ქოლგოსანს ეგონა, რომელიღაც მიწიერ ქალაქში მოვხვდიო, როდესაც თავი ფრთოსანთა ქალაქში ამოჰყო; ისეთივე ქუჩები, შენობები, ბაღები თუ სკვერები . . . ტრანსპორტიც კი მიწიერი წარმოშობისა გეგონებოდათ. განსხვავება მხოლოდ იმაში იყო, რომ ქუჩებში ადამიანების ნაცვლად ფრინველები დადიონენ, ტრანსპორტშიაც ფრთოსნებს მოეკალათებინათ.
მინდა ვთქვა მათ გასაგონად, ვინც ქოლგოსანს არ იცნობს; ქონდრისკაცი გახლავთ, ჯადოსნური ქოლგით აღჭურვილი, ყველგან დაფრინავს მისი წყალობით, სხვათა შორის, კოსმოსშიაც . . . ერთს მარჯვედ დაატრიალებს თავის ქოლგას და ჰერიი! ცა და მიწა მისია.
ქოლგოსანმა აუჩქარებლად გაისეირნა ქალაქის ქუჩებში, ცნობისმოყვარეობით ათვალიერებდა იქაურობას. რა ჯურის ფრთოსანი არ ირეოდა ირგვლივ: მერცხლები, ბეღურები, კაჭკაჭები, გედები, იხვები . . . ყველას რა ჩამოთვლის. თავის მხრივ ისინიც ყურადღებით შეჰყურებდნენ ქოლგოსანს. ხვდებოდნენ, აქაური რომ არ უნდა ყოფილიყო, გზას თავაზიანად უთმობდნენ. ზოგიერთი იმასაც ეკითხებოდა, რაიმე დახმარება ხომ არ გჭირდებათო.
- გმადლობთ, - ზრდილობიანად პასუხობდა ქოლგოსანი, თან გულში ფიქრობდა, რა გულისხმიერნი ყოფილან აქაური ფრთოსნებიო. როგორც შემდგომში დავინახავთ, მათ შეფასებაში ქოლგოსანი არ შემცდარა.
ქოლგოსანი ერთ - ერთი შენობის წინ შეჩერდა, ახლაღა მიაქცია ყურადღება, რომ შენობებს კიბეები ჰქონდათ.
- ნეტავი რაში სჭირდებათ ფრთოსნებს კიბეები? - გაივლო გულში. ის - ის იყო ხმამაღლა უნდა ეკითხა ამის შესახებ რომელიმე შემხვედრი ფრთოსნისთვის, რომ შენობის კარები ფართოდ გაიღო და ხოხბის ლაპები გამოლაგდნენ. მათ მტრედის ხუნდებიც მიჰყვნენ უკან. ამ დროს კი შენობის ღია სარკმლიდან თავმომწონე ხოხობმა შეჰკრა კამარა.
- ჰო, მართლა, პატარა ფრთოსნები სულ დამავიწყდნენ - ჩაიცინა ქოლგოსანმა, მათ ხომ ჯერ ფრენა არ იციან.
- დაბრძანდით, სადაც გინდათ, იქ მიგიყვანთ - მოესმა ვიღაცის ხმა. ქოლგოსანმა მიიხედ - მოიხედა, მის წინ ავტობუსი იდგა, საჭესთან მჯდარი ქედანი გულითადად ეპატიჟებოდა.
- ფეხით მირჩევნია გავლა - იუარა ქოლგოსანმა და გზა განაგრძო. რას სახის ტრანსპორტს აღარ გადაეყარა: მსუბუქი მანქანა, ტროლეიბუსი, ტრამვაი, ველოსიპედიც კი დაინახა, ყანჩა შემოსკუპებულიყო ზედ და ისარივით მიაქროლებდა. ყოველივე ამას დაუმატეთ ისიც, რომ ქალაქის თავზე ტრიალებდნენ ფრთოსანთა გუნდები. როგორც ჩანდა, მათ საკუთარი ფრთები ერჩივნათ ტრანსპორტს.
- ვისაც როგორ მოეხასიათება, ისე ინაცვლებს ადგილს - ფიქრობდა ქოლგოსანი. - ალბათ ვერცერთი მიწიერი ქალაქი ვერ დაიკვეხნის ტრანსპორტის ასეთი მრავალფეროვნებით, მაგრამ თურმე ეს კიდევ არ იყო ჯერ ყველაფერი, განცვიფრებით თვალები დააჭყიტა ქოლგოსანმა, როდესაც ამ ხეტიალში აეროდრომს მიადგა და თვითმფრინავიც დაინახა.
- როგორ, თვითმფრინავი ფრთოსანთა ქალაქში? - წამოიძახა გაკვირვებით, - ამას კი აღარ ველოდი. არადა ნამდვილად ასე იყო, ასაფრენ ბილიკზე კოხტა თვითმფრინავი იდგა ამაყად ფრთებგაშლილი, ელოდა თავის მგზავრებს. ისინიც არ აყოვნებდნენ, გუნდ - გუნდად შედიოდნენ თვითმფრინავში. ქოლგოსანი წამითაც არ დაფიქრებულა, ქოლგისტარი მაგრად ჩაბღუჯა და მგზავრებს შეუერთდა. თვითმფრინავის სალონი მალე გაივსო, ყველა თავის სავარძელში მოკალათდა. ქოლგოსანს ფრიად დარბაისლური შესახედაობის იხვთან ერგო მეზობლობა. იხვს სიბერისაგან ფრთები ერთიანად გაქუცოდა, არც ცნობისმოყვარეობით გამოირჩეოდა. ქოლგოსანისთვის ზედაც არ შეუხედავს, გაზეთი გაშალა, ცხვირზე სათვალე დაიკოსა და კითხვა დაიწყო. მალე მფრინავიც გამოჩნდა, მგზავრებს მიესალმა, ეს გახლდათ ლეგა ფერის ქორი, თვალგამჭრიახი და წარმოსადეგი. მალე კარებიც დაკეტეს და თვითმფრინავი ჰაერში აიჭრა. ილუმინატორებიდან ლურჯად მოკამკამე ცა მოჩანდა, აქა- იქ თუ გაიელვებდნენ თეთრი ღრუბლები.
- მშვენიერი ამინდია ფრენისათვის - წამოიწყო ქოლგოსანმა, იმედი ჰქონდა, მეზობელ იხვთან საუბარს გავაბამო.
- არც ისე - წაიბუზღუნა იხვმა, თავი არც კი აუწევია, ცხვირი ისევ გაზეთში ჰქონდა ჩარგული.
ქოლგოსანი მიხვდა, საუბარს პირი არ უჩანსო და ისევ ილუმინატორისკენ მიბრუნდა. თვითმფრინავმა კიდევ უფრო მაღლა აიწია, ღრუბლებს აცდა, ქვევით მოხატულ ხალიჩასავით ჩანდა ფრთოსანთა ცთომილი.
- ო, რა სილამაზეა, - იხვის გასაგონად თქვა მოხიბლულმა ქოლგოსანმა, გულმა არ მოუთმინა, კვლავ სცადა მასთან საუბრის გაბმა. - მხოლოდ დედამიწაზე თუ ნახავ ასეთ მშვენიერ სანახაობას, იქნებ გსმენიათ, სწორედ დედამიწიდან ჩამოვფრინდი აი, ამ ქოლგით.
- თუ შეიძლება, ქოლგა მომაშორეთ - წაიბუზღუნა პასუხად იხვმა. ქოლგოსანმა დახედა თავის ქოლგას, თურმე მისი ქოლგის წვერი ოდნავ ეხებოდა მეზობლად მჯდარი იხვის გაქუცულ ფრთას. - უკაცრავად, - მოიხადა ქოლგოსანმა ბოდიში და ქოლგა მუხლებზე დაიდო. იხვს ხმა აღარ გაუღია, ნისკარტი ისევ გაზეთში ჩაჰყო.
სავარძლებს შორის გნოლი გამოგოგმანდა, მგზავრებს საუზმე და ჩაი შესთავაზა. ქოლგოსანსაც მოართვა ერთი ფინჯანი ჩაი.
- დიდი მადლობა - თქვა ქოლგოსანმა, ჩაი დალია და სალონის თვალიერებას მოჰყვა. რა ჯურის ფრინველს აღარ დაინახავდით სალონში. წინა სავარძელში ყვავი თვლემდა, უკანა მხარეს ორი თეთრი მტრედი ღუღუნებდა, ერთმანეთის გარდა აღარავინ ახსოვდათ. ცოტა უფრო მოშორებით კაჭკაჭი და ჩხიკვი ჭორაობდნენ, ისეთი გამომეტყველება მიეღოთ, თითქოს მთელი ქვეყნის ბედ - იღბალი მათზე ეკიდა და ვერც ვერავის გარევდნენ მის გადაწყვეტაში. ცოტა მოშორებით ორი თეთრი ბატი თვლემდა, ერთმანეთის მხრებზე ნისკარტები გადაედოთ. მათ დანახვაზე ქოლგოსანსაც მოერია თვლემა. მგონი დავღლილვარო, - იფიქრა. ამლე ძილმა წაიღო კიდეც.
უცბად რაღაც ძლიერმა შენჯღრევამ გამოაღვიძა.
- რა ხდება? - თვალი არც კი გაუხელია, ისე იკითხა ქოლგოსანმა.
- ავარია! - მოესმა გნოლის სრულიად მშვიდი ხმა.
- რაო? ავარია თვითმფრინავში? - სრულიად გამოფხიზლდა ქოლგოსანი.
- ცხადია, თვითმფრინავში, ჩვენ ხომ თვითმფრინავში ვიმყოფებით - გაისმა მშვიდი ხმა და სავარძლებს შორის გნოლი გამოგოგმანდა.
- კი, მაგრამ ეს ხომ . . . ეს ხომ ნამდვილი . . . - ქოლგოსანს უნდოდა ეთქვა კატასტროფააო, მაგრამ დროზე მოიკვნიტა ენა. შიშის მსგავსი არავის არაფერი ეტყობოდა. იხვი ისევ გაზეთს ჩაჰკირკიტებდა, არც სხვა ფრთოსნებს ეტყობოდათ რაიმე მღელვარების მსგავსი, სალონში სრული სიმშვიდე სუფევდა. მტრედები ისევ ისე ღუღუნებდნენ, ყვავი არხეინად ხვრინავდა, კაჭკაჭს და ჩხიკვს ჭორაობა წამითაც არ შეუწყვეტიათ.
- ჰო, მართლა, მე თუ ქოლგით ვარ აღჭურვილი, აქ ყველას ფრთები აქვს, სულ გადამავიწყდა - მოითქვა სული ქოლგოსანმა.
ოღონდ მეზობელ იხვს მაინც ეჭვით უთვალთვალებდა ქოლგოსანი, გაქუცული ფრთებით ფრენას ვერ შეძლებს და ნეტავ რისი იმედი აქვსო - ფიქრობდა.
ცოტ ხანში თვითმფრინავი კიდევ უფრო ძლიერად შეინჯღრა, მგზავრები კინაღამ სავარძლებიდან გადმოცვივდნენ. ამის მერე მფრინავის კაბინა გაიღო და ქორი გამობრძანდა.
- თვითმფრინავი მწყობრიდან გამოვიდა, სასწრაფოდ უნდა დავტოვოთ, - გამოაცხადა მან სრულიად მშვიდი ხმით.
არც ახლა შეშფოთებულან მგზავრები, სხვათა შორის არც უფრთო იხვი. დინჯად წამოიწიეს სავარძლებიდან. მოღუღუნე მტრედებმა ერთად ისკუპეს კარებიდან. არც შემდეგ დაცილებიან ერთმანეთს, ფრენით ერთად გააგრზელეს გზა. ჩხიკვს და კაჭკაჭს ჭორაობა არც კი შეუწყვეტიათ, ისე მივიდნენ ღია კარებთან და თვითმფრინავიდან ლაპარაკით გართულებმა ისკუპეს. ნახტომის შემდეგ ცოტა ხნით დასცილდნენ ერთმანეთს, მაგრამ მერე ისევ მოძებნეს ერთურთი და კვლავ ერთად გააგრძელეს გზა. ყვავი ძლივს გამოაფხიზლეს, ნახევრად ძილში მყოფი მიფართხუნდა კარებთან. როცა გადახტა, სულ ყირა - ყირა წავიდა, წონასწორობის აღდგენა გაუჭირდა. ჩანს, ჯერ კიდევ არ იყო საბოლოოდ გამოფხიზლებული.
- მე შემიძლია ჩემი ქოლგა გაგიზიაროთ, - მიუბრუნდა ქოლგოსანი მეზობელ, ფრთებგაქუცულ იხვს. ჩვეულბრივი ქოლგა არ გეგონოთ, ჯადოსნურია; მაგრამ სხვებმა დაასწრეს. ეს იყო ორი მშვენიერი წერო. მათ ფართოდ გაშალეს ფრთები, აქეთ - იქიდან კლანჭებით ჩააფრინდნენ ფრთებგაქუცულ იხვს და ღია კარებიდან ისკუპეს.
ქოლგოსანი მათი ჭვრეტით გაერთო და გადახტომა შეაყოვნა. უცბად იგრძნო, რომ ვიღაცეები ებღაუჭებოდნენ. ქოლგოსანმა მოიხედა, ორი ფრთახატულა ხოხობი დაინახა. მათ მაგრად ჩაავლეს კლანჭები და სანამ ქოლგოსანი რაიმეს თქმას მოასწრებდა, ღია კარებში ისკუპეს.
„ აჰა, აქ ჰგონიათ, მე ფრენა არ შემიძლია“ - გაივლო გულში ქოლგოსანმა და სიხარულით მიიღო ხოხბების დახმარება, რა თავაზიანები ყოფილანო - გაიფიქრა. აღარ გაამჟღავნა თავისი ქოლგის ჯადოსნური თვისება.
- საით გვიბრძანებთ, რომ წაგიყვანოთ? - ჰკითხეს ხოხბებმა.
- საით? - ქოლგოსანი დაფიქრდა. რაიმე გარკვეული მისამართი, ცხადია, ფრინველთა ცთომილზე არ ექნებოდა. მოულოდნელად ფრთებგაქუცული ბებერი იხვი დაინახა, რომელსაც ორი თეთრი წერო მიაფრენდა. - აი, იმათ კვალდაკვალ, თუ შეიძლება.
ხოხბებმა მაშინვე მითითებული მიმართულებით აიღეს გეზი, სულ მალე დაეწივნენ იმ სამეულს. ქოლგოსანი ყურადღებით უთვალთვალებდა მათ, აინტერესებდა, ნეტა მიწაზე როგორ და სად დაეშვებიანო. გაქუცულფრთებიანი იხვი საკმაოდ მძიმე წონისა ბრძანდებოდა და წეროებს ფრენა რაც ისე ეადვილებოდათ.
ყველაზე უცნაური ის იყო, რომ გაქუცულფრთებიანი იხვი ახლაც გაზეთს ჩაჰკირკიტებდა. და საერთოდ, თავი ისე ეჭირა, თითქოს ისევ თვითმფრინავის სალონში ზისო.
მოულოდნელად გაზეთი კლანჭებიდან გაუვარდა.
- ჩემი გაზეთი! - აბუზღუნდა ფრთებგაქუცული იხვი.
წეროებმა ფრენის სისწრაფეს უმატეს, გაზეთს წამოეწივნენ, ნისკარტი ჩაავლეს და ისევ მიართვეს იხვს. ოღონდ წამით კინაღამ წონასწორობა დაკარგეს ამ გაწამაწიაში.
- მეტი მოქნილობაა საჭირო, - წაიბუზღუნა გაქუცულმა იხვმა. ამ ბუზღუნზე ქოლგოსანს გაეცინა. გუნებაში წეროები შეაქო, რა თავდაჭერილები არიანო.
ამასობაში წეროებმა მშვიდობიანად დაფარეს ის მანძილი, რომელიც თვითმფრინავს უნდა გაევლო და ძირს დაშვება დაიწყეს. ხოხბებიც მატ მიჰყვებოდნენ. ქოლგოსანმა მიდამო მოათვალიერა, ნეტავი სად ვეშვებითო, მშვენიერი მწვანე მდელო დაინახა, რომელზეც წყარო მოჩუხჩუხებდა.
- აქა არა! - მოესმა გაქუცული იხვის ბუზრუნი, ჩანდა, არ ინება მწვანე მდელოზე დაშვება და წეროებმაც გზა გააგრძელეს. ქოლგოსანიც მათ მიჰყვა თავისი ხოხბებით.
ცოტა ხანში ქალაქს გადაუფრინეს თავზე.
- არც აქ! - მოიხმა იხვის ბუზღუნი. არც ქალაქში ენება დაშვება.
გავიდა რამდენიმე წუთი და ისევ გაისმა იხვის ხმა.
- ხომ არ გაგიჟდით, არავითარ შემთხვევაში.
ქოლგოსანმა თვალები დააჭყიტა, ნეტავი ასე რამ შეაშფოთაო. კამკამა ტბა დაინახა, ულამაზესი მწვანე ნაპირებით.
ისევ გააგრძელეს გზა წეროებმა, ხოხბებიც უკან მიჰყვებოდნენ. გადაუფრინეს მწვანედ მოშრიალე ტყეს, ყვავილოვან მდელოს, ლაჟვარდისფერ მდინარეს, გაქუცული იხვი ისევ უკმაყოფილოდ ბუზღუნებდა, არსად არ ნებავდა დაშვება.
ბოლოს ერთი პტარა გუბურა გამოჩნდა.
- აი, აქ! - გაისმა ბუზღუნი. წეროები მაშინვე დაბლა დაეშვნენ, შუა გუბურაში დასვეს გაქუცულფრთებიანი იხვი და თვითონ ისევ მაღლა აიჭრნენ.
- გუბურას პირას დამსვით, - სთხოვა ქოლგოსანმა ხოხბებს. მატ თხოვნა მაშინვე შეუსრულეს. ქოლგოსანმა მადლობა გადაუხადა, მათაც თავაზიოანად და მოხდენილად დაუკრეს თავი და გაფრინდნენ.
ქოლგოსანი გაქუცულ იხვს მიუბრუნდა, იგი განცხრომით ტივტივებდა გუბურაში, რომელიც საკმაოდ იმღვრიე აღმოჩნდა. საერთოდ, აქაურობა არც ისე საამური სანახავი იყო, ნაპირებზე ლერწმის გარდა არაფერი ხარობდა. სწორედ რომ უცნაურია, უარი თქვა კამკამა წყაროზე, ლაჟვარდოვან მდინარეზე, ცრემლივით გამჭვირვალე ტბაზე და ამ მღვრიე გუბურაში დაეშვა . . .
მაგრამ ქოლგოსანს ამის შესახებ ხმამაღლა არაფერი უთქვამს, გაქუცულ იხვს სულ სხვა რამ უთხრა.
- რა თავაზიანები იყვნენ ის ორი წერო - აღნიშნა.
- არც ისე, - უკმაყოფილოდ წაიბუზღუნა გაქუცულმა იხვმა, - ამას წინათ უფრო თავაზიანები შემხვდნენ.
- მაინც როგორ მოგემსახურნენ?
- მათ არ უკითხავთ, თუ საით მინდოდა გაფრენა. თვითონვე მიმიხვდნენ, გულში რა მქონდა . . .