიროებისათვის, შემობარბაცებული მთვრალი; ეზოს გასასვლელ, ბნელ ,,არკაში’’ `ჩემი დედათი~ ჩამჯდარი `ძველები~. ღმერთი იყო თუ ადამიანი არ ვიცი, დალტონიზმი ექნებოდა _ უეჭველია! ერთი ხასხასა მწვანე, ან წითელი, ლურჯი _ არა, რუხი, მოწყენილი, მტვრიანი, ვითარცა რუსთავი. ოჰ, ეს ქვეყნიერების სასოწარკვეთის ცენტრი!
ალბათ ორივე ქალაქში ბევრია მოწყენილი ლოთი და უსამსახუროდ დარჩენილი მორწმუნე. ბაბილონელებიც ამ ორ, დამკვრელური შრომისა და მუდმივი მეორედ მოსვლის მოლოდინის პარტიაში არიან გაერთიანებულნი. საზოგადოების მცირერიცხოვან ნაწილს წარმატებულები, ანუ რეალიზირებულე¬ბი, ანუ 200 დოლარზე მეტ ხელფასიანები და უფულო იეღოველები წარმოადგენენ. ადრე ქურდებიც იყვნენ, თავისი ქურდული `მასტებითა~ და `კაი ბიჭებით~. დღეს, რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს რეალობა, ადრე არსებული ნიშა თითქმის ცარიელია.
მთავარი, ერის გამაერთიანებელი ილიასეული ლოზუნგი ბაბილონში ასე ჟრერს,_ `ლოთობა, უსაქმურობა და უიმედობა~. ჩვენი მამული _ წყალწყალა ღვინის სმა და `დაკუჭული~ საქართველოს დღეგრძელობაა. ენა _ უქმად ყოფნა და ლაყბობა. სარწმუნოება – სასოწარკვეთა და ამპარტავნება.
მოგაწყინეთ ალბათ, მაგრამ ბაბილონური მანქანებისა და ტელეფონების საკითხი რომ დავტოვოთ ღიად, არც ისტორია გვაპატიებს და ჩვენც არ უნდა მივცეთ თავს ამის უფლება. მანქანები დიდი არაფერი, თუმცა მცირე პროგრესი აქაც შეიმჩნევა. წარმატებულები `ვექტრებიდან~ `ფოლკც ვაგენებზე~ გადაბრძანდნენ, ზოგს უკან `სტოპებში~ სამი, მრავლის მთქმელი, ერთმანეთს მიჭმუჭნული ნათურაც აქვს მიკრული. `High~ კლასის ბიჭები ვერცხლისფრად გადაღებილ, 20 წლის `მერსედერსებს~ დააქროლებენ ამაყად, სანომრე ნიშანზე გვარტომობის აღმნიშვნელი სერიით. `ჯიპი~, ვალუტის გადასაცვლელი ჯიხური, ლომბარდი და `დუბლიონკა’’ _ თითო-თითოა ბაბილონში, ისიც მურმანის, ყავისფერი ჯვრებიანი ქუდის და კოხტა აივნის მფლობელის.
`ოჯახმართალი~ მურმანის სახლში ყოველი სულდგმული: მისი მეუღლე, შვილი-ცოლით, შვილიშვილები, მოხუცი ბებია; მრავალრიცხოვანი მამიდაშვილე¬ბი, დეიდაშვილები, მაზლები, მულები და ბიცოლები; თბილისიდან ჩამობრძანე¬ბული სტუმრები და თქვენ წარმოიდგინეთ _ ერთი-ორი მეზობელიც კი,_ ყველანი ერთ მუშტად შეკრულნი მიდიან კვირა დილით, მურმანის დიდი ჯიპით ეკლესიაში. სიგნალიზაციაზე აყვანილ ბინაში ჯეკა და მოსამსახურე რჩებიან მხოლოდ.
მე ,,07” ანუ `სემი~ მყავს. ლოთები `გომის~ არყის საწვავით დადიან, რად უნდათ მანქანა გვერდზე მაღაზიამდე.
მსოფლიო ატლასის 666-ე გვერდზე განსაკუთრებულად არის აღნიშნული: `ახალი ბაბილონი _ გამჭოლი ტელეფონიზაციის და თანმხვედრი საყოველთაო ელექტროფიკაციის ქალაქია, რიონის (ევფრატეს) პირას წამოჭიმული.
`სონი-ერიქსონები~ და `ნოკიები~, ცალმხრივი შემავალი ზარით, ყველას ხელში უჭირავს და მესიჯებს ატკაცუნებენ. უდიდესი პარადოქსია, მაგრამ რაც უფრო უფულოა ბაბილონელი, მით მეტად ძვირფასი მობილურის მფლობელია. დგას საწყალი, გაძვალტყავებული, უხელფასო შუმერი, ხელში 1000-ლარიანი განვადებით გამოტანილი ტელეფონი უჭირავს და `ამესიჯებს~ ლურსმულად. აბა როგორ მოიქცეს?! ვერ რეკავს _ გამავალი ზარი გამორთულია გადაუხდელობის გამო, იაფიანი აპარატი კი არაპრესტიჟული. არ ცხრება შუმერი, არ სწყდება `მუდმივი კავშირის~ და უიმედობის სამყაროს. წინ ბაბილონო, წინ!
მდიდრულ მობილურებს `შმოტკებიც~ სათანადო სჭირდება. ბაბილონურ `Pრეტ à პორტერ~ -ში `სეკონდ ჰენდი~ უპირობო ლიდერია. მთელი ქალაქი სამი ტიპის დაწესებულებებით არის გამოტენილი: აფთიაქები, რესტორნები, მეორადი ტანსაცმლის დახლები _ ანუ ავად ვართ, გვშია და შიშვლებს გვცივა. მეორე-მესამე საპრიზო ადგილებს ამ მოდურ გალერეაში, `ნაღდი-ორიგინალი~ (ანუ ბაზრობის `პატენტი~) `არმანი~ და `დოლჩე გაბანა~ ინაწილებენ, `ადიდასის~ სპორტულებთან ერთად. ქალიშვილებისათვის, განსაკუთრებული შიკი _ ტყავის, წითელი - ყავისფრით, გალაქული ქურთუკების მოცმაა. `მართალ~ გოგონებს წითელ ვარდებიანი, შავი `სეტკა~ კოლგოტებიც მოუხდენიათ, ადრე მდაბიო ბოზებს რომ ეცვათ ისეთი. ბაზრობაზე `ვარდებს~ თუ ვერ წააწყდი, `შავ რომბიანებს~ მაინც უნდა გამოჰკრა ხელი, მთავარია `სეტკა~ იყოს! ბიჭებს, ზრდასრულ მამაკაცებს და მოხუცებს,_ `კაზაჩოკები~ ესიზმრებათ, ძალიან მოსწონთ, ოღონდ ძვირია და არ იშოვება, განსაკუთრებით ღია ყავისფერი.
სხვა ფუფუნების საგნები _ მაგალითად საათი, მოდაში არაა, ბედნიერები
დროს არ უცქერენ. მეც ასე ვარ, ვერ ვამჩნევ ჟამთა სვლას, დროის ფარდობითობაში ჩაძირული.
დაღამებულა ამასობაში. დავიღალე, ოღონდ დაძინება არ ღირს. ტრისტანი დავინახე დღეს, ჩაცმულობით მივხვდი, ქუთაისში გაივლიდა ახალი `ოპელით~ - ბოზებში. დაბრუნდება 3-4 საათისთვის, მიაკვდება საყვირს. სანამ ძლივს გაღვიძებული მეუღლე ჩამოვა მე-5 სართულიდან, გააღებს ავტოფარეხის კარებს, შემდეგ საჭეზე დაძინებული ტრისტანი შეიღვიძებს, შეაყენებს ავტოს და ჩართავს სიგნალიზაციას,_ ერთი-ორი საათი გავა. რაღა აზრი აქვს დახუჭული თვალებით წოლას და ისე ტრისტანის დედის გინებას?
ბაბილონში ღამე სჯობს დღეს, სიბნელე მეტად მიმზიდველია ჩვენთვის. ამის მიზეზი ნიუ-იორკივით კაშკაშა ნეონის მორბენალი რეკლამები არ გახლავთ – უბრალოდ ღამე არაფერი ჩანს. ეზოს გაფუჭებულ ონკანთან მხოლოდ ნათურებით განათებული, რკინის მილებისგან გაკეთებული, უზარმაზარი ჯვარი დგას. მთელი უბნის ცოდვები ზედაა მიმსჭვალული. ჩაუვლის დილით ლოთი, სამჯერ პირჯვარს გადაიწერს და წავა პახმელიაზე დასალევად. მოკლედ, ბაბილონის ელიტა ღამეს ირჩევს: ცისკარზე ფილოსოფური აზრები, დღე კარგი ძილი, საღამოთი 2-მდე ტელელივლივი და ისევ თავიდან... ეჰ, სპირალივით ციკლურია ჩვენი შუმერული ყოფიერება.
ცხოვრების ბოლო ეტაპზე ხვდები _ შემდგომი ყოფა მომაბეზრებელია. დრო გაჩერდა და მხოლოდ სიკვდილის რუბიკონთან მიახლოვება გიმძიმს, როდესაც უკანასკნელად შეგიპყრობს თრთოლვა, გული ძლიერ გაგჭვალავს და გაგაშე¬შებს. ამ `საზღვრის~ გადალახვა მაშინებს, თორემ მე რა მენაღვლება _ აგერ ვარ ქუთაისთან ახლოს, ჩვენ ხომ ყველანი გადავრჩებით! რადგან ამ ქვეყნად ასე გავიტანჯეთ ბაბილონის მოწყენილობით, იქ საიქოის მაინც უნდა ვიყოდ კარგად _ გვეკუთვნის! ასე გვანუგეშებს მამა გიორგი. ამერიკელები და ინგლისელები – პირიქით, ცუდად! საფრანგეთ-გერმანია _ ნაკლებად პირიქით,_ ასე ბრძანებს ცნობილი რუსი ღვთისმეტყველი პროკოფი ივანოვ-გემბელოვი და წინასწარმეტყველებს `მატუშკა~ ევფროსინია სოფელ დურაკოვოდან.
ამბავი 2. ბაბილონის გოდოლი
`ბაბილონის კოშკის აშენება მასზე ასვლის გარეშე რომ ყოფილიყო შესაძლებელი, ეს ნებადართული იქნებოდა~
ფრანც კაფკა.
ნიუ-ბაბილონის ცენტრში, `დროზე გამარჯვების~ _ მეფე ჰამურაბის სახელობის მოედანია: ერთ მხარეს `კულტურის სახლია~, მოპირდაპირე ფლანგიდან მას `ბრონზის~, ბეჭებში გადაჭრილი სტალინი უცქერს ოდნავ მოჭუტული მრისხანე მზერით; ამ ორ, ხელოვნებისა და ტოტალიტარიზმის ძეგლებს შორის დგას რკინიგზის სადგური, პირდაპირ _ დიდი პარკი, მშენებარე ტაძრით.
`კულტურის სახლის~ და სტალინის დანიშნულება ბაბილონში არავინ იცის, საჭიროებისთვის მიმდგარ ლოთების ან ძაღლების გარდა. ერთ დროს ცენტრალური სადგური, ახლა რიგითი გაჩერებაა... ყოფიერების ვულკანი იფრქვევა ბაზარში! იქ იგივე ფუსფუსი და ისეთი ყაყანია, როგორც ყველა თავშეყრის ადგილზე აღმოსავლეთში.
... ეპოქალური დრო გახლდათ _ მე ბავშვი ვიყავი, ნიკიტა ხრუშჩოვი კი ცკ-ს პირველი მდივანი. ყველაზე ნათელი მოგონება ბაბილონზე: პარკის შესასვლელში დიდი თაღი, `ტრიუმფალური არკის~ არც თუ პატარა ასლი. გვერდებზე უზარმაზარი ქვის ამფორები, ხეები, მწვანე, კოხტად შეჭრილი გაზონებით. მზე, გრილი ნიავი. წინ _ ასაგორებელი, გორგოლაჭებიანი ცხვრის, რელსებიანი `აბრამის მთა~. ნეილონის თეთრ პერანგებში, წაკაპიწებული მკლავებით, მოზრდილ კუნთებიანი და ოდნავ ღიპიანი ბიძები, მეტალის ცხვრის სიმძიმეს ებრძვიან. ზვარაკის აგორების ხმა და, ბოლომდე ვერ მიღწეული, მისი უკან გრუხუნით დაბრუნება... ამ, მართლაც შესანიშნავი პარკის გამწვანებაზე, საბავშვო ატრაქციონებზე, ფოტო-სახელოსნოზე, სამხატვრო სალონზე, სანაყინეებსა და შეყვარებული წყვილების ლამაზ სკამებზე, უზარმაზარ შადრევნიან ცენტრზე,_ არაფერს ვიტყვი. ასეთი იყო ერთადერთი ოაზისი ბაბილონში.
იმ დრომ განვლო. დაიწყო `გარდაქმნები~, მას მოჰყვა ეროვნული კატაკლიზმები. ბაბილონის ახალმა ხელისუფალმა ნებროთ II-პრეფექტმა ბრძანა პარკის ადგილას აშენებულიყო დიდი ტაძარი. `...თქვეს: ავაშენოთ ქალაქი და გოდოლი, და ცას მივუწვდინოთ მისი თხემი... რათა შევიქმნათ სახელი~ (!) (დაბადება, თ. 10, 2-8). გაამაყებული ბაბილონელებიც ვიშენებთ გულში უზარმაზარ გოდოლს _ სიმბოლურად ტაძარს. მშენებლობა აგერ 18 წელია მიმდინარეობს.
ბაბილონის მმართველმა _ ნებროთ II-პრეფექტმა XX ს. 90-იან წლებში მარშით დალაშქრა სენაკი, აბაშა, ხონი და ვანი, ზედა და ქვედა გომი, გომნატეხებთან ერთად. შემდეგ, საკუთარი ქალაქის პოზიციური ბრძოლებით დატოვების წინ, ნებროთმა ავტომატი იძრო, პრეფექტურას ჯერი დაუშინა და ისტორიული ფრაზა წარმოთქვა: `მე დავბრუნდები ბაბილოვნელებო!~ და მართლაც დაბრუნდა.
ტაძრის საძირკველი მეუფე სესემ და ამ ეკლესიის პოტენციურმა წინამძღვარმა, მამა გიორგი (გრძელიშვილმა) აკურთხეს. ამოქმედდა შპს `ნებროთმშენი~. პრეზიდენტები მოდიოდნენ და მიდიოდნენ, მთავრობები იცვლებოდა, ქუჩაში ხან ,,ზვიადისტები” დარბოდნენ, ხან გვარდია-მხედრიონი დაქროდა დამტვრეული `ვოლგებით~, იშვიათად დემოკრატებიც გამოყოფდნენ ხოლმე თავს. ტაძარი კი შენდებოდა და მშვენდებოდა.
ამ დაუსრულებელი პროექტის დასაწყისშივე, ერთი, ბაბილონისთვის დამახასიათებელი რამ მოხდა. ტაძრის საძირკველისთვის დიდი ორმო ამოთხარეს _ ასე 50 მეტრის რადიუსის. ოპერაციას მთელი გამწვანებული პარკი შეეწირა, თავისი უშველებელი შადრევნით! მას შემდეგ, ასე ვთქვათ,_ `ფანტანის ბუზი~ დააჯდა მშენებლობას! ორმო კი ამოთხარეს, მაგრამ იმის ამოვსება არ გინდოდა ცემენტით?! დიდიაო,_ ჭაზე ვერ იტყოდი, არც,_ ძალიან დიდი ასახავდა რეალობას. ასტრონომიული ტერმინი _ `მეგა დიდი~ თუ მიესადაგებოდა ამ თხრილის ზომებს. მთელი ბაბილონი ზიდავდა და ყრიდა `რასტვორს~ ამ ბაბილონის შავ ხვრელში, დღე და ღამე შრომობდნენ მუშა ჭიანჭველებივით. ჯერ კიდევ მდიდარი კომუნისტური ბაზები და ტრესტები დაცარიელდა ცემენტისგან. შემდეგ ჯერი ახლადწამოჩიტულ, კერძო კოოპერატივებზე მიდგა. ფუნდამენტი კი იონას ნინევიელი გველეშაპივით ახალ და ახალ მასალას ითხოვდა.
მშენებლობის დაწყებიდან სულ ერთ წელიწადში, ღმერთმა დაინახა ბაბილონელ შუმერთა ქედმაღლობა და მათ ისე `აურივნა ენები~, რომ ერთმანეთისა არა ესმოდათ რა... სამუშაო შეწყდა _ ბაბილონი სამოქალაქო ომის ცენტრად იქცა. რევოლუციამ სულზე მოუსწრო `ნებროთმშენს~, ის გაკოტრებას გადაურჩა. გავიდა წლები. ამოცემენტებული ორმო წვიმის წყლით ამოივსო. ამ დროს ჩაეყარა დასაბამი ფრიად მისტიურ მოვლენას _ ყოველი პოლიტიკური კატაკლიზმის წინ, ცემენტის აუზი ტბად იქცეოდა. მრავალრიცხოვან ბაყაყებთან ერთად, როგორც ამას მოხუცები ყვებიან, ბაბილონის ზღვაში, ნინევიელი გველეშაპი ჩასახლებულა და დღეში თითო ბავშვს ითხოვდა საჭმელად...
კირიოს (დიდმა) II რიონ-ევფრატეს კალაპოტის დაშრობის გზით აიღო ბაბილონის ცნობილი ალაყაფი _ ამფორებიანი `ტრიუმფალური არკა~, პარკის შესასვლელში რომ იდგა. განსაკუთრებულად სასტიკი ლოკალური ბრძოლები `აბრამის ცხვრის~ გორაკთან გამართულა. წინააღმდეგობის გადალახვის შემდეგ სპარსეთის `მხედრიონმა~ ტანკით გაუსრისა თავი გველეშაპს. ორმო კვლავ წყლით ამოვსებული რჩებოდა. ტრიუმვირატის მმართველობის ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ, მონარქი-გიორგი (ქორიძე) `რევერსი~ გამეფდა.
ამ დროს ამოქმედდა `რუსთავცემენ¬ტი~, მშენებლობაც თითქოს განახლდა. მართალია ფუნდამენტში წყლის დონემ ნაწილობრივ იკლო, მაგრამ ამჯერად ნებროთ II - პრეფექტს მოუწია `პაბეგში~ წასვლა _ მონარქთან პოლიტიკური უთანხმოების გამო. ჭა კვლავ ამოივსო წყლით. ახლოვდებოდა `ეკლიანი ვარდების~ გარდამტეხი ეპოქა. ტბამ მწვანე აპკი გაიკეთა, მდორე წყლის დონე დღითი-დღე დაბლა იწევდა.
ნებროთმა `სროკი~ მოიხადა და ბაბილონის დეპუტატად იყარა კენჭი. გამარჯვების შემდეგ მან შეპყრობილის ჯიუტობით კვლავ კოშკის აგებას მიჰყო ხელი. რაც ბაბილონმა და რუსთავმა მოაწერეს ხელი ცნობილ `ოქროს~ სამშვიდობო ზავს, მშენებლობამ საბოლოოდ ამოისუნთქა. ცემენტით დატვირთული ქარავნები რუსთავიდან ბაბილონისკენ დაიძრა. ასე დაძმობილდა პესიმიზმისა და უსაზღვრო მოწყენილობის ქალაქები _ ძველი რუსთავი და ახალი ბაბილონი. იმჟამად, საძირკველში ჩამდგარი წყალი სავსებით დამშრალიყო...
ჟამთა სვლამ რუსთაველი მონებიც გადაღალა აუარებელი ცემენტის გამოშვებით. ქარხანაში იმატა უკმაყოფილებამ შრომის 24-საათიანი გრაფიკით. რამდენიმე მონაც კი შეეწირა უკიდეგანო ცემენტომანიას. დიდი აჯანყება სპარტაკის მეთაურობით `რუსთავცემენტში~ საცაა იწყებოდა. ფუნდამენტში ჩამდგარმა წყლის დონემ ისევ იმატა. გამოსავალი არსაიდან ჩანდა. მოიწყინა ორივე, ისედაც უიმედობაში მყოფმა, დაძმობილებულმა ქალაქმა.
გიგანტური ხვრელის სანახავად ცნობილი ავსტრიელი არქიტექტორი ჩამოუყვანია თბილისიდან ჩამოსულ უფროსობას, იგი ექსკურსიაზე ყოფილა ნიუ-ბაბილონში. სტუმარს დაუხედავს საძირკვლისთვის და მოსწონებია,_ დიდია, ოღონდ `აპასნია~ ახლოს მისვლაო. ბანკეტზე შემთვრალა. მეექვსე განსხვავებუ¬ლის შემდეგ ჩეხურად თუ გერმანულად დაუწყია ყვირილი,_ ამხელა საძირკველი რად გინდათ თქვე მართლა ბაბილონელებოო; ჩემს დიდ ბაბუას ვერ ჰკითხეთო, იმან იცის `კოშკების~ ამბავიო... ჰიტლერ კაპუტო! `ამ მასონს უყურე, რაცხას გონია კარგს იძახისო~,_ უთქვამს იქვე მჯდომ ბაბილონის მთავარ არქიტექტორს. როგორც ისტორიული დოკუმენტებიდან ირკვევა, უცხოელი `მწვალებლის~ კრიტიკას გარკვეული გამოძახილი უპოვია ბაბილონელების ჩაცემენტებულ გულებში.
მას შემდეგ, რაც ნორჩ `ვარდებს~ ეკლები ამოუვიდა, რამაც თავის მხრივ, ნებროთის მწვავე ოპოზიციაში გადასვლა გამოიწვია, ცემენტის ნაკადმა საგრძნობლად იკლო. ისტორიაში შესულ, ცნობილ _ ,,ბაბილონ-აშურის კრებაზე”, როგორც იქნა გადაწყდა საძირკვლის 10-ჯერ შემცირება. რუსთავის ამბოხიც ჩაცხრა.
... დღეს დიდი, ლამაზი ტაძარი დამთავრების პირსაა. ბაბილოვნელები კი აგრძელებენ გოდოლის მშენებლობას საკუთარ გულში. მაგრამ ვგონებ უზენაესი კვლავ განრისხდა და ისევ აურივნა მშენებლებს ენები. ხალხი ქუჩაში გავიდა, დემონსტრაციაზე (ბაბილონი _ ებრ. შერევა, აღრევა, შფოთი!). ახლა წყალი მშენებარე სამრეკლოს საძირკველში დგება. იოანეს გამოცხადებაში ბაბილონი უპირისპირდება იერუსალიმს...
თავი II. ეკლესია
ამბავი 3. გამოსვლა
ა) ცხოვრება მამა გიორგი გრძელიშვილისა _ `სმენსშჩიკ~ ყოფილისა.
`წარვიდნენ ის მამა-პაპანი და თან გაჰყვნენ ის სახელოვანი ღმერთის მსახურნიც, რომელთაც.... ხელთ ეპყრათ ჩვენი ერის სწავლისა და განათლების საქმე...
ახლა კი სულ სხვაა. დღეს სამღვდელოებას თითქმის დავიწყებული აქვს ჩვენი უწინდელი სამღვდელოების ღვაწლი ეკლესიისა და ქვეყნის წინაშე; დღეს ყოველი საკუთარი სტომაქისათვის იღვწის და საკუთარი სარგებლის დევნაშია გართული.~
ილია ჭავჭავაძე
მიტრიანი დეკანოზი, გაბრწინებული ჯვრით _ მამა გიორგი, ადამიანთა მოდგმას ოთხ კატეგორიად ყოფდა:
1. `მართლები~_ მორწმუნე მრევლის წევრები მბრძანებელი მღვდლისა ან მისი მეუღლის გარემოცვიდან; `მიწეირ წმინდანად~ შერაცხული _ ჩვენი მეუფე, მთავარეპისკოპოსი სესე და მასთან გათანასწორებული პირები _ ადგილობრივი უფროსობა და დედაქალაქელი `ბიზ-მ-ესმენები~.
2. `უგუნურები~ _ ვისაც ფული არ მოჰქონდა და დიქტატორი მამაოს უპირობო მორჩილებას არად აგდებდა.
3. `შტერები~ _ ასე გახლდათ მონათლული ყველა სოფლისთვის დამახასიათებელი ჭკუასუსტი, ჩაგრული `არარაოები~.
4. `ნაგვები~: ა) `კათოლიკები - მასონები - იეღოველები~, ანუ ყოველი არამართლმადიდებელი ადამიანი ¬_ პროტესტანტი, ანგლიკანი, ბაპტისტი, მუსულმანი და სხვა კონფესიის წარმომადგენლები.
ბ) ბაბილონის ეპარქიის ფარგლებს გარეთ მცხოვრებნი. გულში _ ახალგაზრდა თბილისელი მღვდლებიც: `ისინი მოკლედ შეკრეჭილ თმას და წვერს ატარებენ, ფეხზე `ბოტასები~ აცვიათ, საზღვარგარეთულ წიგნებს კითხულობენ და კომპიუტერს ხმარობენ~, ბერძნულის მაგიერ ინგლისურს სწავლობენ~.
მამა გიორგის ნებისმიერ ქადაგებას, პროლოგის სახით, მღვდლის ცხოვრებისეული კრედო უძღოდა: `რად გინდათ თქვენი ინგლისურები, მუსიკები, მათემატიკები და კომპიუტერები? ვის უნდა ეგენი სასუფეველში?!~. მეც გარყვნილი `რომანების~ კითხვას თავი დავანებე, სასულიერო ლიტერატურაზე გადავედი და წიგნებში მხოლოდ `ზეციური იერუსალიმის დამკვიდრების გზებს ვეძიებდი. ასე დაიწყო საკუთარი თავით მოხიბლვა.
ორმეტრიანი მღვდელი გრძელი წვერით, უკან შეკრული თმით და ვნებიანი ბაგეებით მუდამ მზად გახლდათ მორიგი ჭეშმარიტების წარმოსათქმელად. ის პატარასთან დიდი იყო და დიდთან უდიდესი. ანესთეზიოლოგთან _ ნარკოზი იცოდა ექიმზე კარგად, მასწავლებელთან _ პედაგოგიკა. ყოფიერების შესახებ, როგორც მიწიერის ასევე ზეციურის და მეორედ მოსვლის ზუსტ თარიღზე, ხომ ლაპარაკიც ზედმეტია! მამაო სულ ღრიალებდა ამბიონიდან დაკოდილი ხარივით. ბღაოდა ისე, უმიზეზოდ, გაბრაზებული და გალურჯებული, დუჟების ყრით, გაუთავებლად, არაადამიანური ხმით. მამა გიორგისთან კამათი ან მისთვის შენიშვნის მიცემა, არავის წარმოედგინა მოკვდავთაგან. ის მხოლოდ უპირობო ბრძანებებს გასცემდა და შენც ვალდებული იყავი უხმოდ აღგესრულებინა დიქტატორის ნება. `ყოვლის მცოდნე~, მყვირალა მღვდელს მე _ მამაო `ფარაონი~ ვუწოდე.
ბევრი ვიფიქრე მამაოს ამგვარი გაშმაგების თაობაზე და დავასკვენი _ გაღიზიანების მიზეზი, დილით, ადრე, უჭმელზე, ღვთის მსახურება გახლდათ:
,,ცივა... ადექი 6-7-ზე, ჩაიცვი, სოფელში წაეთრიე მანქანით, ამ შტერებს წირვა ჩაუტარე, აქნიე საცეცხლური. იბღავლე ზიარების წინ, იქადაგე და ისევ იღრიალე გალურჯებამდე. შემდეგ, 3-4 საათში, შესაწირის ყუთი გახსენი... კმაყოფილმა გულში ჩაიცინე და დამშვიდდი. ამდენ ტყუილად წვალებას, არ სჯობს ამ უგუნურმა მრევლმა, ფული და საჭმელი პირდაპირ სახლში მოიტანოს, ოჯახად?!”.
ღრიალი მხოლოდ და მხოლოდ მამაოს პრეროგატივა და უფლება იყო. ამ დროს მრევლი გაყურსული იდგა. ზოგს ბავშვობაში დავიწყებულმა უნებლიე შარდვის სენმაც შეახსენა თავი. მე, როგორც იტყვიან, მძიმე ბავშვობა-ყრმობა მქონდა, მუდამ მეშინოდა ყვირილის და უნებლიე შარდვის. `ფარაონ~ მღვდელი კი გაუთავებლად ბღაოდა და ბღაოდა. ჰო და მეც მეშინოდა, ვპატარავდებოდი და თაგვივით ვქრებოდი სოროში. უფრო სწორად, სანამ გავუჩინარდებოდი, წამოვედი.
მამაო კიდევ იმიტომ მოვიძულე, ჩვენი ეკლესიის მესანთლე _ დათოია - `შტერს~ რომ ჩაგრავდა უმოწყალოდ. დამცირება იქეთ იყოს და `შალაბანებს~ ურტყამდა მტკივნეულად, ოთხკუთხედ, მოსვლეპილ თავში. დათოიას ამოტრიალებული მსხლის ფორმის თავი აქვს, თითქოს სპეციალურად ფართე, მამაოს `შალაბანებისთვის~ შექმნილი. როგორც ურო გრდემლს, ისე ხვდებოდა მესანთლის გულაბს ,,ფარაონის~ მსხვილი თითები. ახლაც ჩამესმის ყურებში დათოია - `შტერის~ თავის ხმა, საზამთრო რომ გამოსცემს ისეთი.
მამა გიორგი ერთ-ერთ რეინკარნაციაში `ძველი ბიჭიც~ ყოფილა. ახლაც ვერ განიკურნა ბოლომდე, ამიტომ სცემდა უმოწყალოდ მესანთლეს. ურტყამდა და ქურდული წესით ფეხსაცმელს აწმენდინებდა სხვების თანდასწრებით _ ესეც `შავების~ წესია, სხვების დასწრება დამცირებისას, ახლა უკვე ქურდულ-მღვდლური.
ჩემი ჰიპოთეზა, მამაოს კრიმინალური ცნობიერების შესახებ, ლიტონ სიტყვად რომ არ დარჩეს, გადავხედოთ ხსენებული დეკანოზის წარსულს. ახალგაზრდა უსაქმური კაცის ძირითადი საქმიანობა შემდეგში მდგომარეობდა _ ის ყოველ დილით ყალბ ოქროს ნაკეთობებს იღებდა და თავშეყრის ადგილებზე (ბაზარი, მეტრო, დიდი უნივერმაღები) გადიოდა `სავაჭროდ~. აღნიშნული აფიორის დროს, შემსრულებელს ორი, აბსოლუტურად იდენტური `ხელოვნების~ ნიმუში (ბეჭდები, `ცეპები~) აქვს: ერთი _ ბაჯაღლო ოქროსგან ნაკეთი, ხოლო სხვა _ `კუკლა~ _ მოოქროვილი სპილენძისაგან გამოჭედილი. ამ უკანასკნელს _ `კუკლას~, რაღა თქმა უნდა, ასევე ყალბი სინჯი ამშვენებს - `583~ ან `596~.
მყიდველი ოქროს ნაკეთობას ათვალიერებს ხარბად, ხოლო შეძენისას, მას შემდეგ, რაც ქარხნული წარმოების ნივთი გაივლის ექსპერტიზას ოქრომჭედელ¬თან, აფერისტი შეუმჩნევლად აწარმოებს მის ყალბი ნიმუშით შეცვლას. ფოკუსის ჩატარება, გარეგნული სიმარტივის მიუხედავად, დიდ გამოცდილებას, არტისტიზმს (მყიდველთან მლიქვნელობას) საჭიროებს. კრიმინალურ სამყაროში აღწერილ ილუზიას _ შეცვლას ანუ `სმენკას~ უწოდებენ.
ამგვარი `პატიოსანი~ შრომით გახლდათ დაკავებული ჩვენი `ბაბა იაგა~, როგორც მას `შავები~ ეძახდნენ, თავისი სიგამხდრისა და `ჯადოქრობის~ გამო.
ასეთი პროფესია ჰქონდა ახალი ბაბილონის ეპარქიის მთავარეპისკოპოს სესეს ფავორიტს, მომავალ მიტრიან დეკანოზს, მამა გიორგის წარსულში. `ნავაჭრი~ ფულის მცირე ნაწილი არაყს, ლუდს და ხინკალს ხმარდებოდა, ხოლო უმეტესი ქურდებს და `ავტორიტეტებს~ მიჰქონდათ ვითომ საერთო `ობშჩაგში~. უმოწყალო `მაყურებლებისაგან~ გადამალულ ფულს `ბაბა იაგა~ ორჯონიკიძეში დაარბენინებდა პლანის ასაღებად.
დაბალ იერარქიულ საფეხურზე მყოფნი, არშემდგარი კრიმინალები, რომელთაც `შნირებს~ უწოდებენ, როგორც წესი მალევე ეშვებიან და `თხრილის პირა~ ლოთობით ამთავრებენ ცხოვრებას. მსგავსმა ბედმა არც მომავალ მამაოს აუარა გვერდი. ჩვენი თხრობაც აქვე დამთავრდებო¬და _ თხრილის პირას, რომ არა `ბაბას~ მოხერხებული მეუღლე. მან ქმარი ეკლესიაში მიიყვანა. დაიწყო მომავალი მოძღვრის `ღვთაებრივი~ აღმაფრენა.
მერე რა მოხდაო,_ ბრძანებთ თქვენ,_ ასეთი გამოსწორებულა და მეტი არაო? ღმერთმა ლაზარე აღადგინა მკვდრეთით და `ბაბა იაგას~ ვერ გარდაქმნიდა მამა გიორგითო?
`გამოსწორება~ _ კეთილი და პატიოსანი, ოღონდ, თუ ზემოთ მოყვანილს გავითვალისწინებთYდა შემდგომ თხრობას მივყვებით, ნათლად დავინახავთ: მოძალადე ქურდი დეკანოზის ანაფორით შეიმოსა, მიტრა და გაბრწყინებული ჯვარი მოირგო და ახლა ტაძარში ანხორციელებს `სმენკას~! მან ღმერთი - ქრისტე ეკლესიიდან გააძევა და თავისი გახრწნილი, ამაყი ნება და მანკიერი მოთხოვნილებები შემოიტანა _ ასე ჩაატარა აშურელმა დეკანოზმა მორიგი, სახალხო შეცვლა ქრისტესი _ პიროვნული `კუკლით~. თუ ადრე `სმენკის~ ფოკუზს ერთ-ორ ადამიანს უტარებდა, ახლა ასობით მორწმუნეს `ატენის კუკლას~. განმეორდა ცნობილი ბიბლიური ისტორია: განხორციელდა უდიდესი ილუზია _ `სმენკა~ _ ღვთიური ნების ადამიანურით, ანუ აიგო ბაბილონის ახალი¬ ¬ გოდოლი!
ღმერთ-კაცი ხალხში საქადაგებლად გაშვების წინ ასე არიგებს მოწაფეებს: `აჰა, მე მიგავლენთ თქვენ, როგორც ცხვრებს მგელთა შორის....~ (მათე 10, 16). ჩვენს შემთხვევაში საქმე საპირისპიროდაა _ ეპისკოპოსის ხელდასმით `მივლენილი~ _ მგელია ცხვრებს შორის.
გამიგრძელდა ბაბილონელი მამა გიორგის განკითხვა, ის ხომ არაფერს აკეთებდა ესოდენ გასაკითხს. უბრალოდ, საკურთხეველში წირვისას, სავარძელში მჯდომი ფეხსაცმელს წინ გასწევდა და დათოიას დაუყვირებდა,_ `მიდი!~,_ ამ დროს საჩვენებელ თითს ქვემოთ იშვერდა. მესანთლე ჭუჭყიანი ტილოთი იწყებდა შავი, აშურის ტალახში ამოსვრილი მოკასინის გაპრიალებას. გარშემო ნორჩი სტიქაროსნები იდგნენ და მამაოსთან ერთად ხარხარებდნენ.
ამრიგად, სათუთად, `შავურად~ მოძღვრავდა `ფარაონი~ მომავალ ღვთის მსახურთ.
ორმეტრიანი მოძღვარი, დათოიას კიდევ რას უშვებოდა? თქვენ წარმოიდგინეთ, კარგ მუჯლუგუნებსაც აყოლებდა გაქცევისას. პანღური ისეთი ოსტატობით სრულდებოდა, იფიქრებდით,_ თითქოს მორიგ რეინკარნაციისას, ფარაონი `ბარსელონაში~ თამაშობდაო. ეს ყოველივე: `შალაბანები~, ფეხსაცმლის წმენდა და მუჯლუგუნები, გამუდმებული ღრიალის თანხლებით სრულდებოდა, დესპოტის მთავარი და გადამწყვეტი სათნოებით.
ეკლესიის დატოვება არ მსურდა. ცხოვრების ბოლოს ქრისტესთან განშორება ძლიერ მაწუხებდა, ამიტომ მსგავს ძალადობაზე თვალს ვხუჭავდი. მე მომავალი მღვდლების სიაში ჩავეწერე და მედავითნეობის შესწავლაში ვპოვე ნუგეში.
იმჟამად ჩვენს ეკლესიაში ერთდროულად მიმდინარე სამწუხარო და ფრიად დამაფიქრებელი მოვლენები განვითარდა. მათგან ერთი _ მონაზონი ქალის, საბერე მორჩილის და ჩვენი ეპისკოპოსის, ბნელით მოცული ისტორია გახლდათ. ბაბილონის ეპარქიის მრევლში დაუსრულებელი ბჭობა მიმდინარეობდა `სასიყვარულო სამკუთხედის~ შესახებ,_ ბავშვიც კი დაიბადაო, ქუთაისში გადამალესო,_ ამბობდნენ ბოროტი ენები. მხოლოდ მშობელი მამის ვინაობა დარჩა გაურკვეველი...
მეორე არასასიამოვნო ამბავი შეეხებოდა ყოფილი საპატრიარქოს პრეს-მდივნის, დეკანოზ ბასილი კობახიძის სენსაციურ განცხადებებს პრესითა და ტელევიზიით. მის მიერ წარმოდგენილი საბუთები ცხადჰყოფდა, თუ როგორ შემოჰქონდათ მაღალ იერარქებს, მათ შორის ჩვენს მეუფეს, საბაჟო გადასახადის გვერდის ავლით _ სიგარეტი, არაყი და ლუდი (!). ჩამოთვლილი `სამარხვო~ პროდუქტების დაუბეგრავი იმპორტი, თანაც ეკლესიის მფარველობით, დადასტურებულ გახლდათ ეპისკოპოსთა ხელმოწერებით და სათანადო ბეჭდით.
ბუნებრივია, მომხდარმა სასტიკად ამაღელვა, გამიჩნდა მრავალი კითხვა. მე ხომ მღვდლები ღმერთებად წარმომედგინა!
მოკლედ აღვნიშნავ,_ ორივე აღწერილი პრობლემა `ქართული წესით~ გადაწყდა _ წარმომშვები მიზეზის რაც შეიძლება ღრმად ჩამარხვა - მიჩუმათებით, მომხდარზე თვალის დახუჭვით. დეკანოზ ბასილ კობახიძეს ჯვარი ჩამოხსნეს, ანაფორა გახადეს, ის სადღაც დაიკარგა; მონაზონი ქალი მანქანაში ჩასვა მამა გიორგიმ, თავისი ბარგი ბარხანით და სადღაც გააქრო; საბერე მორჩილი დააშინეს, მას ეკლესიასთან ახლო გავლაც კი აუკრძალეს. ჭირი _ იქა, ლხინი _ აქაო,_ როგორც იტყვიან. მომხდარი დავიწყებას მიეცა.
იცით `ღმერთებმა~_ ხსენებულმა აშურელმა დეკანოზმა, მეუფის მიერ დარიგებულმა, როგორ განმიმარტეს, თუ რატომ უნდა ვყოფილიყავი ჩუმად და პირში წყალი დამეგუბებინა?
დილით, როცა ქვემოთ მოყვანილი შემზარავი პასუხი მივიღე, მამა გიორგი პირდაპირ მეუფის რეზიდენციიდან მოდიოდა. მანამ, ჩემს კითხვებზე მღვდელი უბრალოდ სდუმდა, რადგან კურთხევის გარეშე ვერ გაებედა დამოუკიდებელი `ახსნის~ წარმოთქმა. მე და მამაო დღისით, ასე 12 საათი იქნებოდა, სკამზე ვისხედით სამსაუკუნოვანი ჭადრის ჩრდილქვეშ. მან ხელი გადამხვია და ნდობით `ზეგარდმო~ მეტყველება დაიწყო:
_ ეკლესია ხომ ჩვენი დედაა _ `დედა ეკლესია~, ჩემო ზურაბ... (ცისკენ აიხედა). ჰო და, თუ დედაა, დედაშენი ბოზი რომ იყოს ილაპარაკებ მასზე?! არა, არ ილაპარაკებ... ამიტომ უნდა იყო ჩუმად ახლაც,_ ეს ზუსტი ციტატაა!!!
დასადუმებლად, მრევლსაც იგივე, განსაკრთომელი `დედა...~ პასაჟი მოუთხრო მამაომ.
რადგან მე მონობა მაწყობდა, რათა ეკლესიაში დავრჩენილიყავი, დავიჯერე რომ დედაჩემი, ეკლესიასთან ერთად... და ამ `კეთილშობილ~ პარალელს გარშემომყოფთ ამაყი სახით, ყავისფერი ქუდით თავზე, ჩურჩულამდე დაბალი ხმით ვუმეორებდი. სამედიცინო პროფესიით, ანესთეზიოლოგ-რეანომატოლოგი გახლავართ. საკუთარი გამოცდილებით ვიცი, თუ როგორ ჭირს ავადმყოფის ნარკოზიდან ან კომატოზური მდგომარეობიდან გამოყვანა.
ჩემი აშურულ-ბაბილონური `ღვთაებრივი~ ჰიპნოზი მეტად გაგრძელდა, როგორც ჩანს `ღმერთებმა~ `ნარკოზის~ დიდი დოზა შემიყვანეს ვენაში. მორიგმა `ნარკანის~ ინიექციამაც არ დააყოვნა (ნარკანი, ნალორფინი, ბემეგრიდი _ პრეპარატებია, რომელთაც ავადმყოფის ნარკოზიდან გამოსაყვანად ხმარობენ). მამა გიორგის ეზოში მშენებლობისთვის `50-იანი ტრუბა~ დასჭირდა _ სქელი ფოლადის მილი ასე 7 მეტრის სიგრძის. დათოია - `შტერმა~ ბეჭზე გადებული სიმძიმე აშურიდან ფეხით ნიუ-ბაბილონამდე, მღვდლის სახლამდე მოათრია!
დილის ხუთ საათზე გამოსულმა, 20 კოლომეტრზე მეტი დაფარა!
საჭმელი აჭამეს, ერთი-ორი ჭიქა ღვინოც მიაყოლებინეს. წარმატებით და გაწეული ღვაწლით გათამამებული იგი მამაოს მთავარ `სპონსორთან~ მივიდა, სამკურნალოდ 50 ლარი სესხად გამოართვა. გახარებულმა აფთიაქში შეიარა წამლებზე და ბაზარში ლარიანი `კალბასი~ იყიდა. მოძღვარს, ქველმოქმედისგან შეუტყვია დათოიას მათხოვრობის შესახებ. ფულის წყაროდან ვიღაცამ ერთი წვეთი შესვა!
უკანა გზაზე, როდესაც ორივენი მწუხრის ლოცვისთვის აშურში ბრუნდებოდნენ, მამა გიორგიმ თავისი მანქანის კარები შეხსნა, გინებისა და წიხლის ჩაზილვის შემდეგ, დათოია შარა გზაზე გადააგდო თოვლში! ტალახში ამოსვრილი _ `შავკანიანი~ მონა ტირილით მომითხრობდა მომხდარს,_ ,,მადლობის მაგიერ, კიდო 15 კილომეტრი სახლამდე ფეხით გევიარეო... თლათ გევიყინეო!’’.
აღარ გავაგრძელებ, ჩემი ნარკოზიდან გამოსვლა დაჩქარდა, სულ ერთი-ორი შემოლაწუნებაღა მაკლდა, როგორც ამას ანესთეზიოლოგი აკეთებს ავადმყოფის გაღვიძებისას. იმ დროისთვის, მე უკვე კრიტიკულად ავმეტყველდი. მამაო დაბღვერილი სახით მიყურებდა. მრევლმაც იცვალა პირი. რაღაც საინტერესო ტერმინი შემომთავაზეს _ `დაბრკოლება~,_ ზურა შენ ახლა დაბრკოლებული ხარ, განკითხვებმა იცის ეგო... უცნაურია! უმსგავსობაზე ხმის ამოღებაა `დაბრკოლება~ თუ `შალაბანებ-პანღურ-ღრიალი~ და ამაზე დუმილი?!
წირვა-ლოცვაზე მისვლასაც ვუკელი. ადრე, 7 წლის განმავლობაში, ყოველდღე, დილიდან საღამომდე მედავითნედ ვიდექი ეკლესიაში. ტაძარში მისულს 300-კაციანი მრევლიდან ყოველი ცალ-ცალკე მეკითხებოდა,_ `სად იყავი? რატომ არ დადიხარ?~. ზოგიც მე რომ ვერ შემემჩნია ისე, საფეთქელთან საჩვენებელ თითს იტრიალებდა... მივხვდი _ სექტიდან წამოსვლის დრო დადგა!
მამა გიორგის 12-ფურცლიანი კრიტიკული წერილი მივწერე. ასე ვიცი, უთქმელობისა და მორცხვობის გამო. მამა გიორგისთან, დათოიას ხელით გაგზავნილ წერილში, ამ `ლიტერატურულ~ მუქარაზეც იყო მინიშნებული. დამატებით, რათა დათოიას ჩაგვრა იმ დრომდე შემემცირებინა, სანამ ესოდენ `დიდ მასალას~ თაროებად დავალაგებდი და ყოველივეს აღვწერდი, წერილს ამგვარი გაფრთხილება დავურთე: ,, ... თქვენ მამაო, კანონის წინაშე ამქვეყნადვე უნდა აგოთ პასუხი, ადამიანის ძალადობრივი გზით სიკვდილამდე მიყვანისათვის!’’. ეს უკანასკნელი ფრაზა ტელევიზორში მქონდა მოსმენილი სახალხო დამცველ სოზარ სუბარისგან. მოყვანილ ციტატას მისი ავტორის სახელიც მივაწერე...
მაგრად დაფრთხა! აი, დათოია- `შტერის~ მონათხრობი:L
_ საღამოს მივედი გუშინათე, თხილი ჩამოუტანე აშურიდან, მაგ დასაწვავს! ერთი დიდი `მეშოკი~ თხილი ძლივს მევიპარე, დედაჩემს არ დეენახა ისე. ტომარა რო ჩავცალე, მამაო კეთილი სახით მეუბნება,_ ბიჭო, დათოია, მე სამი შვილი მყავს და შენ მეოთხე იქნებიო... ძალიან, ძალიან მიყვარხარო. კიღამე იტირა ბიჭო! იმფერი სახე ქონდა, ადრე კაი რო იყო, 12 ლარს რო მაძლევდა! რა სიყვარულის ბუშტი გოუსკდა მაგ მხეცს შენი წერილის მერე ხედავ?!
შიში შეიქმს მლიქვნელობასო _ ამ `მამობრივ~ გამოძახილზეა დაწერილი. დათოია- `შტერის~ შვილად აყვანის შემდეგ, ერთ კვირაში, მამაომ ისე სცემა მესანთლე, ძლივს გამოგლიჯეს ხელიდან სტიქაროსნებმა. ეკლესიის კაფელიან იატაკზე ბევრი სისხლი დაღვრილა.
ზემოთ ავღნიშნე ჩემი ძნელი ბავშვობის შესახებ. სულ მეშინოდა მეც არ მცემოს-თქო, არც უნებლიე შარდვა იყო სასურველი. ფეხსაცმლის წმენდას კი ავიტანდი, `შალაბანსაც~ არა უშავდა, მაგრამ ბღავილი, მოკასინიან პანღურთან შერწყმული, უკვე მეტის მეტი იქნებოდა ჩემი ყრმობისას დაზიანებული ფსიქიკისთვის. მთელი 7 წელი(!) გაოცებული ვუცქირე მედავითნის როლში (ალბათ მედავითნე ყოფილის _`ერეტიკოსებს ინკვიზიციის ცეცხლი!~) ამ ფანტასმაგორულ, ბღავანა ცხოველს და ვეღარ გავძელი, წამოვედი. აქამდე ჩამესმის ძილში `ფარაონის~ `დედის ნანასავით~ ტკბილი ხმა და გაუღვიძებლად ხელებს ვიფარებ აქაფებული დუჟისგან დასაცავად.
ბ) დედა ოფელიას `ღვთაებრივი~ კვერცხი ჩინეთის პატარა იმპერატორისთვის
`უიმედო სნეულებები საჭიროებენ
უიმედო წამლებს~
ინგლისური ანდაზა
მოკლედ შევჩერდები მთავარეპისკოპოს სესეს ღვთაებრივ იპოსტასზე და მის მონუმენტურ სიმშვიდეზე. მართალია, მეუფე მუდმივად მრავალმნიშვნელოვ-ნად სდუმს და `ღვთიური~ პასუხის ღირსად არავის თვლის, მან ყოველივე დანამდვილებით იცის ყოფიერების შესახებ. მათ შორის: საიდან ამოდის მზე; ორჯერ ორი უდრის ოთხს; ვინ მოხვდება ჯოჯოხეთში და ვინ სამოთხეში, რადგან თვითონ განაგებს ამ განაწილებას; ინგლის-ამერიკა_ ძალიან ცუდია, საფრანგეთ-გერმანია – ნაკლებად. აბა როგორ იქნება?! ასე სურდა საბჭოეთს და ამგვარია თანამედროვე რუსული `კურთხევა~; როგორ რეგულირდება `ტოიოტას~ ჯიპის `პრისკი~ და რა ნაკლი აქვს მის `ხადავოის~.
`უზენაესი~ დესპოტისგან ჩაგრული მამაო `ფარაონი~, ჯავრს დათოია `შტერზე~ იყრიდა. ასე დაუკითხავად უპრაკონოდ ჩაერია ზიგმუნდ ფროიდი ერთი მღვდლისა და ორი დავითის ცხოვრებაში. სესე_ ჩემს მიერ მოგონილი სახელია, სინამდვილეში მეუფეს_ დავითი ჰქვია. თუ `ფარაონ~ მოძღვრის მთავარი სათნოება ბღავილია, ჩვენი მეუფის გადამწყვეტი ღვაწლი მრავალრიცხოვანი ფანტასტიური მითების შექმნა-გავრცელებაა.
ცისფერ ეკრანზე ჯერ კიდევ ქუჩების პოსტ-რევოლუციური ნაგვისგან გაწმენდის სცენებს აჩვენებდნენ. ჩამობრძანდა ბაბილონის მთავარი მითოლოგი, შეკრიბა მღვდლები და დამწუხრებულმა წარმოთქვა:
_ მაგარი არაეროვნული მთავრობა მოვიდა, ძმებო!..
ეპისკოპოსმა _ მღვდლებს, მღვდლებმა _ მრევლს, მრევლმა _ `უგუნურ~ არაეკლესიურებს, `უგუნურმა~... _ `თხამ ვენახი შეჭამა~. დაიწყო `ეკლესიური~ მიტინგები! ასეთია სეკულარიული ეკლესიის მღვდელმთავრის გავლენა ხალხზე.
მორიგ სამღვდელოთა შეკრებაზე მკაცრად ნეიტრალურმა და აპოლიტიკურმა მითოლოგმა ბრძანა:
_ ახლა ნახეთ რა დაიწყება! თბილისში მღვდლებს იბარებენ, მათ მისამართებს და მონაცემებს იწერენ _ მეორედ მოსვლის აშკარა ნიშნებია! იწყება დევნა და დგება ჩვენი მოწამეობრივი გმირობის ჟამი! ჟამი ნგრევისა და `მხეცისა~, დრო სამი ექვსიანისა...
სულ რამდენიმე დღეში, უფროსის წაქეზებით გათამამებული, მამა `ფარაონი~ გვაცნობდა ადგილობრივ `უგუნურებს~ ტელეკომპანია `რიონი-II~-ის ეთერით: `2008 წლის პირველივე თვეებში იწყება... მოდის... მოემზადეთ მეორედ მოსვლისთვის. ჩურჩხელებია კარგი, დიდ ხანს ინახება, თანაც გემრიელია!~
განვმარტავ,_ რუსეთის მონასტრებში გათლილი კარტოფილის ქერქს არ აგდებენ _ ახმობენ, ინახავენ მომავალი მეორედ მოსვლის შიმშილის მოლოდინში. მამა გიორგის არ ეგემა გამხმარი, მიწიანი ქერქი, სამაგიეროდ ჩურჩხელა გამოიგონა. ამაზე დათოია- `შტერმა~ მიუგო:
_ მამაო, ჩურჩხელა რაფერ შეინახება? თხილს თაგვები და ჭიები შეჭამენ! ჩურჩხელას კი არა, ცელოფანში გახვეულ ფულს არ მიყენებდნენ, მაი ოხრები და!
ენა ჩაიგდე, შე შტერო-დებილოო, _ გაღიზიანდა მესანთლის გამჭრიახობით მოძღვარი. ასე იყო თუ ისე, ტელევიზორში მოსმენილი გაფრთხილების შემდეგ, ნიუ-ბაბილონში მეორედ მოსვლისთვის მზადება დაიწყო _ ჩურჩხელები გაქრა დახლებიდან. ყოვლადბაბილონის მრევლი მამა გიორგის მიერ ქსეროქსზე გადაღებულ მოწოდებას კითხულობდა. მომყავს ზუსტი ტექსტი:
,,იცი ნიშნები ანტიქრისტესი?! ერთი, მხოლოდ შენ ნუ დაიმარხავ, არამედ დაუღალავად ამცნე ყველას~ (წნ. კირილე იერუსალიმელი).
`ცოტა ხნის წინ ბერი გაბრიელის საფლავზე გახლდით. იქიდან კი შიო მღვიმის მონასტერში ავყევი მრევლს~ - ასე მშვიდად და `მართლად~ იწყებდა ავტორი სტატიას.
`... წყალთან შევჩერდი. მოულოდნელად უკანა მხრიდან უცნობი ბერი მომიახლოვდა, რამდენიმე წინადადება მითხრა და ისე დამტოვა, სახელიც ვერ ვკითხე. ანდა, რა მნიშვნელობა ჰქონდა, მან ხომ თავისი სათქმელი თქვა~, - უკნიდან მოპარული უცნობი, უხილავი ბერის მოახლოვებით შეშინებული კორესპონდენტი, ახლა ჩვენ გვატყუილებდა ურცხვად წინიდან. აი რა უთქვამს `უჩიმ-მაჩინს~: `ჩვენთან მონასტერში ერთ-ერთ ბერს მამა გაბრიელი გამოეცხადა, რომელმაც გააფრთხილა:
წელს ყველა მართლმადიდებელი ქართველი ეცადოს სწორად მოიქცეს ერისა და ღვთის წინაშე, მომავალი წლიდან კი უკვე უფალი გადაწყვეტსო ყოველივეს - ეს თქვა ბერმა და განმშორდა, თუმცა ეს სიტყვები რატომღაც მეორედ გამიმეორა!!! რას ნიშნავდა არ ვიცი, თუმცა, იქნებ ენიშნა, რომ ბერ გაბრიელზე უნდა დამეწერა?~.
მოყვანილ წერილს ნაბეჭდი ფურცლის სულ მეხუთედი ეჭირა, ოღონდ კურსივით გამოყოფილი. ტექსტის დანარჩენი მოცულობა, როგორც ეს ტყუილს დამაჯერებლობისთვის სჭირდება, სახარებისეული ციტატებით და წმინდა მამათა გამონათქვამებით იყო შეზავებული. ყველაზე დიდ გაოცებას ის იწვევდა, რომ საიდუმლო მხოლოდ `მართლმადიდებელ ქართველებს~ უნდა სცოდნოდათ. მათ შორის არ მოინახებოდა ადგილი არაეკლესიური დედისთვის, არც ჩემი `უგუნური~ შვილისთვის. კათოლიკე ჯიმ ფილცუოტერის სიაში ჩაკვეხებაზე ხომ
ფიქრიც ზედმეტი იქნებოდა!
წირვას აღარავინ ადევნებდა თვალს, აღარც ქადაგება შეიქმნა საჭირო. მრევლი, დაყოფილი 5-10 კაციან ჯგუფებად, რომელთაც თითო მკითხველი ხელმძღვანელობდა, თავისი გადაქსეროქსებული პროკლამაციით, 2008 წელს მოსალოდნელ მეორედ მოსვლით ბოდავდა.
კითხვაზე, თუ `როდის იქნება ყოველივე ეს~,_ ქრისტე პირდაპირ, არაორაზროვნად პასუხობს მოწაფეებს: `არა თუ ჩემგან, არამედ ზეციურ ანგელოზთაგან დაფარულია~ მეორედ მოსვლის თარიღიო. მერე რაა რო?! ეგებ, სესემ და მამა გიორგიმ ქრისტეს ავლით გაიგეს ყოველივე?
სხვაგან არ ვიცი, ბაბილონელ `ღმერთებს~ სამი თვისებით შეიცნობთ: თვითგანდიდება, ვერცხლისმოყვარეობა და საბჭოეთოფილია.
...იცის კი ვინმემ `უგუნურთაგან~ რა რიგის მოვლენაა, ბაბილონის ეპისკოპოსის მობრძანება თქვენს ტაძარში?! მღვდელი მრევლთან ერთად, ერთი წლით ადრე იწყებს შიშნარევ მზადებას. `ღვთაება~, პრანჭია გოგოსავით პაემანზე, ხან დღეს მოდის, ან სამ დღეში, შემდეგ, უცებ უარზეა მოუცლელობის გამო _ `მამა~ არ უშვებს და აი, დგება ნეტარი წამი!
ტაძართან ჩერდება დიდი შავი `ჯიპი~ და გადმოდის ქვის მრისხანე კერპი, ისეთი, `პასხის~ კუნძულზე რომ დგას, ოღონდ პატარა ტანის _ გაცილებით მცირე.
ადამიანის სიმაღლე, თავის თავად, არ განსაზღვრავს მის ავ-კარგიანობას. ისე, რაღა თქმა უნდა, მაღალი სჯობს დაბალს. კომიკურს, პატარა პიროვნებას მისი მცდელობა ხდის ყველა ხერხით გაიზარდოს ტანი და საკუთარი პერსონის მნიშვნელობას გაუსვას ხაზი. თუ ადამიანი ღვთისგან მინიჭებულ სიმაღლეს, როგორც მოცემულობას, ისე აღიქვამს, პიროვნულ განვითარებას ორმაგი ძალით განაგრძობს. ის გამარჯვებული გამოდის ტანმორჩილებასთან ბრძოლაში, ხშირად სულიერადაც აღმატებული. საწინააღმდეგო შედეგი მოაქვს მცირე სიმაღლის კომპლექსის დაძლევას ფეხსაცმლის ქუსლების გაზრდისა და თვითგანდიდების გზით.
ეს უკანასკნელი ხერხი აურჩევია ყრმობისას მთავარეპისკოპოს სესეს. მე ის პირველად 13 დეკემბერს, წმ. ანდრია პირველწოდებულის ხსენების დღეს ვნახე. იმ წამს გულისთქმამ ჩამძახა: `სესე!~,_ ვერც გავაცნობიერე რატომ?
ზემოდ ავღნიშნე, თავიდან, ყველა მღვდელთმსახურში უხორცო, ზეციურ ქმნილებას ვჭვრეტდი. მიუხედავად ამისა მეუფე სესე მაინც განსაკუთრებული მოვლენა გახლდათ. შორს, ოდნავ ზემოთ მიმართული მზერა, ნელი, ხაზგასმულად მეფური ხელის გაწვდენა, უძრავი, თითქოს ეთერში მოლივლივე ტანი _ ეს იყო არამიწიერი წარმომავლობის არსება!
არავითარი კავშირი იატაკთან, მიწასთან, მას არაფერი ჰქონდა ადამიანებთან საერთო და მხოლოდ დროებით იყო ჩვენს დასატუქსად ჩამობრძანებული ზეციდან. შეშინებული მრევლი უძრავად იდგა და ელოდა `ღვთის~ რისხვას...
მეუფე ეკლესიის ეზოში შემოვიდა. გული საფეთქლებში ამომივარდა გრუხუნით, შემდეგ სადღაც, ქვემოთ ქუსლებში გაქრა. ზარების ხანგრძლივი რეკვა, მღვდელ-დიაკვნების ნერვული კმევა-ფუსფუსი, `ქერუბიმთას~ ოპერული, მკივანა გალობა _ ყოველივე კიდევ მეტად ნათელს ხდიდა ამ პიროვნების აღმატებულობას და ჩვენს მიწიერებას!
მე უცებ დავპატარავდი, მოვიკუნტე, გული თავში ფრიალებდა. მკრეხელური აზრი გამიჩნდა _ კიდევ ერთხელ მსურდა დავრწმუნებულიყავი თუ ვინ გვიახლოვდებოდა ჩვენ _ ღმერთი თუ მხოლოდ ცოდვილი ადამიანი. გავბედე, თვალები ზემოთ ავწიე... მისი პოზა და ნარნარით სვლა ამ საშინელ ერესს სრულიად გამორიცხავდა! სესე განაგრძობდა ტრიუმფალურ ფრენას. იგი მე გამისწორდა...
ელდა მეცა _ სესე-ღმერთი ხომ გულთამხილველია! ვაი თუ ჩემი აზრები ამოიკითხოს და განრისხებულმა, ღვთაებრივი ცეცხლით ფერფლად მაქციოს! თავი ხელში ავიყვანე და გონების ბილწი აზრებისგან განწმენდის ღვაწლს შევუდექი. მაქსიმალურად კონცენტრირებულმა დამნაშავემ თავი დავხარე, იატაკს მივაშტერდი და უნებლიედ ღვთაების ფეხები, ანუ ის, რაც ანაფორის ქვეს ჩანდა დავინახე: პაწია ტერფები პატარა ფეხსაცმელში მოთავსებულან და ქვემოთ წაწვეტებული ქუსლები _ `კაბლუკები~ მოუხდენიათ. ფეხი მუხლში ოდნავ იხრებოდა და შემდეგ, ტლინკის სროლით, სირაქლემას მსგავსად გამართულად, წინ მისრიალებდა. ეს უკანასკნელი აშკარად სარკესთან დამუშავებული ილეთი, ჰაეროვნებისა და ღვთაებრიობის სურათის საბოლოო, გადამწყვეტი დეტალი გახლდათ.
წირვა დაიწყო. ყველა, განსაკუთრებით კლიროსი, უკიდურესად ღელავდა და ამის გამო რაღაც გაუგებარ შეცდომებს უშვებდა. ტაძარში შიშმა დაისადგურა _ სესეს შიშმა,_ ვაი თუ რამე შეგვეშალოს, ვაი თუ რამე არ მოეწონოსო!
ამგვარი მონური შიში, ახალმორწმუნეობის ჟამს, მონანიე ავაზაკივით დამსახურებულად აღვიქვი. იგი თავში მირტყამდა, წელში მხრიდა, ჩემს მდაბიობასა და ცოდვილობის განცდაში მეხმარებოდა. მართალია, მეც და მეუფე დავითსაც ორი ფეხი და ამდენივე ხელი გვქონდა, თქვენ წარმოიდგინეთ, თვალ-ყურიც მსგავსი, იმის გარკვევას, რომ ორივენი ადამიანები ვართ, ერთი ჯიშისა და სქესის, შეიძლება თანასწორებიც, რამდენიმე წელი დასჭირდა.
მოგვიანებით, როცა მედავითნე გავხდი და სტიქარით შევიმოსე, მეუფეს საკურთხეველში ვაკვირდებოდი. ზედამხედველ ეპისკოპოსის (`ეპი~ _ ზე, ზედა; `სკოპეო~ _ ხედვა) მრისხანე მზერას არაფერი ეპარებოდა. საკმარისი იყო რომელიმე მღვდელთმსახურის უნებლიე შეცდომა მოძრაობასა თუ წარმოთქმულ ფრაზაში და ვულკანის ამოფრქვევა მყისიერად იწყებოდა. მაგმა, ზიზღით, მძლავრი ბღავილით ამოდიოდა სესეს გულ-მკერდიდან. გასაკვირიც კი იყო, საიდან წარმოიშვებოდა ამგვარი არაადამიანური ხმა ამ პატარა, თვალებდაწითლებულ ადამიანში. აშკარად ჩანდა, თუ რაოდენი ძალისხმევა სჭირდებოდა მას, რათა ხელი არ ჩაერტყა უგუნური მღვდლისთვის. ძალმომრეობისგან თავშეკავება კიდევ უფრო ძაბავდა სიტუაციას,_ ვაითუ ვერ შეიკავოს თავი, ვაითუ ჩასცხოს შეცდომილს! უსასრულო მოლოდინი და მაგმა ახალ ამოფრქვევამდე ნელ-ნელა ცივდებოდა.
მე სიყვარულით სავსე ჭურჭელს ველოდი, სიყვარული კი არსად ჩანდა _ არც სესეში, არც მრევლში. გარშემო გაშეშებული მუმიები იდგნენ. არავის ჰქონდა ღვთის შიში, ყველას სესესი ეშინოდა, მხოლოდ მისი აღმატებულების მთავარეპისკოპოს დავითის. ეს გრძნობა იმდენად ყოვლისმომცველი შეიქნა, რომ სხვა ემოციისთვის ადგილს არ ტოვებდა. ადამიანებმაც სესეს შიშს _ ღვთის შიში უწოდეს. აქაც იგივე `ფოკუზი~, იგივე ილუზია და `სმენკა~! კიდევ ერთი ბაბილონის გოდოლი.
იმ შუალედში, როდესაც ,,ღვთაება”_სესე ხალხთან არ იმყოფებოდა, შიშის უხილავი დენი მრევლამდე, ნახევარგამტარი მღვდლების მეშვეობით მიედინებოდა. ჩემი დაკვირვებები მთავარეპისკოპოსის პერსონაზე გაგრძელდა. ზამთარი შემოდგომას სცვლიდა, გაზაფხულს ზაფხული. მე და მრევლი სესეს მოლოდინით ვცხოვრობდით. იგი დეკემბრის მზესავით გამობრწინდებოდა და მალევე ჩადიოდა. მზის ციკლი, ანუ მეუფის ეკლესიაში მობრძანება დაახლოებით 3-5 წელში ერთხელ თუ მოხდებოდა. ასეთი ხანგრძლივი პაუზები დიდად უშლიდა ხელს სესეს შესწავლას, რამაც მე ფიქრებში ჩამაღრმავა და ესოდენ რთული პიროვნების ფსიქოანალიზის დერეფნებში დამკარგა...
ურთულესი ამოცანის ამოხსნაზე, ლიტურღიის დროს შემჩნეულმა ეპიზოდმა ამიხილა თვალი. სამეუფეო წირვის მსვლელობაში არის მომენტი, როდესაც ეპისკოპოსი მაღალ ქუდს _ მიტრას იდგამს თავზე. ეს უკანასკნელი, ოცდაათიოდე (,,-ოდე”,_ ეძახე შენ და 30 სანტიმეტრი ხუმრობა საქმეა?!) სანტიმეტრით ზრდიდა დაბალი სესეს სიმაღლეს. ამოდენა მატება ხდიდა თავსაბურავს ამრიგად სანატრელს. ის შეიქნა მთელი ცხოვრების აზრი და მიზანი!
მეტად საინტერესო ჩემს დაკვირვებებში მიტრის თავიდან მოხსნის ეპიზოდი გახლდათ. ამ დროს პატარა ეპისკოპოსი ტაძრის შუაგულში იდგა, ყურადღების ცენტრში, შედარებით მაღალი ხალხით გარშემორტყმული. ეპარქიის ყველა ეკლესიაში ამ უხერხული მომენტის თავიდან ასაცილებლად, ფიცრებისგან სპეციალურად შეჭედილი, 15-20 სანტიმეტრის სიმაღლის ნოხგადაფარებული ოთხკუთხედი იქნა დამზადებული. ასამაღლებელი ფიცარნაგი სესეს ფანტაზიის ნაყოფიც იყო და სიამყის წყაროც. დანადგარი კარგა მოზრდილი გახლდათ თავისი სიგრძე-სიგანით და ამაღლებასთან ერთად მეუფეს გარშემომყოფთაგან იცავდა. მოწყობილობაზე ფეხის დადგმას ვერავინ ბედავდა იმ დროსაც კი, სესე რომ არ იყო ტაძარში (ჩამოჯდომაც კი უხერხულად ითვლებოდა). ერთმანეთზე მიჭყლეტილი ხალხი ამ ხის პედესტალის მეშვეობით, ორი მეტრის რადიუსით გახლდათ დაშორებული ღმერთ-ეპისკოპოსს, რაც მას მრევლთან უნებლიე სიმაღლეში შედარებისგანაც იცავდა და ამაცდროულად, ღმერთმა ნუ ქნას, `ღვთაების~ ხალხთან შეხებასაც გამორიცხავდა!
ახლა კვლავ დავუბრუნდეთ ქუდის _ მიტრის მოხსნის პროცესიას, მის საკვანძო მნიშვნელობას. ჩემი გონების გახსნა გამოიწვია თავდაუბურავი სესეს ხილვამ. მონუმენტური, მრისხანე კერპი, წუთიერად პატარა ბავშვად იქცა _ იგი თავს აქეთ-იქით აბრუნებდა, თვალები დაურბოდა. ჩემს წინ შეშინებული, დაუცველი, მტირალა ბავშვი იდგა და დიდი თვალებით მიმალულ დედას დაეძებდა. მას ხელები გვერდზე ჰქონდა გაწვდილი, პატარა ჩინელი იმპერატორივით, საბრძოლო პოზაში. `სესე! სენ-სეი _ იაუ!~,_ გამიელვა გონებაში და აღვიქვი ზედმეტსახელის წარმომავლობა. მიტრა თავზე დაეშვა და ჩემი ხილვაც დასრულდა. ზეგარდმო, სესეს მიერ განვლილი ცხოვრების გზაც მეუწყა.
ყრმობისას ჩაბუდებული არასრულფასოვნების კომპლექსი გახლდათ საფუძველი შემდგომი სიძულვილისა, ღრიალისა და ყოვლისმომცველი შიშისა, რომელიც ასე უხვად იფრქვეოდა სესესგან მრევლში. ეს უკანასკნელი კი ამ გაშეშების შეგრძნებას ღვთის მადლად აღიქვამდა. მის წარსულზე სხვა არაფერი გამანდო ზეცამ. ერთი, მამა გიორგიმ მიამბო,_ მაგარი ~შუსტრი~ იყოო. მონასტერში მორჩილებისას `პეპსი-კოლას~ `იაშჩიკებით~ ჩალიჩობდაო,_ ეს იმ დროს, ხალხს შუქი და პური რომ არ ენახა!
სესეს ბავშვობა - ყრმობაზე არც მრევლში იცოდნენ რამე. ადამიანები თვლიდნენ, რომ იგი პირდაპირ უცოდველ ეპისკოპოსად დაიბადა, მხოლოდ თავსართი _ `მთავარ~ დაემატა შემდეგ.
აწმყოს რაც შეეხება, წირვის შემდეგ იწყება მთავარი _ სამეუფეო ტრაპეზი! მრევლი, მღვდლები კარგ გუნებაზე არიან _ არ გვიღრიალაო, არ გვცემაო, გა-და-ვრჩი-თო! ამგვარი უზარმაზარი სიხარულის მოსვლამდე, მთელი მრევლი აგროვებს ფულს, აცხობს ხაჭაპურებს და ნამცხვრებს, წვავს გოჭებს, დარბის ქუთაისში `ასატრინა - იკრაზე~, სოკოც მაგრად უყვარსო. სუფრასთან ცალკე გამოყოფილი საპატიო ადგილი სესეს უჭირავს, დაცვასავით გარშემორტყმულს... არა, მღვდლებით _ არა! ადგილობრივი მთავრობით და ბიზნესმენებით.
მრევლის მდიდარი წევრები მას სპეციალურად შერჩეულ ძვირფას ფაიფურის სერვიზს უწყობენ რუდუნებით. სანამ შეთვრებიან, ყველა გაყურსულია და სესეს შეჰყურებს. იგი ნელა დგება, ბროლის ჭიქას უკაკუნებს დანას და პაუზის შემდეგ სიბრძნეებს გვასწვლის. ბახუსის ძალაუფლება მატულობს, სესეს უფრო ხშირად და ძლიერად უწევს დანის ბრახუნი ბროლზე, იგი იღლება და გადის. მზე ჩადის...
სამეუფეო ტრაპეზის თემა იმდენად ვრცელია, რომ მას არანაირი მკითხველის მოთმინება არ ეყოფა. კერძოდ მოგახსენებთ კვერცხზე, იგი ხომ ახალი ცხოვრების სიმბოლოა. ამიტომ უყვარს ძლიერ სესეს _ საჭმელად. მას დედა ოფელია ამზადებს მხოლოდ. ოფელია _ მონაზონი ქალების წინამძღვარი დედაოა და, რაღა თქმა უნდა, კვერცხის შეწვის ურთულესი მისია მარტო მას ეკისრება.
გასაკვირი ის გახლავთ, რომ მთელს ეპარქიაში არ არის არც ერთი (!) ბერთა სავანე. სესე ეწინააღმდეგება სასტიკად კაცებს. იმპერატორი 50-ზე მეტი (!) ქალ-მონაზვნით არის გარშემორტყმული. ვეჭვობ, აქაც ფროიდი ცელქობს, ისევ...
კვერცხი? უბრალოდ შემწვარი ერბოკვერცხია_ ეგ არის და ეგ. ვითომ?! ასე უგუნური თუ გაიფიქრებს!.. აღდგომის შემდეგ წირვიდან ვბრუნდები მრევლის წევრებთან ერთად. ერთ საათზე მეტი დრო დასჭირდა გზას. მანქანაში მჯდომი ექვსი ადამიანი მთელი ეს დრო ბჭობდა,_ როგორი კვერცხი _ თეთრი, ჰაეროვანი მოამზადა დედა ოფელიამ, როგორ სხვანაირად, ყველით შეწვა, რა რიგ.., რა ხერხით.., როგორ ცეცხლზე... და, რა ნაზად, სიამოვნებით შესანსლა გახსნილებულმა სესემ ყველში შემწვარი ერბოკვერცხი. აი, რატომ გახლავთ დედა ოფელიას კვერცხი ასე მნიშვნელოვანი და გადამწყვეტი! ასეთი გახლდათ ჩემს მანქანაში მოთხრობილი ერთსაათიანი ეპოსი სესეს კვერცხზე!
მეუფე წაბრძანდა. ყოფიერების მდინარე კი ჯიუტად აგრძელებს დინებას. შემდეგ კვირას ტაძარში შევიკრიბეთ წირვაზე. მამა გიორგი გამჭრიახი მზერით ტრაპეზისთვის `დაწერილი~ ფულის სიას ათვალიერებდა,_ შემწვარი სოკო და `ასატრინა~ მიკლებია სესეს სუფრას. შეგროვებული ფულის რაოდენობით უკმაყოფილო, განრისხებული ,,ფარაონი”, ამბიონიდან ჩვეული ტონით გვიყვიროდა:
_ მე თქვენი ღმერთი ვარ! აქ, აშურში, მე ვარ თქვენი ღმერთი! დიახ, დიახ!
მე თქვენთვის ვარ ღმერ-თი!
`ღმერთი~ _ სიბრაზისგან გალურჯდა, მრევლი _ შეშინებული `დიდი დეკანოზის~ ზეციური წარმომავლობით გაქრობას ლამობდა. წყობიდან გამოსულმა მოძღვარმა საჩვენებელი თითი საფეთქელთან მიიტანა, დაატრიალა და გააგრძელა მოწყალების სათნოების თავისებური განმარტება:
_ დიახ, დიახ იცოდეთ,_ ვისაც ფული მოაქვს ჩემთვის, იმის სახელი სულ თავში მიტრიალებს! _ მამაომ, თითის ბრუნვა ააჩქარა.
- ... და იმაზეც ვლოცულობ! აბა-ა, როგორ გინდათ?! დანარჩენები, ვისაც მოწყალების მოცემა არ გინდათ, აქ ტყუილად დგახართ და ელოდებით ღვთის წყალობას. შეგიძლიათ წაბრძანდეთ სახლში! წადით, წადით! მე დიდი მრევლი არ მჭირდება, ცოტაც მეყოფა, ოღონდ კარგი!
`უგუნურებმა~, `შტერებმა~ და `დებილებმა~ თავი დამნაშავედ დახარეს. `კარგები~, `მართლებთან~ ერთად, მეც მათ შორის, სიამაყით გავიბერეთ.
სხვა, მრავალრიცხოვან სათნოებებთან ერთად მამა გიორგი - `ფარაონი~ ძველი რუსოფილიცაა, გაქვავებული საბჭოური გულით და გახევებული კომუნისტური ტვინით. გულის სიღრმეში ძლიერ უყვარს ტოტალიტარული რუსეთი, მაგრამ ქლესაა მაგარი.
მლიქვენლობისადა გამო, მამა `ფარაონი~ `ნაციონალების~ ტრფიალიც გახლავთ. მიშასი, ბოკერია-ლომაიასი _ არა! მხოლოდ ადგილობრივი და ამიტომ საჭირო `მთავრობის კაცები~ უყვარს გულით. ამას წინათ ბაბილონის `ნაციონალური~ პარტიის ოფისი აკურთხა და აღუთქვა: საშობაოდ იერუსალიმში მივდივარ, იქ უნდა ვილოცო თქვენზეო. იხარე მიშა, იხარე ჭერო! არჩევნებში გამარჯვება გარანტირებულია მამა გიორგის ღვაწლით!
იწვის ორ ცეცხლს შორის მღვდელი. ერთი კოცონის ავტორები გავარკვიეთ _ ბაბილონელი `ნაციონალები~. მეორე, ცეცხლის გამჩაღებელი `ფარაონის~ გულში აწ მივიწყებული ქართველი `კგბ~-ს გენერალია, გადახვეწილი რუსეთსა თუ იორდანიაში _ გააჩნია სად არი `ცხელი~ წერტილი. ოჰ, რა რიგ ტკბილად ეტრფის ტოტალიტარული `ნეფტუნი~, ასევე ტოტალიტარულ `რეზიდენტს~! ტელეფონიც კი აქვს მისგან ნაჩუქარი. ადრე, წითელი არმიის ბობოქარ წლებში, `მაუზერს~ რომ სჩუქნიდენ წარწერით, ისეთი.
გ) გამოსვლა ეგვიპტიდან და `სპარტაკის~ აჯანყება
`თუ თქვენ დაიწყებთ თავგანწირვით მათთვის ვინაც თქვენ გიყვართ, მაშინ დაამთავრებთ სიძულვილით მათ მიმართ, ვისაც მსხვერპლად შესწირეთ თავი~.
ბერნარდ შოუ
ყოველი ადამიანის ცხოვრებაში დგება იაკობისეული `ღმერთთან ჭიდილის~ დრო _ ჟამი ეჭვისა, როდესაც სასოწარკვეთის ჭია გჭამს, იმ უძღები მატლის მსგავსი, ჯოჯოხეთში რომ გელის. ჩვეულებრივ, გადამწყვეტ ნაბიჯს, წინ უსწრებს კონკრეტული შემთხვევა _ ის `წვეთი, მოთმინების ფიალას ბოლომდე რომ ავსებს~.
ჯერ კიდევ სარწმუნოებრივი განცხრომის სტადიაში ვიმყოფებოდი, მედავითნეობას დიდი ენთუზიაზმით ვეწაფებოდი და ამავდროულად, სეფისკვერს ვაცხობდი. ღამეებს ვათევდი ტიპიკონის გარკვევაში და ცომის გადაზელვა-ამოსვლაში. განსაკუთრებულ სიძნელეებს უშუქობა მიქმნიდა. 4-5 საათის განმავლობაში მრავალჯერადად დამუშავებული, შემდეგ ამოსული ცომი სათანადო ხერხით 200-ამდე ფორმად იჭრება და გამოსაცხობად ელექტრო-ღუმელში თავსდება. მაგრამ სიხარული ნაადრევია _ უცებ დენი წყდება და ამდენი შრომა წყალს მიჰყვება! გულს მაინც არ ვიტეხდი, ლოცვას აღვავლენდი და თავიდან ვიწყებდი ახალი ცომის მომზადებას.
დიდ მარხვას გაათმაგებული მონდომებით შევხვდი. დილით ცომის მოზელა და მაცივარში შენახვა, შემდეგ ტაძარში წასვლა და 6-7 საათიანი ლოცვა, მერე
უკან დაბრუნება, მეორე დღის ტიპიკონის დამუშავება და სეფისკვერის ცხობა.
დღეები ისე გადიოდა, ლოგინზე მხოლოდ თუ ჩამოვჯდებოდი ხოლმე.
დადგა მარხვის ბოლო კვირა. აღდგომამდე, ღვთისმშობლის ხარების დღესასწაულია, თან დიდი შაბათი – პანაშვიდ-გასვენების გლოვა, დაბადების დღის მხიარულებას რომ დაამთხვიო ისე. ურთულესი მსახურებაა, დაკვირვებით გასარჩევი. ერთი წლით ადრე შევუდექი მზადებას. მრავალი წიგნი და კონსპექტი გადავიკითხე, დღეში ათ მღვდელს მაინც ვურეკავდი მომაბეზრებელი კითხვებით. ტიპიკონის მრავალი ნიუანსი დავადგინე. ძლიერ მინდოდა პირველად დამოუკიდებელი მედავითნის როლში 50 წლის კაცს მრევლის წინაშე თავი მომეწონებინა.
იმჟამად ეკლესიაში ახალგაზრდა ვაჟი მოვიდა, გამგებლის თუ ვიღაც უფროსის შვილი, ასე 20 წლის მაღალი, სიმპატიური, წარმატებული, სასიძოდ რომ ინატრებ ისეთი... მამა გიორგი თავის მეუღლესთან ერთად მთელი დღეები ამ ბიჭის ქება-ფერებაში იყო.
სადღესასწაულოდ წიგნებით ჩანთაში და ახლად დამცხვარი 150 სეფისკვერით ტაძარში მივირბინე, რათა ღვთისმშობლის ხარების სანეტარო მწუხრი ჩამეტარებინა. კათედრასთან `სასიძო~ იდგა და დასაწყსის ლოცვებს ძლივსძლივობით კითხულობდა... გამწარებისგან ხმას ვერ ვძრავდი, გაშეშებული ვიდექი. საკმევად გამობრძანებულმა მამა გიორგიმ გამარკვია ვითარებაში:
_ ამან წაიკითხოს _ ჩვენიანია. შენ წადი და 300 პატარა და 50 დიდი სეფისკვერი გამოაცხვე. დიდები ბევრი ქენი, სხვას მივცეთ, მადლია!
პირი ღიად დამრჩა_ მე მხოლოდ მცხობელის სტატუსი მერგო! ერთი წელი გულისძგერით ველოდი ამ დღეს და რა?! ბევრი რომ აღარ გავაგრძელო, მეორე დღეს გაბრაზებულს, მამა `ფარაონმა~ ამგვარი ნუგეში შემომთავაზა:
_ ბიჭო, შენ ხომ იცი ეგ ვინაა!
_ ვინაა!? _ ველი მეტყვის, ამის და ამის შვილიაო. აღარ უთქვამს, ოღონდ უარესი მოაყოლა:
_ ეგ ბანკში მუშაობს _ ათასი ლარი აქვს ხელფასი, ა-თა-სი! შენ არ გეწყინოს და რა გენაღვლება _ უსაქმური ხარ, ჩვენში რომ დარჩეს...
`ამის უმადური..!~. მანქანის სავარძელში ჩავეჭედე, წყენისგან სიტყვებს ვერ ვპოულობდი, სიბრაზისაგან ვცახცახებდი! ასე დაიწყო აშურში, ბაბილონის ეპარქიაში რომ შედის, დიდი მონური ჯანყი `სპარტაკის~ ანუ ჩემი წინამძღოლობით.
ეჭვის თესლი ჩაითესა. მღვდლები ჩემს წარმოსახვაში აღარ იყვნენ ღმერთები, ისინი ჩვეულებრივ ადამიანებად გადაიქცნენ. მე ბაბილონშივე მოვნახე ერთი წესიერი ადამიანი _ მამა იობი და მასთან გავაგრძელე ეკლესიური ურთიერთობა. სოფლის ტაძრიდან წამოსვლის შემდეგ კი, ერთი საინტერესო დეტალი შევიტყვე. მამა გიორგის უთქვამს,_ ,,მაინც ვერ გავიგე მაგ
კაცს რა ეწყინაო?”.
ამგვარ მდგომარეობაში მყოფმა, ლოცვის ტიპიკონის გასარკვევად 2007 წლის საეკლესიო კალენდარი გადავშალე. სარჩევი გადავათვალიერე: `მამული, ენა, სარწმუნოება~, _ არსი წმინდა ილია მართლის პუბლიცისტური წერილებისა, თბილისი 2006. `ისევ დიდაქტიკა~, _ გავიფიქრე საბჭოური იდეოლოგიურ პროპაგანდაზე აცრილმა. მაინც გადავშალე _ ილიაა, რაც არ უნდა იყოს. წავიკითხე და ვეღარ მოვწყდი! აქამდე ვფურცლავ, აგერ ერთი წელია, მეტიც.
`... გაქრა პატივისცემა და დაირღვა კავშირი სამღვდელოთა და მრევლს შორის. მრევლი მღვდელს და მღვდელი მრევლს სიყვარულით და ნდობით კი არ უყურებს, არამედ ბღვერითა (!!!) და მიუნდობლობით.
ამისთანა გარემოებამ არ შეიძლება არ იმოქმედოს თვით სარწმუნოებრივ გრძნობაზე, არ შეიძლება ეს გრძნობა არ მიასუსტოს, არ დასთრგუნოს, და არ შელახოს. ვიმეორებ, ყოველივე ეს ჩვენი სამღვდელოების, განუვითარებლობისა და გაუნათლებლობის აუცილებელი შედეგია. უცოდინარობა გონების სიბრმავეა, თვალის სიბრმავეზე უარესი და ბრმა სხვას თვალს ვერ აუხელს, წინ ვერ გაუძღვება~ ილია ჭავჭავაძე (VII, 17-22)
ილიასეული დროშა ავაფრიალე და აღელვებული დავრბოდი ეკლესია-ეკლესია, ერთი მამაოსგან მეორესთან. ახალი `ცხელ-ცხელი~ ამგებიც დავამატე აშურიდან. პასუხი იგივე: `რა შენი საქმეა, გაჩუმდი _,,სუუ, ჩუუ~, `დაბრკოლება~, `მდუმარება~, ,,მორჩილება”, `სულიერი სიმშვიდე~.
ერთი წელი მაინც ვირბინე გიჟივით. ვერც ერთს, ვიმეორებ, ერთ მღვდელსაც კი, ვერ წავაკითხე! ორი ფურცლის გადათვალიერებაც კი ეზარებოდათ (თუ არ სურდათ?) ამ ადამიანებს.
იცით როგორ გადაწყდა დიდი ილიას უადგილო, მავნე კრიტიკული წერილის და მისი გაბრაზებული `მედროშის~ ბედი? ახალი `ქართული წესით~_ ფარისევლური ქართულით! დადგა ახალი 2008 წელი და ძველი კალენდარი უვარგისობის გამო მედავითნის კათედრის ქვედა, მტვრიან თაროზე მიაგდეს. თუ ვინმეს დაგჭირდათ, ფული და დრო დაზოგეთ, უბრალოდ მიბრძანდით უახლოეს ტაძარში, ზუსტად ვიცი _ იქ იდება, კათედრაში, ქვედა მტვრიან თაროზე, სადაც ბნელა.
ჩემი ზედმეტი აქტივობის პრობლემაც ამ რიგის აზროვნებით იქნა დაძლეული. რადგან კარადაში ვერ შევეტევოდი, ჩემი შეშლილად, გიჟად გამოცხადება გადაწყდა. ისე ოდნავ პატარა რომ ვყოფილიყავი, კარადაშიც
შემაკვეხებდნენ, ილიასთან ერთად და ამოცანაც უმტკივნეულოდ გადაწყდებოდა.
ეჰ, სად არის ძველი დიდება! ინვკიზიცია შანთით, ცოცხლად ტყავის გაძრობა?! თუნდაც `კგბ~ აირწინაღით და დენით! დასანანი _ აი ეს არის.
P.შ.
ჩვენ მიერ შემოღებული ახალი, გაჩუმების აღმნიშვნელი ასო-ბგერები _ `ჩუუ...~ ისევე განსხვავდება `სუუ...~-სგან, როგორც ცხენის `სამეტყველო~ ენა- ჭიხვინი და ხვიხვინი, ან ძაღლის `ავ-ავი~ და `ღღ-ღღ~.
`... დღეს სამღვდელოებას თითქმის დავიწყებული აქვს ჩვენი უწინდელი სამღვდელოების ღვაწლი ეკლესიისა და ქვეყნის წინაშე; დღეს ყოველი საკუთარი სტომაქისთვის იღწვის და საკუთარი სარგებელის დევნაშია გართული. მხოლოდ ორიოდ პირი მოსჩანს ჩვენს სამღვდელოებაში ისეთი, რომელსაც ქვეყნისადმი ძველთა მამამთავართა გულმტკივნეულობა აქვს შემორჩენილი და რომელთა არსებობაც გვათქმევინებს: ჯერ კიდევ მსახურნი მართალთა ღმერთის-მსახურებისა არ წარსწყმედილან ჩვენშიო~. წმ. ილია (მართალი) ჭავჭავაძე (VI, 171-172).
ამაზე მშვენივრად ვერც მე ვიტყვი, ვერც იმედს მოგცემთ მეტს.
თავი III. მრევლი
ამბავი 4. მშრალი, უემოციო თხრობა დათოიას ჩაგვრის შესახებ
`ავადმყოფი ლოგინში უნდა მო... კლაო~.
ნიუ-ბაბილონური ხალხური ანდაზა, მამა გიორგის მიერ შესისხლხორცებული.
მესანთლე, მამაოს კლასიფიკაციით, `შტერ-არარაობათა~, მოსულელო, ადამიანთა მცირერიცხოვან ჯგუფს მიეკუთვნებოდა. აბა ვინ გაჩერდებოდა ყოველდღიურად ეკლესიაში დილიდან საღამომდე ოც-ოცდაათ ლარად თვეში.
საკმარისი იყო თვალი შეგევლოთ სოფლის ატალახებული ეზოსთვის, რომელშიც ერთი გამხმარი, მწარე ტყემალი იდგა, ზედ მიჯაჭვული გადაბერებული თხით და დაჭიანებული ხის ფიცრებისგან შეჭედილი ნალია - სახლი, რათა დარწმუნებულიყავით ამ კლდიაშვილისეული `ოაზისის~ ბინადართა უიმედო სიღატაკეში. დათოია აქ წელში მოკუნტულ, მოხუც დედასთან, გაურკვეველი საუკუნის, ლოგინად ჩავარდნილ დიდედასთან და მამიდასთან ერთად ცხოვრობდა. ყოველივეს გარშემო მიტოვებული და ჩამოძონძილი შესახედაობა ჰქონდა.
ახალგაზრდა, სოფლისთვის კარგად ჩაცმული კაცი ანუ დათოია, ამ ტერიტორიაზე ფეხის შებიჯებისას, უცებ, მოხუც, მოწყენილ არსებად იქცეოდა. მიუხედავად დუხჭირი ყოფისა, მესანთლე არ განაწყენებულა მშობლებზე, იგი მზრუნველი ხელით და მოსიყვარულე გულით უვლიდა მათ. ხშირად, როდესაც ვინმეს მრევლში, ნებისმიერი დასახელების წამალს გამოსტყუებდა, მირბოდა სახლში და დედა - დიდედას უნაწილებდა, მათ შორის ნემსებსაც კი.
...საღამოს ლოცვა დამთავრდა: დათოია - `შტერს~ ნანატრი ხურდები მიუგდო მამაომ, თავისი წილი (`ნაღდი!~) ჯიბეებში გადაინაწილა _ ქაღალდი გულთან, მეტალი _ შარვლის უბეში. შემდეგ, შავი ტყავის, ოქროს საკეტებიანი (ასეთივე მეტალის მომრგვალებული კუთხეებით) დიპლომატი ხელთ იპყრა და ჩვენ ტაძრიდან გამოვედით. მღვდელმა ირონიული სახით წარმოსთქვა:
_ ამ შტერს კიდო შეშინება უნდოდა _ გუშინ ღამით თხას ამოუყვია თავი ოთახში პოლის დირკიდან და ჩაძინებული დათოიასათვის დაუბღავლია. ასე _ `ბეე..!~ თუ `მეე..!~. წამოვარდნილა კრაოტიდან და ფეხი კინაღამ მოუტეხია _ დალურჯებული აქ ახლა, მაგრად ტკივა!
თავისი ოხუნჯობით კმაყოფილმა `გლახაკთა მოსიყვარულე~ მღვდელმა ჩემსკენ იბრუნა პირი:
_ წავედით სახლში, მომშივდა მაგრად.
მე და მამაო ვჯდებით მანქანაში, სახლში ვბრუნდებით ღვთის მსხახურებისგან დაღლილნი _ რაიონული ცენტრისკენ, ახალ ბაბილონში.
დათოია წუხს _ მარტო რჩება სოფლად, `ძვლებისაგან~ და ეკლესიის სასაფლაოზე მოსულ შარიანი ლოთებისაგან დაუცველი. ჩემს ავტოს ჩქარი სვლით უტრიალებს, მამაოს ფანჯარასთან ჩერდება:
_ თქვენ ქალაქში მიდიხართ, რა გენაღვლებიენ. ზურია, არ დაგავიწყდეს იგი მიყიდე ბაზარში, მე რო გითხარი.
`07-ს~ ნელა ვძრავ. დათოია გარედან ებღაუჭება მანქანის კარებს, ხელს არ ანებებს და სირბილით მოგვსდევს. გვერდზე მჯდომი `სათნო~ მღვდელი გაბადრული სახით თვალს მიკრავს, ფანჯრის მინას დაბლა სწევს და, მოულოდნელად, მთელი ძალ-ღონით ურტყამს მაგარ `შალაბანს~ მესანთლეს შუბლში! გულიანად, დამცინავად, მთელი ტანით ხარხარებს.
_ კაი მამაო, კაი რაია, მამაო! მეტკი-იი-ნა,_ საცოდავად მოსთქვამს მანქანას
ჩამორჩენილი გლახაკი. `ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი გულითა, რამეთუ იგინი ნუგეშისცემულ იქმნნენ~...
ყოველი ადამიანი, მეტ-ნაკლები ოსტატობით, მალავს მასში ჩაბუდებულ მონას. დათოია პირიქით, მაქსიმალურად ცდილობდა ეჩვენებინა შენთვის უსაზღვრო მორჩილება და მლიქვნელობა, რითაც იგი ერთგულებას გამოხატავდა და, ამავდროულად, სასურველი საჩუქრის ან მცირე ქრთამის მოლოდინს.
ქლესობაში დათოიამ ჭეშმარიტ სრულყოფილებას მიაღწია. ამგვარი თაყვანისცემის ობიექტებს იგი შემდეგი ნიშნით არჩევდა: მამაოს მიმართ და განსაკუთრებით, მისი მეუღლისადმი, კრიტიკული დამოკიდებულება; მესანთლისადმი გამოხატული კეთილგანწყობა; ნაირ-ნაირი ქრთამის მიღების შესაძლებლობა. რადგან დათოიას სამივე პირობას ერთდროულად ვაკმაყოფილებდი, იგი მუდმივად მე დამსდევდა. მოულოდნელად მოირბენდა, ხელს ძალით მტაცებდა და სხვების თანდასწრებით, მუხლებზე დამხობილი მტევანზე მკოცნიდა: `შენ გენაცვალე ზურია! რა გნებავს, ბატონო?!~.
რაოდენი სიცხადითაც წარმოჩინდებოდა დათოიას მონობა, იმდენადვე დიდი იყო მისი ამპარტავნება. საკმარისი გახლდათ ოდნავი დამცინავი ტონი ან დამამცირებელი შეძახილი და მესანთლე სიბრაზისაგან კანკალს იწყებდა. ასევე ძლიერ სძულდა მოძღვრის უპირობო მონები და დამსმენები. მათ იგი ამაყად, პირშივე (ან პირს უკან _ გააჩნია დამნაშავის სტატუსს) უკმეხად პასუხობდა.
დათოიას უხეშ მონოლოგში ძირითადად ანტონი დიდის გამონათქვამები და აშურული წყევლა დომინირებდა:
_ ბოლო დროში მღვდლები იქნებიენ რაფერც ერის კაცები. კიდო უარესად და მრევლი _ თლათ ღორებივით. ფულის მეტი არაფერი არ გინდენ თქვენ! თქვენ გადაშენდით და გადაჯილაგდით ერთ დღეს! თქვე ეშმაკის მოციქულებო!
როდესაც განსაკუთრებით ბრაზდებოდა, ჩემთან ასე ამატებდა:
_ მაგი ჩავაწვინე, ზურია, შავ კუბოშიი!~, _ და ხელის გულებს ერთმანეთზე ასრიალებდა. მის უკიდურეს გულსიწყრომას მაინც `საზოგადოების საპატიო წევრად~ არჩათვლა იმსახურებდა. საკმარისი იყო ვინმეს მრევლიდან საქეიფო ღონისძიება მესანთლის გარეშე ჩაეტარებინა, ყოველგვარი ურთიერთობა მედღესასწაულესთან მყისიერად წყდებოდა და ერთ დიდ
სიძულვილად იქცეოდა.
მონურ უღელქვეშ გაერთიანებულნი _ მე და დათოია, ვსხდებოდით სამსაუკუნოვანი ჭადრის ჩრდილში და საყოველთაო განკითხვას ვეძლეოდით. კრიტიკა მამაოს, მის ცოლს, მრევლს და ვგონებ ხეებსაც კი სწვდებოდა, ეკლესიის გარშემო მდებარე სასაფლაოზე რომ იზრდებოდნენ. ასე ლოცვასა და სხვის გაკიცხვაში გადიოდა დღეები. აშურელი მესანთლე გულდაწყვეტით მიყვებოდა ეკლესიაში მოსვლამდე განვლილ ცხოვრებაზე.
დათოიას სიამაყის საფუძველს, როგორც თხრობიდან ირკვევოდა, წარსულში მისი დიდება და განათლება წარმოადგენდა. საბჭოურ ეპოქაში კოლმეურნეობამ იგი ლიმიტით თბილისში გააგზავნა _ `სასოფლოში მოსაწყობად~. მისაღები გამოცდების აღწერისას, დათოია სხვა ბავშვების მშობლებზე ამახვილებდა ყურადღებას:
_ ყველას მამები ყავდა იქანა. მარტო მე ვიყავი, ტუფლში ამოსული რუსმანივით. ვტიროდი და ვსკდებოდი გულზე!
მესანთლეს მამა ადრეულ ასაკში გარდაცვლოდა. მლიქვნელობის ოსტატმა `უმაღლესი~, როგორც იქნა გადალახა და მშობლიურ აშურს ნასწავლ აგრონომად დაუბრუნდა. შემდეგ, რაიონულ ცენტრში, ახალ ბაბილონში დაიწყო სამსახური `განყოფილებაში~, სადაც გაურკვეველი დანიშნულების საბჭოურ ცნობებს გასცემდა და, როგორც ყველა იმ დროს, მცირე გასამრჯელოსაც იღებდა. `ლევის~ თანხა, ალბათ სტანდარტულ 5-10 მანეთს შეადგენდა, ოღონდ დათოია რატომღაც მუდმივად სიმბოლურ 12 მანეთს ახსენებდა. აი მისი სურათოვანი ესსე `ნათელი~ კომუნისტური ეპოქის შესახებ:
_ ზურია, ვიყიდიდი შვიდ მანეთიან დოქტორსკი კალბასს _ ნახევარ კილოს, კიდო ევიღებდი მაკარონს, შაქარს და შპროტს. სპიჩკას და საპონს. ჩავაწყობდი ამას ყველაფერს სეტკაში, ვჯდებოდი ტაქსში და მოვფიფინობდი აშურში _ `ოლგის~ ტაქსით! სახლამდე არ მიმყავდა,_ აქ დათოია პაუზას აკეთებდა, სკამიდან დგებოდა და თეატრალური პოზით აგრძელებდა:
_ რო გადმევიდოდი სოფელში ავტობუსის სტაიანკაზე, ხალხი იდგა ბევრი. სეტკა სულ ფრიალ-ფირალით გადმომქონდა, მაგ მათხოვრების გულგასახეთქად!
ასე თავაწეული, `პროვიზიონკით~ ხელში, ჩაუვლიდა სოფელს მომავალი მესანთლე. ნეტარი სვლა პაპანქაება სიცხეში 5 კოლომეტრი მაინც გრძელდებოდა. საშუალო ტანის დიდთავიანი მამაკაცი, მკვეთრად გამოხატული ქალური მანერებით, პრანჭვა-პრანჭვით სახლში შედიოდა. მიუხედავად ქალაჩუნობისა, დათოიას ორიენტაცია ეჭვს არ იწვევდა, რასაც იგი ქალებისადმი დაუოკებელი ლტოლვით გამოხატავდა. მონდომებული, ხშირად ცოლზე ოცნებობდა, არც მიუწვდომელ სოფლის ბოზებზე იტყოდა უარს. ბოლო ერთი იყო _ ხელმრუდობა.
წითელი საბჭოეთი თავის უკანასკნელ დღეებს ითვლიდა. დათოიას მომავალი თითქოს უდარდელად გამოიყურებოდა _ მან თავგანწირული მექრთამეობით 50000 მანეთს მოუყარა თავი! 50 ათასი _ იმ დროისთვის ეს უზარმაზარი თანხა გახლდათ!
ფულს სახლში ინახავდა – გულმოდგინედ, გადახვეული `პროსტინით~, შემდეგ ცელოფნის პარკში ჩადებულს და ზემოდან `ტრუსიკის რეზინით~ კარგად გადაჭერილს. მთელი დღე ამ ფუთას მალავდა: ფულს ითვლიდა, ლენინებიან გვერდებს ერთმანეთზე აწყობდა; ხშირად ეშლებოდა ან ეჩვენებოდა, რომ შეცდა და ყველაფერს თავიდან იწყებდა; ბოლოს ისევ გულდასმით ახვევდა და ადგილს უცვლიდა. ყანაში თოხვნის დროსაც არ ასვენებდა ეჭვები:
_ უცებ გევიფიქრებდი: რაცხა შემეშალა თვლაში ან ვირთხა ხო არ წეიღებდა-თქვა. მოვრბოდი ხუთ კილომეტრს სახში, აქოშინებული, თავიდან ვითვლიდი და შოუცვლიდი სანახავს. ნალიაში არ დავდე, ძროხებთან _ ვირთხები მომტაცებდენ. ერთხელ მიწაშიც ქე ჩავმარხე, მარა მეზობელს რო დეენახა?! თან, მე ოთახში მინდოდა, ახლოს გულთან.
გასაოცარი ის გახლდათ, რომ მოყოლისას დათოია საკუთარ თავსვე დასცინოდა ქალური კისკისის თანხლებით, თუმც ოდნავაც არ კიცხავდა ვერცხლისადმი უზომო ტრფიალს.
გარდა ფულისა, მის სიამაყეს მრავალრიცხოვანი ძველი, გატყავებული ჩემოდნები წარმოადგენდა. მათში განთავსებული იყო კომუნისტური დიდების და კეთილდღეობის მრავალი ატრიბუტი, დათოია ხომ რესპექტაბელურ ოჯახზე, ცოლზე და შვილებზე ოცნებობდა. ამ სამალავში ნახავდით: `გდრ~-ის ჩაის და `კოფეს~ სერვიზებს, ერთ ჩეხურ ლუსტრას, ტაშკენტის ფარდებს, ჩინურ ქვეშაგებელს აბრეშუმის მწვანე ბალიშებით, ყუთში ჩადებულ რიგის `სპიდოლას~, `ნერჟავეიკის~ დანა-ჩანგალს, `კრასნაია მოსკვა~-ს საპონს და დაობებულ ასანთს.
ჩემოდნები ლოგინის ქვეშ იქნა განთავსებული, ზედ მიყრილი სიმინდის ჩალით და ძველი ძონძებით. საწყალს, ოთახი სულ ერთი ჰქონდა _ აქ იყო მთელი ოჯახის საძინებელი, მისაღები და სასადილო. მაგიდაზე მამიდას ეძინა, რომელმაც შემდეგ ინგლისში გაქცევით დააღწია თავი გაჭირვებას. კუთხეში, ლოგინთან, სულ ახალი _ `ზეთებში~, სამბორბლიანი ველოსიპედი იწონებდა თავს. ერთი ძველებური ბეჭედიც ჰქონდა ბრილიანტის ბაღჩით, ებრაელ ბებიისაგან შემორჩენილი.
ის იყო დათოიამ გერმანული სადილის სერვიზის ყიდვა დააპირა, ეროვნულ-განმანთავისუფლებელი მოძრაობა გააქტიურდა,_ `მაგენი მეისპენ ერთ დღეს, საცხაო!~. გავიდა სისხლიანი 9 აპრილი, დადგა საყოველთაო ყაჩაღობისა და ძალმომრეობის ეპოქა. შიშით შეპყრობილი ყოფილი აგრონომი ელვისებური სისწრაფით უცვლიდა ადგილს ფუთას. ყველაზე საიმედოდ თითქოს სხვენი გამოიყურებოდა, მაგრამ ვირთხები?! ფულის გადათვლაც ჭირდა: დათოია ღამით დგებოდა, მორიგი სამალავიდან ცელოფნის პარკს იღებდა და სანთლის აუნთებლად, ლოგინში, საბნის ქვეშ ფულს ალაგებდა. ახლა მისმა თითებმა აითვისა კუპიურების ფერის გარჩევის ხელოვნება. ოდნავ ხმაური, ძროხის ბღავილიც კი გულს უხეთქავდა, იგი ფულს გულმკერდით აწვებოდა და ინაბებოდა.
ერთხელ, ფუთის მორიგი გადადებისას, მან გადაწყვიტა ფული ბუხარში შეეკუჭა, რაც მყისიერად განახორციელა. ფანჯარასთან ჩამოჯდა და ფრთხილი თვალით, სიბნელიდან, მთვარით განათებულ ეზოს და ჭიშკარს ჩააცქერდა... უცებ, თავში აზრი გაუჩნდა, _ ვაი თუ დედაჩემმა ცეცხლი დაანთოს და ფული დამეწვასო! იგი კვლავ ბუხართან მივარდა და თავი შიგ შერგო, რათა კვამლსადენიდან ღრმად შენახული ფული გამოეღო. სანამ სიბნელეში ხელის ფათურს მორჩებოდა, ბუხარი თავისი კედლის ნაწილით მთლიანად ჩამოინგრა და დათოიას თავზე დაემხო!
_ თლათ გევისისხლე და გევიმურე ზურია! ფულის აღებაც ვერ მოვასწარი, დამარეტიანა აგურებმა. ამ შტერ დედაჩემს და არგადასარჩენ მამიდაჩემს შოუკივლიენ ბიჭო!
ხმაურზე შემორბენილ მეზობლებს ამგვარი სცენა დახვდათ: ჭვარტლისაგან გაშავებული, თავგატეხილი, გასისხლული, ოთხ კიდურზე დამხობილი დათოია რაღაცას გაფაციცებით ეძებდა ნანგრევებში, მტვერში.
_ დემესიენ ბიჭო, _ ზოგი ცივ ტილოს მადებს, ერთი შტერი ოდკას მისობდა ჭრილობაზე. მაგის თავი მქონდა?! მარა, რაი მექნა, ხო არ შევიმჩნევდი ფულზე! არ ვიღებდი ხმას და ქე ვიყავი ჩუმათე.
დათოიას მორჩილებას მაშინ მოღებია ბოლო, მეზობლებმა აგურების აწმენდა-ალაგებას რომ მიჰყვეს ხელი.
_ იმფერი გადევიკივლე, ბაბილონში გეიგონებდი!
მოკლედ, გაკვირვებული მეზობლები სახლებში დაიშალნენ. ფულიც, რაღა თქმა უნდა, მოინახა და გადათვლის შემდეგ მორიგ სამალავში გადაინაცვლა. ამგვარად ტრაგიკული და სისხლიანი გახლდათ დათოია - `შტერის~ ბრძოლა ვერცხლისთვის.
ჩვეულებისამებრ, მთავარი განცხრომა, მაინც მოგვიანებით იწყებოდა. ღამის 3-4 საათი _ სიესტა ფანტასმაგორული ორგიით...
დათოია საფარიან ნავთის ლამპას ანთებდა ჩუმად, კოსტიუმს იცვამდა ჰალსტუხით, მამიდას აღვიძებდა და მაგიდაზე ყავის სერვიზს ლამაზად ალაგებდა. შემდეგ ერთი სავარძლიდან მეორეზე აუჩქარებელი გადასვლით უვლიდა წრეს მაგიდას და ფინჯნით ხელში, იმ საღამოსთვის მოწვეულ წარმოსახვით ქალიშვილებს `სვეტსკად~ ესაუბრებოდა. ქალის აჩრდილისთვის დასმულ ინტიმურ კითხვაზე, მის ადგილზე სხდებოდა და საკუთარ თავს პასუხობდა, ოღონდ ამჯერად გოგონას როლში. ასეთი გახლდათ დათოიას სექსუალური `აბსურდის თეატრი~. იშვიათად, მოჩვენებითი სტუმრების გალერეას ფულიანი `დიდი კაცი~ ემატებოდა, რომელსაც დათოია `ბატონოთი~ მიმართავდა. ყავის მირთმევის შემდეგ `ქალბატონებს~ ჩემოდნებს უხსნიდა და მზითების დემონსტაციას აწყობდა _ განსაკუთრებული სინაზით ბალიშებს, ქვეშაგებელს ეალერსებოდა.
დილის 5 საათისთვის ოჯახური ტრაპეზის დროც დგებოდა: სქლად დათლილი ძეხვი მაკარონთან ერთად, `შპროტი~ ტყემალთან, ბლომად პური და ბოთლი ღვინო. დათოია კარგად გაძღებოდა... სულ ბოლოს გულიანად დაანძრევდა და ტკბილად ჩაიძინებდა.
დილით ისევ ხიფათიანი რეალობა ახსენებდა თავს, სოფელში მთვრალმა `ძველებმა~ შეიღვიძეს. ამჯერად `შავები~ არად აგდებდნენ მის აგრონომობას და აშკარად დასცინოდნენ ქალაჩუნას. ზოგმა პირადი შეურაცხყოფაც მიაყენა, ერთმა _ შევიწროვება დაუწყო.
დათოია საბოლოოდ დაფრთხა. იგი ერთ დიდ შიშად იქცა, თანაც გაუპატიურებასაც ძალიან უფრთხოდა. შიშთან ერთად შიმშილმაც იმატა. მან ფული შემნახველ სალაროში შეიტანა და ჩემოდნებში გადანახული ნივთების გაყიდვას მიჰყო ხელი. `დოქტორსკი~ გაქრა მენიუდან, ძირითად საჭმელად ლობიო ან `კაპუსტო~ იქცა, ღომთან და ტყემალთან ერთად. დროება ისევ შეიცვალა, დადგა საყოველთაო საბანკო აფიორების ბნელით მოცული ხანა.
პროცენტით მოხიბლულმა დათოიამ, მთელი თანხა ახლადდაარსებულ ბანკში _ `XXI საუკუნე~-ში შეიტანა. `ფინანსური პირამიდა~ ერთ წელიწადში ჩამოინგრა, ბანკირები სადღაც გაუჩინარდნენ. სალაროში დაზოგილი სოფლის აგრონომის 50000 მანეთი უკვალოდ გაქრა!..
დათოიამ საბოლოოდ დაკარგა კაცობრიობის იმედი, თავის მოკვლაზეც დაიწყო ფიქრი... შიშმა, სასოწარკვეთამ და გაჭირვებამ იგი ეკლესიაში მიიყვანა. ჩემსავით, ისიც მოსიყვარულე ბატონს ეძებდა და დამცველად ახლად ჩამოსული `თბილისელი~ მამაო იპოვა _ მღვდელი გიორგი გრძელიშვილი. თავიდან კარგად მექცეოდაო, სულ ფულს მაძლევდაო, ერთი-ორჯერ 12 მანეთიცო! დავსხდებოდით და სულ ღმერთზე მიყვებოდაო...
ფულის დაკარგვასთან ერთად, დათოიას ჩემოდნების შიგთავსიც დადნა. სერვიზების ადგილი მრევლისგან შეგროვებულმა ძველმანებმა დაიკავა.
გარდერობში განსაკუთრებული პატივისცემა, სხვის, საქორწილოდ ერთხელ ჩანაცვამ კოსტუმებს ეთმობოდა. აღნიშნული სამოსით მას მრევლის წევრები ასაჩუქრებდნენ, ბაბილონში სადღესასწაულო კოსტუმის გამოუსადეგრობის გამო. აწ ეკლესიის მესანთლემ გაორმაგებული ენერგიით გააგრძელა საცოლის ძიება, ამჯერად მორწმუნეთა კრებულში. რაღა თქმა უნდა, დათოიას მაჭანკალს მოძღვარი წარმოადგენდა. ერთი გაცემული კურთხევა და აღგზნებული მამაკაცის წინაშეE სანატრელი `კარი~ გადაიშლებოდა. თითქოს რამოდენიმე პატარძალიც შეარჩია, მაგრამ თანადროულმა მღვდლის ~შალაბანებმა~, დაცინვამ და პანღურებმა თავისი უარყოფითი ზეგავლენა იქონიეს _ ქალიშვილებმა კატეგორიული უარი განაცხადეს დათოია - `შტერის~ ცოლობაზე.
მესანთლემ ისევ მოიწყინა, დადგა ბრილიანტის ბაღჩიანი ბეჭდის აღსასრულის დღეც. ქუთაისში გაყიდა. იაფიანი რესტორნის `კუპეში~ ხუთი კაცის პორცია შეუკვეთა, ოფიციანტს უთხრა, _ ამხანაგებს ველიო და მარტომ შეჭამა. მერე `თხრილის პირა~ ათ ლარიანი ბოზი რიონის ნაპირზე იხმარა,_ რო გოუთავე კაი წიხლიც ჩავაზილე, ზურია! ნამეტანი ძვირიაო... _ ასე ნანობდა.
ამ დროისთვის აშურის ეკლესიაში მე გამოვჩნდი და ხიბლში მყოფი, ,,ღმერთთან საუბარს~ შევუდექი ამაყად. მრევლი ჯერ უნდობლობით მიყურებდა, ხოლო შემდეგ, აღტაცებით, ვითარცა მაღალი სულიერების გმირს. მეც ძალიან ვცდილობდი არ გამეწბილებინა მორწმუნეთა მოლოდინი და ყველა ღონეს ვხმარობდი, რათა ღვთაებრივი სრულყოფილებისთვის მიმეღწია. ასე შევიქენი ერში _ ყალბი ბერი. სიგარეტიც კი გადავაგდე თითქმის, წვერი მოვუშვი მუცლამდე. კარგად ვხედავდი მამაოს `გართობას~ დათოიას დამცირებით, მაგრამ `განკითხვას~ ხომ არ ვიკადრებიდ `მონაზონი~. პირველად ბერად ქცეულ მამასთან ჩამოსულმა, პატარა შვილმა შემაფხიზლა: `მამა, რატომ ურტყამს ასე მწარედ? წესია ასეთი?~,_ პასუხი არ მქონდა...
ერთხელ, სანამ მე და დათოია `განკითხვის ძმები~ გავხდებოდით, დიდი მარხვისას მას ვკითხე:
_ ბიჭო, მაინც მთელი დღე ეკლესიაში ხარ, რატომ აღსარებას არ ამბობ, არ ეზიარები?
_ აღსარება რაფერ ვთქვა, ზურია? რაც მოუყევი: ძროხამ იმაკა, ღორმა გოჭები დაყარა თუ ქათამმა წიწილები გამოჩეკა,_ ყველაფერი წამართვა! ახლა შემოდგომა მოვა და თხილის, კარალიოკის, ტყემლის, სიმინდის ზიდვას ვერ ოუვალ... რაი ვქნა აბა _ ყაჩაღია და?!
რადგან დათოია ყველა პრობლემის გადაწყვეტას, მათ შორის მონობისგან თავის დაღწევას, ფულში ხედავდა (ახლა უკვე დოლარებში), მესანთლეს მაგიდაზე გაწოლილი, ამჟამად ინგლისში წასული მამიდა გაახსენდა. გრძელი, ცრემლიანი წერილებით ერთწლიანმა ხვეწნა-მუდარამ თავისი ნაყოფი გამოიღო. ძიძაობით გამდიდრებულმა ბრიტანელმა ნათესავმა 1500 ევრო გამოუგზავნა! სანამ ფულს მიიღებდა, ვერ მოითმინა, მამაოს მოუყვა,_ არ დავითარსოო. დასაწყისში მღვდლის ბეგარამ სულ რაღაც 200-ოდე დოლარი შეადგინა. `პრესი~ გაძლიერდა, `შალაბანებმა~ იმატა _ მესანთლემ ქუთაისური ავეჯი უყიდა მოძღვარს. სანამ თანხას მთლიანად გამოძალავდნენ, დათოიამ `უძრავი ქონება~ შეიძინა. მაგრამ დაბეჩავებულმა მონამ, ბატონის გვერდზე მისივე მითითებით იყიდა მიტოვებული სახლი _ ერთი მესერი ყოფს ეზოებს! ასე უშედეგოდ დასრულლდა დათოია `სპარტაკის~ ჯანყი, იგი კვლავ `შტერი~ დარჩა: ცემა-ტყეპა, ჩაგვრა გაასკეცდა. ტირანმა იგრძნო მონის აბსოლუტური უუნარობა და თავისი განუსაზღვრელი ძალაუფლება მასზე.
არადა თითქოს არ უნდა იყოს მთლად შტერი. ეკლესიის სასაფლაოზე ყველას გვარი, სახელი, ბიოგრაფია იცის მე-7 მუხლამდე. ერთხელ ბაბილონში სახლების კურთხევისას, ორივესთვის უცნობ ქუჩაზე მკითხა:
_ გინდა გითხრა აქანა ვინ ცხოვრობს?
ყოველივეს მიამბობდა მორიგ ეზოში შესვლისას _ სად რა კარადა დგას, ტელევიზორი რომელ ოთახშია, რემონტი როგორი აქვს, დედა ჰყავს ბოზი თუ მამა ლოთი ან მორფინისტი. ასეთ თხრობაში გამოვიარეთ მთელი ახალი ბაბილონი. ენა ჩამივარდა, წარმოვიდგინე რა გულმოდგინედ დამალული ისტორიები ეცოდინებოდა ჩემი ოჯახის შესახებ.
სულ ბოლოს, სანამ სოფლის ეკლესიიდან წამოვიდოდი, ჩაგრულ მესანთლეს იმედი ჩაესახა _ იქუხა `ვარდების რევოლუციამ~! ჩემშიც მთვლემარე რევოლუციონერმა, დემოკრატმა, ჰუმანისტმა და ლიბერალმა ერთბაშად
გაიღვიძა! ორივე მონა სხვისი ხელით მორთმეული თვისუფლების სურნელით დავთვერით.
ერთ კვირაში დათოიამ სოფლიდან მოირბინა, სადღესასწაულოდ იყო მრევლის `შმოტკებში~ გამოწყობილი: თეთრი პიჯაკი, მოყვითალო შარვალი, ჯინსის `კურტკა~, შავი რეზინის ჩექმები. აღელვებულმა სიხარულით მიამბო:
_ ზურია, რაი მიწერე ამისთანა იმ მტარვალს?! ერთი პაჭკა ვალიდოლი და ნახევარი ბოთლი ვალოკარდინი დალია, მაგი არ გადარჩა! ისე გალურჯდა, კინაღმე მოკვდა! საკურთხეველში ორი საათი იჯდა, ხაერს ყლაპავდა, ღორჯოლასავით პირდაფჩენილი!
კომენტარი არც დამაცალა, ჩემს საამაყო აბაზანა-ტუალეტში შევარდა,_ აღტაცებისგან მეფსმებაო. რაც ოდეკოლონი, დეზოდორი და ამოსასმელ-წასასმელი მქონდა თავზე გადმოიმხო, ძლივს გამოვგლიჯე ხელიდან ბერძნული დიქლოფოსი, იღლიებს იმუშავებდა. მერე მაგრად აეწვა, არ უტირია, მიხარია _ `პრაზდნიკიაო~! მაგი გადაშენდა საცხაო! ახლა სხვა დრო დადგა, წერილს მივწერ სააკაშვილსო!
ცოტათი რომ დაწყნარდა, ჩემს გისოსებიან აივანზე გავიდა, სიგარეტს მოუკიდა და მინდობით მომითხრო:
_ ზურია, შენ თავს ფიცავარ, ბაწარი მქონდა გამზადებული, თავი უნდა ჩამემეხრჩო. არავის არ ვეუბნებოდი, ისე, ჩუმ-ჩუმათე ოდკას ვყლურწავდი. მერე დაფნას ვღეჭავდი სუნიზა, მეშინოდა არ გეეგო, მაგ... ხო! ქალბატონი ევა გავისტუმრეთ ბაკურიანში.
ამგვარად მამაოს მაუღლეს უწოდებდა. როგორც დათოია თვლიდა, არც თუ უსაფძვლოდ, ევა იყო მისი უბედურების ძირითადი მიზეზი, წყარო და სათავე, ის აქეზებდა მამაოს. ადრეც შევამჩნიე ფრიად საინტერესო დეტალი: დათოია ევას კოპირებდა ჩხუბში, თან კატა-ძაღლივით სასტიკად სძულდათ ერთმანეთი. მესანთლე ისე ექიშპებოდა მღვდელს, იმავე სიტყვებით და მანერით, როგორც ევა. ანუ `ჰარემში~ დათოიას, ეჭვიანი ცოლის როლი ჰქონდა მორგებული! `ქმარი~ -მამაოც უბრახუნებდა ქალაჩუნას. `გირტყამს _ მაშასადამე უყვარხარო~,_ გვიქადაგებს რუსული ხალხური სიბრძნე.
ორი ღერი ზედიზედ გააბოლა. ჩემგან სანუგეშო ამბავი შეიტყო და გახარებული აშურისკენ გაემგზავრა.
_ დათოია, მაგ შენ მამაოზე იმფერ რაცხას დავწერ, ნახავ მაგას გაფარჩაკებულს!..
ამჟამად აშურში ყველაფერი ძველებურადაა: `კასტუმებიანი~ ჩემოდნები ადგილზეა _ ლოგინის ქვეშ; მესანთლე მამაოს ერთლარიანებით და დედის გაორმაგებული პენსიით სულდგმულობს; დიდედა გარდაეცვალა _ მამაომ აუგო წესი, შეკვეთილი წირვის დაყენება დაეზარა, პანაშვიდი გადაუხადა მცირე, სხვა მიცვალებულებთან ერთად; დათოიამ პომპეზური ქელეხი, ორმოცი და წლისთავიც გადაიხადა,_ მაგარი პატივი კი მცა ისეო, მთელი მრევლი მე დამასია თავზეო; თავისთვის ცარიელ კომბოსტოს თუშავს უზარმაზარ ქვაბში, დედასთან ერთად მიირთმევს ღამით, ძველებურად გამთენიისას, 4-5 საათზე; მესანთლე კვლავ ცოლზე ოცნებობს და... იგივე ხერხით იკმაყოფილებს თავს. მორიგი ცემის შემდეგ ისევ უყვება სხვებს:
_ ეჰ, ადრე რა კაი კაცი იყო, 12 მანეთიც მომცა ერთხელ! სულ ევას ბრალია, უჩხიკინებს ჩემზე მამაოს_ დათოიას მოტანილი თხილი არ ვარგაო, მთელი მეშოკი დამპალიაო, ჭიანიაო...
აშურიდან ზურგით ჩამოთრეულ `უვარგის~ თხილს, ევა 60 ლარად თავად აბარებინებს მიმღებ პუნქტში. ეჰ, ,,ჩვეულება რჯულზე უმტკიცესიაო’’,_ დათოიაზე უთქვამთ ძველებს.
ამბავი 5. ჯიმი (`ანდერგრაუნდი~) ფილცუოტერის გმირობის ამაღელვებელი ისტორია
`როდესაც მკითხავენ, თუ რატომ არაა ჩემს გულში არც ერთი რელიგია, მე ვუპასუხებ, რომ დავკარგე იგი თვით რელიგიის მიზეზითვე~.
ფრიდრიხ შილერი
ამერიკელ ზანგ მამაკაცს, მამა გიორგის სარწმუნებრივ იერარქიაში, მე-4, უკანასკნელი, `ნაგვების~ საფეხური ეჭირა და `კათოლიკე მასონთა~ მრავალრიცხოვან `სექტას~ წარმოადგენდა. ამგვარი რელიგიური სეგრეგაციის თაობაზე ჯიმ ფილცუოტერმა, რაღა თქმა უნდა, არაფერი უწყოდა.
მე იგი ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენში გავიცანი და შევიყვარე, ერთ ჩვეულებრივ დღეს, ტელევიზორში ნიუსების ყურებისას. ჯიმის გმირობის ამსახველი სიუჟეტის დამთავრებისთანავე, მამაკაცს `ანდერგრაუნდი~ ვუწოდე, როგორც ამერიკის მიწისქვეშეთის ღირსეულ წარმომადგენელს.
ბაქანზე მდგომ ზანგს მოახლოვებული მატარებლის გრუხუნი მოესმა, ჯიმმა ჯერ გვირაბისკენ მიაპყრო მზერა, შემდეგ ლიანდაგის მეტალს მიაშტერდა... უცებ იქ მსხდომი ბავშვი შენიშნა. ვიეტნამგამოვლილი რიგითი, ზანგი მამაკაცი მატარებელს დაუფიქრებლად წინ ჩაუხტა, პატარა ხელში აიყვანა და ვაგონებ ქვეშ მიწვა... მატარებელმა თავზე გადაუქროლა და ორი ადამიანი _ ჯიმ ფილცუოტერი და ბავშვი უვნებლად გადარჩნენ! ყოველივე მომხდარი იაპონელმა ტურისტმა დააფიქსირა ციფრული ვიდეოკამერით, აღწერილი სიუჟეტი მსოფლიო მედიას მოედო.
უცხოელის რაინდობით მოხიბლულმა ტაძარში მივირბინე და მამაოსთან მდგომ `მართალ~ ქალბატონებს ვუამბე ნანახი. მამა გიორგი ტუჩებმოკუმული იდგა `ქამის შთამომავალის~ გმირობით გაბრაზებული, იგი სადღაც სხვაგან იყურებოდა. მრევლის პირველი კომენტარი, ბავშვის სასწაულებრივ გადარჩენაზე, ყოველგვარ დადებით ემოციას იყო მოკლებული და ასე ჟღერდა:
_ კი მარა, მაგენი კათოლიკები არიენ-და... მაინც ვერ გადარჩება, ჩავა ჯოჯოხეთში და იქანა მოუვლიენ ეშმაკები,_ უდავო მოსაზრებას გარშემო მდგომნიც დაეთანხმნენ და შემდგომ, საუბარი ამერიკიდან `შემოგდებულ~ სექტებზე, კერძოდ, იეღოველებზე, წარიმართა.
ამაო გამოდგა მამაცი ამერიკელის, მით უმეტეს `ზანგის~ გარჯა. მას მხოლოდ სამწვადე მასალად განიხილავდა მოყვასზე ესოდენ შერყეული კრებული. მე ღრმად ჩავფიქრდი _ რატომ იყო მოსიყვარულე ღმერთი ასე უსამართლო? `უზენაესი განჩინებით~, მამა გიორგი ხომ თითქოს `ზეციური იერუსალიმის~ მომავალი მოქალაქე გახლდათ, ჯიმ ფილცუოტერის გვარი კი, `მართლების~ აზრით, უპირობოდ იქნა შეტანილი მეჯოჯოხეთეთა ანუ კუპრის მომლოდინეთა სიაში?
სასოწარკვეთილებამ მომიცვა. ჭეშმარიტების ძიებას ხშირად ახლავს ამგვარი რამ. მე ეკლესიისადმი გავცივდი და გამოსავლის ძიებაში სიგარეტის წევასაც ვუმატე, ტელენარკოტიკის მიღებასთან ერთად _ გართობის და ინფორმაციის ერთადერთ წყაროს ახალ ბაბილონში. ამასობაში ცნობილი მოვლენები განვითარდა, თბილისი ოპოზიციის მიტინგებმა მოიცვა...
ჯიმი თითქმის დავიწყებას მიეცა, რადგან მე პოლიტიკურმა ვნებათაღელვამ გამიტაცა.
ამბავი 6. `ასე რაფერ შეიძლება ბიჭო!~
ოო, მოწყენილობავ _ სიკვდილი უნდა გერქვას შენ!
ბუენოს-აირესი, სევდიანი ტანგოს სამშობლოა, ნიუ-ორლეანი _ მოწყენილი
ბლუზის. რადგან ბაბილონში ვერავინ ბედავს ვნებიან ჰანგებზე როკვას, ჩვენ მხოლოდ სევდანარევი მოწყენილობაღა გვხდა წილად.
ტელევიზორმა ძლიერ დამღალა. თამბაქომაც შემახსენა თავი. გავალ გისოსებში. კარები ღიაა! არ ვკარგავ კავშირს ეთერთან.
ჩემს აივანს არმატურის გისოსები ამშვენებს ქურდებისგან დასაცავად. რამ გამაკეთებინა, არ მეგონა მოსკოვში თუ გაქუსლავდნენ ძუნძულით, არ ველოდი ასეთ უეცარ კაპიტულაციას. ციხე-აივანზე ვდგავარ და ვეწევი ქურდულად, ანუ ამაყად. გისოსებს მიღმა გივი მომიახლოვდა _ გივია `ცხვირა~.
ქუთაისელია, ბაბილონში ჯინსებით ვაჭრობს, ამავდროულად სტიქაროსანიცაა. ნამდვილი `უჩინ-მაჩინია~. მსურს პორტრეტის ერთი შტრიხი მაინც დაგანახოთ, რათა გაგაცნოთ იგი, რაიმე მახასიათებელი თვისება შეტაგყობინოთ... სიმსუქნისა და დიდი ცხვირის გარდა – არაფერი! ვფიქრობ, ვიხსენებ _არ გამომდის, ის უბრალოდ არც არსებობს, რომ არა ჩემს წინაშე მდგომი მამაკაცის სხეული და ბაბილონური ელიავას `დოლჩე გაბანას~ ქურთუკი.
ჯერ ახალგაზრდაა, 25 წლის, მასაც აქვს ყავისფერი ქუდი ჯვრებით და მაჯაზე ელიტარული ფსკვნილი.
_ შენზე ამბობენ, ზურია, იგიო... მღვდლებს განიკითხავს და, რაცხა რაცხეებიო...
ხმას არ ვიღებ, თავისი ჭკუით ვითომ მითანაგრძნობს.
_ იგიო ... ცოტას ... იგიო...
_ თქვი, ბიჭო! რა დაგიჩემებია, _ ეს იგიო, იგიო!
_ რა და უბერავსო!
სწრაფად ამოიძახა `ცხვირამ~ და საფეთქლისკენ დააპირა ხელის წაღება.
ოჰ, ეს ნაცნობი ჟესტი! ის ხომ მამა გიორგის ფანია და სულიერი შვილიც. მეორე კაცი მამცნობს დღეს,_ იგიო, იგიო, ვერა ხარო, ასე იძახიენო. გუშინ დედამაც მითხრა:
_ ამდენ ხალხში, შვილო, შენ როგორა ხარ ყველასთან მართალი? მამა გიორგისაც უთქვამს, რაღაცას ბევრს ლაპარაკობსო. რას წერ ამდენს, გადი გარეთ, გაიარე. სულ მიატოვე ეკლესია?.. ცუდად დამთავრდება ეგ, ნუ განუდგები, ჩაგქოლავენ და გვიან იქნება!
დედაც განიცდის, ნერვიულობს ჩემს ფსიქოსომატურ სტატუსზე.
_ გივია, ჩემო კარგო და განსაკრთომელო! მე ეკლესიას, ქრისტეს კი არა, ბაბილონს ვებრძვი, ბა-ბი-ლონს!
_ ბაბილონს?! მაი ბევრმა კითხვამ გააგიჟაო,_ გააგრძელა `დოლჩემ~.
გივი ფრიად საინტერესო ობიექტია ასე ადვილად ვერ დავაღწევთ თავს მის გრანდიოზულ პუნტულა ფიგურას. ყველაფერთან ერთად, საშინელი, ჩამწვარი ოპოზიციონერია, ამიტომ აქვს მის განადგურებას ჩემთვის ასეთი დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა – ის ხომ მასებში, ბაზარში ტრიალებს!
დროებით გადავინაცვლოდ წარსულში. მორიგი ბობოქარი დღეები დასრულდა `ვარდების რევოლუციით~. ავადხსენებული დენი მოვიდა და გივიც მიუჯდა ტელევიზორს, ასე ვთქვათ, ეთერში დაიდო ბინა. კრიმინალთან ბრძოლა გადამწყვეტ ფაზაში შედიოდა. `მართალი~ ვაჭარი ახალ `შამსუნგ~-ს მიეჯაჭვა და ტელეანაბიოზში შევიდა. თბილისიდან, ქუთაისის გავლით, ბაბილონშიც შემოაღწია თავზარდამცემმა ამბავმა _ `შავების აყრა დაუწყიათ ამ ბოზებს!~.
რატომ გახლდათ კრიმინალური თემა გივისთვის ამრიგად აქტუალური?
ბევრი ქურდ-ავაზაკ-ნარკომანი ატერორებდა პუნტულა `ცხვირას~. `მართალი~ ვაჭარი გაკოტრების პირას იყო მისული. კრიმინალური ავტორიტეტები _ `კაი ბიჭები~, ხომ არ გადაიხდიდნენ ფულს, ისე ახევდნენ ჯინსებს უფასოდ. ბოლოს ბაზრის `მაყურებლებმა~ _ `კოსტია-ხრამოიმ~ და `ბიჭიკია-ცალთვალამ~ დაატყვევეს ჩვენი გივი. რა ექნათ,_ ბიჭები წამალზე მიიჩქაროდნენ ბათუმში.
ტუსაღი გაუძალიანდა. `მაყურებლებმა~ ფულიც წაართვეს და ზემოდან სცემეს კიდეც. წამალზე გამგზავრებისას მუჯლუგუნებით დახლქვეშ შეაგდეს და უბრძანეს:
_ მანდ იჯექი სანამ ბათუმიდან ჩამოვალთ _ შე ბოზო!~
გაუგებარი გახლდათ რატომ შეიქნა გივია ბოზი, მაგრამ დახლქვეშ ჯდომა აუცილებელი იყო მაინც. ასეთ შეშინებულ მდგომარეობაში გაატარა მრავალი საათი ჩაცუცქულმა სიცივეში. საჭმელიც იქ ჭამა_ კარგი და უცებ ჩამოსულიყო `გაჩხერილი~ ხმაროი, _ მერე?! იჯდა და ელოდა შემდეგ მითითებებს.
`ბათუმელებმა~ ბარიგა ნახეს, წამალი აიღეს, მერე გაიკეთეს და სიგარეტის წევა-წევით ნიუ-ბაბილონისკენ გამოეშურნენ. არც შეუვლიათ ბაზარში `ცხვირას~სანახავად.
საღამოთი, ძალიან რომ აცივდა, პატიმარმა ერთს დაურეკა `მობილით~. ერთმა უთხრა,_ გამო მაქედან შე სიროო! ჩემთან წამოდი და ჯინსებიც წამომიღეო _ `ლევისები~, სხვა არაო, `ზაადნო~ ერთი ბოთლი `გომიც~ თან მოაყოლეო! ამ დღეში იყო გივი, `ვარდებმა~ სულზე მოუსწრო.
გავიდა ხანი, დადგა საყოველთაო სალარო აპარატების ეპოქა. ვაჭარ- `მართალი~ დაუყონებლივ მწვავე ოპოზიციაში გადავიდა და ქუჩის აქციებშიც ჩაება. ამგვარად ეკლიანი შეიქნა `დოლჩეს~ მიერ გავლილი გარევოლუციო-ნერების მძიმე გზა. მეამბოხე ორ ცეცხლს შორის მოექცა: ან ქუჩის აქციები, ბაბილონში შემოსასვლელი გზის გადაკეტვით, ან საღამოთი კრიმინალური ტელე-დაჭერები, `შავების~ დამარცხებით განცხრომა და ამითი გულის ფხანა. `კვეჟოებს’’, ,,ხმაროებსა’’ და ,,ცალთვალებს~, ნაირ-ნაირ `იჩებს~ დასტა-დასტა ყრიდენ ციხეში.
ერთ მხრივ გივიმ ამოისუნთქა _ ვაჭრობამ იმატა, მაგრამ, დემოკრატია, ლიბერალური იდეები?! `ცხვირამ~ დაკარგა რეალობის შეგრძნება: `რაღა საჭირო იყო ბატონო ამხელა რევოლუცია, `ხმაროის~, სალარო აპარატით თუ ჩაანაცვლებდით!~,_ აღელვებული ამბობდა ვაჭარი და მისი სახე გაბრაზებისას, ზრდასრული მამაკაცის იერს იძენდა. ბიუჯეტის შევსების არგუმენტს არ სცნობდა,_ ორივენი ქურდები არიანო. ერთი კი იყო – სალარო აპარატი ისე მწარედ არ ირტყმევინებოდა პანღურებს და ,,ნარკო-ხარჯებიც” გაცილებით ნაკლები ჰქონდა.
ეს ყველაფერი ძალიან კარგი, მაგრამ, სულიერება?! `მართალი~ ადამიანი ხომ სამბუნებოვანია: გული (ემოციები), ტვინი და სული. `ვარდების~ შემდეგ გივიას ისედაც ცხიმებით შეზღუდულ გულში, ახლად წამოკვირტული მოჩვენებითი ღირსების (რეალურად უკიდეგანო ამპარტავნობის) ნაზი ყლორტი უხვად ითხოვდა პროტესტის ნამით მორწყვას. მის ტოტალიტარულ ცნობიერებაში აღმოცენებულმა დემოკრატიის ნორჩმა ლერწამმა, ორად გახლიჩა გაქონილი ტვინი. სულს კი ბობოქარი რევოლუცია სწყუროდა!
... ერთხელ, შებინდებისას, სანამ ჩვენს შორის თV-,,იმედის“ შავი აჩრდილი ჩამოწვებოდა, გივია ეზოში შემოვიდა, ის ჯინსების `ნისიებს~ ეძებდა. ამ დროს მე გისოსებში ვაბოლებდი წყნარად, მთავრობის კრიმინალთან ბრძოლის წარმატებით აღელვებული. აქ მივადექით თხრობისათვის საკვანძო `მართალი~ ვაჭრის სიტყვებს:
_ზურია! აი რაია, რას უშობიენ ქურდებს?! ასე რაფერ შეიძლება ბიჭო?!~,_ ჩემს წინ ახალი, დემოკრატიისაგან გაბრწყინვებული, `შნირყოფილი~ `ცხვირა~_ ლიბერალი იდგა! მომავალი დელეგატი ბაბილონის ეპარქიისა `კიდს~ - ევროპარლამენტში! ჩვილმა ინფანტილიზმის მარწუხებისგან განთავისუფლება იწყო და 40 წლის მამაკაცი, შემდეგ, ბაგა-ბაღის ასაკობრივ ჯგუფში გადავიდა. გივი `დაკაცდა~!
გაკვირვებისგან დავეცი, პირი გამიშრა, პასუხი არ მქონდა ...
_ წადი შენი ბოზი...!
ჩავიბურტყუნე და გულითადად დავეთანხმე `კოსტია-ხრამოისა~ და
`ბიჭიკია-ცალთვალას~, აწ უკვე `ციხის-ძირელებს~. სახლში შემოვედი და მანუგეშებელ ტელევიზორს მივუჯექი ისევ.
ახლანდელი ევროპარლამენტის შენობა დაპროექტებულია ბაბილონის კოშკის სახით და მას საფუძვლად უდევს პიტერ ბრეიგელ-უფროსის სურათი.
ზოგიერთი ქრისტიანი ამ ფაქტში ჭვრეტს ევროპელთა მისწრაფებას დემონსტრირება გაუწიონ ღვთის საწინააღმდეგოდ მიმართულ ამბოხს. წავა ვითომ ამ გზით `მართალი~ ამირანი, მიიღებს ევროპელ `მასონთა~ მცდარ ლიბერალურ ღირებულებებს?
ამბავი 7. ცხოვრება დედა-დედოფლისა, ახალი ჯვაროსნული ომის
წამომწყებისა და აპოკალიფსის შემქნელისა
`ერთი უმთავრესი მიზეზი ჩვენი სამღვდელოების გონებითი დაცემულობისა მასში მდგომარეობს, რომ ჩვენი სასულიერო წოდების ცოლები სრულიად მოკლებულნი არიან განათლებას.
მთელ საქართველოში ორ-სამ მღვდელსაც კი ვერ მოძებნით, რომელთაც ნასწავლი ცოლები ჰყავდეთ.
ქალების უმეცრებას მეტად ცუდი ზემოქმედება აქვს სასულიერო წოდებაზე. ეს უმეცრება მღვდელს გონებას უმდაბლებს და ჩქარა ავიწყებს განათლების იმ ნაგლეჯს, რომელიც სასულიერო სემინარიაში მიიღო~.
წმ. ილია (მართალი) ჭავჭავაძე (VI, 241-262)
დათოია-`შტერმა~ მამაოს მეუღლეს, როგორც ვთქვი,_ ევა შეარქვა. იგი პირველიც იყო და ცბიერიც.
`ბალზაკის ასაკს~ მიღწეული, თითქოს უწყინარი ქალი გახლდათ ეკლესიაში მრევლის, ფულის და მამაოს ჭეშმარიტი განმკარგველ – მბრძანებელი. დანარჩენი: ღვთისმსახურება, ღრიალი, `შალაბანები~, პანღურები და მლიქმნელობა,_ მღვდელს ჰქონდა დაკისრებული.
ბაბილონში ჩამოსვლამდე ცოლ-ქამრმა რთული ეკლესიანი გზა განვლო.
მონასტერში, საბერე მორჩილ დავითთან შეხვედრამ ყოველივე შეცვალა. ბერი ჯერ არქიმანდიტრად აკურთხეს, შემდეგ დააწინაურეს და ბაბილონში გაუშვეს ეპისკოპოსად. მტრულ გარემოცვაში `თავისი კაცი~ იყო აუცილებელი. მან გიორგის დაურეკა, ჩამოიყვანა და მღვდლად აკურთხა.
ადგილობრივ მთავრობასთან და ძველ დამხვდურ სამღვდელო ელიტასთან ბრძოლა გარდამტეხ ფაზაში შევიდა. მღვდელი ოსტატურად ფლობდა ადამიანთა თავისი გავლენის ქვეშ დამორჩილების ხელოვნებას. განსაკუთრებით პოპულარული იგი გადამწიფებულ ქალებს შორის შეიქნა. განაზებული ქალბატონები, თვალების ნაბვით და ტკბობის გამომეტყველებით, ქათინაურებს არ იშურებდნენ: `ჰო, რა კარგი მამაოა! ჰო, რას ქადაგებს! ო, რა კაცია!~
,,შეძახილმა ხე გაახმოო’’ _ ადამიანს ზედმეტი ქება `ახმობს~, აამაყებს, მითუმეტეს დაუმსახურებელი განდიდება! `ფარაონს~ ხომ სემინარიაც კი არა აქვს დამთავრებული, ასე რომ იგი გარანტირებულად დაცულია `განათლების ნაგლეჯების~ დაკარგვისგანაც!
ერთი რამ დასჩემდა წყვილს _ ეპისკოპოს დავითის მანიაკალური, მონური შიში. კერძოდ, ამ გრძნობის უკიდურესი ფორმა - `სესეს შიში~! მათ იმდენად აღიზიანებდათ განვლილი ცხოვრების შეხსენება, რომ საკუთარი წარსულიც კი სრულიად დაივიწყეს. ცოლ-ქმარს ხომ ასე სასტიკად აშინებდა ძველ დუხჭირ ყოფასთან დაბრუნება.
კითხვაც ძლიერ შეუყვარდათ, მხოლოდ მტკიცედ `მართალი~ ლიტერატურის. ერთხელ იოანე მოციქულის `გამოცხადებაში~ დაკარგულმა რაღაც ვკითხე. ევას მყისიერი პასუხი მეუღლის თანხმობით, ასე ჟღრერდა: `რად გინდა, რას ეძებ? რა შენი საქმეა? მოეშვი, დაბრკოლდები!~.
`ფარაონის~ მეუღლემ ძველის წაუკითხავად, არმაგედონის საკუთარი მწყობრი სქემა შეიმუშავა. `ფარაონშა~, შეუვალი `მართლობის~ გამო, არ ხმარობდა არც `თაიდ~-ს, არც `Hეად ანდ შჰოლდერს~-ს და არც კბილებს იხეხავდა `Bლენდ-ა-Mედ~-ით. ყველაფრისთვის ერთად_ სარეცხად, შამპუნის მაგიერ და თქვენ წარმოიდგინეთ კბილების საწმენდადაც, იგი ერთლარიან რუსულ მისტიურ ფხვნილ `Миф~-ს ამჯობინებდა `ი~ ყვარობდა (იგი მშობლებით ნახევრად რუსი იყო).
ზემოთ ჩამოთვლილ საშიშ პროდუქციას ასევე საშინელი და იდუმალებით მოცული ფირმა `პროქტერ ანდ გემბელი~ აწარმოებდა. ეს უაკანასკნელი კი მასონების ხელში გახლდათ და მათ მთავარ ფინანსურ დასაყრდენს წარმოადგენდა. ასე ეწერა გამოჩენილი რუსი ღვთისმტეყველის _ პროკოფი გემბელოვის შავყდიან, დაფლეთილ წიგნში. რკინისებური, გაქვავებული და მტკიცე ლოგიკით ყოველივე ჩამოთვლილისგან გამომდინარეობდა შემდეგი:
თუ ამ ფხვნილ-შამპუნ-პასტას შეიძენ, შენ ნებსით თუ უნებლიედ ამდიდრებ შორეულ ალაბამის შტატში მოკალათებულ, ჯორჯტაუნელ მასონებს (სინამდვილეში, შტატი და ქალაქი არავინ უწყოდა პროკოფი გემბელოვის გარდა). `რკინის ლედის~ ბაბილონშიც კი არ ასვენებდა ამერიკელი მასონების ბედ-იღბალი და მათი ჭუჭყიანი მილიონები.
,,ფარაონშა’’, ნიუ-ბაბილონის ეპარქიიდან ებრძოდა მატერიალურად (1-ლარი!) მსოფლიო მასონიზმის ფინანსურ ძლიერებას, მათ კი ამაზე არაფერი იცოდნენ,_ საწყლებმა! დაახლოებითი გამოთვლებით ჯორჯტაუნელი მასონები 6.666.666 ( `666~-სატანის რიცხვია!) წლის შემდეგ უნდა გაკოტრებულიყვნენ, ზემოთ აღნიშნული ,,ფარაონშა დედოფლის’’ ბრძოლის შედეგად. `ასეც მოხდაო ...~,_ დაწერს მომავლის ისტორიკოსი. აქსიოს ,,დედა-დედოფალო’’, აქსიოს!
თუ გავითვალისწინებთ, რომ `ფარაონის~ მეუღლემ, რამდენიმე, ასევე მტკიცე და მასავით მოუდრეკელი `მართლმორწმუნე~ შემოიერთა თავისი დესპოტური დიქტატის ქვეშ, მსოფლიო მასონიზმის კრახი მოახლოვებული და გარდაუვალი რამ გახლავთ. ასეთი მძაფრი, მაგრამ ერთი შეხედვით უსისხლო იყო ,,დედა-დედოფლის’’ ბრძოლა, მისი სასტიკი მეთოდები!
დედოფალი ფრიად მგრძნობიარე შეიქნა ცოდვისადმი და ხშირ აღსარებაში მისტიროდა ქალიშვილობისას სულ ერთხელ ნახმარ, უნებლიედ გამოყენებულ `თაიდ~-ს. `არ ცოდნა – არ ცოდვაა~, - ჩვენც მივუტევოთ, მეგობრებო.
რატომ ვეძახი ვითომ ,,დედა-დედოფალს’’? ერთი დიადი თემა არ ასვენებდა კიდევ ქალბატონს, როგორც ქრისტიან `მართლმორწმუნეს~. ეს გახლდათ დიდი ტკივილი ბრიტანეთ-ინგლისის დაძირვისა და ამერიკის ჩქარი გაქრობის გამო – ღია სისხლმდენი, სისხლმჩქეფარე ჭრილობა!
ზრდასრული თეთრი, ფუნთუშასავით მადის მომგვრელი, თავწაკრული ქალი გამუდმებით ახალ ტელეამბებს გახლდათ მიჯაჭვული. საქმე ასე გამოიყურებოდა: საქართველო `მალე~ უნდა გაბრყინებულიყო _ `სულ მალე~, როგორც კი მორიგი მიტინგი – რევოლუციის ციკლი ჩაივლიდა. ამ გარდაუვალ გაბრწყინებას, უცილობრივ, რკინისებრი და ადვილად მისახვედრი ლოგიკით, ინგლის-ბრიტანეთყოფილის, ჰოლანდიის და ნახევარი საფრანგეთის დაძირვა უნდა მოჰყოლოდა თან. ამ ორ ურთიერთშეთანხმებულ აქტს – გაბრწყინება-დაძირვას წინ უსწრებდა ამერიკის (`აშშ~-ს!”) ვულკანურ-მაგმური დაწვა-დანგრევა. ყველაზე მნიშვნელოვანი ,,დედა-დედოფლის’’ თავში არსებულ, ავადმყოფურ, აპოკალიფტურ სიძულვილში, რომელიც ასე დისონირებდა მის მთვარესავით მრგვალ, კეთილგანწყობილ სახესთან, გახლდათ დოლარის გაქრობა-გაცამტვერება. ასე ჟღერდა შიზოიდური `ფიქს-იდეა~! დოლარი, თავისი `მასონური თვალით და პირამიდით, მთავარი მასონური ნიშნებით, მოკლე ხანში, სულ მალე, ჩვენს გაბრწყინებამდე, აღარ იარსებებდა!
ამ მითში რაღაც იდო, ,,დედა-დედოფლის’’ ბავშვური გულჩვილობიდან. ალბათ, პატარაობისას სულ `აიწონა-დაიწონას~ თამაშობდა. ფიცრის ერთ მხარეს თვითონ რომ იჯდა_ `გაბრწყინებული~ საქართველოა, ხოლო მეორეს, ბულკს რომ არ აძლევდა ის ცუდი ბიჭი _ `დაძირული ინგლისი~. გინდა არ გინდა, შენ რომ აიწევი, სხვა დაიწევა და ქვესკნელში ჩავარდება. ასეთია გულჩვილი ინფანტილიზმის უწყინარი წესები.
,,ფარაონშა-დედოფალი’’ გულის ძგერით რთავდა ტელევიზორს და სადო-მაზოხისტური აღელვებით ადევნებდა თვალს ამერიკულ ტაიფუნებს, ტორნადოებსა თუ წყალდიდობებს. იაპონური ცუნამიც ძლიერ უამებდა გულს.
განსაკუთრებულად სასიხარულო საცქერი უკანასკნელ დროს გახშირებული ფილიპინურ-ტაილანდური ტექტონური მიწისძვრები გახლდათ! 100 ათასობით გვამი, ათასობით ატირებული დედა და ბავშვი, მისთვის არაფერს ნიშნავდა. უბრალოდ, ამგვარი მკვდრები არ მისდევდნენ `მართალ~ რწმენას, მარხვასაც არ იცავდნენ და ამიტომ თავისი ცოდვებისადა გამო ისჯებოდნენ. ასე სადად და გასაგებად ჟრერდა ღვთიური პასუხი `უგუნურებისადმი~, ამრიგად სწამდათ რკინისებრ `მართლებს~. `Туда им и дорога~-ო,_ ჭეშმარიტად მონარქის სიმშვიდით მეტყველებდა ბაბილონელი ლედი.
ამგვარი იავნანა, რომელსაც ალბათ მშობელი უგალობდა პაწია დედა-დედოფალს დაძინებისას, აშკარად რუსული ხალხური ზღაპრებიდან გახლდათ ნასესხები. შედარებით ლოიალური, `ნავთ-გაზ~ მოყვარე ნახევარი საფრანგეთი და გერმანია, როგორც `ნაკლებად~ კაპიტალისტური ქვეყნები, ხომ `დაძირულთა~ სიაში არ შედიოდნენ. ასეთია რუსული პოლიტიკური ფოლკლორი და თანამედრობე საბჭოეთის კურთხევა.
ერთი, თითქოს გადაულახავი წინააღმდეგობა ჰქონდა აპოკალიფსის მწყობრ სქემას. თუ დოლარი გაქრებოდა (ამერიკელები, ინგლისელები, ნაწილობრივ ფრანგები, ჰოლანდიელები და ასი ათასობით ტაილანდელი ამ სქემაში არც კი განიხილებოდა), რაღა აზრი ექნებოდა `ფარაონის~ და მისი მეუღლის, დედა-დედოფლის მართალ, ნახევარსაუკუნოვან ცხოვრებას?! ზოგადად ყოფიერების, კერძოდ კი, მათი ღვთაებრივი ოჯახის არსებობის არსს, ხომ ღია მწვანე, მომნუსხველი კუპიურები წარმოადგენდა. `მწვანე, მწვანე – უჰ, რა საამურად ჟღერს!”. ჰო, რა განსაკუთრებულად ტკიცინა და სურნელოვანია ჯიპიანი თეას
შემოწირული დოლარები!~
ეს მოხდა რუსთავში ...
ეპისკოპოსთან ერთად წირვაზე და ტაძრის ცემენტზე ჩასულ მამა გიორგის, `რუსთავცემენტის~ საამქროს უფროსი თეა გაეცნო. მღვდლის წარმოსადეგობითა და სულიერებით აღელვებულმა დედაკაცმა, მოსვენება დაკარგა. იგი რუსთავიდან დაქროდა ბაბილონში წირვაზე დასასწრებად _ 600 კილომეტრი!
თეა ყველასთვის კარგად ნაცნობ, ფულიან, ვნებიან, წითელ პომადიან, შებერებულ ქალბატონთა ტიპს წარმოადგენდა. მართალია ევა ძლიერ შეაცბუნა თეა დეიდას პირველად გამოჩენამ ტაძარში, მაგრამ...
ადრიანი წამოდგომითა და უჭმელობით გამოწვეული გაღიზიანების მიუხედავად, ცოლ-ქმარი წირვისას, აღელვებით ადევნებდა თვალს ხის სხვადასხვა ზომის შესაწირის ყუთს, ჩინური, ვერცხლისფერი ბოქლომებით. ამგვარი ყულაბები ტაძრის მთელ სივრცეს მოიცავდნენ თავისი მკაცრი, ხელგაწვდენილი ბატონობის ქვეშ. ისინი სათუთად იყვნენ შემკულნი მოსიყვარულე ხელით, ჟანგიან, დიდ ლურსმნებზე დაკიდებული, თვითნაკეთი ხატებით. ერთ, ყველაზე მოზრდილ, შეიძლება ითქვას,_ სტრატეგიული დანიშნულების გიგანტურ ყულაბას, წმინდა გიორგის მოოქროვილი ხატიც ამშვენებდა. `Миф~-ისა და მწვანე კუპიურების ტრფიალი მეუღლეები ერთად ზვერავდნენ კრიმინალურ-ფინანსურ ვითარებას ეკლესიაში. შეშფოთება მწვერვალს აღწევდა, როდესაც ახლად შემობრძანებული ფულიანი მორწმუნე, შესაწირის დიდ ყუთს უახლოვდებოდა. მდიდრების გადაადგილებას ტაძარში მჭიდროდ მდგომი მრევლის რიგებში, ისინი არწივისებური თვალთახედვით უწევდნენ კონტროლს. თეას გრანდიოზული, უზომოდ დიდ პლატფორმებზე შემდგარი ფიგურა, გედის სინატიფით მიაპობდა ტაძრის სივრცეს. ნაძვის ხესავით, ძვირფასი სამკაულებით უხვად შემკულ ქალბატონის მოშიშვლებულ მკერდს, ვეებერთელა ოქროს ჯვარი ამშვენებდა, რომელიც ღარის უფსკრულში ლამობდა დამალვას.
მღვდლის გამჭრიახ მზერას არ ეპარებოდა ეკლესიური ყუთისკენ თეას მოჩვენებითი შეუმჩნეველობით წაღებული პუტკუნა ხელი და მისი კოტიტა თითების მომნუსხველი მოძრაობა ყულაბის ჭრილთან. ღვთაებრივი სიმფონიის აპოთეოზი დამამშვიდებელი აკორდით სრულდებოდა_ ფულის ყუთში მოთავსების შემდეგ, მორწმუნე გაშლილ მტევანს ნაზად ურტყამდა თავსახურის დარღვეული უბიწოების კვეთს.
წირვის დამთავრების შემდეგ ხალხი იშლებოდა. ევა შვილებთან ერთად, მამაოს მეგობარ მურმანის ჯიპში სხდებოდა (აბა, უცნობზე მრევლს რაიმე რომ გაეფიქრა?!) და ბაზრის გავლით სახლში ბრუნდებოდა. ის ქუდიც, მურმანს რომ ჰქოდნა მფლობელობაში, ევას ნაჩუქარი გახლდათ. საერთოდაც, მრევლის გამორჩეულად `მართალ~ მამაკაცებს ის უქსოვდა `ყავისფერებს~. მეც `ყავისფერქუდიანი~ ვიყავი, ოღონდ ყვითელი ჯვრებით. პომადიანი თეა, მღვდელთან გულდაწყვეტით გამომშვიდობების შემდეგ, უკან რუსთავში მიქროდა ცემენტის საამქროში.
ახლა მთავარი მოთმენა და მოპოვებულის შენარჩუნება გახლდათ! ღვთის მსახურება და დიდი თავშეკავება რომ არა, მამაო მზად იყო მივარდნოდა ყუთს და თავსახური პატარა ჩინური ბოქლომით უხეშად აეხლიჩა. ო, რარიგ აღმატებული ძალისხმევა და ნებისყოფის მოკრეფა უწევდა ფარაონს, რათა დროზე ადრე არ ჩაეხედა ყულაბაში და მასში მოთავსებული ძვირფასი მწვანე განძისთვის არ შეევლო ხელი! დრო უსასრულობამდე (2-3 საათამდე!) ჭიანურდებოდა _ სანამ უკანასკნელი `შტერები~ და `უგუნერები~ დატოვებდნენ ტაძარს.
განგაშისთვის საკმარისი საფრთხე მაინც არსებობდა_ წარმოსახვითი ეკლესიური ქურდები. განსაკუთრებულად შიშის ხარისხი ხელაპყრობით ლოცვისა და ზურგით შესაწირ ყუთთან დგომისას მატულობდა. კანონიერების სადარაჯოზე მდგომი მღვდელი, `პატრულის~ სიმკაცრით იცავდა ჩვილი ჩინური ბოქლომის ქალიშვილურ უმანკოებას და მუდმივად ეჭვობდა, _ ვიღაც ფულს მპარავსო. საზოგადოებირივი აზრის პირობითობასა და აკრძალვებს რა უთხარი მე, თორემ მამაო უთუოდ `ფარაონშა- დედოფლის’’ მაგიერ ყულაბას შეირთავდა ცოლად.
კრიმინალური გუმანის გასაქარწყლებლად მამაო მრევლთან ერთად `ქურდების~ აღმოჩენასა და მათი პერსონიფიკაციის ღვაწლს მიეცა. გამოვლენილი `დამნაშავენი~ გესტაპოს მიკერძოებით დაკითხულ იქნენ და შემდეგ გასამართლდნენ, სახარებაზე ხელის დადებით და მართალ მორწმუნეთა საყოველთაო ზიზღით.
როგორც იქნა, სანატრელი 3 საათიც მოვიდა, უკანასკნელი მლოცველი ტოვებს ტაძარს!
აი, დადგა ნანატრი წამი! ჩინური ბოქლომის პატარა ხვრელში თრთოლვით გასაღების მორგება და თავსახურავის `შემოხევა~ - აღლეტა! გულისფანცქალით ხელის ჩოცოცება, თითებით ყულაბის მთელი სივრცის მოვლება და მხოლოდ შემდეგ ჩახედვა. ყუთის ფსკერის მიმოხილვითი, ყურადღებით დათვალიერება (კუთხეში მიგდებული 20 თეთრიანი!) და საუნჯის ექსტაზური დაუფლება! `მწვანილი~, ლარები და `კარგი~ 20-იანი ხურდები _ მამაოს, ერთი-ორი მანეთი 5 და 10-თეთრიანი მეტალით – დათოია მესანთლეს. შესაწირი ყუთის უბიწოების აღდგენა ჩინური ბოქლომის `გინეკოლოგიური~ გვირისტით.
`არავის არ შეუძლია ორ ბატონს ემსახუროს: ან ერთი უნდა სძულდეს და მეორე უყვარდეს; ანდა იმ ერთს შეეთვისოს და მეორე დაამციროს. ვერ შეძლებთ ღმერთსაც ემსახუროთ და მამონასაც~ (მათე 7, 24), – გვასწავლის ქრისტე ღმერთი. `ფარაონიც~ ეთანხმებოდა ამგვარ დარიგებას და... მხოლოდ `მამონას~ ემსახურებოდა.
დაღლილი მამაო შინ ბრუნდებოდა. ცოლიც ხალისიანი სახით ხვდებოდა სახლში სადილითა და მორჩილებით. ,,დედა-დედოფალმა’’ ბევრი იფიქრა თუ როგორ ამოეხსნა მის წინაშე მდგომი მწვავე დილემა_ ამერიკული დოლარის `გადაშენება~ და ამავდროული ტრფიალი მწვანე კუპიურებისადმი?
ფარაონშამ ეს თითქმის გადაუჭრელი გორდიის კვანძი ადვილად გაჭრა და რუბიკონიც მარდად გადაიარა, ვითარცა ჭეშმარიტმა მართლმორწმუნე დედა-დედოფალმა. რადგან შტატებისა და ბრიტანეთის დაძირვა და დოლარის გაქრობა,_ თეორიული, სხვებისთვის განკუთვნილი, `გარემოხმარების~ მითი გახლდათ, ხოლო ნეტარხსენებული ჯიპიანი თეას შეწირული `ბაქსები~_ ფრიად რეალური, ,,დედა-დედოფლის’’ გულრწფელი ახსნა ასე ჟღერდა: `იყავნ ნება უფლისა! არ იქნება დოლარი, დედა მატრონას მსგავსად შავ მიწას ჯვარს გადავსახავ და ისე შევჭამ~. ეს უკანასკნელი _ `მიწის ჭამაც~, თეორიული, წარმოსახვითი გახლდათ, რადგან ფარაონშა `ღვიძლის დიეტაზე~ ბრძანდებოდა და მხოლოდ ორნახარშ საქონლის ხორცს და `ასეტრინის~ ფილეს მიირთმევდა, ჭყინტ, იმერულ ყველთან ერთად.
თავი IV. მეგობრები და მე
ამბავი 8. მე
`დაიბადო სულელი არაა სირცხვილი, სირცხვი¬ლია მხოლოდ მოკვდე სულელად~.
ერიხ მარია-რემარკი
ვდგავარ მრევლის ბიჭებთან ერთად, ვაფუილებთ წირვიდან გამოსულები. ბოლო ჟამზე ვბჭობთ, ამერიკა-ინგლისის დაძირვის უკანასკნელ დღეებს ვითვლით. ერთი ყავისფერქუდიანიცაა, ლურჯი ჯვრებით. კატასტროფის ალბათობაში ოდნავ ეჭვი შევიტანე:
_ ბიჭო, ინგლისელები მაგარი ნაციაა! დედოფალი, ბექჰემი, რუნი... `ბიტელზი~. შექსპირზე, დიკენსზე ხმას არ ვძრავ, არ მსურს სიტუაცია დავძაბო.
ყავისფერქუდიანი მომიბრუნდა და ამოტრიალებული ხელის გულით და წინ გაშვერილი საჩვენებელი თითით მომმართა:
_ ზურია, რავა, ამართლებ, ახლა, შენ ინგლისელებს?!
მთელი ინგლისი გაყურსულა ზურიას ვერდიქტის მოლოდინში... ლონდონი ბურუსთან ერთად, სასოწარკვეთას მოუცავს. როგორი იქნება განაჩენი,_ ავწიო ცერა თითი ზემოთ თუ...?! აი, რა დიდი ავტორიტეტით ვსარგებლობ მე ეკლესიასა და ინგლისში, ალბათ დანარჩენ ცოდვილ მსოფლიოშიც! ასე რომ, მომისმინეთ.
მე, `ოჩილას~ მეძახდნენ უბნის ბიჭები _`ოჩილი-მორჩილი~. ბავშვობიდან მორიდებული ვიყავი, ანუ პირდაპირ რომ ვთქვათ, მონა, ოღონდ იდეური. მოგვიანებით გავსპარტაკდი, ჯერ წლები მქონდა გასავლელი...
პატარა საბჭოურ ასაკში მშობლები ნასრედინის მტკივნეულ იგავს მიამბობდნენ: მოლამ შვილი გაუშვა დოქით წყლის მოსატანად. უკან, წყლით დაბრუნებული სცემა. რატომ სცემეო,_კითხეს. აბა დოქი რომ გაეტეხა, რაღა დროს იქნებოდა ცემაო,_ მიუგო ენამახვილმა მოლა ნასრედინმა. ამგვარად ჩაიარა ბავშვობამ. ამ დროიდან მამის ნაჩუქარი პირველი წიგნი მახსოვს _ `რობინზონ კრუზო~. რა იცოდა მამამ, როგორი მძიმე შედეგი მოჰყვებოდა ამას. 16-ჯერ წავიკითხე ზედიზედ! აი, ამ დროს, ჯერ შეუცნობადად გავიგე ყოფიერების პირველი კანონი: როდესაც გეშინია, შენ გიჩნდება შანსი გაიგო რაღაც ახალი.
შემდეგ მშობლებმა საკუთარი ბაბილონური კომპლექსების დასაძლევად, დედაქალაქში, კომაროვის მათემატიკურში მიკრეს თავი, რათა მე ჩემი თბილისური კოპლექსები შემეძინა.
ნახევარსაუკუნოვანმა შეცდომილმა ცხოვრებამ შედეგი გამოიღო _ მონა ვიყავი, ახლა ნაწილობრივ ვძლიე სიკვდილის შიშს. ღვიძლი, რეანიმაციები, ეკლესია, მონანიება. ავითვისე ახალი ალფაბეტი, ჩემთვის უცხო ენაც _ნუსხური. მედავითნის გარეშე კი ეკლესიური მსახურება ვერ ჩატარდება. კლიროსს შენ მიუთითებ ამაყად ლოცვა-გალობის ტიპიკონს _ თანმიმდევრობას და წესს. ამავდროულად, შევუდექი ოქროპირს, დამასკელს, კესარიელს, საროველს. დავასრულე ბრიანჩანინოვ-კარელინით. კენწეროში გამწარდებისო...
აი, რა ჰქმნა `რობინზონ კრუზომ~!
არსებობის არსი მარტოოდენ სიკვდილის მოლოდინამდე დავიდა, რომელიც საკუთარი ქვეყნის და შვილების სიყვარულით არის განზავებული. ერთადერთ სიხარულად, ჯერ კიდევ ცოცხალ მეგობრებთან გულითადი ურთიერთობა დამრჩა და ტელევიზორთან ჩაფიქრებული ჯდომა.
როგორც ეგზიუპერი ბრძანებს: `ყველაზე დიდი ადამიანური სიხარული, არის სიხარული ადამიანური ურთიერთობისა~. მეც ეს გზა ავირჩიე _ `ურთიერთობები~ თბილისში, ნიუ-ბაბილონში ვიმყოფები მარტოდ მარტო.
... ისე წესით, მე ტელევიზორთან მოვკვდები. ლოგიკა ასევე სადაა და დამაჯერებელი _ ოდესღაც ხომ უნდა `გავიდე გაღმა~ და რადგან მუდმივად ტელევიზორს ვუყურებ, ესე იგი ამ ყუთთან ამომხდება სული. ამგვარ მსჯელობის ხაზს თუ გავყვებით, საფლავში პატარა, შავ-თეთრ, ანტენამიმტვრეულ `შონყ~-ს ჩამატანენ, სავარცხლის მაგიერ. ვიწვები კუბოში მონუმენტური, გაყვითლებული სახით და ფეხებთან შავი `შონყ~ მედება, ოღონდ ანტენას სჭირდება შეკეთება და კარგია თუ ზემოთ მიტინგები იქნება. იწექი და უყურე, იხალისე მიწის ქვეშ! არც მომშივდება, არც შემცივდება, ქალის ნდომისგანაც მოვისვენებ. მთავარი! ხელზე ჯვარი უნდა დავიხატო! პულტი არ დამავიწყდეს, კოსტიუმის გულის ჯიბეში ჩავადებინო დედას _ პულტი! კუბო - საფლავს ერთი ნაკლი აქვს _ ვიწროა, წამოდგომა ჭირს. ამიტომაა პულტი, საფლავში ასე საჭირო და გადამწყვეტი.
პრობლემა მაღელვებს გადაუჭრელი,_ გარდერობში კოსტიუმი არ მაქვს. წინასწარ ვიცი _ მიყიდიან ახალ, ყავისფერ პიჯაკს, ჩამაცმევენ თეთრ პერანგზე და შარვალს გაუთოვებული ნაკეცებით _ `ხაზებით~. ძალიან მოუხერხებელია და `გოიმურიც~. მე ჯინსები მინდა ბამბის მაისურით, მაგრამ ვინ დაგიჯერებს მკვდარს?! ჰალსტუხი არ დამანახოთ, მასონების ნიშანიაო _ მასწავლეს `მართლებმა~. და-ა-ა, კიდევ! სხვა არ ვიცი და ყავისფერ ქუდს თუ დამახურავთ, წამოვდგები, მოვიძრობ და დავიყვირებ: `თქვენი დედაც...!~.
მე მუდმივად დიადი დილემის წინაშე ვდგავარ: გავაბოლო თუ გავაგრძელო ტელეგანცხრომა? ოთახში არ ვეწევი _ ხატებია. პასუხი მარტივია და გულის ამაჩუყებელი: `არც თV და არც სიგარეტი! აბა რა ვაკეთო? ,,აი, რა არის საკითხავი~. მარტივად რომ ვაღიარო _ `უპონტობა~ მაწუხებს და ბოლოს მიღებს, როგორც ყველას, მოწყენილ ბაბილონში.
ამბავი 9. მეგობრები: კახა - `ყვავი~ და `მ~-ი
ნიუ-ბაბილონში დამთრგუნველი მოწყენილობაა. მარტო ვერ გაძლებ, მეგობარი გინდა. ძნელი მოსაძებნია. `ბლექ საბათელ~ ოზზის უთქვამს კარგად, ინგლისის დედოფალზე: `ოქროს გვირგვინები პირში, რომელშიც არ არის კბილები~. იგივეა, რაც კონფუცის შავი კატის ძიება ბნელ ოთახში.
სად მოიპოვებ `ოქროს~? თუ ბაჯაღლოს არა, სპილენძს მაინც _ აქ ეგეც წავა. წარმარტებულებში, საქმიანებში, მორწმუნეებში _ არ ღირს, დროის ტყუილად ხარჯვაა და მერე გულდაწყვეტა. ამაყები არიან და საკუთარ თავზე შეყვარებულები, შენთვის ადგილი აღარ რჩებათ.
ჩემი ძიების არეალი უსაქმურებია, ასე – 35-50 წლის. დასაშვებია ოდნავ ლოთიც. მართალია, ამათშიც არიან `ნაგვები~, ერთისა არ იყოს. უსაქმური _ უშიშარია, არაფერი აქვს დასაკარგი, ამიტომ ერთგულიცაა, უბოროტო. ასეთი ადამიანი არაა ამაყი და თავზე არ გახვევს თავის შეხედულებებს, პირიქით – შენგან ელის წინადადებებს. ცოდნაც აქვს, უსაქმურობის ან ციხეში ჯდომის ჟამს მაინც წაიკითხავდა. არადა,_ ცხოვრება ასწავლიდა. ფილოსოფიურად, განყენებულად უცქერს სამყაროს. უვერცხლოცაა, ცოტა ყოფნის და ბევრი სხვა `უ~. რომ მოეფერები, კუდის მაგიერ გულს გიქიცინებს მადლიერებით.
შენ ძაღლები გყვარებიაო, იტყვით. არ ვიცი, შესაძლოა. ამასთან დაკავშირებით, ერთ ფრანგ ფილოსოფოსს უბრძანებია ამგვარი რამ: დათვი რომ დაგესხმება თავს, რომელი ადამიანი გადაგიდგება წინ ისე თავგანწირვით, უანგაროდ, უკანმოუხედავად, შენი ძაღლი რომ შეაკლავს თავს განმძვინვარე-ბულ მხეცსო?! ძაღლსაც ვიყოლიებდი, ოღონდ მეშინია ერთგულება ვერ დავუფასო _ ეს კი მთავარია!
50 ათასს ბაბილონელში სულ ერთი მოვნახე – კახა.
... სცენა უცვლელი: აივანზე ვდგავარ, გისოსებში, სიგარეტს ვაბოლებ და ზედ ვალიდოლს ვაყოლებ. გუშინ შემატყობინეს: წუხელ, ღამისკენ, ბიჭებს დაულევიათ, კახას საძილეებიც მიურტყია და საწყალი ძილში გაგუდულა _ ალმოდებული, სველი ლეიბის კვამლით და უსაზღვრო მოწყენილობით.
ერთად დავკატავობდით ჩემი `07~-ით, მე და კახა, ვითომ საქმეებზე. თავისი სახელიც არ ჰქონდა _ `ყვავს~ ძმას ეძახდნენ, ცხვირის გამო. ისიც ,,ცუდად’’ გარდაიცვალა _ ერთი წლით დაასწრო კახას. `ყვავის~ მთავარი მახასიათებელი? მიფიქრია, რომ გაგიჭირდეს, ფეხი მოგტყდეს კამჩატკაზე,_ ვინ მოვა? იმჟამად პასუხი ერთი მქონდა,_ დაუფიქრებლად, მიზანდასახულად, ნასესხები 10 ლარით ჯიბეში – კახა!
გამორჩეულად, ზედმიწევნით წესიერმა მამა იობმა აუგო წესი. `ნათელი მის ხსოვნას~. კიდევ ერთი მეგობარი წავიდა იქეთ – მკვდრების ქვეყანაში, სადაც არავინ ყოფილა ცოცხალთაგან.
ბოლოს, ერთი წლის წინ, ეკლესიაში რომ მივიდა, იმედი მიეცა,_ გავიხარებ ცხოვრებაშიო. ცოლი და სამსახური მოუნდა, ფხიზელს, ისევ მონობა ექაჩებოდა, უღელი აკლდა საწყალს. არავინ გაჰყვა, ვერ მონახა სათავისო.
რაღაც საოცარი უნარი ჰქონდა უცებ გათიშვისადმი. ერთხელ ზაფხულში, ჩვენს მაღაზიასთან ვდგავარ. ჩამიარა, ფხიზელია, წინა დღით ვეჩხუბე, მთვრალი იყო გახეთქილი _ გაბრაზებულია. გული მეტკინა,_ შე უსინდისო, გაჭირვებაში მყოფ ადამიანს უყვირე, არ ეხმარები, დაგავიწყდა შენი წარსული, მეგობრები რომ გივლიდნენ? შევირბინე მაღაზიაში, ვიყიდე სიგარეტი, `ლოვენბრაუ~ და ძეხვი. 5-თი წუთი ბევრია _ 2 წუთში გამოვიდა არკიდან ... გამოვიდაო?! სამი კაცი მოათრევდა ფეხებმოწყვეტილს, დუჟებით.
რომ ვეჩხუბებოდი მპასუხობდა,_ ეჰ, შენ რა იცი, მე რა მარტო ვარო... ამოდი ერთი და ჩემთან ბინაში ტარაკანასავით იცხოვრეო. სამაგიეროდ გაუმართლა, `ზეციური ნიშანი~ მიეცა, მარტოობაში არ დატოვა უზენაესმა. ჯერ მამა გარდაეცვალა, ადრე. შემდეგ დედა. მონასტერში ვიყავით _ გერგეთში. დარეკეს ძმა დაიღუპა,_ დაიბრიდაო. სულ ბოლოს, თვითონ გაექცა მარტოობას. ავედი, ტახტზე ეგდო, მოწყენილი მაგარი. მურისგან გაშავებული სახით, `ბოქსიორის~ პოზაში. ასე ეძახიან სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზაში, გვამის მდგომარეობას, რომ დაიწვება. დასაფლავებაზე კუბოში მოწყენილობამ გაუარა, დამშვიდებული სახე ჰქონდა. ალბათ იქ, სამსახურიც ნახა და ცოლიც.
ასეთია უზენაესის ჯილდო _ მას ხომ არაფერი ჰქონდა თავისი, სახელიც კი _ `ყვავი~.
ერთი მყავს კიდევ გულითადი, ძველი _ თბილისში. ერთად გაგვიხარდა საქართველოს ჰიმნი რომ შეასრულეს პირველად! ღამით, ჯერ არ იყო შუქი _ მე ბაბილონში, მას _ თბილისში. ყველა ჩემს ზემოდხსენებულ მოთხოვნას აკმაყოფილებს. ახლა ოდნავ `წარმატებულ- რეალიზირებულებისაკენ~ გადაიხარა _ ვინმემ ხომ უნდა აკეთოს საქმე, მიპატრონოს. ვართ ასე უღალატოდ, როგორც პატრონი და ძაღლი. ხანაც პირიქით, იშვიათად.
ამჟამად ვგონებ, მეგობარიც აღარ დამჭირდეს. ეს არის ჩემი დედ-მამა, ძმა და ცოლიც,_ წწწ.წიკიპეცლია.ცომ!
თავი V. ჯორდანო ბრუნოს - აუტოდაფე!
ამბავი 10. ჯოვანი მოჩენიგოს სახელობის #1 ფსიქიატრიული
საავადმყოფო
`ყოველგვარ შეშლილობას აქვს თავისი ლოგიკა~
უილიამ შექსპირი.
52 წლის დომინიკანელი კათოლიკე ბერი, ჯორდანო (ფილიფო) ბრუნო წმინდა ინკვიზიციამ ცეცხლს მისცა. ეს მოხდა კომპო დე ფიორეზე (ყვავილების მოედანი) 1600 წლის 17 თებერ¬ვალს. ყოფილი მღვდელ- მონაზვნის ბრალდება ერეტიკოსობასა და ბერული აღთქმის დარღვევაში მდგომარეობდა. 7 წელი აწამეს იგი რომაელმა ინკვიზიტორებმა ციხეში, რათა უარეყო თავისი შეხედულებები და სწავლება.
სოკრატეს მსგავსად, ბრუნომ მამაცად განუცხადა თავის მსაჯულებს, რომ მათ მეტი შიშით მოუწევთ თავისივე განაჩენის მოსმენა, ვიდრე თვით ბრალდე-ბულს. ჯალათებმა მსჯავდებული აუტოდაფეს ადგილზე პირში გაჩრილი საცობით მიიყვანეს. შემდეგ ჯაჭვით მიაბეს ბოძზე და გადაჭიმეს სველი თოკით, რათა ცეცხლის ზემოქმედების შედეგად კანაფს მეტად შემოეჭირა და სხეულში შეჭრილიყო. ბრუნოს უკანასკნელი სიტყვები იყო: `მე ნებაყოფლობით ვკვდები მოწამედ!~
ყველა მისი ნაშრომი შეტანილ იქნა კათოლიკე ეკლესიის მიერ `აკრძალული წიგნების ინდექსში~. ხოლო 1864 წელს ნეაპოლი უკვე ამაყობდა თავისი შვილით. ცნობილ მოწამეს, თავისუფალი აზრისთვის მებრძოლს და მკვლევარს ქალაქში ძეგლი აუგეს! 1889 წლის 9 ივნის, ამჯერად რომში დაიდგა იტალიელი ფილოსოფოსის და პოეტის ჯორდანო ბრუნოს დიდი ქანდაკება კომპო დე ფიორეზე, რომელზეც 300 წლის წინ სიკვდილით დასაჯეს ერეტიკოსი.
მიუხედავად იმისა, რომ ბრუნო ფორმალურად მთელი ცხოვრება დომინიკანელ ბერად ითვლებოდა, იგი სასტიკად ვერ იტანდა `უფლის ქოფაკებს~ და ღიად წერდა ამაზე თავის თხზულებებში. ერთ-ერთ ნაწარმოებში (`ქება ცირცეას~) პერსონაჟის კითხვაზე, თუ როგორ შეიძლება გამოიცნო ძაღლების მრავალ ჯიშებში ყველაზე ავი, თანაც დანამდვილებით ძაღლური და არა ნაკლებად ცნობილი ვიდრე ღორი, ცირცეა პასუხობს: `ეს იმ ბარბაროსთა ჯიშია, რომელიც გმობს და კბილებს ავლებს იმას, რასაც ვერ იგებს. შენ მათ შეიცნობ იმითი, რომ ეს უბადრუკი ქოფაკი ძაღლები, უკვე თავისი გარეგნობით ცნობილნი, საძაგლად უყეფენ ყოველ უცნობს, თუნდაც ქველმოქმედ ადამიანს, ხოლო ნაცნობების მიმართ ლმობიერებას იჩენენ, თუნდაც ისინი უკანასკნელი და აშკარა არამზადები იყვნენ~.
იტალიიდან ლტოლვილმა მთელი ევროპა მოიარა: ჟენევა, ტულუზა, პარიზი, ლონდონი, ოქსფორდი, პრაღა და გერმანია_ ვიტტენბერგი_ პროტესტანტიზმის აკვანი. აქ მან მხურვალე სიტყვა წარმოსთქვა მარტინ ლუთერის ქებით.
მიუხედავად ევროპის უმაღლეს ხელისუფალთა მფარველობისა 1591 წელს ბრუნო სამშობლოში, იტალიაში დაბრუნდა. მიიღო რა ქველმოქმედის და მაგნატის ჯოვანნი მოჩენიგოს მიპატიჟება, სწავლული ვენეციაში გადავიდა და იქ მუშაობას შეუდგა. შემდეგ მათი ურთიერთობა გაფუჭდა. `მსოფლიოს მოქალაქე~, `ღმერთის მეგობარი~, `დედამიწისა და მზის შვილი~, `უაკადემიო აკადემიკოსი~, როგორადაც იგი თავის თავს მიიჩნევდა, ამჯერად შეცდა.
როგორც ამბობენ, ეკლესიათა უხვი შემომწირველი მოჩენიგო, დასაწყისშივე ბრუნოს წინააღმდეგ მოქმედი, პაპის ტახტის აგენტ-პროვოკატორი გახლდათ.
1591-92 წლებში ვენეციელი ქველმოქმედის მრავალი დამაბეზღებელი წერილის შედეგად ბრუნო, გადაცემულ იქნა ინკვიზიციის ხელში და იგი კოცონზე
დაწვეს.
კეთილმორწმუნე ჯოვანის `დანოსი~ ამგვარად იწყებოდა: `მე, ჯოვანი მოჩენიგო, მისი უგანათლებულოსობის მარკო ანტონიოს შვილი, სინდისის კარნახითა და სულიერი მამის ბრძანებით მოგახსენებთ ...~. მრავალი პანთეისტური ერესის გარდა ვენეციელი დიდებულის `ქსივა~ ინკვიზიციას ამცნობდა: `... ჩემთან საუბრისას მან განაცხადა: ჩვენ არ გვაქვს იმის მტკიცებულება, რომ ჩვენს რწმენას რაიმე დამსახურებები გააჩნია ღვთის წინაშე, რომ სათნო ცხოვრებისათვის სრულიად საკმარისია არ უკეთო სხვას ის,
რასაც საკუთარ თავს არ უსურვებ~.
ყოველივე კი, პოლონელი (გერმანელი?) ნიკოლაი კოპერნიკის წიგნის - `Dე რევოლუტიონიბუს’ ორბიუმ ცოელესტიუმ~ (ნიურბერგი, გერმანია, 1543) წაკითხვით დაიწყო, როდესაც ბრუნო ჯერ ახალგაზრდა ბერი იყო.
ჩემს შემთხვევაში იგივე როლი ბავშვობაში,_ დანიელ დეფოს `რობინზონ კრუზომ~ და `მართლობის~ ჟამს _ ილია ჭავჭავაძის პუბლიცისტურმა წერილებმა ითამაშეს. ამგვარად გავიჭედე ლუთერის პროტესტანტიზმსა და ილუმინანტების პანთეიზმ-დეიზმს შორის. შოპენჰაუერი გვამცნობს: `პანთეიზმი – ეს უწინარეს ყოვლისა ათეიზმის ფორმაა~.
`მართლებმაც~ მაგრად მომიშალეს ნერვები,_ გიჟიაო, უბერავსო. დილით გავიღვიძე, ვერ ვარ კარგად, უნდა გავნიავდე. გავიარე, შევიხედე ეკლესიურ მაღაზიაში:
_ სალამი, სალამი დიდ მწერალს! როგორ ბრძანდებით თქვენო აღმატებულებავ?!@რაფერ დაგირ-თქ-მევია _ `ფარაონი~?! მეიცა, მეიცა ჯერე,_ მუქარანარევი დაცინვიდ მესალმებიან `მართალი~ ქალბატონები.
_ თლათ წასულხარ ხელიდან, ბიჭო, ზურია! კიდო კომპუტერი გინდოდა შეენ?! ახლა, ცოლსაც მეიყვან, ასე იცის მაგ ეშმაკის მანქანამ,_ კისკისებს ისტერიული ხმით შავთვალება, ყვავის მსგავსი გამყიდველი ხასხასა წითელი თმით.
_ რომელია?
_ `პენტიუმ-5~ ...
_ ხუთი რაფერ იქნება, ჯერე არ გამოუშვიენ და შენ რაფერ გაქვს?! პატენტია მაგი,_ გასკდა შურით, ჩემს ერთადერთ ნუგეშინისმცემელზე, გათხოვებაზე კარგახნის იმედგადაწურული შავტურხა ქალბატონი.
_ ბატონო, ,,ილიასათვის” გამონახავდნენ _ ერის მასწავლებელია სხვა თუ არაფერი,_ გამყიდველს ნაზი, ინტელიგენტური გარეგნობის ციალა წამოეშველა. გავვოცდი, ასე ღიად დაცინვას ადრე ვერ ბედავდნენ, თანაც `ილია~? აა, ალბათ ეკლესიური კალენდრის გამო. ისედაც ახლოს ვიყავი სიგიჟესთან და ბოლომდე გავშალე აფრები:
_ ჩემო ციალა, რა გაახურეთ თქვენ ამ მოსმენებით, კომპიუტერებით, მეორედ მოსვლებით! სულ გაგიჟდი, შე მართლა ციალა?!
_ ზურა-ბ დაწყნარდი, რას გვიყვირი-ხარ?!
`ბ~ - მაგრად მაღიზიანებს! კიდევ საუბრისას, გრძელ წამწამებიან, დიდ თვალებს რომ ნაბავს და ზეცისკენ იმზირება,– უფა-ლი-ო, უფა-ლი-ოს განუწყვეტელი წამოძახებით. მთელს ტანში მბურძგლავს და მოკლედ, ვერ ვიტან ციალას! საბავშვო ბაღის მასწავლებელია, იქ უტარებს ცეროდენებს ქართული ჰაგიოგრაფიის გაკვეთილებს.
_ზურა-ბ, იარე ეკლესიაში, მოინანიე და, ყოველივე დალაგდება_ აი ნახავ!
ციალას ნელი შეუერთდა. ოჰ, ისევ ეს `ბ~! ნელი დეიდას, თუ ბიცოლას არავინ უყვარს: მიშა,_ პირდაპირ რომ ვთქვად, სძულს; ოპოზიციას, განსაკუთრებით კობა-ზვიადს უბრალოდ ვერ იტანს, არ სწყალობს; ბოკერია – ლომაიაზე ხომ ენასაც არ ასველებს, მხოლოდ პირს ბრიცავს ზიზღით და მუშტებს კრავს კანკალით; განსაკუთრებული წითელი გამონაყარი წყლულებით, ამერიკის, ინგლისის და იეღოველების ხსენებაზე ამოსდის. მხოლოდ და მარტო აშურელი მამაო `ფარაონი~ (გიორგი) უყვარს,_ თავდავიწყებით, ქმარზე მეტად, ძლიერ!..
ციალა და ნელი იმ ქალბატონთაგან არიან, ადრე რომ ვახსენე _ აშურელი დიქტატორით მოხიბლულნი, `მამაო! ო, მამაო!~-თი რომ დარბიან მრევლში, მღვდელს ელაქუცებიან და უზომოდ განადიდებენ მის არარსებულ სათნოებებს. დედა-დედოფლის პირადი გვარდიიდან, ახლო გარემოცვიდან.
მთელ მსოფლიოში ამგვარი `დეიდები~ გაჭრილი ვაშლივით გვანან ერთმანეთს. რა ერთზე გილაპარაკია, რა ათზე ერთია _ თავსაბურავი, გრძელი შავი კაბა, თვალები ზემოდ ატრიალებული და `ჩურჩული~ ღმერთთან. დამატებითი მონაცემები: ასე – 35-50 წლის, ძირითადად გაუთხოვრები თუ ქმარს განაშორებნი, ან `ყავისფერ ქუდებიანების` მეუღლეები; კარგა ხნის წინ რომ დაამთავრეს თბილისში უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ან პედაგოგიური ინსტიტუტი და ქორწინების შემდეგ ბაბილონში შერჩნენ; ამჟამად, ბრაზილიულ სერიალებს ცალი თვალით, მოპარვით მიჩერებულნი და გულის სიღრმეში ჩიმაროსა თუ ალეხანდროს ტრფიალნი; გადამწყვეტი მახასიათებელი_ მამაოების მიმართ პერვერსიული შეფერილობით სუბლიმაციის ვნებით შეპყრობილნი!
ამიტომ მეზიზღება ნელი, `ფარაონი~ რომ უყვარს უკუღმართად, თვალებს რომ ნაბავს და `უფა-ლი-ო, უფა-ლი-ო~-ს დღეში ორასჯერ მაინც რომ ამბობს.
მეც მივადექი ვნებიან ნელის და შევუტიე:
_ კი მაგრამ, დათოია – მესანთლეს რომ სცემს ხშირად, ეგ შენი მამაო? `შალაბანებს~ რომ ურტყამს?! პანღურებს?! ფეხსაცმელი საკურთხეველში?!
არ იწვის ნელი, სუბლიმაციის ცეცხლი იცავ შიგნიდან. ალი ალს ეჯახება_ ასე აქრობენ შორეულ ავსტრალიაში ტყის ხანძრებს. ტემპერატურას ავუწიე:
_სულ რომ ბღავის, გაჰყვირის ამბიონიდან, ფული ვისაც არ მოგაქვთ, ტაძარში ტყუილად დგახართო, შეგიძლიათ ეკლესია დატოვოთო _ მე თქვენზე მაინც ვერ ვლოცულობო,_ ეგ როგორ არი, ჰა?!
ალმოდებული ნელი კუთხისკენ მიიწია და დიდი, უშველებელი ცრემლი გადმოუშა:
_ ჩემო ზურა (`ბ~ - კიდევ კარგი აღარ იხმარა, შეეშინდა), პანღურები და ცემა ცუდია, მაგრამ, რატომ ურტამს იცი? მორჩილებას ასწავლის, მორ-ჩი-ლე-ბას!
ამას `ბ~ გეთქვა,_ შე მართლა პიონერო. როგორი პასუხია?! ფარისევლებს, მლიქმნელებს და ვითომ ნაზებს ვერ ვიტან და განსაკრთომლებს კიდევ. მამა გიორგი, ორმეტრიანი, განრისხებული მონათმფლობელი, საწყალ დათოია - `შტერს~ თურმე მისივე სარგებელისთვის უბრახუნებს ცხენივით. მორჩილებას ასწავლის _ სააქაოს, აშურში, ამავდროუ¬¬¬ლად, აცხოვნებს _ საიქიოს და სასუფეველსაც დაუმკვიდრებს მესანთლეს!
ამგვარი აბსურდის განმარტებისას, ნაზ დეიდებს მე-4-ე საუკუნეში მოღვაწე ეგვიპტელი ბერები, ანტონი დიდი და მისი მოწაფე თეოდორე განწმენდილი მოჰყავთ. იყენებენ გრიგოლ ხანძთელისა და მისი შეგირდის იდენტურ მაგალითსაც. ცემის გამართლება კი იმაში მდგომარეობს, რომ შუა საუკუნეების წმინდა ბერები მოწაფეებს, მორჩილების გამოსაცდელად (მხოლოდ ერთხელ!) ფიზიკურად ეხებოდნენ.
_ ვის ატყუილებ შენ, ჩემო ნელი?! ეგ დათოიას მორჩილება კი არა, შენი ავადმყოფური სუბლიმაციაა! შე უკმარისობისგან შერყეულო! დათოია - `შტერია~_ თეოდორე განწმენდილი თუ შენი გახრწნილი მამაოა – ანტონი დიდი?!
მივხვდი უზრდელად მოვიქეცი. მაღაზიიდან დარცხვენილი გამოვედი და სახლისკენ გამოვქუსლე. ეზოში რამდენიმე აჟიტირებული ადამიანი შევნიშნე, როგორც მე მომეჩვენა, დროშებით ხელში. რაღაც უცნაურად მაკვირდნებოდნენ და თითქოს ჩემსკენ იშვერდნენ თითს? არჩევნებთან დაკავშირებულ შეკრებად მივიჩნიე. ყავისფერი ქუდები კი ეხურათ, წვერებიც ჰქონდათ, მაგრამ ბაბილონში პოლიტიკა და ეკლესია ხომ სინონიმებია. ჩვენამდე არ მოუღწევია მსოფლიო სეკულარიზაციის პროცესს. სახლში ძლიერ აღელვებული შევედი. გავიხადე და დავიძინე.
სიზმარში დიდი ალიაქოთია: ამ დღეებში გული ვინც ყველაზე მაგრად მატკინეს _ ქურდების უფლებათა დამცველი_ `ცხვირა~-ვაჭარი და ეკლესიური
მაღაზიის წითელთმიანი გამყიდველი,_ რატომღაც შიშვლები.
გრიპი მერევა, მაღალი სიცხე მაქვს. ყველაფერი აირია _ სიზმარი, სინამდვილე... რა ხმაურია?!
`ბაც! ბაც!~,_ წინა ოთახის მინები ხმაურით იატაკზე ცვივა. წამოვვარდი, აივანზე ჩაუცმელმა გავირბინე. ჩემი გასვლა რა იყო და, სულ გადაირია წინ მდგომი ბრბო. შეძახილები _ `ძირს ბოკერიას აგენტი!@არა მასონიზმს! შენ გადაშენდი და გადაბნელდი საცხა!~. ვერ მოვასწარი ვითარებაში გარკვევა, რამოდენიმე თბილი, დამპალი პომიდორი მომხვდა, ბევრიც გისოსმა არ გაატარა. კვერცხი ძვირია ჩვენთან _ ენახებათ ამ არამზადებს!@
ევრიკა! ჩემი `ნაჯღაბნის~ ბრალია, გაიგეს მართლებმა~! ძველთაძველმა ინსტიქტებმა გაიღვიძა ჩემში:
_ რას აკეთებთ თქვე ბ...! თქვენი დედებს შ...ი! თქვენ მ... ! შენაც ბიჭო, დათოია?!
მესანთლე საცოდავი თვალებით მიყურებდა,_ რაი მექნა ზურია, ხო იცი რაფერცხააო. ხელში რატომღაც ეკლესიის ბაირაღი ეჭირა ამხედრებული წმინდა გიორგის გამოსახულებით.
მასას წითელთმიანი გამყიდველი_ `ყვავი~ გამოეყო, ჩემს გისოსებთან დაემხო, თმები გაიჩეჩა და ხელთაპყრობით იკივლა:
_ გადმოაგდე მაი კომპუტერი და აქციას მე დაგიშლი, შე მიწადასყრელო!
ისევ პამიდვრების წვიმა წამოვიდა, სახლში შევარდი. თოფიც არ მაქვს ოჯახად, გავაჩუქე `მართლობის~ ჟამს. ხომ გაგიგიათ,_ მარცხენა შეუშვირეო...
რა ვქნა?! არც უკან დახევა მინდა. ვის გამოვართვა თოფი? გამახსენდა! თოფიც, ლიმონკაც და...
ისევ აივანზე ვარ. ეზოში მოთამაშე ბავშვები უცებ მიმოიფანტნენ. ერთმა თავი გამოყო სამალავიდან და მეორე პატარას, ანგარში მყოფს, ანიშნა ჩემზე საფეთქელთან თითის დატრიალებით. შემდეგ მომიბრუნდა და ბავშვურად, პატარა ხელით მესროლა ტყვია: `ბახ! ბახ!~,_და ისევ მიიმალა. გულში მომხვდა!
სიკვდილზე ფიქრი დავიწყე. სახლში შემოვედი. მამცივნებს. ჩავრთე `კარმა~ და წამოვწექი. პირდაპირ ოთახში ხატებთან გავაბოლე. ოჰ, რა ციკლურია სპირალივით ეს წყეული ცხოვრება. ადრეც ასე ვეწეოდი წმინდანების თანდასწრებით და ვეკითხებოდი: `არ დამეხმარებით, სულ მე უნდა ვიბრძოლო თქვენს მაგივრად?!~ ეზოდან სირენის ხმა მომესმა. `დოლჩე გაბანა~ - გივიას და დათოია `შტერს~ სასწრაფო გამოუძახებიათ. გისოსებთან გაჩერდა...
მესმის ხმა, ალბათ ექთანია, ასე ჰგავს:
_ აქ ცხოვრობს ბაბილონელი `ჯორდანო~?
ბოლო რაც მახსოვს, სანამ საავადმყოფოში დროპერიდოლს გამიკეთებდნენ იყო ოქროსფერი აბრა შესასვლელთან: `ბაბილონის #1 ჯოვანნი მოჩენიგოს სახელობის ფსიქიატრიული საავადმყოფო~. #1? ვითომ რატომ, რა 2, 3 და 12-ცაა? - გავიფიქრე მე და თავში დროპერიდოლის ლოდმა დაიწყო თავისი მძიმე, დინჯი მოძრაობა...
ეპილოგი
უარყო რა ნიკოლაი კოპერნიკის სწავლება, 1633 წლის 22 ივნისს მსჯავრდებული გალილეო გალილეი გადაურჩა ინკვიზიციის ცეცხლს. საქმის კეთილად დასრულებას დაჟინებით მოითხოვდა სწავლულის პროტეჟეEპაპი ურბან VIII.
მფარველების ხელშეწყობით გალილეოს არც ციხეში უტანჯია და პროცესის დასრულებამდე, პაპის მიერ გამოყოფილ 5 ოთახიან აპარტამენტებში ნებივრობდა. დადიოდა ხმები თითქოს სასამართლოს შემდეგ მან განაცხადა,_ ის მაინც ტრიალებსო, მაგრამ, როგორც გაირკვა ეს მხოლოდ მითი იყო, 1757 წელს ჟურნალისტ ჯუზეპპე ბარეტტას მიერ შეთხზული. ძლიერ დაშინებული გალილეო ცხოვრების ბოლომდე იმართლებდა თავს და გამუდმებით იმეორებდა: `არცერთ ჩემს ნაშრომში არ არის ოდნავი ჩრდილიც კი, რომელიც შეურაცხყოფს წმინდა ეკლესიის პატივსა და ღირსებას~.
ამგვარადვე იწყებოდა ჩემი დისერტაციაც: `XX, XXI ... კომუნისტური პარტიის ყრილობების დადგენილებების გათვალისწინებით...~
1992 წელს (მანამ დედამიწა გაჩერებული გახლდათ) პაპმა იონე პავლე II ოფიციალურად აღიარა, რომ ინკვიზიცია შეცდა, აიძულა რა მეცნიერი უარეყო
კოპერნიკის თეორია. დედამიწამაც ტრიალი იწყო!
გავრცელებულია მცდარი შეხედულება, თითქოს, ამგვარი სენი არ შეხებია აღმოსავლურ ეკლესიას. ინკვიზიცია რუსეთში ოფიციალურად 1711 წელს დაარსდა პეტრე I ბრძანებულებით. პატრიარქები: ნიკონი, იოსაფი, პიტიტრიმი და იოაკიმე(1652-1690 წ.წ.),_ ერესის ამოძირკვას თავისი ცხოვრების მთავარ საქმედ მიიჩნევდნენ. პატრიარქ ნიკონის ინკვიზიციის `ჰუმანური~ მეთოდები ითვალისწინებდნენ: ენის ამოკვეთას, ფეხებისა და ხელების მოჭრას, ცეცხლში დაწვას. მის მიერ ჩატარებულ `სტაროვერ-რასკოლნიკთა~ წამებათა მასშტაბზე თუნდაც ის მოწმობს, რომ მათ IV საუკუნეში, რომის იმპერიაში განხორციელე-ბულ, პირველ ქრისტიანთა დევნას ადარებდნენ. რუსეთში ტანჯვის ხერხების შემდგომი გაკეთილშობილება ითვალისწინებდა ადამიანის მარწუხებით მიბმული თავისა და ხელ-ფეხის ერთ ადგილას მოზიდვას და მის წელში გადატეხვას.
ერეტიკოსები იმ ზომამდის მივიდნენ, რომ ხელისუფალთ არც კი აწუხებდნენ ამგვარ ღონისძიებათა მოწყობით. რუსეთში 11 000 `სტაროვერმა~ თვითდაწვით უშველა თავს. `რასკოლნიკებისთვის~ თუნდაც ბოდიში არავის მოუხდია, ხოლო საყოველთაო მონანიებაზე ხომ საუბარიც ზედმეტია.
ყოველივე XIX საუკუნეში ტოლსტოის ანათემით დასრულდა, რომელიც არც რელიგიისა და არც ღმერთის წინააღმდეგ არ გამოდიოდა, არამედ უარყოფდა ოფიციალური(სახაზინო) ეკლესიის წესჩვეულებებს და განახლებულ სწავლებას ქადადგებდა. მწერალი თვლიდა რომ ეკლესიამ დამალა ქრისტიანობის ჭეშარიტი არსი _ კაცთმოყვარეობა და ბოროტებისადმი წინააღმდეგობის არგაწევა.
ასე იყო თუ ისე, რათა ცხადი გახდეს თუ სადამდე მიდის კეთილი ზრახვა, როდესაც იგი თავისივე დოგმებში ქვავდება, საკმარისია ინკვიზიციის მთავარი თეორეტიკოსის წმინდა თომა აქვინელის (1227-1274 წ.წ.) შეხედულებებიც. დიდი ფილოსოფოსი, მთელი ფარისევლობისა და ცინიზმის მოხმობით, მოუწოდებდა ხელისუფალთ სისხლის დაღვრის არასასურველობის მიზეზით ერეტიკოსები ცოცხლად დაეწვათ ცეცხლში!
რა ექნა აბა, ფუნდამენტალისტი გახლდათ ძია თომა, ბუკვალურად კითხულობდა ბიბლიას, ამავდროულად ჰუმანისტიც, ამიტომ ამჯობინებდა უსისხლო მწვადს...
P.შ
პიგმეების მდაბიო არგუმენტი:
`ჩვენ ყველაზე ახლოს ვართ მიწასთან~, - ასე ჰგონიათ
`მართლებსაც~: `მხოლოდ ჩვენ გვისმენს ღმერთი~.
წერილი `მ~-ს
ჩემო კეთილო მეგობარო მ...!
გაუგონარი რამ შემემთხვა. გწერ ამ წერილს, რათა დამეხმარო!
გახსოვს, ამას წინად ჩამოვედი და ჩემი ჩანაწერები გიჩვენე. წაკითხვის შემდეგ შენ მირჩიე გარკვეული შესწორებები შემეტანა თხრობაში. წამოვედი, რა უკან, ნიუ-ბაბილონში, ასეც მოვიქეცი. შემდეგ, კორექტირებული ხელნაწერი დასაბეჭდად მივიტანე. აქ დაიწყო ჩემი საშინელი თავგადასავლები. როგორც ყველა ქალბატონი ბაბილონში, მბეჭდავი მტკიცე `მართლების~ წრიდან აღმოჩნდა. ერთ კვირაში, ჩემი `რომანის~ შესახებ მთელმა ქალაქმა იცოდა.
სახლიდან ვეღარ ვყოფდი თავს! მობილურიც გამოვრთე!
აღარ დავწვრილმანდები მთვლემარე ბაბილონის საზოგადოების პროტესტის დეტალების აღწერით, ერთს გამცნობ მხოლოდ,_ ფანჯრები დიდი ქვებით ჩამილეწეს და დამპალი პომიდვრებით ამავსეს, კვერცხი ვერ გაიმეტეს, მაგ მართლა დამპლებმა.
ჩემი სახლის წინ, ავტოფარეხზე საბჭოეთის დროიდან შემონახული, წითელი ტილოს მოგრძო ტრანსპარანტებია გაკრული: `სიკვდილი და არ გადარჩენა ბაბილონის სირცხვილს! მასონიზმი არ გავა!~. ღამით ჩემს აივანთან გამართული მიტიგი რომ დაიშალა, ნაგვის გადასაყრელად გამოვძვერი. სადარბაზოს კარებზე აწებებულ ვატმანზე წავიკითხე: `სესე დიდი და მამა გიორგი _ ჩვენი მესაჭე, ჭკვა, ღირსება და სინდისია!~. იქვე კუთხეში მრავალი ხელმოწერაც შევნიშნე, დემონსტრანტების და გამვლელი უსაქმურების მიერ შეგროვებული. ორი-სამი ნაბიჯი არ მქონდა გადადგმული, როდესაც ისეთი პანღურ - `შალაბანი~ მომხვდა, გაგიხარდებაო, რომ იტყვიან. სიბნელეში ვერ გავარჩიე, ისე, წვერით და სიმაღლით, ერთზე მაქვს ეჭვი. ქალიც ახლდა, თმებში მწვდა, ,,იძირება ინგლისიო!,, _ კიოდა,_ ,,დღეს რა წყალდიდობა იყო ამერიკაში ვერ ნახე შე თვალებდასაბსებოო’’. მოკლეთ მთელს საზოგადოებას არ სძინავს, ფხიზლად დგას `მაღალი იდეალებისა და ნაციონალური უსაფრთხოების~
სადარაჯოზე.
შედეგად აქ ვარ, - ბაბილონის #1 ჯოვანი მოჩენიგოს სახელობის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. პირველი, რაც მინდა გახარო, წინ წასულა მედიცინა! დროპერიდილი ისე დაუხვეწიათ, ძველი, `გედეონ რიხტერის~ პრეპარატი მოგენატრება კაცს. 100-ჯერ ძლიერია, 1000-ჯერ! `დროპერიდოლ-ლუქს-სუპერ~! გარდა იმისა, თავში ლოდებით ყომარს რომ აგორებს ვიღაც, გული მაქვს ამოვარდნაზე და არა მხოლოდ კუნთები, თმებიც მტკივა, წამწამებიც კი!
ყველა სიკეთესთან ერთად, კუჭშიც ხსნის _ ალბათ ბევრი რომ არ იბუინო. 24
საათი მოქმედებს.
ვდევარ ასე, გაქვავებული ცივ პალატაში, გისოსებიან ფანჯარასთან. დღეს პირობა დავდე წესიერ მოქცევაზე და თანაც ჩემებმა ფული მისცეს მთავარ ექიმს, წამალი (`დროპი~) აღარ გამიკეთეს. მხოლოდ ფენაზეპამს, ელენიუმს, ფინლეფსინს, ამიტრიპტილინს, ნოოტროპილს, ლომპარკინს და რამოდენიმე ტაბლეტს მაძლევენ, რომლის დასახელება არ ვიცი.
მეც შევიფხიზლე და გწერ. აბნეულად გამომდის, რა ვქნა? წამლები მოქმედებს, თითო სიტყვის მოფიქრებაზე დრო მიდის. დასაწყისში შენი სახელიც კი ვერ გავიხსენე... ასე რომ მომიტევე, რას იზამ ჩემო მ ...,_ იმედის გაცრუების უფლება ყველას აქვს და გაგიჟებისაც.
მრევლის და არაეკლესიური საზოგადოების ღვაწლი რომ არა, მე არ გავაფრენდი და ვერც გავფრინდებოდი _ `ფრრი!~. მადლობა დიდი, მათ შეძლეს და დამაყენეს გზაზე სალოსობისა, ქრისტესთვის სულელისა და გიჟისა. თუმცა, რადგან ვწერ ჩემს მოსაზრებებს, თხოვნას შველაზე და სხვას, ესე იგი ჯერ სხვების აზრი მაწუხებს, ანუ არა ვარ ჭეშმარიტი ქრისტესთვის სულელი. არა უშავს რა, მოუწიფარი, დამწყები სალოსის როლს დავჯერდები.
ჩემო საყვარელო მ..! შენ კარგად მოგეხსენება (აბა რისთვის გავიარეთ ასეთი ძნელი ცხოვრება?!), სიმართლე ჩვენს გარშემო მუდამ ცოტაა, ხშირად არც კი არის საერთოდ. ცნობილი რამაა, თუ არ გაიგებ დღევანდელ სიმართლეს ხვალ ახალი, მეტი სიცრუე იქნება და სინდისიც მეტად შეგაწუხებს. თან ჩემი სნეულება, იგი ხომ ცხოვრების წესია _ რაც არ გკლავს, ის გაძლიერებს და ნაკლებ შეცდომებს უშვებ.
ვეღარ გავძელი ამ `სუუ, ჩუუ, რა შენი საქმეას~ ვითარებაში, ვერა! ამდენი წელი (8!) თავს ვიტყუებდი, რომ ყოველივე ვიცოდი, მუდამ მართალი ვიყავი და მხოლოდ ჩემი გზა იყო ჭეშმარიტი. აღარ მსურს მუდამ მართალი ვიყო `უგუნურებთან~, ყველაფერი ვიცოდე და ყოფიერების ნებისმიერ კითხვაზე
მქონდეს გამზადებული ციტატა! აბა რაღა აზრი აქვს ცხოვრებას?!
დამღალა ამდენმა დაბეჯითებიდ დაკანონებული, ჩაქვავებული ჭეშმარიტებების წარმოთქმამაც და სმენამაც!
უგუნურობა მომენატრა. მინდა რაღაც არ ვიცოდე, ეჭვი მეპარებოდეს ჩემს ცოდნაში, ჩემს სინდისიერებაშიც, თუ გნებავს. გაიხსენე რამდენი, ათეულობით წლების ღამეები გვაქვს ნათევი იმის გარკვევაში თუ რა არის კარგი და რა ცუდი. ამდენ ამაყობას, არამართლობა მიჯობს! მსურს ცუდი ვიყო და ცუდებთან ვიმეგობრო. მე დამნაშავის როლს შემაჩვია ცხოვრებამ!
შევაჯამებ და ვიტყვი: მინდა ისეთი ვიყო, როგორიც ვარ ან უკეთესი, როგორიც მსურს გავხდე და არა ისეთი, როგორსაც შენგან სხვები ელიან. შენმა მეუღლემ მომწერა, მაგარი ხარო, ლუთერის ბილიკით წასულხარო. მაგარი რომც არ ვიყო, სხვა და გზა მაქვს, როო? ნახევარ საუკუნეს გადაცილებულმა, სანამ ვუყურო, თანაც აღფრთოვანებით: უკიდეგანო პატივმოყვარეობას, უვიცობას, ფულის გამოძალვას, უხეშობას და ბევრ სხვა ამგვარს. ვიძახო: `ო, რა კარგი მამაოა! ო, რა სათნოა!~ კმარა! 8 წელი ვზიდე ბაბილონის კოშკის მშენებლობაზე აგური, დავიღალე, მომბეზრდა!
მე, როგორც ებრაელი ერი ეგვიპტიდან _ გამოვდივარ ბაბილონიდან! თავს აღარ ვთვლი მოვალედ შევასრულო ნებროთის, ჰამურაბის და ნაბუქუდონოსორის მიერ ათასობით წლის წინ დაწერილი კანონები!
მთავარი კითხვა: `გამოსვლა~ შესდგა _ საით მაქვს გეზი?
ჯერ მხოლოდ სახელდება: შავს-შავი ვუწოდო, თეთრს-თეთრი. ჩემი აზრით ასე იწყება პიროვნების განთავისუფლება მანკიერი მითებისაგან. ვაი! სანიტარის ფეხის ხმა მესმის, ჩემი პალატისკენ მოიპარება, ვიღაც მოყვება თუ მოყავს ... სუუ, ჩუუ ...
აქ მეც ოპოზიციაში ვარ! კარვების მაგიერ პალატაში ვწევართ, მე _ `ადინოჩკაში~, სხვები – 20-40 ერთად,_ გააჩნია ბლატს. პროტესტის მთელი ძალა სანიტრების და განსაკუთრებით მთავარი ექთნის წინააღმდეგ გვაქვს მიმართული. მთავარი ექიმი არც არავინ იცის, არც მე მინახავს. ალბათ ეგეც ზეცაშია! ყველას გვსურდა ლიდერობა, უფროსობა, ამიტომ ასე გადავწყვიტეთ: თითო პალატას, დერეფანს, სასადილოს _ თითო მეთაური ხელმძღვანელობს, ტუალეტსაც და საკუჭნაოსაც. ამას გარდა არიან დომინოს, ბანქოს და ნარდის, ცალ-ცალკე თითო სახეობისთვის უფროსები. მაინც დარჩნენ უკმაყოფილოები. ჩემი წინადადებით, რომლის შედეგად აქაც ღრმა ინტელექტუალის სახელი დავიმკვიდრე, შემდეგი განვახორციელეთ: ვინც არ ვეთანხმებოდით სხვის უფროსობას, საკუთარ თავთან ჩავატარეთ არჩევნები და ჩვენივე თავი ავირჩიეთ. ვინც კიდევ იქნება რაიმეს წინააღმდეგი, იმას, ჩვენივე რეკომენდაციით _ დროპერიდოლი. ამ პროცედურას ვერსად გაექცევი _ აუცილებელი ბოროტებაა, ჯდება დემოკრატიის ფორმატში.
სიცივემ შემაღვიძა. ხომ იცი საავადმყოფოს საწოლის ამბავი, საბანიც თხელია, ბალიში ერთი მუჭა. ფანჯრებში ღრიჭოებია დიდი. აქვე რაფაზე ვიღაც კოლეგას ამოუტვიფრავს: `ცხვარი ცხვარია,_ თუ გაბრაზდა ცხარეა!~. ვაგრძელებ, ჩემო მეგობარო მ... ხელნაწერს დედა გადმოგცემს: `სუუ, ჩუუ ...~!
გახსოვს, პირველად წაკითხივს შემდეგ მითხარი,_ `კარგია, მომწონს, ოღონდ სიუჟეტი არა აქვს, ამბებია დაცალკავებული, ეცადე რაიმე ერთი ხაზით შეკრა~. შენ როგორც თბილისელს, ნაკლებად გესმის ჩვენი სპეციფიკა. საიდან, ბიჭო, ბაბილონში სიუჟეტი?! ჩვენი მთავარი გასაჭირი უსიუჟეტობაა! `დაიბადა, დაიჩაგრა, მიეჩვია პანღურებსა და `შალაბანებს~_ უძლებს, რა ქნას, ამჟამად ელოდება სიკვდილს,_ ეგ არის და ეგ.
მამა გიორგიმ იერუსალიმში მგზავრობას მოუხშირა. ეშველა ოდნავ დათოიას. გაუმართლა თეა დეიდასაც! დედაკაცმა გაალღო მამაკაცის ყინულოვანი და ევას უმანკო, ზიზღით სავსე გულები. 2-3 კვირაში ერთხელ დააქროლებს მღვდელს წმინდა ტურებში, `მოსალოცად~. ასე ეძაციან ახლა ექსკურსიებს _ `იერუსალიმი და შემოგარენი~. `მადლის ქვები~ მოაქვთ მოურიდებლად, ჩემოდნებით. უკანასკნელი `პაეზდკიდან~ იმდენი `წმინდა მიწა~ ჩამოუზიდიათ, მრევლს ფული და საპასუხო საჩუქრები არ ეყო, მთლიანად რომ შეესყიდათ და სათნოების სახლს გადასცეს უსასყიდლოდ!
მაგათ ჩემო მეგობარო მ.., რა ენაღვლებათ, ჩვენგან განსხვავებით, რა მოკლავთ? აქ ცოდვილ დედამიწაზე შექმნეს მუდმივი `მართლობის~ და ნეტარების სამეფო. ნერვიულობა, უძილო ღამეები,_ გაურკვევლობამ, ეჭვმა, ძიებებმა რომ იცის _ არავითარი! ყოფიერების ნებისმიერ კითხვაზე მოკლე, ფენაზეპამივით დამამშვიდებელი ციტატა. მისხალი ეჭვი _ არა! რა მოკლავთ აბა?!
ალბათ გაინტერესებს, ჩემო მეგობარო მ..., რა დამოკიდებულებაში ვარ ამჟამად ეკლესიასთან, ქრისტესთან? ასე განვსაჯე: უსინდისობა იქნება და უკიდეგანო ამპარტავნება, ის რაც ვახტანგმა, დავითმა, თამარმა და თუნდაც მხოლოდ ათონელმა მამებმა დაგვიტოვეს,_ მე, რიგითმა ქართველმა არ დავიჯერო, არ დავიცვა და არ გადავცე შვილებს. ნამდვილად ვერ ვირწმუნებ, რომ გიორგი მთაწმინდელზე სუფთა და გონიერი ვარ, ან საქართველო მიყვარს მეტად. მართლა კი არ გავგიჟებულვარ! თუმც, რამდენიმე წელი და მამა გიორგის და სესეს შემხედვარე, ჩვენი შვილები აღარ მივლენ მხოლოდ ბრწყინვალე წესჩვეულებებზე დამყარებულ ეკლესიაში (ჯერ `ძველები~ გამოვრბივართ). ვინღა ჭამს მაგათ მითებს?!
ერი ხომ მხოლოდ მაშინ ყალიბდება და წინ მიდის, როცა საზოგადოებაა გახსნილი. ვინღა მიაჩერდება მაგათ უცდომელობას და კრიტიკის დაუშვებლობას?
თუ თყ და ნავოს ... Mებანყპოყოს’ მოჩეнигос! Gოყ ნო Пассаран! აი ემ Mოსე ... უდაბნოში ვივლით კარგა ხანს ...
უჰ, რა მომაწვა წყეული `დროპი~ ... გასწორდა რამსები როგორც იქნა!
ცოტაოდენი მოთმინება და ვამთავრებ ჩემო მ... სანამ დაგემშვიდობებოდე, მინდა რამდენიმე დავალება მოგცე, მათ შორის ჩვენს მრევლთან, რადგან ამ ხალხისგან დიდად დავალებული ვარ. როდესაც მიჭირდა, ავად ვიყავი ხორცით და სულით, ბევრმა, თუ ყველამ არა, დიდი გულისხმევა და სითბო გამოიჩინა ჩემს მიმართ. ამიტომ უმორჩილესად გთხოვ რამდენიმე განმარტებითი ფრაზა მათ გადასცე.
`მართლობისა~ და ფარისევლობის ნიღაბს ამოფარებული, მათ პიროვნების უკან ჩანს ცოცხალი, გატანჯული ადამიანი, რომელსაც არაფერი დაუშავებია, მას უბრალოდ ცუდ დროს მოუწია ცხოვრება. ყველა ამ პიროვნებაში აღმოაჩენ კარგ, მოსიყვარულე, სათნო არსებას, როგორებიც ისინი ღმერთმა შექმნა.
მე ისინი, ეს კარგი ადამიანები მიყვარს! მეტად ზუსტად რომ ვთქვა, ვცდილობ შევიყვარო. ისინი სხვისმა მანკიერმა ნებამ და დუხჭირმა ცხოვრებამ შეცვალა. მათი ბრალი ამგვარ გარდაქმნაში მინიმალურია, მათ უბრალოდ გონებრივი სიფხილზე ვერ გამოიჩინეს. არც მათი განათლებაა ამ სიფხიზლისთვის საკმარისი, აბა როდის მოიცლიდნენ წიგნისათვის საწყლები, განვლილი ბობოქარი 20 წლის განმავლობაში?! მათ ხომ შვილები ჰყავდათ გამოსაკვები, მათ ყოფა-ცხოვრებაზე უნდა ეზრუნათ, `პური არსობისა~ მოეპოვებინათ. ძირითადი დამნაშავენი კი ის ბატონები ბრძანდებიან, რომელთაც მათ ასეთი `კარგი~ ცხოვრება შეუქმნა და შემდეგ, მათი დაბეჩავებით ისარგელეს! ყველასთან ერთად, ჩვენაც მორიგ `დაკარგულ თაობად გვაქციეს!
როგორც დიდი ილია (მართალი) გვიხსნის:
`აზრი ცხოვრებისა იმაშია, რომ შეიტყო, შეიცნო, ჟამი რას ითხოვს: ტირილსა თუ სიცილს, გაყრასა თუ შეკრებას, დუმილსა თუ მეტყველებას, სიყვარულსა თუ სიძულვილს, ბრძოლასა თუ მშვიდობას და სხვათა და სხვათა ამისთანათა, რაც ჩამოთვლილია სოლომონ ბრძენისაგან~ (ი. ჭავჭავაძე, VII, 221-231). ილიას კვალდაკვალ, მეც ვივიწყებ ტირილს, ვიწყებ შეკრებას, ვირჩევ მეტყველებას, რათა სიძულვილი სიყვარულითა და ბრძოლა მშვიდობით შეიცვალოს!
გადაეცი მათ, ჩემო მომთმენო მ... :
`ჩემო საყვარელო დეიდებო და ბიძიებო, ბებიებო და ბაბუებო!
მე მინდა, რომ თქვენ შემიყვაროთ მე! მე ვოცნებობ, რომ თქვენ დაიწყოთ ფიქრი და დამოუკიდებელი აზროვნება!
მე მსურს, რომ თქვენ განაგდოთ მამა გიორგისა და მეუფე სესეს (და მათი
მსგავსების) აზრები და ბრძანებები, რათა თავი დააღწიოდ ეგვიპტეს მონობას!
მე მინდა, რომ თქვენ მიხვდეთ და დაინახოთ, თუ რა მინდა მე!
მე მჯერა, ისევე, როგორც ერთ ჯიმ ფილცუოტერის თანამემამულეს სჯეროდა,_ `ადამიანური სულის სიდიადის და მისი გამარჯვების~!
... ვდევარ ლოგინზე, გისოსებიან ფანჯარასთან. არა უშავს, ჩემო ყრმობის მეგობარო მ...
გამოვალ აქედან და კვლავ შევუდგებით მენტალური რევოლუციის მომზადებას ნიუ-ბაბილონში. ვერ შემაშინებენ, გავუძლებ დროპერიდოლს, დიდი გამოცდილება მაქვს ფსიქიატრიულში გამომწყვდევისას მიღებული. გაიხსენე, როგორ გადმოვეშვი `კუკუშკის~ ინდიელივით, საგიჟეთის სახურავიდან `ნებერეჟნზე~ და შენთან მოვედი ფეხმოტეხილი იმ ღამით. ფრენისას, ხის ტოტზე შარვლით ჩამოკიდებამ გადამარჩინა სიკვდილს. ამჯერადაც გამოჩნდება ჩემთვის გამოსული როკი. გამოვალ, გამოვალ და ჩამოვალ შენთან თბილისში!
2007-2008 წელი