ესკალატორის გაუჩინარებამდე ათიოდე საფეხურიღა იქნებოდა დარჩენილი, რომ ლეგამ მარჯვენა მუხლი ასწია და ყარყატივით ცალ ფეხზე შეამზადა ნაბიჯი... წინ ვიტრინებსმიღმა ქუჩის ესკიზი სულ უფრო მკაფიო ხდებოდა. დაბლა მეტროს შემადგენლობა ჩამოდგა — მის სმენას ზურგიდან მუხრუჭების გაბმული ხმა მოსწვდა... ლეგა კარისკენ გაემართა...
გასასვლელს გასცდა თუ არა, შედგა — ქუჩას ორივე მიმართულებით აუსვ-ჩაუსვა მზერა და როცა ადგილის ცნობადობაში დარწმუნდა, ცივილიზაციის ხმაურს შეერია. ტროტუარის კაცუხვმა დინებამ უმალ შთანთქა და გაიყოლა თან...
შუადღდებოდა. გაზაფხულის მზის სინათლე და სითბო პირველი თოვლივით დასდებოდა ყოველივეს — ცოცხალს და უსულოს, მოძრავსა და უძრავს... ბრწყინვალებას კი, ავტომობილებთან ერთად, უსასრულოდ ირეკლავდნენ ლაპლაპა მინები და კრიალა ვიტრინები... ქუჩის ორივე ტროტუარი ადამიანთა ქაოსურად ჭრელ და ფეხადგმულ ფერადოვნებას კალაპოტობდა... ავტომობილებს უფრო მოწესრიგებული პალიტრა ჰქონდათ — შეთანხმებულად მწკრივობდნენ და ერთურთისაგან მკაცრად გამიჯნული მიმართულებით მოძრაობდნენ... ყველაზე აღმატებული მაინც ხმაური იყო — იქაც აღწევდა, არც სითბოსა და არც სინათლეს რომ არ დაედგმევინებოდა ფეხი.
ლეგა შეყოვნებული ნაბიჯით მიჰყვებოდა ტროტუარის ჩქარ დინებას, დროდადრო ჩერდებოდა და მოსიარულეთათვის დაბრკოლებად რჩებოდა. დამნაშავე მისი მოხეტიალე მზერა იყო, მდიდრულ შენობებსა და ვიტრინებს რომ ეხიწვებოდა ხარბად. სახე გაბადრული და მომღიმარი ჰქონდა, რადგან ერთობ ამაღლებულ განწყობას მოეცვა — უცნაურ და შეუცნობელ განცდას იმისა, რომ ქვეყნის მთავარი ქალაქის ყველაზე მთავარ ქუჩაზე მიაბიჯებდა და ტელევიზიის წყალობით ესოდენ ნაცნობ გარემოში იმყოფებოდა. უპირველესი მიზეზი კი მაინც მისი რამდენიმე დღის ახალშობილი ვაჟი იყო, რომელსაც ახლა, აქედან საკმაოდ შორს, სოფლის სიჩუმეში უდრტვინველად ეძინა, ალბათ...
ლეგა დიდ მოსარკულ ვიტრინასთან შეყოვნდა. მაღალი, სუსტი აღნაგობის ახალგაზრდა კაცი მოკლე შავ ქურთუკსა და ჯინსის შარვალში ხშირი შავი ხუჭუჭა თმითა და ნამზეური გაპარსული სახით — ასეთი წარუდგა წინ საკუთარი ორეული. ურთიერთცქერამ რამდენიმე წამს გასტანა... ლეგა ისევ ტროტუარის დინებას შეერია...
მდიდრულ მაღაზიებსა და გაწყობილ ვიტრინებს, ქუჩის გამაყრუებელი ხმაურის მსგავსად, ბოლო არ უჩანდა თითქოს...
...შენობათა რიგი უცებ შეწყდა... გზის ამ მხარეს გამვლელთა სიხალვათე იწყებოდა, რაც გაშლილ სივრცეზე განსაკუთრებით თვალშისაცემი იყო... ლეგა განზე გადგა და ნაბიჯი დაწრიტა. აქედან ტროტუარს გაზონი გასდევდა. მიწა ახლად დაებარათ და თანაბრად დაშორებული სახელდახელოდ დარგული ყვავილები ხელოვნურებს ჰგავდნენ, ფოთლები დაითვლებოდა ღეროებზე...
გაზონი მიღმა ფილაქანს ინაცვლებდა და ერწყმოდა ქვის კიბის თლილ საფეხურებს — უზარმაზარი სვეტებიანი შენობის არქიტექტურულ პრელუდიას... მწკრივში სიმეტრიულად განწესებული დაცვის შავფორმიანი თანამშრომლები კირქვით მოპირკეთებული კლასიკური სტილის გრანდიოზული ნაგებობის ფონზე არაბუნებრივად აღიქმებოდნენ.
ლეგამ ირგვლივ მზერა მოატარა, ქუჩა დაზვერა და ნელ-ნელა ნაბიჯი გააცოცხლა, თან ხელი შეპარვით ქურთუკის ჯიბეში ჩაიყო. წამიც და, უმალვე უკან მომუჭული ხელი ამოაცურა და მოკლე მოძრაობით ყვავილებისკენ გაიქნია. ის იყო დააპირა გზა განეგრძო, მაგრამ შედგა — მოშორებით მდგომმა შავფორმიანმა, რომელსაც ლეგას მოქმედება შეუმჩნეველი არ დარჩენია, ხელი თეძოზე იტაცა და ჩქარი ნაბიჯით დაიძრა...
ლეგას უკვე სახეში დამიზნებული იარაღით მიადგა:
— ხელები კეფაზე დაიდეთ და მუხლებზე დადექით! — უბრძანა ყვირილით. — მუხლებზე ჩქარა! ხელები კეფაზე!
ლეგა ჯერ გაფითრდა, მერე ხელები ისე გაშალა, რომ ხელისგულები გამოსჩენოდა და ორივე ნელ-ნელა კეფაზე შემოიდო, თან მუხლებზე დაეშვა.
შავფორმიანმა პირი მკერდზე რაციისკენ დაწია და გამოთავისუფლებული ხელით კავშირი ჩართო:
— ფარი ორმოცდარვა, ფარი ორმოცდარვა, კოდი ასსამოცდაექვსი, კოდი ასსამოცდაექვსი! როგორ გესმით ჩემი?!
,,გამოვდივართ! დაგველოდეთ! გამოვდივართ!“, უპასუხეს შავფორმიანს.
შავფორმიანმა რაცია გათიშა და ყურადღება ისევ ლეგაზე გადმოიტანა.
— გაიარეთ! გაიარეთ! — გახედა თან გამვლელებს, ისე, რომ დამიზნებული იარაღი ლეგას სახისთვის არ მოუშორებია. — ნუ შეყოვნდებით, გაიარეთ! გიბრძანებთ, გაიარეთ!
გამვლელებიც შეყოვნებულ ნაბიჯს უჩქარებდნენ, თუმცა, მოშორებით ჩერდებოდნენ და ცნობისმოყვარე და გაკვირვებულ ბრბოდ გროვდებოდნენ...
წუთიც არ იქნებოდა გასული, რომ კლაქსონის კივილითა და ჩართული ციმციმათი შავი ფურგონი მოვარდა. მანქანიდან მსწრაფლ გადმოსცვივდნენ შავფორმიანი ნიღბიანები და ლეგას მივარდნენ — ხელებზე ბორკილები დაადეს, ჯერ გაჩხრიკეს, მერე ფეხზე წამოაყენეს და მცველებივით მხარში ამოუდგნენ. ერთერთიმოსულთგანი — უნიღბო შუა ხნის მამაკაცი, რომელიც ფორმითაც განსხვავდებოდა დანარჩენებისაგან, უხმოდ იდგა. ლეგას პირადობის მოწმობაცა და ფულიც მას გადასცეს.
— ლეგა გქვიათ?! — იკითხა უნიღბომ და თვალები ავად მოჭუტა. ლეგამ, დაბნეულმა და შეშინებულმა, თავი დააქნია.
— აქ რაღაც ისროლა! — ლეგას დამკავებელმა იარაღის ლულა გაზონისკენ გაიშვირა.
უნიღბოს ერთი მზერა საკმარისი აღმოჩნდა — ლეგას უხეშად უბიძგეს და მითითებულ ადგილას მიიყვანეს.
— გვანახეთ, რა დააგდეთ! — უბრძანა უნიღბომ.
ლეგა წელში მოხარეს და გაზონი დაათვალიერებინეს. ბევრი ძებნა არ დასჭირვებია, უცებ მიაგნო.
— აი აგერაა! ეს არის! — ამოილუღლუღა გაფითრებულმა.
უნიღბო დაიხარა და მიწას ჩააცქერდა, თვალები მოჭუტა და მზერა დაძაბა, მაგრამ სახეზე შეეტყო, რომ ვერაფერს ხვდებოდა.
— კონტეინერი! — არ მობრუნებულა, ისე გასცა ბრძანება.
ნიღბიანთაგან ერთ-ერთი სახელურიანი მომცრო ყუთით უმალ მასთან გაჩნდა. უნიღბო წამოდგა და ადგილი დაუთმო.
— ჩადე და წავედით! — უბრძანა თან.
ხელთათმანიანი ხელით ნიღბიანმა მიწიდან რაღაც ცერისიგრძე, ნაცრისფერი და დაგრეხილი ფრთხილად აიღო, ყუთში ჩადო და როცა კონტეინერი საგულდაგულოდ ჩაკეტა და წამოდგა, ახალი ბრძანების მოლოდინში უნიღბოს მიაპყრო მზერა.
— წავედით! — ბრძანა მან.
ამჯერად ლეგას ფურგონისაკენ უბიძგეს...
მანქანაში არავის არაფერი უკითხავს...
...ფურგონიდან გადმოყვანილს მზის შუქიც არ ანახეს, ისე შეიყვანეს შენობაში... ცარიელ ოთახში მხოლოდ მაგიდა და სკამი იდგა...
დასვეს და კარგა ხნით მარტო დატოვეს... ბორკილები არ მოუხსნიათ...
რამდენიმე წუთში კლასიკურ შარვალ-კოსტუმში ჩამოსხმული ახალგაზრდა კაცი შემოვიდა, ჰალსტუხი შეისწორა და მაგიდასთან სკამზე დაჯდა. ლეგა მოწყალებითა და ინტერესით შესცქეროდა, როგორ დაალაგა მაგიდაზე ავტოკალამი და ფურცლები. როცა მორჩა, ლეგას მიაპყრო მზერა.
— მე დეტექტივი ერმი ცალანი ვარ! — გაეცნო ლეგას და პასუხს არ დალოდებია, მიაბა — თქვენს დაკითხვას მე ჩავატარებ!
,,დაკითხვის~ ხსენებაზე ლეგას სახეზე ფითრმა გადაუარა.
— მაშ ასე, ლეგა, — დაიწყო დეტექტივმა, — ცხოვრობთ სოფელში და სოფელშივე შრომობთ! ასე არ არის?!
— ჰო! — ამოილუღლუღა ლეგამ, აშკარად დაბნეულობა და შიში აღბეჭდვოდა სახეზე...
— ასე სად დაიწვით მზით?! — სანაცვლოდ დეტექტივი იყო საოცრად მშვიდი.
— სოფელში... მუშაობისას! — შეცბა ლეგა, რადგან სხვა კითხვას ელოდა.
— შეგიძლიათ ხელები მაჩვენო?!
ამ თხოვნამ ლეგა კიდევ უფრო გააკვირვა. გაშლილი ხელები მორჩილად ამოაბრუნა და დეტექტივისკენ გაიშვირა. ისიც წინ გადმოიხარა და ლეგას დაკოჟრილ-დახეთქილ თითებსა და ხელისგულს თვალმჭუტული მზერა გადაუსვა.
— იქნებ აგვიხსნათ, რისთვის ჩამობრძანდით დედაქალაქში? — იკითხა, როცა კვლავ სკამის საზურგეს მიეყრდნო.
— საყიდლებისთვის! — ლამის ჩაიჩურჩულა ლეგამ.
— ...და, რა უნდა გეყიდათ?! — ჩაეძია დეტექტივი.
— ...ტელევიზორი და ტელეფონი! — ვიდრე უპასუხებდა, პაუზა დაიჭირა ლეგამ.
— აჰა! — დეტექტივმა თითქოს სასურველი პასუხი მიიღო. — ფული საიდან გაქვთ?! თქვენია ის ფული?!
— ბავშვს აჩუქეს... კიდევ,... ხბო გავყიდეთ...
— ბავშვს? — წარბები ასწია დეტექტივმა.
— ჰო, ახლახან შეგვეძინა! — ლეგას ხმა აუკანკალდა და თვალში ცრემლი მოაწვა.
დეტექტივი, ვიდრე ახალ კითხვას დასვამდა, ლეგას სახეში ჩააცქერდა:
— კარგი! დავუშვათ, ყველაფერი ასეა! ახლა ის მითხარით — რა იყო ის, დღეს რომ გაზონზე დააგდეთ?!
— ჭიპი!... — ლეგამ ცრემლიანი თვალები დეტექტივს მიაპყრო და რეაქციას დაელოდა.
— ჭიპი?! — იერი იცვალა და კითხვა გაწელა დეტექტივმა.
— ჰო, ბავშვის ჭიპი! — ლეგამ დაიქსუტუნა და თვალი მოიწმინდა. — არა,... ახალდაბადებულ ბავშვს ჭიპზე რომ უხორცდება და ძვრება, ის... საქონელსაც აქვს ასეთი, ხბოს რომ მოიგებს...
— მერე იქ რატომ დააგდე?! — სახე დაიბრუნა დეტექტივმა.
— ცოლმა მთხოვა,... ორივემ მოვილაპარაკეთ... ბავშვი დიდი კაცი გამოავაო... — ლეგამ თავი ჩახარა.
— დიდი კაცი როგორ გამოვა?!
— სადაც დააგდებო, ჭიპს... თუ რაც ჰქვია, — ლეგამ ამოიხვნეშა, — ისეთი კაცი დადგებაო!
დეტექტივი წამით გაიტრუნა. მერე უცებ წამოდგა და კარისკენ გაემართა.
ლეგამ შეშფოთებული მზერა გააყოლა თან. როცა მარტო დარჩა, ხელები სახეზე აიფარა და თავი მუხლებში ჩადო...
დეტექტივი მალე დაბრუნდა. ლეგა უცებ გასწორდა და ლოდინით სავსე მზერა შეაჩეჩა.
— კარგი! - თითქოს ჩაიღიღინა დეტექტივმა. — მოდით, ახლა ასე შევხედოთ საკითხს, — დეტექტივი ახლებურად განეწყო. — თქვენ ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი დაწესებულების წინ... მოდით, ასე დავარქვათ,... — დეტექტივმა ხელები გაშალა და თავი გადააქნია, — ...ქვეყანა სწორედ მაქედან იმართება, დააგდეთ საეჭვო წარმოშობისა და შედგენილობის რაღაც... — სიტყვის ძებნისას დეტექტივმა თვალები მოჭუტა, — ...ბიოლოგიური ქსოვილი! მეთანხმებით, ალბათ, ხომ ასეა?!
მოულოდნელმა კითხვამ ლეგა შეაკრთო, რადგან დეტექტივის მსჯელობას გაშტერებული უსმენდა.
— ბავშვის ჭიპი... — ლუღლუღით დააპირა პასუხი, მაგრამ დეტექტივმა მსწრაფლ გააწყვეტინა:
— ვიცით თქვენი ვერსია! — დეტექტივი თავდაჯერებული იყო. — მაგას ექსპერტები არკვევენ უკვე!... იქნებ, — დეტექტივმა სახე და ტონი იცვალა, — თქვენ უცხო ქვეყნის ჯაშუში ხართ და იქ (დეტექტივმა გვერდზე ხელი გაიშვირა) ბიოლოგიური იარაღი, დავირუსებული ქსოვილი დააგდეთ, რათა აქედან დაავადება მთელს ქვეყანაში გავრცელდეს!... — დეტექტივმა ტირადა ჩაათავა, დემონსტრაციულად სკამის საზურგეს მიეყრდნო და მოპასუხის რეაქციას დაელოდა.
ლეგა პირდაღებული და გაქვავებული იჯდა, სახე სულ მოჭმუჭვნოდა, თვალებში შიში და დაბნეულობა ეცილებოდნენ ერთმანეთს მზერას.
— არა ვარ მე ჯაშუში!... — თითქოს შველას ითხოვდა, ამოხეთქა სათქმელმა ლეგას. — შეამოწმეთ ექიმებთან!... არაა ის ავადმყოფობის!... — ლეგას უკვე აღარ შეეძლო მეტყველება, ტირილს აღარაფერი უკლდა. — ...აჩვენეთ ექიმს!... აჩვენეთ ექიმს!...
— ვაჩვენებთ! აუცილებლად ვაჩვენებთ! — ჩაუხტა სიტყვით დეტექტივი, —...და ვნახავთ, მართლა ასეა თუ არა!
— შვილს გეფიცებით, როგორც გეუბნებით, ისეა!... — გულწრფელობისგან ლეგამ დაბორკილი მომუჭული ხელები მკერდზე დაიბრაგუნა.
— ექსპერტმა რომ თქვენი დანაშაული დაადასტუროს?! — დეტექტივმა წარბები ასწია და წინ გადმოიხარა.
დაბნეულობისაგან ლეგამ მხოლოდ პირის გაღებაღა შესძლო.
— ჰო, რას იტყვით, მაშინ?! — ისევ ჩაეძია დეტექტივი.
— ხომ გითხარით, არა ვარ ჯაშუში!... რას მერჩით!... ბავშვის ჭიპია, ჭიპი!... ანახეთ ექიმებს!... ანახეთ და გამიშვით სახლში!... — ლეგამ ხელები სახეზე აიფარა, თავი მუხლებში ჩადო და აქვითინდა.
დეტექტივი უხმოდ იჯდა, მზერა ლეგაზე მიეშვა.
— დამშვიდდით! — მშვიდად უთხრა მერე. — თქვენ წარმოდგენაც არა გაქვთ, რამდენი მტერი ჰყავს ჩვენს ქვეყანას!... თუ თქვენი ჩვენება სიმართლეა, რა გაღელვებთ!
ლეგამ თავი ასწია და ნამტირალევი, ჩაწითლებული თვალები დეტექტივს დაუმიზნა. მზერაში ჩანდა საპასუხო სიტყვას ეძებდა.
— კრიმინალს რომ თავი დავანებოთ, განა შეიძლება ქალაქში, მითუმეტეს დედაქალაქში და მით უფრო ისეთ ადგილას, ვისაც მოესურვება და რაც მოესურვება, ის დაყაროს და ქუჩა დაანაგვიანოს?! — დეტექტივმა წარბები ასწია. — აბა, წარმოიდგინეთ, რა მოხდება?!... დამელოდეთ, — დეტექტივი წამოდგა, — მალე დავბრუნდები! — ...და ოთახიდან გავიდა.
ლეგა არც განძრეულა, დარჩა ცარიელ სკამზე მზერამიკვანძული... კარგა ხანს იჯდა ასე... ოთახს მისი ოხვრა ავსებდა...
დეტექტივს შეაგვიანდა. ოთახში ფურცლებითა და ზორბა შავფორმიანი ახალგაზრდა კაცის თანხლებით დაბრუნდა.
დეტექტივი თავის ადგილზე დაჯდა, შავფორმიანი ფეხზე დარჩა.
— ამან აგვაფორიაქა დღეს?! — ირონია გაურია კითხვაში და ცალყბად ანიშნა ლეგაზე.
დეტექტივმა მხოლოდ ღიმილით უპასუხა.
— რა უნდა, რას გვერჩის?! — ამჯერად ინტერესი ირონიას გაექრო. — გვაფეთქებდა თუ გვწამლავდა?!
პასუხი ისევ ღიმილი იყო, მხოლოდ — არა ლეგასი, შეშინებული და დაბნეული რომ მოკუნტულიყო სკამზე.
— ...მაგრამ, იქ რატომ დავაგდეო?! — შავფორმიანი დეტექტივს მიუბრუნდა.
— არ გაგიგია ასეთი ხალხური ცრურწმენა — ბავშვის ჭიპს სადაც დააგდებ, იმ გარემოს, იმ ცოდნის და იმ მოღვაწეობის კაცი გამოვაო... ცოლმა სთხოვა, როგორც ჩანს..
შავფორმიანი გაკვირვებულმა იერმა გასცა, რომ მსგავსი არაფერი გაეგონა.
— გამოთქმა მაინც არ გაგიგონია ,,ჭიპი აქვს მაგ საქმეში მოჭრილიო?!“ — დაამატა დეტექტივმა, არ გამოპარვია რა ეს. — ამას ისეთ კაცზე ამბობენ, რაიმე საქმეში ან გარემოში უმცირესი წვრილმანიც რომ შესანიშნავად იცის!...
შავფორმიანს სახეზე ნათქვამის წვდომის მხრივ უკეთესობის იოტისოდენა წინსვლაც არ დასტყობია.
— ანუ, მაგალითისთვის, იმ ჭიპს, თუ როგორც არის, — ისევ სცადა დეტექტივმა, — თუ სტადიონზე დააგდებ, მაშინ ხალხური რწმენით, ბავშვი სპორტსმენი გაიზრდება!
— აჰა! - გონება გაუნათდა შავფორმიანს. — ესე იგი ქალაქელობა და დიდკაცობა გვინდა?!
დეტექტივმა არაფერი უპასუხა, ღიმილის მსგავსმა გრიმასამ გადაურბინა მხოლოდ სახეზე.
— მერამდენე შვილია?! — აქაოდა, საკუთარი მიხვედრილობით გახარებულმა, რიხით იკითხა შავფორმიანმა.
— პირველი! — ისე ამოილუღლუღა ლეგამ, თითქოს შვილის გაჩენით დანაშაული ჩაედინოს.
— მერე, — შავფორმიანი ლეგასკენ დაიხარა, — აღარ გვინდა სოფელი?!... მოგვბეზრდა შრომა?!... შეგვაწუხა ტალახმა?!... რა სჯობს ქალაქს?!... — ამჯერად დეტექტივს მიუბრუნდა. — ასფალტი!... სისუფთავე!... კარგი ბინა!... კარგი მანქანა!... კარგი სამსახური!...
ლეგა თავჩახრილი იჯდა, დეტექტივი უხმოდ უსმენდა.
— ...ყველას უნდა შვილი აუცილებლად დიდი კაცი გამოვიდეს! — შავფორმიანის ირონიამ აპოგეას მიაღწია, ისევ ლეგას მიმართავდა. — მაინც, ვინ გინდა შენი შვილი გამოვიდეს: პარლამენტარი, პრემიერ-მინისტრი თუ...
შავფორმიანს სათქმელი არ დასცალდა — კარი გაიღო და ოთახში ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი თეთრხალათიანი კაცი შემოვიდა. მოსულმა ჯერ ლეგა აათვალერ-ჩაათვალიერა, მერე დეტექტივს მიუბრუნდა:
— მართალი ყოფილა ეს კაცი! — ჯიბიდან დაკეცილი ფურცელი ამოიღო და დეტექტივს მაგიდაზე წინ დაუდო. დეტექტივმა ქაღალდს ერთი დახედა და მზერა თეთრხალათიანს შეაჩეჩა. — ახალშობილის ჭიპლარი, რომელიც რამდენიმე დღის, ასე, შვიდი-ათი დღის იქნება! — თეთრხალათიანმა ხელები ისევ ჯიბეში ჩაიყო.
ლეგამ ერთდროულად სამ მზერას უმასპინძლა. ამჯერად მის თვალებში იმედი ციალებდა. წამით სიჩუმე ჩამოწვა...
— ძალიანაც კარგი! — დუმილი დეტექტივმა დაარღვია. — ასეც ველოდი! ინფორმაცია, რომელიც მივიღეთ, ამაზე მეტყველებდა! — დეტექტივმა მაგიდაზე ფურცლებს დაარტყა ხელი... — მაშინ რაღა დაგვრჩა?! — დეტექტივი ლეგასკენ შებრუნდა, — ცოტაოდენი ფორმალობა და... წაბრძანდებით შინ!
ლეგამ ერთი ღრმად ამოისუნთქა და მხრებში გაიმართა...
— მაგრამ,... — დეტექტივის სიტყვამ ლეგა ადგილზე გაახევა, — გაზონის დანაგვიანებისთვის ჯარიმის გადახდა მაინც მოგიწევთ!
ლეგა შვებით მოდუნდა.
— ცოტა ძვირი დაგიჯდებათ, მაგრამ რა ვქნათ?! — დეტექტივმა ოთახშიმყოფთ რიგ-რიგობით ჩამოურიგა მზერა. ბოლო ლეგას ხვდა.
— კარგი, გავედი მე! — თეთრხალათიანი კარისკენ შებრუნდა.
— მეც წამოვალ! — აჰყვა შავფორმიანი.
პირველი თეთრხალათიანი გავიდა...
ვიდრე კარს მოხურავდა, შავფორმიანი შეყოვნდა.
— შენც ჩაგეგდო სადმე ნაგვის ურნაში და არ გეთქვა ცოლისთვის! — ლეგას სათქმელი ზღურბლზე დაუგდო და პასუხს არ დალოდებია, დახურულ კარს მიღმა გაუჩინარდა...
— მოდით, ჩვენ დროს ნუღარ დავკარგავთ და საქმეს მივხედოთ! — როცა მარტო დარჩნენ, დეტექტივი მაგიდაზე ფურცლებს მიუბრუნდა. — მე შეკითხვებს დაგისვამთ, თქვენ მიპასუხეთ! ჯერ ანკეტური მონაცემებით დავიწყოთ!...
კითხვები საფეხურებივით წამოვიდნენ...
...რაც უფრო უახლოვდებოდნენ დასასრულს, მით უფრო ხალისით პასუხობდა ლეგა...
...ხელბორკილები რომ მოხსნეს, სახეგაბადრულმა სიხარული ვეღარ დამალა. დეტექტივი ღიმილით უცქერდა ერთხანს...
— იმედია, ძველი ტელევიზორი მუშაობს! — გახუმრება სცადა დეტექტივმა, როცა ლეგას საჯარიმო ქვითარს აწვდიდა. — დროულად გადაიხადე, თორემ რაც უფრო დააგვიანებ, მით უფრო მეტის გადახდა მოგიწევს!
ლეგას ისე უბრწყინავდა სახე, თითქოს გათავისუფლების დასტურს იდებდა ჯიბეში...
— ესენი არ დაგრჩეს! — დეტექტივმა ფული და დაკეცილი ფურცელი ლეგას მიუჩოჩა...
...ერთმანეთს ისე დაემშვიდობნენ, დეტექტივი სკამიდან არ ამდგარა, თუმცა, ლეგას ამისთვის ყურადღება არ მიუქცევია... კარამდე ფორმიანი, ალბათ, ლეგაზე უმცროსი, ბიჭი გამოჰყვა...
...გარეთ რომ გამოვიდა, ქალაქი მზეს აცილებდა...
...ქუჩის პირას დადგა, დაკეცილი ფურცელი გაშალა და ჭიპლარს დახედა.
— რომც მემუდაროთ, მაინც არ დაგიტოვებთ! — ჩაილაპარაკა თავისთვის, როცა უკვე დაკეცილ ფურცელს ჯიბეში იცურებდა. ფულიც საგულდაგულოდ შეინახა და გარშემო მზერა მოატარა. გაზაფხულის თბილ და მზიან ამინდში გამოწკეპილ დილანდელ ქალაქს მზე სადღაც ჩაეტნია და ახლა მხოლოდ დაისი ამოჩროდა შორს შენობებს მიღმა ჰორიზონტზე. ქუჩა ბინდისთვის ნაცრისფერს იმზადებდა. ირგვლივ ყოველივე კვლავ ხმაურს მოეხავსა...
ლეგამ ქუჩას გრიმასით მოსწყვიტა მზერა და ტროტუარს მტკიცე ნაბიჯით დაადგა. სახეჩახრილი თავაუღებლად მიაბიჯებდა, თითქოს საკუთარი მზერა უნათებდა გზას. მისი ახლანდელი განწყობა ისე განსხვავდებოდა დილანდელისაგან, როგორც ჩვილი ბავშვის პაწია უმწეო ხელი მტაცებლის კლანჭისაგან.
ვაგზალზე ისე მივიდა, ფიქრის გალაქტიკა ეხვია თავს. მისი სოფლისკენ ავტობუსები უკვე აღარ გადიოდნენ. ისევ მანქანის ძებნა დაიწყო, რომელიმეს რომ დამგზავრებოდა. ვერ იპოვნა! უნდა ჯიბეს ესაშველა ისევ... გაჭირვებით დაითანხმა ერთი ძველი ჯაბახანის პატრონი...
გზა მდუმარებაში განვლეს. მძღოლს — ახალგაზრდა კაცს — რადიოლა ჰქონდა ჩართული და მგზავრობის მთელი დრო მუსიკისა და რეკლამების ნაზავით ტკბებოდა.
მანქანამ შეთანხმებულ ადგილამდე მიიყვანა — აქ ასფალტი მთავრდებოდა და ქვაღორღიანი ერა იწყებოდა. უკვე კარგა ხნის დაღამებული იყო. არათუ გრილოდა, ციოდა, კიდეც.
ფულს რომ იხდიდა, ისეთი შეგრძნება ჰქონდა, თითქოს ეს-ეს არის შეძენილ ნივთს ჩუქნიდა მძღოლს.
ავტომობილი ქვებზე ღრჭიალით მობრუნდა, ასფალტი იპოვა, წყვილი ანთებული ფარი მახვილივით შემართა და გულმოცემული ღმუილით ეკვეთა ღამეს. ლეგა კი კაშკაშა მთვარეს, ძაღლების ყეფასა და ფერდობზე შეფენილი სახლების ფანჯრებში მოციმციმე შუქებს შეატოვა...
ლეგამ ქურთუკი შეიკრა, ხელები ჯიბეებში ჩაიწყო და ხვინჭკაზე ნაბიჯის ხრიალით შეუყვა აღმართს. მთვარის შუქით გამობმული ჩრდილი ერთგული ძაღლივით აედევნა მდუმარედ ფეხდაფეხ...
...ჩაფიქრებული ანგარიშმიუცემლად მისდევდა აღმართს ვინ მოთვლის რამდენჯერ გათელილ გზაზე...
...მალე ქურთუკი შეიხსნა...
...ხელებიც ამოიღო ჯიბეებიდან, გამალებით იქნევდა წინ და უკან...
...რაც უფრო მოკლდებოდა მანძილი, მით უფრო ჩქარი და ზრდადი ხდებოდა ნაბიჯი...
...სანუკვარ აღმართს, მშობლიურ სოფელს რომ აშორებდა, განსაკუთრებული შემართებით შეუტია...
ქიმზე რომ მოექცა, შედგა. შედგა და... შვება დაავიწყდა — დავაკებულ მინდორში აყვავილებული, თეთრად ტოტებდაპენტილი ხეხილის ბაღი ათევდა ღამეს. კაშკაშა მთვარის შუქი ყვავილთა სითეთრეს, სინაზესა და სიმკვეთრესთან ერთად, მოცისფრო ციალსაც მატებდა ფაქიზს... თითქოს ათასი ფრთამნათი პეპელა გარინდულიყო ასაფრენად... ნიავიც არ იძვროდა და ხეები მიმებივით იდგნენ — მშვიდად და უმოქმედოდ. მათი დაგრეხილი ჩრდილები ქირომანტიული ბილიკებივით დაქსაქსულიყვნენ შუქწასმულ ხავსისფერ მინდორზე. ტოტებსაც მთავარი როლი ჰქონდათ — აყვავილებული გაზაფხული ეპყრათ სათუთად... წვეროებისკენ სიფრიფანა ყვავილები მთვარის შუქზე ციდა ანთებული ფარნებივით ილანდებოდნენ... მთვარე კი — მნათობთა უდაბნოს ეული ბედუინი, ისე მიზოზინებდა ტაატით მშვიდად და შეუმჩნევლად, თითქოს არაფერი ჰქონდა საერთო ამ ყველაფერთან...
...ლეგა კარგა ხანს იდგა გაოგნებული კაკაჩი ღამის პეიზაჟზე მზერამილურსმული... რომ გამოერკვა, ჯიბიდან დაკეცილი ფურცელი ამოიღო,... გაშალა,... ჭიპლარი ხელში მოიმარჯვა და როგორც შეეძლო, ბაღისკენ ისროლა.
— აქ მაინც არაა შენი ბოსტანი, ფარი ორმოცდარვა! — ჩაიბუტბუტა ნიშნისმოგებით და მთვარეზე ხელჩაკიდებულმა შინისკენ მიმავალ გზაზე ნაბიჯი აახმაურა...
გასასვლელს გასცდა თუ არა, შედგა — ქუჩას ორივე მიმართულებით აუსვ-ჩაუსვა მზერა და როცა ადგილის ცნობადობაში დარწმუნდა, ცივილიზაციის ხმაურს შეერია. ტროტუარის კაცუხვმა დინებამ უმალ შთანთქა და გაიყოლა თან...
შუადღდებოდა. გაზაფხულის მზის სინათლე და სითბო პირველი თოვლივით დასდებოდა ყოველივეს — ცოცხალს და უსულოს, მოძრავსა და უძრავს... ბრწყინვალებას კი, ავტომობილებთან ერთად, უსასრულოდ ირეკლავდნენ ლაპლაპა მინები და კრიალა ვიტრინები... ქუჩის ორივე ტროტუარი ადამიანთა ქაოსურად ჭრელ და ფეხადგმულ ფერადოვნებას კალაპოტობდა... ავტომობილებს უფრო მოწესრიგებული პალიტრა ჰქონდათ — შეთანხმებულად მწკრივობდნენ და ერთურთისაგან მკაცრად გამიჯნული მიმართულებით მოძრაობდნენ... ყველაზე აღმატებული მაინც ხმაური იყო — იქაც აღწევდა, არც სითბოსა და არც სინათლეს რომ არ დაედგმევინებოდა ფეხი.
ლეგა შეყოვნებული ნაბიჯით მიჰყვებოდა ტროტუარის ჩქარ დინებას, დროდადრო ჩერდებოდა და მოსიარულეთათვის დაბრკოლებად რჩებოდა. დამნაშავე მისი მოხეტიალე მზერა იყო, მდიდრულ შენობებსა და ვიტრინებს რომ ეხიწვებოდა ხარბად. სახე გაბადრული და მომღიმარი ჰქონდა, რადგან ერთობ ამაღლებულ განწყობას მოეცვა — უცნაურ და შეუცნობელ განცდას იმისა, რომ ქვეყნის მთავარი ქალაქის ყველაზე მთავარ ქუჩაზე მიაბიჯებდა და ტელევიზიის წყალობით ესოდენ ნაცნობ გარემოში იმყოფებოდა. უპირველესი მიზეზი კი მაინც მისი რამდენიმე დღის ახალშობილი ვაჟი იყო, რომელსაც ახლა, აქედან საკმაოდ შორს, სოფლის სიჩუმეში უდრტვინველად ეძინა, ალბათ...
ლეგა დიდ მოსარკულ ვიტრინასთან შეყოვნდა. მაღალი, სუსტი აღნაგობის ახალგაზრდა კაცი მოკლე შავ ქურთუკსა და ჯინსის შარვალში ხშირი შავი ხუჭუჭა თმითა და ნამზეური გაპარსული სახით — ასეთი წარუდგა წინ საკუთარი ორეული. ურთიერთცქერამ რამდენიმე წამს გასტანა... ლეგა ისევ ტროტუარის დინებას შეერია...
მდიდრულ მაღაზიებსა და გაწყობილ ვიტრინებს, ქუჩის გამაყრუებელი ხმაურის მსგავსად, ბოლო არ უჩანდა თითქოს...
...შენობათა რიგი უცებ შეწყდა... გზის ამ მხარეს გამვლელთა სიხალვათე იწყებოდა, რაც გაშლილ სივრცეზე განსაკუთრებით თვალშისაცემი იყო... ლეგა განზე გადგა და ნაბიჯი დაწრიტა. აქედან ტროტუარს გაზონი გასდევდა. მიწა ახლად დაებარათ და თანაბრად დაშორებული სახელდახელოდ დარგული ყვავილები ხელოვნურებს ჰგავდნენ, ფოთლები დაითვლებოდა ღეროებზე...
გაზონი მიღმა ფილაქანს ინაცვლებდა და ერწყმოდა ქვის კიბის თლილ საფეხურებს — უზარმაზარი სვეტებიანი შენობის არქიტექტურულ პრელუდიას... მწკრივში სიმეტრიულად განწესებული დაცვის შავფორმიანი თანამშრომლები კირქვით მოპირკეთებული კლასიკური სტილის გრანდიოზული ნაგებობის ფონზე არაბუნებრივად აღიქმებოდნენ.
ლეგამ ირგვლივ მზერა მოატარა, ქუჩა დაზვერა და ნელ-ნელა ნაბიჯი გააცოცხლა, თან ხელი შეპარვით ქურთუკის ჯიბეში ჩაიყო. წამიც და, უმალვე უკან მომუჭული ხელი ამოაცურა და მოკლე მოძრაობით ყვავილებისკენ გაიქნია. ის იყო დააპირა გზა განეგრძო, მაგრამ შედგა — მოშორებით მდგომმა შავფორმიანმა, რომელსაც ლეგას მოქმედება შეუმჩნეველი არ დარჩენია, ხელი თეძოზე იტაცა და ჩქარი ნაბიჯით დაიძრა...
ლეგას უკვე სახეში დამიზნებული იარაღით მიადგა:
— ხელები კეფაზე დაიდეთ და მუხლებზე დადექით! — უბრძანა ყვირილით. — მუხლებზე ჩქარა! ხელები კეფაზე!
ლეგა ჯერ გაფითრდა, მერე ხელები ისე გაშალა, რომ ხელისგულები გამოსჩენოდა და ორივე ნელ-ნელა კეფაზე შემოიდო, თან მუხლებზე დაეშვა.
შავფორმიანმა პირი მკერდზე რაციისკენ დაწია და გამოთავისუფლებული ხელით კავშირი ჩართო:
— ფარი ორმოცდარვა, ფარი ორმოცდარვა, კოდი ასსამოცდაექვსი, კოდი ასსამოცდაექვსი! როგორ გესმით ჩემი?!
,,გამოვდივართ! დაგველოდეთ! გამოვდივართ!“, უპასუხეს შავფორმიანს.
შავფორმიანმა რაცია გათიშა და ყურადღება ისევ ლეგაზე გადმოიტანა.
— გაიარეთ! გაიარეთ! — გახედა თან გამვლელებს, ისე, რომ დამიზნებული იარაღი ლეგას სახისთვის არ მოუშორებია. — ნუ შეყოვნდებით, გაიარეთ! გიბრძანებთ, გაიარეთ!
გამვლელებიც შეყოვნებულ ნაბიჯს უჩქარებდნენ, თუმცა, მოშორებით ჩერდებოდნენ და ცნობისმოყვარე და გაკვირვებულ ბრბოდ გროვდებოდნენ...
წუთიც არ იქნებოდა გასული, რომ კლაქსონის კივილითა და ჩართული ციმციმათი შავი ფურგონი მოვარდა. მანქანიდან მსწრაფლ გადმოსცვივდნენ შავფორმიანი ნიღბიანები და ლეგას მივარდნენ — ხელებზე ბორკილები დაადეს, ჯერ გაჩხრიკეს, მერე ფეხზე წამოაყენეს და მცველებივით მხარში ამოუდგნენ. ერთერთიმოსულთგანი — უნიღბო შუა ხნის მამაკაცი, რომელიც ფორმითაც განსხვავდებოდა დანარჩენებისაგან, უხმოდ იდგა. ლეგას პირადობის მოწმობაცა და ფულიც მას გადასცეს.
— ლეგა გქვიათ?! — იკითხა უნიღბომ და თვალები ავად მოჭუტა. ლეგამ, დაბნეულმა და შეშინებულმა, თავი დააქნია.
— აქ რაღაც ისროლა! — ლეგას დამკავებელმა იარაღის ლულა გაზონისკენ გაიშვირა.
უნიღბოს ერთი მზერა საკმარისი აღმოჩნდა — ლეგას უხეშად უბიძგეს და მითითებულ ადგილას მიიყვანეს.
— გვანახეთ, რა დააგდეთ! — უბრძანა უნიღბომ.
ლეგა წელში მოხარეს და გაზონი დაათვალიერებინეს. ბევრი ძებნა არ დასჭირვებია, უცებ მიაგნო.
— აი აგერაა! ეს არის! — ამოილუღლუღა გაფითრებულმა.
უნიღბო დაიხარა და მიწას ჩააცქერდა, თვალები მოჭუტა და მზერა დაძაბა, მაგრამ სახეზე შეეტყო, რომ ვერაფერს ხვდებოდა.
— კონტეინერი! — არ მობრუნებულა, ისე გასცა ბრძანება.
ნიღბიანთაგან ერთ-ერთი სახელურიანი მომცრო ყუთით უმალ მასთან გაჩნდა. უნიღბო წამოდგა და ადგილი დაუთმო.
— ჩადე და წავედით! — უბრძანა თან.
ხელთათმანიანი ხელით ნიღბიანმა მიწიდან რაღაც ცერისიგრძე, ნაცრისფერი და დაგრეხილი ფრთხილად აიღო, ყუთში ჩადო და როცა კონტეინერი საგულდაგულოდ ჩაკეტა და წამოდგა, ახალი ბრძანების მოლოდინში უნიღბოს მიაპყრო მზერა.
— წავედით! — ბრძანა მან.
ამჯერად ლეგას ფურგონისაკენ უბიძგეს...
მანქანაში არავის არაფერი უკითხავს...
...ფურგონიდან გადმოყვანილს მზის შუქიც არ ანახეს, ისე შეიყვანეს შენობაში... ცარიელ ოთახში მხოლოდ მაგიდა და სკამი იდგა...
დასვეს და კარგა ხნით მარტო დატოვეს... ბორკილები არ მოუხსნიათ...
რამდენიმე წუთში კლასიკურ შარვალ-კოსტუმში ჩამოსხმული ახალგაზრდა კაცი შემოვიდა, ჰალსტუხი შეისწორა და მაგიდასთან სკამზე დაჯდა. ლეგა მოწყალებითა და ინტერესით შესცქეროდა, როგორ დაალაგა მაგიდაზე ავტოკალამი და ფურცლები. როცა მორჩა, ლეგას მიაპყრო მზერა.
— მე დეტექტივი ერმი ცალანი ვარ! — გაეცნო ლეგას და პასუხს არ დალოდებია, მიაბა — თქვენს დაკითხვას მე ჩავატარებ!
,,დაკითხვის~ ხსენებაზე ლეგას სახეზე ფითრმა გადაუარა.
— მაშ ასე, ლეგა, — დაიწყო დეტექტივმა, — ცხოვრობთ სოფელში და სოფელშივე შრომობთ! ასე არ არის?!
— ჰო! — ამოილუღლუღა ლეგამ, აშკარად დაბნეულობა და შიში აღბეჭდვოდა სახეზე...
— ასე სად დაიწვით მზით?! — სანაცვლოდ დეტექტივი იყო საოცრად მშვიდი.
— სოფელში... მუშაობისას! — შეცბა ლეგა, რადგან სხვა კითხვას ელოდა.
— შეგიძლიათ ხელები მაჩვენო?!
ამ თხოვნამ ლეგა კიდევ უფრო გააკვირვა. გაშლილი ხელები მორჩილად ამოაბრუნა და დეტექტივისკენ გაიშვირა. ისიც წინ გადმოიხარა და ლეგას დაკოჟრილ-დახეთქილ თითებსა და ხელისგულს თვალმჭუტული მზერა გადაუსვა.
— იქნებ აგვიხსნათ, რისთვის ჩამობრძანდით დედაქალაქში? — იკითხა, როცა კვლავ სკამის საზურგეს მიეყრდნო.
— საყიდლებისთვის! — ლამის ჩაიჩურჩულა ლეგამ.
— ...და, რა უნდა გეყიდათ?! — ჩაეძია დეტექტივი.
— ...ტელევიზორი და ტელეფონი! — ვიდრე უპასუხებდა, პაუზა დაიჭირა ლეგამ.
— აჰა! — დეტექტივმა თითქოს სასურველი პასუხი მიიღო. — ფული საიდან გაქვთ?! თქვენია ის ფული?!
— ბავშვს აჩუქეს... კიდევ,... ხბო გავყიდეთ...
— ბავშვს? — წარბები ასწია დეტექტივმა.
— ჰო, ახლახან შეგვეძინა! — ლეგას ხმა აუკანკალდა და თვალში ცრემლი მოაწვა.
დეტექტივი, ვიდრე ახალ კითხვას დასვამდა, ლეგას სახეში ჩააცქერდა:
— კარგი! დავუშვათ, ყველაფერი ასეა! ახლა ის მითხარით — რა იყო ის, დღეს რომ გაზონზე დააგდეთ?!
— ჭიპი!... — ლეგამ ცრემლიანი თვალები დეტექტივს მიაპყრო და რეაქციას დაელოდა.
— ჭიპი?! — იერი იცვალა და კითხვა გაწელა დეტექტივმა.
— ჰო, ბავშვის ჭიპი! — ლეგამ დაიქსუტუნა და თვალი მოიწმინდა. — არა,... ახალდაბადებულ ბავშვს ჭიპზე რომ უხორცდება და ძვრება, ის... საქონელსაც აქვს ასეთი, ხბოს რომ მოიგებს...
— მერე იქ რატომ დააგდე?! — სახე დაიბრუნა დეტექტივმა.
— ცოლმა მთხოვა,... ორივემ მოვილაპარაკეთ... ბავშვი დიდი კაცი გამოავაო... — ლეგამ თავი ჩახარა.
— დიდი კაცი როგორ გამოვა?!
— სადაც დააგდებო, ჭიპს... თუ რაც ჰქვია, — ლეგამ ამოიხვნეშა, — ისეთი კაცი დადგებაო!
დეტექტივი წამით გაიტრუნა. მერე უცებ წამოდგა და კარისკენ გაემართა.
ლეგამ შეშფოთებული მზერა გააყოლა თან. როცა მარტო დარჩა, ხელები სახეზე აიფარა და თავი მუხლებში ჩადო...
დეტექტივი მალე დაბრუნდა. ლეგა უცებ გასწორდა და ლოდინით სავსე მზერა შეაჩეჩა.
— კარგი! - თითქოს ჩაიღიღინა დეტექტივმა. — მოდით, ახლა ასე შევხედოთ საკითხს, — დეტექტივი ახლებურად განეწყო. — თქვენ ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი დაწესებულების წინ... მოდით, ასე დავარქვათ,... — დეტექტივმა ხელები გაშალა და თავი გადააქნია, — ...ქვეყანა სწორედ მაქედან იმართება, დააგდეთ საეჭვო წარმოშობისა და შედგენილობის რაღაც... — სიტყვის ძებნისას დეტექტივმა თვალები მოჭუტა, — ...ბიოლოგიური ქსოვილი! მეთანხმებით, ალბათ, ხომ ასეა?!
მოულოდნელმა კითხვამ ლეგა შეაკრთო, რადგან დეტექტივის მსჯელობას გაშტერებული უსმენდა.
— ბავშვის ჭიპი... — ლუღლუღით დააპირა პასუხი, მაგრამ დეტექტივმა მსწრაფლ გააწყვეტინა:
— ვიცით თქვენი ვერსია! — დეტექტივი თავდაჯერებული იყო. — მაგას ექსპერტები არკვევენ უკვე!... იქნებ, — დეტექტივმა სახე და ტონი იცვალა, — თქვენ უცხო ქვეყნის ჯაშუში ხართ და იქ (დეტექტივმა გვერდზე ხელი გაიშვირა) ბიოლოგიური იარაღი, დავირუსებული ქსოვილი დააგდეთ, რათა აქედან დაავადება მთელს ქვეყანაში გავრცელდეს!... — დეტექტივმა ტირადა ჩაათავა, დემონსტრაციულად სკამის საზურგეს მიეყრდნო და მოპასუხის რეაქციას დაელოდა.
ლეგა პირდაღებული და გაქვავებული იჯდა, სახე სულ მოჭმუჭვნოდა, თვალებში შიში და დაბნეულობა ეცილებოდნენ ერთმანეთს მზერას.
— არა ვარ მე ჯაშუში!... — თითქოს შველას ითხოვდა, ამოხეთქა სათქმელმა ლეგას. — შეამოწმეთ ექიმებთან!... არაა ის ავადმყოფობის!... — ლეგას უკვე აღარ შეეძლო მეტყველება, ტირილს აღარაფერი უკლდა. — ...აჩვენეთ ექიმს!... აჩვენეთ ექიმს!...
— ვაჩვენებთ! აუცილებლად ვაჩვენებთ! — ჩაუხტა სიტყვით დეტექტივი, —...და ვნახავთ, მართლა ასეა თუ არა!
— შვილს გეფიცებით, როგორც გეუბნებით, ისეა!... — გულწრფელობისგან ლეგამ დაბორკილი მომუჭული ხელები მკერდზე დაიბრაგუნა.
— ექსპერტმა რომ თქვენი დანაშაული დაადასტუროს?! — დეტექტივმა წარბები ასწია და წინ გადმოიხარა.
დაბნეულობისაგან ლეგამ მხოლოდ პირის გაღებაღა შესძლო.
— ჰო, რას იტყვით, მაშინ?! — ისევ ჩაეძია დეტექტივი.
— ხომ გითხარით, არა ვარ ჯაშუში!... რას მერჩით!... ბავშვის ჭიპია, ჭიპი!... ანახეთ ექიმებს!... ანახეთ და გამიშვით სახლში!... — ლეგამ ხელები სახეზე აიფარა, თავი მუხლებში ჩადო და აქვითინდა.
დეტექტივი უხმოდ იჯდა, მზერა ლეგაზე მიეშვა.
— დამშვიდდით! — მშვიდად უთხრა მერე. — თქვენ წარმოდგენაც არა გაქვთ, რამდენი მტერი ჰყავს ჩვენს ქვეყანას!... თუ თქვენი ჩვენება სიმართლეა, რა გაღელვებთ!
ლეგამ თავი ასწია და ნამტირალევი, ჩაწითლებული თვალები დეტექტივს დაუმიზნა. მზერაში ჩანდა საპასუხო სიტყვას ეძებდა.
— კრიმინალს რომ თავი დავანებოთ, განა შეიძლება ქალაქში, მითუმეტეს დედაქალაქში და მით უფრო ისეთ ადგილას, ვისაც მოესურვება და რაც მოესურვება, ის დაყაროს და ქუჩა დაანაგვიანოს?! — დეტექტივმა წარბები ასწია. — აბა, წარმოიდგინეთ, რა მოხდება?!... დამელოდეთ, — დეტექტივი წამოდგა, — მალე დავბრუნდები! — ...და ოთახიდან გავიდა.
ლეგა არც განძრეულა, დარჩა ცარიელ სკამზე მზერამიკვანძული... კარგა ხანს იჯდა ასე... ოთახს მისი ოხვრა ავსებდა...
დეტექტივს შეაგვიანდა. ოთახში ფურცლებითა და ზორბა შავფორმიანი ახალგაზრდა კაცის თანხლებით დაბრუნდა.
დეტექტივი თავის ადგილზე დაჯდა, შავფორმიანი ფეხზე დარჩა.
— ამან აგვაფორიაქა დღეს?! — ირონია გაურია კითხვაში და ცალყბად ანიშნა ლეგაზე.
დეტექტივმა მხოლოდ ღიმილით უპასუხა.
— რა უნდა, რას გვერჩის?! — ამჯერად ინტერესი ირონიას გაექრო. — გვაფეთქებდა თუ გვწამლავდა?!
პასუხი ისევ ღიმილი იყო, მხოლოდ — არა ლეგასი, შეშინებული და დაბნეული რომ მოკუნტულიყო სკამზე.
— ...მაგრამ, იქ რატომ დავაგდეო?! — შავფორმიანი დეტექტივს მიუბრუნდა.
— არ გაგიგია ასეთი ხალხური ცრურწმენა — ბავშვის ჭიპს სადაც დააგდებ, იმ გარემოს, იმ ცოდნის და იმ მოღვაწეობის კაცი გამოვაო... ცოლმა სთხოვა, როგორც ჩანს..
შავფორმიანი გაკვირვებულმა იერმა გასცა, რომ მსგავსი არაფერი გაეგონა.
— გამოთქმა მაინც არ გაგიგონია ,,ჭიპი აქვს მაგ საქმეში მოჭრილიო?!“ — დაამატა დეტექტივმა, არ გამოპარვია რა ეს. — ამას ისეთ კაცზე ამბობენ, რაიმე საქმეში ან გარემოში უმცირესი წვრილმანიც რომ შესანიშნავად იცის!...
შავფორმიანს სახეზე ნათქვამის წვდომის მხრივ უკეთესობის იოტისოდენა წინსვლაც არ დასტყობია.
— ანუ, მაგალითისთვის, იმ ჭიპს, თუ როგორც არის, — ისევ სცადა დეტექტივმა, — თუ სტადიონზე დააგდებ, მაშინ ხალხური რწმენით, ბავშვი სპორტსმენი გაიზრდება!
— აჰა! - გონება გაუნათდა შავფორმიანს. — ესე იგი ქალაქელობა და დიდკაცობა გვინდა?!
დეტექტივმა არაფერი უპასუხა, ღიმილის მსგავსმა გრიმასამ გადაურბინა მხოლოდ სახეზე.
— მერამდენე შვილია?! — აქაოდა, საკუთარი მიხვედრილობით გახარებულმა, რიხით იკითხა შავფორმიანმა.
— პირველი! — ისე ამოილუღლუღა ლეგამ, თითქოს შვილის გაჩენით დანაშაული ჩაედინოს.
— მერე, — შავფორმიანი ლეგასკენ დაიხარა, — აღარ გვინდა სოფელი?!... მოგვბეზრდა შრომა?!... შეგვაწუხა ტალახმა?!... რა სჯობს ქალაქს?!... — ამჯერად დეტექტივს მიუბრუნდა. — ასფალტი!... სისუფთავე!... კარგი ბინა!... კარგი მანქანა!... კარგი სამსახური!...
ლეგა თავჩახრილი იჯდა, დეტექტივი უხმოდ უსმენდა.
— ...ყველას უნდა შვილი აუცილებლად დიდი კაცი გამოვიდეს! — შავფორმიანის ირონიამ აპოგეას მიაღწია, ისევ ლეგას მიმართავდა. — მაინც, ვინ გინდა შენი შვილი გამოვიდეს: პარლამენტარი, პრემიერ-მინისტრი თუ...
შავფორმიანს სათქმელი არ დასცალდა — კარი გაიღო და ოთახში ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი თეთრხალათიანი კაცი შემოვიდა. მოსულმა ჯერ ლეგა აათვალერ-ჩაათვალიერა, მერე დეტექტივს მიუბრუნდა:
— მართალი ყოფილა ეს კაცი! — ჯიბიდან დაკეცილი ფურცელი ამოიღო და დეტექტივს მაგიდაზე წინ დაუდო. დეტექტივმა ქაღალდს ერთი დახედა და მზერა თეთრხალათიანს შეაჩეჩა. — ახალშობილის ჭიპლარი, რომელიც რამდენიმე დღის, ასე, შვიდი-ათი დღის იქნება! — თეთრხალათიანმა ხელები ისევ ჯიბეში ჩაიყო.
ლეგამ ერთდროულად სამ მზერას უმასპინძლა. ამჯერად მის თვალებში იმედი ციალებდა. წამით სიჩუმე ჩამოწვა...
— ძალიანაც კარგი! — დუმილი დეტექტივმა დაარღვია. — ასეც ველოდი! ინფორმაცია, რომელიც მივიღეთ, ამაზე მეტყველებდა! — დეტექტივმა მაგიდაზე ფურცლებს დაარტყა ხელი... — მაშინ რაღა დაგვრჩა?! — დეტექტივი ლეგასკენ შებრუნდა, — ცოტაოდენი ფორმალობა და... წაბრძანდებით შინ!
ლეგამ ერთი ღრმად ამოისუნთქა და მხრებში გაიმართა...
— მაგრამ,... — დეტექტივის სიტყვამ ლეგა ადგილზე გაახევა, — გაზონის დანაგვიანებისთვის ჯარიმის გადახდა მაინც მოგიწევთ!
ლეგა შვებით მოდუნდა.
— ცოტა ძვირი დაგიჯდებათ, მაგრამ რა ვქნათ?! — დეტექტივმა ოთახშიმყოფთ რიგ-რიგობით ჩამოურიგა მზერა. ბოლო ლეგას ხვდა.
— კარგი, გავედი მე! — თეთრხალათიანი კარისკენ შებრუნდა.
— მეც წამოვალ! — აჰყვა შავფორმიანი.
პირველი თეთრხალათიანი გავიდა...
ვიდრე კარს მოხურავდა, შავფორმიანი შეყოვნდა.
— შენც ჩაგეგდო სადმე ნაგვის ურნაში და არ გეთქვა ცოლისთვის! — ლეგას სათქმელი ზღურბლზე დაუგდო და პასუხს არ დალოდებია, დახურულ კარს მიღმა გაუჩინარდა...
— მოდით, ჩვენ დროს ნუღარ დავკარგავთ და საქმეს მივხედოთ! — როცა მარტო დარჩნენ, დეტექტივი მაგიდაზე ფურცლებს მიუბრუნდა. — მე შეკითხვებს დაგისვამთ, თქვენ მიპასუხეთ! ჯერ ანკეტური მონაცემებით დავიწყოთ!...
კითხვები საფეხურებივით წამოვიდნენ...
...რაც უფრო უახლოვდებოდნენ დასასრულს, მით უფრო ხალისით პასუხობდა ლეგა...
...ხელბორკილები რომ მოხსნეს, სახეგაბადრულმა სიხარული ვეღარ დამალა. დეტექტივი ღიმილით უცქერდა ერთხანს...
— იმედია, ძველი ტელევიზორი მუშაობს! — გახუმრება სცადა დეტექტივმა, როცა ლეგას საჯარიმო ქვითარს აწვდიდა. — დროულად გადაიხადე, თორემ რაც უფრო დააგვიანებ, მით უფრო მეტის გადახდა მოგიწევს!
ლეგას ისე უბრწყინავდა სახე, თითქოს გათავისუფლების დასტურს იდებდა ჯიბეში...
— ესენი არ დაგრჩეს! — დეტექტივმა ფული და დაკეცილი ფურცელი ლეგას მიუჩოჩა...
...ერთმანეთს ისე დაემშვიდობნენ, დეტექტივი სკამიდან არ ამდგარა, თუმცა, ლეგას ამისთვის ყურადღება არ მიუქცევია... კარამდე ფორმიანი, ალბათ, ლეგაზე უმცროსი, ბიჭი გამოჰყვა...
...გარეთ რომ გამოვიდა, ქალაქი მზეს აცილებდა...
...ქუჩის პირას დადგა, დაკეცილი ფურცელი გაშალა და ჭიპლარს დახედა.
— რომც მემუდაროთ, მაინც არ დაგიტოვებთ! — ჩაილაპარაკა თავისთვის, როცა უკვე დაკეცილ ფურცელს ჯიბეში იცურებდა. ფულიც საგულდაგულოდ შეინახა და გარშემო მზერა მოატარა. გაზაფხულის თბილ და მზიან ამინდში გამოწკეპილ დილანდელ ქალაქს მზე სადღაც ჩაეტნია და ახლა მხოლოდ დაისი ამოჩროდა შორს შენობებს მიღმა ჰორიზონტზე. ქუჩა ბინდისთვის ნაცრისფერს იმზადებდა. ირგვლივ ყოველივე კვლავ ხმაურს მოეხავსა...
ლეგამ ქუჩას გრიმასით მოსწყვიტა მზერა და ტროტუარს მტკიცე ნაბიჯით დაადგა. სახეჩახრილი თავაუღებლად მიაბიჯებდა, თითქოს საკუთარი მზერა უნათებდა გზას. მისი ახლანდელი განწყობა ისე განსხვავდებოდა დილანდელისაგან, როგორც ჩვილი ბავშვის პაწია უმწეო ხელი მტაცებლის კლანჭისაგან.
ვაგზალზე ისე მივიდა, ფიქრის გალაქტიკა ეხვია თავს. მისი სოფლისკენ ავტობუსები უკვე აღარ გადიოდნენ. ისევ მანქანის ძებნა დაიწყო, რომელიმეს რომ დამგზავრებოდა. ვერ იპოვნა! უნდა ჯიბეს ესაშველა ისევ... გაჭირვებით დაითანხმა ერთი ძველი ჯაბახანის პატრონი...
გზა მდუმარებაში განვლეს. მძღოლს — ახალგაზრდა კაცს — რადიოლა ჰქონდა ჩართული და მგზავრობის მთელი დრო მუსიკისა და რეკლამების ნაზავით ტკბებოდა.
მანქანამ შეთანხმებულ ადგილამდე მიიყვანა — აქ ასფალტი მთავრდებოდა და ქვაღორღიანი ერა იწყებოდა. უკვე კარგა ხნის დაღამებული იყო. არათუ გრილოდა, ციოდა, კიდეც.
ფულს რომ იხდიდა, ისეთი შეგრძნება ჰქონდა, თითქოს ეს-ეს არის შეძენილ ნივთს ჩუქნიდა მძღოლს.
ავტომობილი ქვებზე ღრჭიალით მობრუნდა, ასფალტი იპოვა, წყვილი ანთებული ფარი მახვილივით შემართა და გულმოცემული ღმუილით ეკვეთა ღამეს. ლეგა კი კაშკაშა მთვარეს, ძაღლების ყეფასა და ფერდობზე შეფენილი სახლების ფანჯრებში მოციმციმე შუქებს შეატოვა...
ლეგამ ქურთუკი შეიკრა, ხელები ჯიბეებში ჩაიწყო და ხვინჭკაზე ნაბიჯის ხრიალით შეუყვა აღმართს. მთვარის შუქით გამობმული ჩრდილი ერთგული ძაღლივით აედევნა მდუმარედ ფეხდაფეხ...
...ჩაფიქრებული ანგარიშმიუცემლად მისდევდა აღმართს ვინ მოთვლის რამდენჯერ გათელილ გზაზე...
...მალე ქურთუკი შეიხსნა...
...ხელებიც ამოიღო ჯიბეებიდან, გამალებით იქნევდა წინ და უკან...
...რაც უფრო მოკლდებოდა მანძილი, მით უფრო ჩქარი და ზრდადი ხდებოდა ნაბიჯი...
...სანუკვარ აღმართს, მშობლიურ სოფელს რომ აშორებდა, განსაკუთრებული შემართებით შეუტია...
ქიმზე რომ მოექცა, შედგა. შედგა და... შვება დაავიწყდა — დავაკებულ მინდორში აყვავილებული, თეთრად ტოტებდაპენტილი ხეხილის ბაღი ათევდა ღამეს. კაშკაშა მთვარის შუქი ყვავილთა სითეთრეს, სინაზესა და სიმკვეთრესთან ერთად, მოცისფრო ციალსაც მატებდა ფაქიზს... თითქოს ათასი ფრთამნათი პეპელა გარინდულიყო ასაფრენად... ნიავიც არ იძვროდა და ხეები მიმებივით იდგნენ — მშვიდად და უმოქმედოდ. მათი დაგრეხილი ჩრდილები ქირომანტიული ბილიკებივით დაქსაქსულიყვნენ შუქწასმულ ხავსისფერ მინდორზე. ტოტებსაც მთავარი როლი ჰქონდათ — აყვავილებული გაზაფხული ეპყრათ სათუთად... წვეროებისკენ სიფრიფანა ყვავილები მთვარის შუქზე ციდა ანთებული ფარნებივით ილანდებოდნენ... მთვარე კი — მნათობთა უდაბნოს ეული ბედუინი, ისე მიზოზინებდა ტაატით მშვიდად და შეუმჩნევლად, თითქოს არაფერი ჰქონდა საერთო ამ ყველაფერთან...
...ლეგა კარგა ხანს იდგა გაოგნებული კაკაჩი ღამის პეიზაჟზე მზერამილურსმული... რომ გამოერკვა, ჯიბიდან დაკეცილი ფურცელი ამოიღო,... გაშალა,... ჭიპლარი ხელში მოიმარჯვა და როგორც შეეძლო, ბაღისკენ ისროლა.
— აქ მაინც არაა შენი ბოსტანი, ფარი ორმოცდარვა! — ჩაიბუტბუტა ნიშნისმოგებით და მთვარეზე ხელჩაკიდებულმა შინისკენ მიმავალ გზაზე ნაბიჯი აახმაურა...