ხელოვნების შესახებ
(xelovnebis shesaxeb)
(xelovnebis shesaxeb)
ალბათ პირველ რიგში უნდა დავწეროთ იმის შესახებ, თუ რას ემსახურება წინამდებარე წერილი და რა დაუსახავს მის ავტორს მიზნად. თუმცა ამ შემთხვევაში უფრო მართებულად მიმაჩნია ამ კითხვას ზოგადი პასუხი გავცე, ვინაიდან კონკრეტული ფორმულირების საშუალებას, თავად თემა არ იძლევა. რაც უტყუარად შეიძლება ითქვას, არის ის, რომ ხელოვნების ნიმუშები უხსოვარი დროიდან იქმნებოდა ურიცხვი რაოდენობით, თუმცა იმ დროიდანვე ისინი თავის გარშემო დიდ ხმაურს იწვევდნენ. რამდენადაც დიდი იყო მომხმარებლის მოთხოვნა ხელოვნებაზე, იმდენადვე დიდი იყო მისი შექმნის მსურველთა რიცხვიც. მაგრამ ფაქტი ფაქტია და ვერსად გავექცევით: დიდი ხელოვნების შექმნა მხოლოდ ერთეულებს ძალუძთ, რაც ყოველთვის, ყველა დროში იწვევდა კამათს იმ კრიტერიუმების გარშემო, რომლითაც დგინდებოდა \"პროდუქციის\" ხარისხი. თავისთავად კრიტერიუმები მუდამ ცვალებადია, უფრო სწორად პროგრესირებადია, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, თითქოს ისინი მხოლოდ პირობითი სანიშნეების როლს ასრულებდნენ შეფასების პროცესში. თავისთავად ჩემი მოკრძალებული წერილი არ არის არც ახალი კრიტერიუმების შექმნის და არც ძველის დანგრევის მცდელობა. აქვე გეტყვით, რომ მე არ მაქვს არანაირი საუნივერსიტეტო, აკადემიური განათლება ამ სფეროში. უბრალოდ მსურს მოვახდინო აზროვნების აქტი, რომლის ცენტრში იქნება ხელოვნება, კონკრეტულად კი მისი ერთ-ერთი \"წარმომადგენელი\" - ლიტერატურა. ამ წერილში განვიხილავთ ზოგად მიდგომებს უმეტესად ლიტერატურის მაგალითზე, თუმცა ხელოვნების სხვა დარგებსაც გადავწვდებით შიგადაშიგ, რათა გამოვკვეთოთ ის ძირითადი თავისებურებანი, რაც ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს ახასიათებთ.
ინტელექტის გამოვლინებანი:
ბუნებრივია დიდი ხელოვნების შემქმნელები ინტელექტის მოზრდილ დოზასაც ატარებენ თავში. თუმცა, ეს სრულებით არ ნიშნავს იმას, რომ ავტორები თავიანთ შემოქმედებაში გამუდმებით იწონებდნენ თავს საკუთარი განათლებულობით. საქმე იმაშია, რომ შედეგში ყოველთვის გამოსჭვივის ავტორის გონებრივი შესაძლებლობები, რაც ორ ასპექტში ვლინდება: თვითმყოფადი აზრების წარმოქმნასა და არსებული ინფორმაციის გადამუშავებული სახით წარმოდგენაში. საქმე იმაშია, რომ თუ მეცნიერი ვალდებულია საკუთარი მსჯელობები ააგოს ობიექტურად გადამოწმებულ ისეთ ემპირიულ ფაქტებზე, როგორებიცაა სხვა მეცნიერთა კვლევები და აზრები, რომლებიც უკვე მიჩნეულია აქსიომებად და ვალდებულია ისინი მათი არგუმენტებად გამოყენებისას გადმოსცეს თავისუფალი ინტერპრეტაციის გარეშე, ხელოვანი ასეთი მოთხოვნისაგან თავისუფალია. ამ სივრცეში ბევრად მეტად ფასობს თავისუფალი ინტერპრეტაცია და ავტორის ტვინში არსებული მეცნიერული თუ არამეცნიერული ინფორმაციის გადამუშავებული სახით წარმოდგენა. სწორედ ამის შედეგია ის, რომ როგორც ჰერმან ჰესე ამბობდა, ხშირად \"ნაწარმოებში მკითხველი თვით ავტორზე მეტ აზრობრივ შრეებს აღმოაჩენს...\" (ციტატა აღებულია ჰერმან ჰესეს \"ტრამალის მგლის\" ავტორის ბოლოთქმიდან). ჩვენ შეგვიძლია თამამად ვთქვათ, რომ უბრალო მკითხველზე მეტად, კრიტიკოსები ეშვებიან ხოლმე სიღრმეებში, რის შედეგადაც ისეთი ავტორების ისეთ ნაწარმოებებზე, როგორიცაა მაგ., ჯეიმს ჯოისის \"ულისე\", არათუ ვრცელი განხილვები, არამედ მის კონკრეტულ გვერდებზეც კი ას გვერდიანი გარჩევები იწერება. აღნიშნული ფაქტები კი ბადებს სტერეოტიპს. თითქოს შედევრების შექმნა საჭიროებს მეცნიერული მეთოდებით მუშაობას და ნაწარმოების თითქმის ენციკლოპედიურ დამუშავებას, რაც განსაკუთრებით დამწყებებისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს. ასეთი დაავადებით შეპყრობილი ავტორები შედეგად იღებენ ფსევდოინტელექტუალურ ნაწარმოებებს, რომელშიც საბოლოოდ მხოლოდ ავტორის ამბიცია გამოსჭვივის დაამტკიცოს, რომ ინტელექტუალია, თავად ნაწარმოები კი აღარც მხატვრული თვალსაზრისით წარმოადგენს რაიმე ღირებულებას და მეცნიერებისთვისაც მხოლოდ ფუჭი სიტყვიერი ფაღარათია. სიტყვამ მოიტანა და ისე აქ უკანასკნელ ხანებში ქართულ ლიტერატურულ სივრცეში გამეფებული ”ულისიზირებაც” (ტერმინი ეკუთვნის ნიკო ყიასაშვილს, რომელმაც თარგმნა და წინასიტყვაობა დაურთო ჯეიმს ჯოისის ”ულისე”-ს ქართულ გამოცემას. 1983 წ.) უნდა ვახსენოთ, რაც თანაბრად ეხება დამწყებებსაც და საზოგადოებისთვის მეტ-ნაკლებად ცნობილ ავტორებსაც. ყოველ შემთხვევაში ეს ადამიანები აშკარად დიდ გმირობად უთვლიან თავის თავს ჯოისის ამ ნაწარმოების წაკითხვას და ამ ფაქტს საკუთარი ინტელექტუალობის დასამტკიცებლად ხშირ შემთხვევაში აშკარად უადგილოდ აფრიალებენ. თუმცა ”ულისე” მხოლოდ ერთ-ერთი ”მსვერპლია” და ისე მსგავს მოვლენებს სხვა ცნობილი ავტორების ნაწარმოებებთან მიმართებაშიც ვხვდებით.
საბოლოოდ უნდა ითქვას, რომ ნაწარმოებში მოცემული ინტელექტუალური დონის გასაზომად უნდა გამოიყენებოდეს არა ცნობილი ავტორების გვარ-სახელებისა და ნაწარმოებების წაღმა-უკუღმა ფრიალი, ანდა გაუგებარი მეცნიერული ტერმინების ქარ-ბორბალა, არამედ მისი სიღრმისეული შრეები, რაც წინამდებარე წერილის ქვემოთ აღწერილ სფეროებთან ერთიანობაში უნდა იქნეს განხილული.
საშენი მასალა:
თავად მუშაობის პროცესში, საბოლოო რეზულტატის ხარისხობრივი მაჩვენებლის დონე მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ავტორის დამოკიდებულებაზე იმ ფუნდამენტურ მასალასთან, რომლითაც იგება ნაწარმოები: ანუ მწერლის - სიტყვებთან, მუსიკოსის - ბგერებთან, მხატვრის - ფერებთან და ა.შ. ცნობილმა მუსიკოსმა და გიტარისტმა ერიკ კლაპტონმა ერთ-ერთ ინტერვიუში, ჟურნალისტის კითხვაზე თუ როგორ ახერხებს ასეთი სიმღერების დაწერას და მათ გენიალურად შესრულებას, უპასუხა: ”ვცდილობ რაც შეიძლება ნაკლები ბგერა ავიღო”. ეს დაახლოვებით ისეთივე ფრთიან გამონათქვამად შეიძლება ჩავთვალოთ, როგორც ”ყველაფერი გენიალური მარტივია”. რა თქმა უნდა ამ ორივე გამონათქვამს, რომელიც ზედაპირულ-შინაარსობრივად თითქმის იდენტურია, თავისი განმარტება სჭირდება, რათა უკეთ იქნას აღქმული საკითხის არსი. ამისათვის კი პირველ რიგში განსხვავება უნდა მოვახდინოთ ორ სიტყვას შორის: ”მარტივი” და ”პრიმიტიული”. მარტივი, თავის თავში გულისხმობს მოცემული საგნის, თუ მოვლენის მეტ-ნაკლებად ყველასთვის გასაგებ ენაზე გადმოცემას, ოღონდ სიმარტივით არ ირღვევა აღსაწერი საგნისა თუ მოვლენის მთლიანობა. ამავდროულად ეს ნიშნავს, რომ მარტივი კონსტრუქტი თავისუფალია ზედმეტი დანამატებისგან, რაც გაართულებდა მის აღქმას. ამის საპირისპიროდ პრიმიტიული ნიშნავს აღსაქმელი ობიექტის მხოლოდ ზედაპირულ, ცალმხრივ, განუხილველ გადმოცემას, რაც არ არის დაკავშირებული აზროვნების აქტის შედეგად მიღებულ დასკვნებთან. ეს წესი არ მოქმედებს მხოლოდ ნაწარმოების სტრუქტურასა და სიუჟეტთან მიმართებაში, არამედ იგი გამოყენებული უნდა იქნას თავად იმ მასალასთან ავტორის დამოკიდებულებაშიც, რომლითაც იქმნება ნაწარმოები. ამგვარად, ”საშენი მასალა” გამოყენებული უნდა იქნეს ისე, რომ მიღებული შედეგი იძლეოდეს მარტივ, მაგრამ არა პრიმიტიულ ეფექტს.
ახლა ცოტა დავკონკრეტდეთ და შევეცადოთ კონკრეტულ მაგალითზე, გავშალოთ მსჯელობა. შევეცდები ამისთვის ლიტერატურა გამოვიყენო და სიტყვებს მოვუხმო. პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ სიტყვა ასოციაციური და გრძნობითი მოვლენაა. ყოველი სიტყვის წარმოთქმისას ადამიანი წარმოიდგენს მის შესატყვის ასოციაციურ სურათხატს, რაზეც დამოკიდებულია მასში ამ სიტყვის ხმარების შემდგომ გამოწვეული ემოციის დონე. მაგ., ”სპილო” განსხვავებულ ემოციას იწვევს ინდოელსა და ქართველში. ის პირველისთვის უფრო მნიშვნელოვანი ცხოველია, იგი მჭიდროდაა დაკავშირებული მის ცხოვრებასთან და შესაბამისად ამ სიტყვის წარმოთქმის შედეგად წარმოდგენილი სურათხატი მეტი ემოციის აღმძვრელია მისთვის, ვიდრე ქართველისთვის, რომლისთვისაც სპილო ფუნქციურადაც ნაკლებ დატვირთულია და მასთან შეხება შეიძლება მხოლოდ წარმოსახვის დონეზე არსებობდეს.
ამას გარდა მნიშვნელოვანია სიტყვის ”ენერგეტიკული” ბუნებაც. ანუ ემოცია შეიძლება მაღალი დონის იყოს, მაგრამ უარყოფით იმპულსებს იწვევდეს. მაგ., ქართულ ენაში სექსუალური აქტის აღმნიშვნელი ყველა სიტყვა ნეგატიურ კონტექსტში იხმარება, ანდა ნეგატიური საფუძვლები გააჩნია, რის შედეგადაც უარყოფით ემოციებს აღძრავს. განვიხილოთ ყველაზე გავრცელებული ფორმები, მაგ., მოტყვნა ნაწარმოებია ძვ. ქართული სიტყვიდან ”მოსტუენნა”, რაც მოოხრებას, გაპარტახებას, განადგურებას ნიშნავდა (ამ სიტყვას ენათესავება ასევე ”მოტყუება”). შესაბამისად, იოლი გასაგები ხდება, თუ რატომ იხმარება სქესობრივი აქტის გამომხატველი ყველა სიტყვა ყოველთვის ნეგატიურ კონტექსტში, მაგ., ”ტვინი მომეტყნა” (გვიანდელი ფორმა ”გამეჟიმა”) ანდა მუშაობით ”მოვიტყანი” (გავიჟიმე), ”უყლეოდ მიხმარა” და ა.შ. ეს სიტყვები, მართალია საკმაოდ მძლავრ ემოციურ ფონს ქმნის მკითხველში, მაგრამ სამაგიეროდ ნეგატიურია. რაც შეეხება სექსუალური აქტის გამომხატველ ისეთ სიტყვებს როგორებიცაა ”სექსი” და ”სექსუალური აქტი”, ემოციურად დაბალი დონე აქვთ. ისინი უფრო ემოციისგან დაცლილი, სტერილური სიტყვებია.
შესაბამისად, ამ მცირედი მაგალითებით იმის თქმა მსურდა, რომ ძალზე მნიშვნელოვანია ნაწარმოებში მასალის სათანადო, ზუსტი შერჩევა. იმის სწორად განსაზღვრა, მოცემულ მონაკვეთში გვსურს თუ არა მძაფრი ემოციური ფონის შექმნა და როგორი გვინდა იყოს ეს ფონი, დადებითი თუ უარყოფითი.
იდეა და მიზანი:
რაღა თქმა უნდა ნაწარმოებში გადმოცემული იდეები უდიდესი მნიშვნელობის მქონეა, მაგრამ მთავარი ამ შემთხვევაში არის არა იმდენად თავად იდეა, როგორც სიახლე, არამედ მისი განაწილება ნაწარმოებში, ანუ ის, თუ როგორ აგებს თხრობას ავტორი ამ იდეის გარშემო, ანდა როგორ მიდის ის მის წარმოშობამდე. სანამ აღნიშნულ საკითხს უფრო დავუწვრილმანდებოდეთ მინდა კიდევ ერთხელ აღვნიშნო, რომ ამ კითხვებზე ცალსახა და ერთმნიშვნელოვანი პასუხის გაცემა შეუძლებელია. ხელოვნება არ ექვემდებარება რაიმე მათემატიკურ გამოთვლებს, ანდა ისეთი ფორმულებს, რომელიც საშუალებას მოგვცემდა ჩვენს წინაშე დასმული ამოცანები მათი გამოყენებით უმცდარად ამოგვეხსნა. სწორედ ამაში მდგომარეობს მთელი სირთულე. სწორედ ამიტომაა, რომ პოპულარული ავტორების მიერ შექმნილი ბესტსელერები არც თუ ისე იშვიათად ნაგავი აღმოჩნდება ხოლმე. საერთოდ, იშვიათია სწორად დასმული შეკითხვა. თავად თუკი ავტორი სვამს კითხვას: რატომ მსურს ვიყო ხელოვანი, ანდა ვისთვის ვქმნი ამ ყველაფერს? აქ უკვე ყველაფერი იკარგება. თუმცა ასეთი კითხვები არც იშვიათობას წარმოადგენს და უმრავლესობას არც დაუშვებლად მიაჩნია. ისინი საფრთხეს იმიტომ წარმოადგენს, რომ შესაძლოა მათზე პასუხისას იოლად დავკარგოთ მთავარი, თავისუფალი დამოკიდებულება საკუთარი შემოქმედებისადმი და გამოვეკიდოთ ვიწრო ინტერესებს, ანდა მასის ზოგად მოთხოვნებს. სწორედ ამის შედეგია ის, რომ ავტორები ხშირად ჯერ ტვინს იჭყლეტენ რაიმე იდეის მოფიქრებაზე, შემდეგ კი ამ იდეაზე და მის დასასაბუთებლად ცდილობენ ააგონ ნაწარმოები, რაც წამგებიანია. მერაბ მამარდაშვილი თავის ერთ-ერთ ლექციაზე ამბობდა: ”უნდა გაგაფრთხილოთ, რომ საქმე გვაქვს ისეთ რაღაცეებთან, რისი ქონა, დაუფლება იმ გაგებით, რითაც შეიძლება რაიმე ნივთს ფლობდე, შეუძლებელია. ჩვენ საქმე გვაქვს ისეთ აზრებთან, რომელთა გაფიქრების შემდეგაც არავითარი გარანტია არ გვეძლევა იმისა, რომ ეს აზრები შეგვიძლია უბრალოდ გადავდოთ, ან ჯიბეში ჩავიდოთ, ხოლო როცა დაგვჭირდება ან გაგვახსენდება, ჯიბიდან ამოვიღოთ და გამოვიყენოთ. არ არის ასე. რაღაცას ერთხელ რომ მიაღწევ, მის ხელახლა მისაღწევად ახალი ძალისხმევა გვჭირდება. სხვათაშორის, ჩვენ გარშემო არსებული ე.წ. კულტურის ფორმები სწორედ ამას აკეთებენ, ოღონდ ჩვენ მას არ ვაცნობიერებთ” (იხ. მერაბ მამარდაშვილი, საუბრები ფილოსოფიაზე, გვ. 93. თბილისი, 1992). ნაწარმოების დიდ ხელოვნებას მიკუთვნებისათვის საჭიროა სწორედ, რომ მისი ძირითადი იდეა არ არსებობდეს მის დასრულებამდე. ანუ სხვანაირად თუ ვიტყვით, დახატო არა ის, რასაც ხედავ, არამედ იმისათვის, რომ დაინახო. შესაბამისად, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ შემოქმედის მიზანი არის არა უკვე არსებული იდეების დასაბუთება შემოქმედების გზით, არამედ იდეების წარმოქმნა ამ უკანასკნელის საშუალებით. მაგრამ აქვე დავძენ, რომ თუკი ნაწარმოებში ვერ დავინახავთ საერთოდ რაიმე სახის იდეას, ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს თითქოს საქმე გვქონდეს დაბალ დონესთან. ხელოვნების უფრო ზოგად, დიდ მიზანს წარმოადგენს ”აზროვნების აქტი”, სადაც თანაბარმნიშვნელოვანია ის შედგეს, როგორც შემოქმედში, ისე მომხმარებელში. შესაბამისად, ეს მიზანი მაშინაც მიიღწევა, როდესაც მკითხველს უჩნდება კითხვა: ”კი მაგრამ რისი თქმა სურდათ ჩემთვის?” და იმ დროსაც, როდესაც ავტორის ლოგიკას მიჰყავს ის ისეთ დასკვნამდე, რაც მისთვის თვისებრივად ახალია და რაზეც არასოდეს დაფიქრებულა, ანდა რაც ამ კუთხიდან არასოდეს დაუნახავს.
ემოცია, როგორც საშუალება:
აქვე ცალკე უნდა გამოვყოთ ემოციის როლი, თუმცა აქ ემოცია უნდა ვიხმაროთ ფართო გაგებით, რაც თავის თავში მოიცავს ორ ასპექტს: ხასიათს და მუხტს. ზემოთ, სადაც ჩვენ შევეხეთ ინტელექტს, საშენ მასალებსა და იდეებს, გარკვეულწილად გვერდი ავუარეთ აღნიშნულ საკითხს. ახლა ნაწილობრივ უნდა შევკრიბოთ ჩვენი მსჯელობები. როგორც უკვე ვთქვით ხელოვნების მიზანს და დანიშნულებას არ წარმოადგენს მეცნიერული ინფორმაციის მიწოდება მომხმარებლისთვის. აქ უნდა დავამატოთ, რომ არც ჭკუის დარიგებაა ხელოვნების მიზანი და არც საკუთარი განცდების სხვისთვის მექანიკური გაზიარება, როგორც ხშირად მიაჩნიათ-ხოლმე. ადამიანი ზოგადად ზარმაცი ნატურაა. თავისთავად მისი ერთ-ერთი მძაფრი მისწრაფება არის უმოძრაობისა და უზრუნველობის მემბრანულ მდგომარეობაში დაბრუნება. ეს არ ეხება მხოლოდ ფიზიკურ უძრაობას. აზროვნებაც მოძრაობაა, თანაც დიდი მოძრაობა, რომელიც ძალისხმევასა და შრომას მოითხოვს და ხშირად მტკივნეულად განიცდება ადამიანების მიერ. სწორედ ამიტომ მათ ჭირდებათ რაღაც მძლავრი ბიძგი, რათა მოხდეს, შედგეს აზროვნების აქტი. სწორედ ამ როლს ასრულებს ემოციის აღმძვრელი მანიპულაციები ხელოვნების ნიმუშებში. ოღონდ ამ საქმეში არც დაკლება ვარგა და არც გადამლაშება. ალბათ არაერთხელ გავუღიზიანებივართ მშრალ, ნააბორტალი ქალის საშვილოსნოსათვის გამოფხეკილ ხელოვნების ნიმუშებს, ისევე როგორც ემოციისგან ამსუყებულ ნაწარმოებებს. როგორც ზემოთ უკვე ვთქვი ხელოვნებაში არ არსებობს ფორმულები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემდა მათემატიკური სიზუსტით გაგვეზომა სიდიდეები, ასეა ამ შემთხვევაშიც, თუმცა არსებობს რამდენიმე აპრობირებული მეთოდი, რომლის საშუალებითაც ხდება ემოციური ფონის შექმნა. ასეთებია შინაგანი დიალოგი, შედარებები, მეტაფორები, სიუჟეტში განვითარებული მოვლენები და ა.შ. მათი სწორი ინტენსივობით, ზუსტ დროსა და ადგილას გამოყენება, ესაა ის სირთულეები, რომლებსაც ვაწყდებით ნაწარმოებში ემოციის დონის განსაზღვრისას.
აღემატებოდეს საკუთარ თავს:
”აკეთო სახიფათო საქმეები სტილში, ეს არის ის რასაც მე ვეძახი ხელოვნებას” - ჩარლზ ბუკოვსკი. თავისთავად ეს ფრაზა დიდ საზრისს მოიცავს და მას სწორი გაგება ჭირდება, თუმცა მე ამჯერად ხელოვანზე ვიტყოდი: ”გაზარდო შინაგანი სამყარო იმ დონემდე, რომ შენი ნებისმიერი ქმედება აღემატებოდეს საკუთარ თავს, ეს არის ის, ვისაც მე ვეძახი ხელოვანს”. არც თუ ისე იშვიათია შემთხვევა, როდესაც დიდი ავტორების დიდ შემოქმედებაში წააწყდებით ბანალურობას. უყურებ, უსმენ, კითხულობ და ხედავ რაოდენ ბანალურია, მაგრამ ეს არაფერს ნიშნავს. აშკარად არის რაღაც მასში ამ ბანალურობაზე მეტი, აი, ეს არის ის რასაც მე ამჯერად მოგახსენებთ. საპირისპიროსაც ხშირად შეხვდებით - ყველაფერი რაღაც უცხოა, თითქოს გემოვნებით შესრულებულიც, ორიგინალურია, მაგრამ მაინც არ არის რაღაც, რაღაც მთავარი, რაც გვათქმევინებდა, რომ დიდი მოვლენის წინაშე ვდგევართ. ახლა გადავედით ყველაზე საინტერესო, მაგრამ ამავდროულად არამეცნიერულ და არამტკიცებად სფეროზე - მუხტზე, ან სხვანაირად თუ ვიტყვით ნაწარმოების სულზე. ის, რაზეც ზემოთ იყო ლაპარაკი, უფრო ტექნიკის და სწორი მიდგომის საკითხია, რისი სწავლაც შესაძლებელია, მაგრამ მუხტი, ეს არის ავტორი, მასში არსებული ენერგიის დონე, რაც უნდა გადავიდეს ნაწარმოებში, იმისათვის, რომ ის რაც შეიქმნა აღემატებოდეს თავის თავს და იყოს არა მკვდარი ფურცლები, რომლებიც სავსეა სიმბოლოებით, ან მკვდარი ტილო, რომელზეც გადღაბნილია საღებავები, ან მკვდარი ქვა, რომელსაც ფორმა მისცეს, არამედ ცოცხალი, ვიბრირებული, აქტუალური. არაფერი დიდი არ კეთდება დიდი ძალისხმევის გარეშე. მუხტი, უნდა იქნას გამომუშავებული ავტორის მიერ პირად ცხოვრებაში. ნაწარმოები, ეს ფანტაზიისა და რეალობის შუალედური ნაზავია, მუხტი კი არის ის, რაც ამ ნაზავში ჩაიდო. ეს არის მუდმივი მუშაობის, მუდმივი დაძაბულობის, მუდმივი სრულყოფის შედეგი. რაც უფრო მეტია ავტორის სულიერ სამყაროში დიდი შეჯახებები, აფეთქებები, დაუკმაყოფილებლობა საკუთარი პერსონით. მით უფრო დიდ სასიცოცხლო ძალას იძენს ნაწარმოები და მით უფრო იზრდება მისი სიცოცხლისუნარიანობა. რა არის ფორმულირებულად მუხტი? მუხტი ესაა ნაწარმოების ტექნიკური მხარის მიღმა არსებული ავტორის იმ ენერგიის ნაკადი, რომელიც დაიხარჯა მოცემული ნაწარმოების შექმნისათვის. ერთ-ერთი კარგი მეთოდი ესაა „სექსი საკუთარ თავთან“.
„სექსი საკუთარ თავთან“
ესაა ერთ-ერთი პრინციპი, რომელიც ნაწარმოებში ენერგიის დიდი დოზის ჩადების საშუალებას იძლევა. ცნობილია, რომ სექსი ადამიანში დაგროვილი ენერგიის სწრაფი გათავისუფლების საუკეთესო საშუალებაა. თუ გვინდა რომ მეტი ენერგია ჩავდოთ ნაწარმოებში, სასურველია დავამსგავსოთ პროცესი სექსუალურ აქტს. სექსი საშუალებას იძლევა აღგზნების პიკურ მდგომარეობამდე გაძლიერებით მოხდეს ორგაზმი. ჩვენ უნდა ვწეროთ (დავუკრათ, დავხატოთ) მანამ, სანამ არ ვიგრძნობთ, რომ მყისიერად გავთავისუფლდით ენერგიისაგან და როგორც კი ვიგრძნობთ ამას, უმალ უნდა დავასრულოთ მუშაობა, რაოდენ საინტერესო სტადიაზეც არ უნდა ვიყოთ შეჩერებულები. უფრო გასაგები რომ გავხადოთ მეთოდის გამოყენების ტექნიკა დავყოფთ მას სტადიებად:
1. აღგზნება - აღგზნება დაკავშირებულია გარე გამაღიზიანებლებთან. სექსუალური აქტისთვის ასეთი გამაღიზიანებელი არის საწინააღმდეგო სქესის ინდივიდი. ხელოვნებაში ეს არის დაუკმაყოფილებლობა საკუთარი თავით, მეტი მოძრაობა ცხოვრებაში, ნაკლები სტაბილურობა, მეტი გახსნილობა, მოკლედ, მეტი მოძრაობა. როგორც კი ვიგრძნობთ, რომ მოგვაწვა რაღაც შიგნიდან და უკვე გვსურს რაღაცის დაწერა, გადავდივართ შემდეგ ეტაპზე.
2. პროცესი - პირველადი აღგზნების შემდეგ, ჩვენ ვიწყებთ პროცესს (სექსთან პარალელებს აღარ გავავლებ, ვინაიდან ვფიქრობ ზედმეტია უკვე), ანუ ვიღებთ კალამს ვჯდებით და ვიწყებთ წერას. მაქსიმალურად ვთიშავთ თავს და ვიწყებთ იმ ყველაფრის წერას რაც თავისთავად მოდის. მუშაობის პროცესში თანდათან იგრძნობთ ენერგიის უფრო და უფრო გააქტიურებას და რაღაც მომენტში ავტომატურად მოხდება მესამე ეტაპზე გადასვლა.
3. ორგაზმი - ამის შემდეგ უცბად თქვენ იგრძნობთ, რომ მყისიერად დაიცალეთ. მნიშვნელოვანია რომ ეს მომენტი დროულად დავაფიქსიროთ და შევწყვიტოთ მუშაობა. ამის შემდეგ ახალს აღარაფერს ვაკეთებთ და გადავდივართ ბოლო ეტაპზე.
4. განბანვა - ეს გულისხმობს ჩვენი ნამუშევრის გაწმენდას უწესრიგობებისგან, სტილისტური და სხვა ტიპის შეცდომებისგან, გარკვეული სიტყვების ამოცვლას, ემოციური ფონის რეგულირებას და ა.შ., ანუ ტექნიკურ სამუშაოს. მაგრამ ამ ეტაპზე ნაწარმოებს არაფერს არ ვამატებთ. მესამე ეტაპის შემდეგ აუცილებელი არ არის ავტომატურად აქ გადმოსვლა. ეს შეგიძლიათ გააკეთოთ ნებისმიერ დროს, როცა შემოქმედებითად არ ხართ აღგზნებული.
ის რაც უნდა გვახსოვდეს
აუცილებელია გვახსოვდეს, რომ „ხელოვანი“ - არაა პროფესია. ვერასოდეს გახდები ის, ვერასოდეს ისწავლი მას. შეგიძლია ისწავლო კონსერვატორიაში, სამხატვრო აკადემიაში, უნივერსიტეტში, მაგრამ ხელოვანი ვერ გახდები. მაქსიმუმი რაც შეიძლება შენგან გამოვიდეს, ესაა კარგი ხელოსანი, მაგრამ არა ხელოვანი. უნდა გვახსოვდეს, რომ ხელოვნება ერთიანია, მხატვრობა, მუსიკა, კინო და ა.შ., კი არის არა დარგები, არამედ მეთოდები. ასევე უნდა გვახსოვდეს, რომ ხელოვანს ყველაფერი შეუძლია გადააქციოს ხელოვნებად. აინშტაინი იყო ხელოვანი და მან საკუთარი თავის გამოსავლენად მეცნიერება აირჩია. ხელოვნება არ ემორჩილება პროფესიას, ის არ არის ისეთი კატეგორია, რომელიც შეიძლება გადაწყვიტო და გამოხვიდე. ხელოვანი ან ხარ, ან - არა.
[