უჩვეულო მღელვარება
თოჯინების ქალაქში დიდი მღელვარება და მითქმა - მოთქმა იყო. ამას იმწამს მიხვდებოდით, როგორც კი ქალაქის ქუჩებში გაისეირნებდით. თოჯინები ჯგუფ - ჯგუფად იდგნენ და რაღაცაზე გაცხარებით მსჯელობდნენ. აი, რას მოჰკრავდით ყველაზე ხშირად ყურს:
- ვაითუ, კოხტამ აღარ იცეკვოს . . .
მერედა, რომ იცოდეთ, რა შეშფოთებული სახეები ჰქონდათ თოჯინებს ამ სიტყვების წარმოთქმისას, ფარსაგი რამ სჭირდათ, აშკარა იყო.
თოჯინების ქალაქში, ცხადია თოჯინები ცხოვრობენ, როგორც თვით სახელწოდებაც მიუთითებს. მართლაც მშვენიერი ქალაქია სუფთა, წერწეტა შენობებით, ისარივით სწორი ქუჩებით, მწვანე გაზონებით. ყოველ ნაბიჯზე ათასნაირ გასართობს გადაეყრები. იქ მუდამ მხიარულებაა, ძალიანაც რომ გინდოდეს, ვერ მოიწყენ. თავს ყველა თოჯინა შესანიშნავად გრძნობს. თუ რომელიმე მათგანს უხასიათობას შეატყობენ, მაშინვე ერთი ამბავი ატყდება, ირგვლივ შემოეხვევიან, გაიგებენ, რა უჭირს, რა ულხინს და აუცილებლად უშველიან.
და აი ახლაც, ერთ - ერთ მათგანს, ფაიფურის ბიჭს, სასწრაფოდ სჭირდებოდა მეგობრების შველა. სახელად კოხტა ერქვა და ამართლებდა კიდეც ამ სახელს. ძალზე ლაზათიანი და პეწიანი შესახედაობის გახლდათ. სულ პრიალ - კრიალი გაუდიოდა, ისეთი სალუქი და ნატიფი იყო. მის დიდრონ, მეოცნებე თვალებში ლამის მთელი ცა ირეკლებოდა. მერედა, ცეკვა იცოდა ისეთი, ცეკვის უნახავს გაგხდიდათ. ოღონდ კი ცოტად თუ ბევრად მოპრიალებული იატაკი ენახა სადმე, მაშინვე ხელებს შლიდა და იცოცხლეთ, ისე დაბზრიალდებოდა, მისი ცქერით გულს ვერ იჯერებდით. რა მოქნილი, დახვეწილი იყო მისი ყოველი მოძრაობა . . . ახლა რა ფართო ნახტომებს აკეთებდა. . . ერთი სიტყვით, თოჯინების ქალაქში ვერ ნახავდით კოხტაზე უკეთეს მოცეკვავეს. თან დაუზარელიც იყო. ხშირად ცეკვავდა, თვალსა და გულს უხარებდა მაყურებლებს. თოჯინებს არ ახსოვდათ თუნდაც ერთი შემთხვევა, რომ კოხტას უარი ეთქვა მათთვის, როდესაც სთხოვდნენ იცეკვეო.
ერთ მშვენიერ დღეს კი მოხდა სწორედ ის, რამაც ასე ააფორიაქა თოჯინების ქალაქი; კოხტამ გაგონებაც არ ისურვა, როდესაც თხოვეს იცეკვეო. ცდა არ დააკლეს თოჯინებმა, ბევრი ეხვეწნენ და ემუდარეს, სულ ამაოდ ჩაუარათ.
კოხტას სიზმარი
ყველაფერი იქედან დაიწყო, რომ კოხტამ სიზმარი ნახა:
ნუ გაიკვირვებთ, თოჯინებიც ნახულობენ სიზმრებს. ანდა, რა არის აქ დაუჯერებელი. ისინი ხომ ყველაფერს ნამდვილი ადამიანებივით განიცდიან, ვითომ სიზმრებიც ადამიანებივით რატომ არ უნდა ნახონ.
ახლა თვითონ სიზმრის შესახებ მოგახსენებთ: კოხტას ესიზმრა, ვითომ ბროლის გოგონასთან ერთად ცეკვავდა, რომელიც არაჩვეულებრივად ლამაზი და ჰაეროვანი იყო, თან ნისლივით მსუბუქად ცეკვავდა . . . კოხტას უდიდესი სიამოვნება განაცდევინა მასთან ცეკვამ, მეტისმეტად დაწყდა გული, როცა გამოიღვიძა და მიხვდა, რომ ყველაფერი სიზმარი ყოფილა.
- ან ბროლის გოგონასთან ვიცეკვებ, ან საერთოდ ხელს ვიღებ ცეკვაზე - თქვა კოხტამ და შეასრულა კიდეც მუქარა, მას შემდეგ მისი ცეკვა აღარავის უნახავს. თავისთავად ეს ძალზე საწყენი გახლდათ. მით უმეტეს, რომ დღესასწაული იყო კარზე მომდგარი. უნდა ეზეიმათ ის თარიღი, როდესაც დედამიწაზე არსებულ უამრავ ქალაქს თოჯინების ქალაქიც მიემატა.
ალბათ ახლა გასაგებია, თუ რატომ შფოთავდნენ თოჯინები ასე ძალიან, რატომ გაისმოდა წამდაუწუმ ის ავბედითი სიტყვები, ვაითუ კოხტამ აღარ იცეკვოსო. უამისოდ მართლაც დიდი ლაზათი დააკლდებოდა დღესასწაულს.
ფუტკრის სკასავით ზუზუნებდა ქალაქი, თოჯინებს მეტისმეტი მღელვარებისგან თვალები გაფართოებოდათ, ზოგიერთ ფერიც დაჰკარგოდა. ხანდახან გამბედაობას მოიკრებდნენ, მივიდოდნენ კოხტასთან და ფრთხილად გადაუკრავდნენ სიტყვას ცეკვაზე.
მე მხოლოდ ბროლის გოგონასთან ვიცეკვებ, სხვასთან არავისთან - ჯიუტობდა კოხტა.
ბროლის გოგონას შესახებ თოჯინებს არაფერი სმენოდათ. არც ის იცოდნენ, თუ სად შეიძლებოდა მისი მოძებნა, ამიტომ სანუგეშოდ ხმას ვეღარ იღებდნენ, იხტიბარგატეხილნი ჩუმად ტოვებდნენ კოხტას.
ქარიფანტია
სად იყო და სად არა, ჰაერში ქარიფანტია გამოჩნდა. ნიავის ფრთებს აყოლილი ნება-ნება ინაცვლებდა ადგილს ქალაქის თავზე. იგი საჰაერო ბურთივით მსუბუქი იყო, ქარს მიჰქონდა და მოჰქონდა, საერთოდ დიდი მეგობრობა ჰქონდა ქართან.
ქარიფანტია გაოცდა, როცა თოჯინები ასე დაღონებული ნახა. თითქოს ჩამკვდარიყო თოჯინების ქალაქი, ჩამი - ჩუმი არ ისმოდა ოდესღაც მხიარულ ქუჩებში.
- ეს რა დაგმართიათ? - იკითხა ქარიფანტიამ.
პასუხი ვერ მიიღო. თოჯინები სასიკეთოს არაფერს ელოდნენ ქარიფანტიასაგან. იცოდნენ, რა ქარაფშუტა იყო. ყურს ბოლომდე არც დაგიგდებდა, თუკი დაელაპარაკებოდი, შუა საუბარში მიგატოვებდა და სადღაც უკანმოუხედავად გაფრინდებოდა.
მთელ ქალაქს გადაუფრინა თავზე ქარიფანტიამ, ყველგან ერთნაირად დაძმარებული თოჯინები ნახა, მაგრამ ვერავისგან ვერაფერი გაიგო. სამწუხაროდ, მეტად კარგად იცნობდნენ ამ ქალაქში. ოჰ, ეს ქარიფანტია! მხოლოდ მაშინ თუ დაგიგდებს ყურს, როცა ნიავს ჩაეძინებაო, - ბუტბუტებდნენ თოჯინები მისი დანახვისას და ნაბიჯს არც კი ანელებდნენ. აბა, ვინ რა იცოდა, ნიავს როდის ჩაეძინებოდა.
ორი თოჯინა განზე გამდგარიყო და თავისთვის ჩურჩულებდნენ. ერთი ხავერდის დათუნია გახლდათ, მეორე რეზინის ბიჭი. ხავერდის დათუნიას ბაჯბაჯა ერქვა, რადგან მართლაც ბაჯბაჯით დადიოდა. რეზინის ბიჭი კი ხშირად უსტვენდა, ამიტომ სტვენია ერქვა სახელად. ხანდახან სრულიად უადგილოდ დაუსტვენდა ხოლმე, მაშინაც კი, როცა ხმის ამოღება საერთოდ არ შეიძლებოდა.
- ამ ბოლო დროს კოხტას ძალიან შეეცვალა ხასიათი - ამბობდა სტვენია.
- ხასიათი არც ადრე ჰქონია თაფლივით ტკბილი, - ჩაიბურდღუნა ბაჯბაჯამ, თათი თაფლში ამოაწო დ გააწკლაპუნა. თაფლით სავსე ქილა მუდამ დაჰქონდა ბაჯბაჯას, ენის წკლაპუნიც დასჩემდა, ვერა და ვერ მოიშალა ეს ჩვეულება.
- როდის მოიშლი ენის წკლაპუნს? - უკმაყოფილოდ შეიჭმუხნა სტვენია.
- როცა შენ სტვენას მოიშლი - მიიღო პასუხად.
სტვენიას აღარაფერი უთქვამს, ხანდახან მართლაც სრულიად უადგილოდ დაუსტვენდა ხოლმე. ვერც ის ახერხებდა ამ ჩვევისაგან თავის დაღწევას. განუყრელი მეგობრები იყვნენ, ამასთან ერთად, კოხტაც ძალიან უყვარდათ, მისი ცეკვის ყურება ყველაფერს ერჩივნათ. არაერთხელ უთქვამთ თოჯინებთან საუბარში, კოხტა ძალიან ფაქიზი ბუნებისაა და არ შეიძლება ცოტათი ჭირვეული არ იყოსო. ახლაც ეს სიტყვები წაიბუტბუტა სტვენიამ, ბაჯბაჯამაც ღრმააზროვნად დაუქნია თავი. სწორედ ამ დროს ქარიფანტიაც წამოადგათ თავზე.
ქარიფანტიამ მათაც ჰკითხა, რა ცხვირ - პირი ჩამოგტირითო, ბაჯბაჯას ხმაც არ გაუღია პასუხად, ერთი ათვალწუნებით აიხედა მაღლა. სამაგიეროდ, სტვენია გამოეპასუხა, თოჯინების გასაჭირის შესახებ მოუთხრო, ისიც კარგად იცნობდა ქარიფანტიას, მაგრამ ლაპარაკი ნამდვილად არ ეზარებოდა. ბედად, ნიავსაც ჩაეძინა ამ დროს. ქარიფანტია უძარვად დაეკიდა ჰაერში, ბოლომდე გულდსმით მოისმინა, რასაც სტვენია უყვებოდა. იგი განსაკუთრებით ბროლოს გოგონას სიზმრად ნახვის ამბავმა გააოცა.
- მე ვიცნობ ბროლის გოგონას, - განაცხადა მოულოდნელად ქარიფანტიამ.
სტვენიამ ხმამაღლა დაუსტვინა, ბაჯბაჯამ ენა უჩვეულოდ ხმამაღლა გააწკლაპუნა, მერე ორივემ შესძახა:
- ნუთუ მართლა?
ყურს არც კი უჯერებდნენ მეგობრები, მეტის მეტი სიხარულისგან რეტი დაესხათ.
- იგი ბროლის კოშკში ცხოვრობს. რამდენჯერ გადამიფრენია თავზე იმ ბროლის კოშკისთვის.
არ ვიცი, რანაირად და როგორ, მთელ ქალაქში მეხივით გავარდა ეს ახალი ამბავი, ქარიფანტიამ გოგონას ასავალ - დასავალი იცისო. სანამ სტვენია და ბაჯბაჯა გონს მოსვლას მოასწრებდნენ, მთელი ქალაქი აქ გაჩნდა. ერთმანეთს ულოცავდნენ, კოხტა აუცილებლად იცეკვებს დღესასწაულზეო, თან გეგმებს აწყობდნენ, თუ როგორ მიეკვლიათ ბროლის კოშკისთვის.
ქარიფანტიას კვალდაკვალ
ქარიფანტია მზად იყო, წინ გაძღოლოდა კოხტას, თუ იგი ბროლის კოშკის მოძებნას მოისურვებდა. კოხტა ადგილზე ვერ ისვენებდა, სულ ცმუკავდა, ჩქარა, ბროლის კოშკისკენ გავწიოთო. სულაც არ ენაღვლებოდა, წინ შორი გზა ედო თუ არა. არც თანამგზავრების მოძებნით შეუწუხებია თავი, მაგრამ თოჯინებმა სხვანაირად განსაჯეს.
- კოხტა ძალიან ლამაზი არსებაა, ვაითუ, დაიმსხვრეს ქარიფანტიას დევნაში - თქვა სტვენიამ.
- სწორია, მით უმეტეს, ქარიფანტიასაც კარგად ვიცნობთ, - დაუმოწმა ბაჯბაჯამ.
მერე ერთმანეთში იწყეს დავა, არა, მე წავყვები კოხტას ამ შორ გზაზე, არა მეო . . .
- ორივენი გაჰყევით, ასე აჯობებს, - ერთხმად თქვეს თოჯინებმა.
სტვენიამ და ბაჯბაჯამ ადგილზე შეიკუნტრუშეს სიხარულისგან, მერე აქეთ - იქით ამოუდგნენ კოხტას და ქარიფანტიას მიაპყრეს თვალი. მასაც აღარ დაუხანებია, ერთი ანცად შეტრიალდა ჰაერში და ბროლის კოშკისკენ აიღო გეზი. თოჯინებმა ხელების ქნევით გააცილეს ისინი, თან დაუბარეს, დღესასწაულებზე აუცილებლად ჩამოგვისწარით, კოხტას ცეკვის გარეშე ძალიან მოვიწყენთო.
- დღესასწაულზე აუცილებლად აქ ვიქნებით, - თქვეს ყოჩაღმა მოგზაურებმა და გაუდგნენ თავიანთ გზას ქარიფანტიას კვალდაკვალ.
სათქმელად რა ადვილია, მაგრამ, რომ იცოდეთ, რა ძნელია, ქარიფანტიას კვალდაკვალ სიარული. ეს დაახლოებით იგივეა, ქარს რომ გამოეკიდო. ქარიფანტია ხომ საჰაერო ბურთივით მსუბუქია, ნიავს ხან აქეთ მიაქვს, ხან იქით. მეგობრებიც აქეთ - იქით აწყდებოდნენ მის დევნაში. ეს განსაკუთრებით სახიფათო იყო კოხტასათვის. ფაიფურის ბიჭი სულ ადვილად შეიძლებოდა დამსხვრეულიყო, ერთი გაუფრთხილებელი ნაბიჯიც კმაროდა ამისთვის. განსაკუთრებით ცხელი დღე სტვენიას და ბაჯბაჯას დაადგათ. შიშით გული უსკდებოდათ, კოხტას არაფერი დაემართოსო. თვალს ერთი წამითაც არ აშორებდნენ, გვერდიდან არ სცილდებოდნენ, მღელვარებით უთვალთვალებდნენ მის ყოველ ნაბიჯს. ვინ მოსთვლის, რამდენჯერ ჰაერში ციმციმ დაუჭერიათ კოხტა, როცა ის-ის იყო უნდა დაცემულიყო. ამას კი გამოუსწორებელი შედეგი შეიძლებოდა მოჰყოლოდა. მიუხედავად ამ გაწამაწიისა, ბაჯბაჯა მაინც ახერხებდა თაფლის მადიანად გალოკვას, თაფლიანი კარგა მოზრდილი ქილა თან წამოეღო სამოგზაუროდ წასვლისას. სტვენიაც წამდაუწუმ უსტვენდა, სწორედ ამაზეა ნათქვამი, ჩვეულება რჯულზე უმკიცესიაო.
რაც შეეხება თვითონ კოხტას, ბროლის გოგონას გარდა სხვა არაფერი ახსოვდა, ამიტომ ვერც იმ საფრთხეს გრძნობდა, რაშიც ყოველ წამს იგდებდა თავს ქარიფანტიას დევნაში. სათქმელადაც კი ძნელია, თუ რა დაემართებოდა კოხტა ფაიფურის ბიჭს, ასეთი ერთგული მეგობრები რომ არ ჰყოლოდა გვერდით.
ამგვარად, კარგა ხანს ირბინეს მეგობრებმა ქარიფანტიას კვალდაკვალ, აღმართებში და დაღმართებში, ოღრო - ჩოღრო თუ სწორ გზებზე, მდინარეც კი გადალახეს, უფსკრულსაც გადაევლნენ თავზე, წელში წყდებოდნენ სტვენია და ბაჯბაჯა. ყოველგვარ დაბრკოლებას სძლევდნენ, რასაც ასეთი თავქარიანი მეგზური უმზადებდათ. მაგრამ აი, ქარიფანტიამ რაღაც საეჭვოდ იწყო ჰაერში ფარფატი.
- ნეტა რას აპირებს? - აღელდა სტვენია.
- მგონი რაღაც სხვა მხრის ქარმა ჩამოუქროლა, - იეჭვა ბაჯბაჯამ.
სწორი გამოდგა ბაჯბაჯას ვარაუდი, ქარიფანტიამ ერთხანს იფარფატა ჰაერში, მერე სწრაფად იწყო შემაღლება.
- არ მიგავტოვო, ქარიფანტიავ! - შესძახეს მეგობრებმა.
ამაო იყო მათი ძახილი. ქარიფანტიამ კიდევ უფრო უმატა სისწრაფეს, სულ მალე მიეფარა თვალს, მისი ნასახიც აღარ ჩანდა, უკვალოდ ჩაიკარგა ცის სილურჯეში.
ჩვენი მოგზაურები გაოგნებულები დარჩნენ. ერთხანს იქითკენ იყურებოდნენ, საითაც ქარიფანტია დაიკარგა, მერე ერთმანეთს გადახედეს დაბნევით.
- ეჰ, მეტისმეტად თავქარიანია ქარიფანტია - შესჩივლეს სერთმანეთს ჩვენმა მოგზაურებმა. ქარიფანტიას საქციელმა ძალიან გააბრაზა ისინი. ერთხანს უხმოდ ტკეპნიდნენ ადგილს, არ იცოდნენ, რა გზას დადგომოდნენ, მერე ბაჯბაჯამ გამოთქვა თავისი აზრი.
- მგონი, აჯობებს უკან დავბრუნდეთ - თქვა მან. - ვინ იცის, როდის გამოჩნდება ქარიფანტია. თაფლიც თავდება, ქილაში ნახევარიც კი აღარ დარჩა.
სტვენიაც დაეთანხმა.
- ქარიფანტიას ვერ დაველოდებით, რაღა ქარი და რაღა ის. კისერიც დამეღალა მაღლა ყურებით.
ასე განსაჯეს მეგობრებმა. მერე კოხტას შეხედეს და ხმა ჩაუწყდათ. ერთმანეთისთვის აღარაფერი უთქვამთ სტვენიას და ბაჯბაჯას. ისევ ამოუდგნენ მხარში კოხტას და გააგრძელეს გზა. იქითკენ აიღეს გეზი, საითაც ქარიფანტია მიიმალა. თუმცა ამაში დარწმუნებულები არ იყვნენ, რამდენად სწორად აირჩიეს მიმართულება. თუმცაღა უკან დაბრუნებაზე კრინტს აღარ სძრავდნენ, თვალს წამითაც არ აცილებდნენ კოხტას. ხელს აშველებდნენ, ისე, როგორც მოგზაურობის დასაწყისში. ასე მიიწევდნენ წინ უფრო ვარაუდს აყოლილები, ვიდრე სწორ განსჯას. კარგა ხანს იარეს ამ ყოფით, უცბად კოხტა შედგა და სმენად იქცა.
- წკრიალის ხმა მესმის - თქვა მან.
სტვენია და ბაჯბაჯაც შედგნენ.
- მგონი მეც მესმის წკრიალი - თქვა სტვენიამ.
- მეც - დაუმოწმა ბაჯბაჯამ.
უფრო მხნედ გააგრძელეს გზა მოგზაურებმა. ახლა უკვე კარგად იცოდნენ, თუ საითკენ უნდა აეღოთ გეზი. როგორც ვარაუდობდნენ, წკრიალის ხმა სწორედ ბროლის კოშკიდან მოისმოდა. ხმა სულ უფრო და უფრო ძლიერდებოდა ყოველი ნაბიჯის გადადგმისას.
ბროლის კოშკი
ო, რა მშვენიერი რამ იყო ბროლის კოშკი, ჰაეროვანი, ულამაზესი, წერწეტა. მნახველს თვალს სჭრიდა ბრწყინვალებითა და სინატიფით.
კიდევ კარგი, უკან რომ არ დავბრუნდით, - აღტაცებით დაუსტვინა სტვენიამ.
- მაშინ ხომ ვერ ვნახავდით ამ საოცრებას - დაუდასტურა ბაჯბაჯამ.
ცხადია, კოხტაც ძალიან მოიხიბლა ბროლის კოშკის იშვიათი სილამაზით, მაგრამ ყველაზე მეტად ბროლის გოგონასთან ცეკვა აინტერესებდა, ამიტომ აღარ დაუხანებია, მაშინვე დააკაკუნა ბროლის ფართო კარებზე. ბროლის კარმა ერთი მელოდიურად დაიწკარუნა და მაშინვე სტუმართმოყვარულად გაიღო. ჩვენი მოგზაურებმა ბროლის კოშკში შეაბიჯეს.
ბროლის კოშკში ყველაფერი ბროლისა იყო: იატაკი, კიბეები, ნივთები, ავეჯი . . . ცხადია, ყველაფერი მშვენიერი და დახვეწილი გახლდათ. კედლები ბროლის ჩუქურთმებით იყო შემკული, ბროლის მაღალ ლარნაკებში ბროლის ყვავილები იფურჩქნებოდნენ. ფანჯრებზე ბროლის მძივები ეკიდა ფარდებად, სწორედ მათი წკრიალის ხმა იყო, მეგობრებს ჯერ კიდევ შორიდან რომ მოესმათ. კარგა ხანს იარეს და ბოლოს არაჩვეულებრივად ფართო დარბაზში ამოყვეს თავი. კედლების გასწვრივ ბროლის მუსიკოსები ჩამწკრივებულიყვნენ, ხელში ბროლის მუსიკალური ინსტრუმენტები მოემარჯვებინათ. საოცრად გლუვ ბროლის იატაკზე მეტად მშვენიერი ბროლის თოჯინები მიმოდიოდნენ, ზოგი მათგანი ბროლის მარაოს ინიავებდა. მშვენიერნი იყვნენ თვითონაც და მათი მორთულობაც, თუმცა სიზმრად ნანახ ბროლის გოგონას არცერთი არ ჰგავდა, კოხტას ეს არ გამოეპარებოდა.
- ეს ალბათ სამეჯლისო დარბაზია - გამოთქვა მან ვარაუდი.
- ალბათ - გამოეხმაურა სტვენია.
- მეც ასე მგონია - დაუდასტურა ბაჯბაჯამ.
ასედაც აღმოჩნდა; დარბაზში ფაცი - ფუცი ატყდა, ბროლის თოჯინებმა ერთმანეთს რაღაც გადაულაპარაკეს, მერე ყველამ ერთ მხარეს მიაპყრეს თვალი, სადაც ბროლის ფარდა იყო ჩამოშვებული. გაისმა მძივების ნაზი წკრიალი, ბროლის ფარდა გადაიწია და დარბაზში ბროლის გოგონა შემოვიდა. ენით აუწერელი იყო მისი სილამაზე და სინარნარე, ნიავივით მსუბუქი ნაბიჯით მოდიოდა, თან ნაირფერი სხივების ნაპერწკლებს აფრქვევდა. მან პირდაპირ კოხტას მიაშურა.
- სტუმარი გვყოლია, - თქვა ბროლის გოგონამ უნაზესი, წკრიალა ხმით, - რა გქვია?
- კოხტას მეძახიან - გამოეჭიმა ფაიფურის ბიჭი.
- მე ციალა მქვია - თქვა ბროლის გოგონამ.
ო, რა მშვენიერი სანახავნი იყვნენ ორივენი ერთად. დაბაზში მყოფებს ყველას ღიმილი გადაეფინა სახეზე, მათ შორის სტვენიას და ბაჯბაჯასაც. ისინიც ხარობდნენ მათი სიხარულით.
- ცეკვა თუ იცი? - ჰკითხა ბროლის გოგონამ კოხტას.
- ცეკვა ყველაფერს მირჩევნია , - უპასუხა კოხტამ.
- რა კარგია, რამდენს ვიცეკვებთ, - თქვა ციალამ, თვალი დარბაზს გადაავლო და უცბად სახეზე გაოცება გამოეხატა, მან ახლახანს შეამჩნია ბაჯბაჯა და სტვენია.
- ესენი ვინღა არიან? - იკითხა ბროლის გოგონამ ისე, რომ გაოცებული თვალი არ მოუშორებია მათთვის.
კოხტამაც მოიხედა თავისი მეგობრებისკენ და . . . ვერ იცნო ისინი.
- არ ვიცი, ვინ არიან - თქვა ენის ბორძიკით.
სტვენია და ბაჯბაჯა დაიბნენ, ჯერ კოხტას შეხედეს კითხვის თვალით, მერე ერთმანეთს გადახედეს.
გადახედეს და მათთვის ცხადი გახდა, თუ რატომ ვერ იცნო კოხტამ; ორივენი ერთიანად გაკაწრულები, დაფხაჭნილები, ლაფში და მტვერში ამოსვრილები იყვნენ.
ეჰ, საბრალო სტვენია და ბაჯბაჯა, მთელი გზა სულ ფაიფურის ბიჭს შეჰყურებდნენ, ფეხი არაფერს წამოკრასო, საკუთარი თავისთვის სადღა ეცალათ. რაც შეეხება კოხტას, მხოლოდ და მხოლოდ ქარიფანტიას შეჰყურებდა, რომელსაც ბროლის გოგონასთან უნდა მიეყვანა.
ძალზე უხერხულად იგრძნეს თავი მეგობრებმა, მიხვდნენ, აქ ყველას თვალში ვეჩხირებითო. ამას კიდევ ის დაერთო, რომ ძალზე სულელურად მოიქცნენ, ვერაფერი ვერ მოახერხეს, იმის გარდა რომ სტვენიამ დაუსტვინა გაბმით, როგორც მიჩვეული იყო. ბაჯბაჯამ კი თათი ჩაჰყო თაფლიან ქილაში და განსაკუთრებულად ხმამაღალი წკლაპუნით გაილოკა თათი.
ამით სულ მთლად გააფუჭეს საქმე. კოხტა მგონი რაღაცის თქმასაც აპირებდა, მაგრამ ამის შემდეგ ხმის ამოღებაც ვეღარ გაბედა. მიხვდნენ სტვენია და ბაჯბაჯა, აქ აღარ დაგვედგომებაო, ბროლის საზოგადოება უაღრესად შეცბუნებული ჩანდა, დაღუნეს თავები და გაეცალნენ იქაურობას.
ცხადად ახდენილი სიზმარი
როგორც კი სტვენიამ და ბაჯბაჯამ ბროლის დარბაზი დატოვეს, მუსიკოსები დაფაცურდნენ, მოიმარჯვეს ბროლის საკრავები. დაიჟღერა უნაზესმა მუსიკამ, რომელიც უხვად იყო შეზავებული ბროლის ზანზალაკების ხმით. ბროლის კოშკში მეჯლისი დაიწყო.
ბროლის გოგონა დარბაზის შუაგულში გამოვიდა, იგი აშკარად ელოდა ვიღაცისგან საცეკვაოდ მიწვევას. მთელმა ბროლის საზოგადოებამ ფაიფურის ბიჭს მიაპყრო თვალი. მასაც აღარ დაუხანებია, მოხდენილად წადგა წინ ნაბიჯი, ბროლის გოგონას მიეახლა და გაუწოდა ფაიფურისგან ნაძერწი ხელი. ბროლის გოგონამაც შეაგება ბროლის თითები და ორივენი მსუბუქად გასრიალდნენ ბროლის იატაკზე მუსიკის რიტმს აყოლილები. ო, რა ლამაზად ცეკვავდა ბროლის გოგონა. უნაზესი და ნარნარი იყო მისი ყოველი მოძრაობა, თითქოს გედი გაცურდაო, ისე მსუბუქად ინაცვლებდა ადგილს ბროლის იატაკზე, თან ნაირფერ სხივთან ნაპერწკლებს აფრქვევდა. კოხტას სასახელოდ უნდა ითქვას, მშვენივრად შეუწყო ნაბიჯი ბროლის გოგონას, ოდნავი გაუბედაობაც კი არ დასტყობია, მსუბუქი და ლაღი იყო მისი ყოველი მოძრაობა; ეს იმ დროს, როცა ბროლის იატაკი რაღაც წარმოუდგენლად გლუვი იყო. რაც შეეხება სხივების ფერადოვან ნაპერწკლებს, ეს სიკეთე არც კოხტას დაჰკლებია. ბროლის გოგონაზე ნაკლებად როდი ბრწყინავდა ფაიფურის ბიჭუნა.
- რა ლამაზად ცეკვავენ, რა მშვენიერი წყვილია - გაისმა ჩურჩული დარბაზში. ცხადი იყო, ბროლის საზოგადოება ფრიად მოიხიბლა კოხტას და ციალას მშვენიერი ცეკვით, უკეთეს ვერავინ ვერაფერს წარმოიდგენდა.
მოულოდნელად ციალამ ბროლის ხელი აღმართა და მუსიკოსებს რაღაც ანიშნა.
- უფრო სწრაფად! - გაისმა მისი წკრიალა ხმა.
ბროლის მუსიკოსებმა უმატეს დაკვრის ტემპს, საცეკვაო მუსიკა უფრო ცეცხლოვანი გახდა. კოხტა და ციალა უფრო სწრაფად დატრიალდნენ ბროლის იატაკზე. დარბაზში მყოფი ბროლის საზოგადოებაც მათ შეუერთდა, ისინიც აიტანა ცეკვის ჟინმა; ბროლის იატაკზე მშვენიერი ბროლის თაიგული გაიშალა, რომელიც უმშვენიერეს სურათებს ქარგავდა და ნაირფერ ნაპერწკლებს ისროდა. ამ თაიგულის სული და გული იყვნენ კოხტა და ციალა. მათ ვერავინ სჯობნიდა ვერც ცეკვაში, ვერც სისხარტეში.
- კიდევ უფრო სწრაფად! - გაისმა კვლავ ციალას ხმა. საცეკვაო მუსიკა კიდევ უფრო აჩქარდა, მოცეკვავეებიც აჩქარდნენ, არც კოხტა ჩამორჩენია, აჰყვა საერთო ფერხულს. მართლაც თავი ისახელა ფაიფურის ბიჭმა. ტყუილად როდი იყო აღიარებული სახელგანთქმულ მოცეკვავედ თოჯინების ქალაქში. ერთი ილეთიც კი არ შეშლია, წამითაც არ ამოვარდნილა რიტმიდან, მიუხედავად იმისა, რომ ცეკვის რიტმი თავბრუდამხვევად სწრაფი იყო, იატაკი კი თვით ყინულზე უფრო გლუვი და სრიალა. ოღონდ ესაა, ცოტათი თვალები აუჭრელდა, ბროლის მოცეკვავები თვალისმომჭრელ ნაპერწკლებს აფრქვევდნენ.
ამან დაღუპა კიდეც ფაიფურის ბიჭი, თორემ ცეკვა, იცოცხლე, არ ეშლებოდა. ის იყო, სხარტად შემოტრიალდა და ხელი გაუწოდა ციალას, რომ ფეხი შემთხვევით ძირს დაგდებულ ბროლის მარაოს წამოკრა, რომელიც ერთერთ ბროლის თოჯინას დაუვარდა. ბროლის მარაო გამჭვირვალე იყო და ფაიფურის ბიჭმა ვერ შენიშნა იგი. თუმცა რაც შეეძლო, ფართოდ ახელდა ფაიფურის ქუთუთოებს. თავი ვეღარ შეიმაგრა დიდი სისწრაფით გამოქანებულმა კოხტამ, მოწყვეტით დაეცა ბროლის იატაკზე. გაისმა საშინელი ჭახანი, ფაიფურის ბიჭი გაქრა, ერთიანად ნამსხვრევებად იქცა.
ციალას არაფერი გაუგია, ნარნარი მოძრაობით გაიწოდა ბროლის ხელი, მაგრამ მის ხელს აღარ შეგებებია ფაიფურის ხელი. გაოცებით მოიხედა ციალამ, რაღაც ნამსხვრევების გროვა დაინახა.
- ახლავე აქედან მოაცილეთ ეს ნამსხვრევები, - წარბი შეიკრა ბროლის გოგონამ, - ხომ შეიძლება ფეხი წამოვკრა ცეკვის დროს.
ცეკვა შეწყდა; ბროლის თოჯინები მაშინვე მისცვივდნენ ნამსხვრევების გროვას, აკრიფეს და ბროლის ფანჯრებიდან ძირს გადაყარეს. გაუგებარი იყო, ვერ მიხვდნენ ფაიფურის ბიჭის დამსხვრევის ამბავს თუ ბროლის გოგონას ვერ გაუბედეს სიმართლის თქმა. ასე იყო, თუ ისე, უსარგებლო ნამსხვრევები მოიშორეს თავიდან. ბროლის გოგონას ახლა უკვე ბროლის კავალერმა შესთავაზა ხელი, ბროლის დარბაზში ისევ გაჩაღდა ცეკვა.
მკვდრეთით აღდგენა
როგორც ვიცით, სტვენიამ და ბაჯბაჯამ სასწრაფოდ დატოვეს ბროლის დარბაზი, რათა კოხტა უხერხულ მდგომარეობაში არ ჩაეგდოთ. შორს არ წასულან, ბროლის კოშკის მახლობლად შეჩერდნენ და ერთმანეთი გამკიცხავი მზერით შეათვალიერეს.
- ნეტავ საკუთარი თავი დაგანახა, - თქვა სტვენიამ, სულ არ მიკვირს, კოხტამ რომ ვერ გიცნო.
- გირჩევნია, საკუთარ თავზე დაიხედო - წაიბურდღუნა ბაჯბაჯამ.
მეტი აღარაფერი უთქვამთ, უხმოდ იწყეს საკუთარი თავის მოწესრიგება. ერთმანეთსაც მიეხმარნენ; ბაჯბაჯამ თავისი ფუმფულა თათით მტვერი გადააცალა სტვენიას, სამაგიეროდ სტვენიამ მოქნილი თითებით გაბურძგნული ბეწვი დაუვარცხნა ბაჯბაჯას. ისევ შეათვალიერეს ერთმანეთი და კმაყოფილები დარჩნენ, სტვენია სულ ერთიანად კრიალებდა, ბაჯბაჯასაც ლამაზად ჩახუჭუჭებოდა ხავერდოვანი ბეწვი. სანდომიანობა ნამდვილად არ აკლდათ, თუმცა ეს დიდად არ გახარებიათ; ნეტავი ამაზე ცოტათი ადრე უფრო გვეფიქრაო - ასე ეწერათ გაწბილებულ სახეებზე. დაღონებულები ჩამოჯდნენ ბროლის ფანჯრის ქვეშ, ხმას არცერთი არ იღებდა. სულ მალე საცეკვაო მუსიკის ხმა მოესმათ. მეგობრებმა ყური მიუგდეს ხმას, მოიხიბლნენ მისი ბროლივით წკრიალა თანხმიერებით.
- ალბათ კოხტა ცეკვავს ბროლის გოგნასთან - თქვა სტვენიამ და თვალები მეოცნებესავით ფართოდ გააღო, თითქოს მათ ცხადად დანახვას ლამობდა.
- ნეტავი ფეხი არაფერს წამოკრას - ჩაიბურდღუნა ბაჯბაჯამ, - საკუთარი თვალით ვნახე, ბროლის იატაკი რაღაც არაჩვეულებრივად ლაპლაპებდა.
მეგობრები გაჩუმდნენ, ყურს უგდებდნენ მუსიკას, რომლის რიტმი სულ უფრო აჩქარებული ხდებოდა. მუსიკის წყალობით თითქოს ცხადად ხედავდნენ მოცეკვავე კოხტას და ამითი ინუგეშებდნენ თავს.
უცბად სწორედ მათ თავს ზემოთ ფართოდ გაიღო ბროლის ფანჯარა და იქიდან რაღაც ნამტვრევები გადმოყარეს. სტვენიამ და ბაჯბაჯამ ძლივს მოასწრეს თავის არიდება. როგორც კი დახედეს ნამსხვრევებს, პირკატა ეცათ, მაშინვე ამოიცნეს ფაიფურის ბიჭი.
- ვაიმე, კოხტა დამსხვრეულა, - წამოიკვნესა სტვენიამ.
- სწორედ ამისი მეშინოდა - თავი მწუხარედ გადააქნია ბაჯბაჯამ.
მეტი სიტყვაც არ უთქვამთ. უძრავად ისხდნენ დარდით შეპყრობილნი, შეხედვასაც ვერ უბედავდნენ იმ ფაიფურის ნამსხვრევებს, რომელიც ერთ დროს მათი საყვარელი მეგობარი, კოხტა იყო. უცბად სტვენიას ხმა გაისმა: შეხედე, თათზე ფაიფურის ხელი გაქვს აკრული - უთხრა ბაჯბაჯას ჩავარდნილი ხმით. ბაჯბაჯამ შეათვალიერა საკუთარი თათი, ხედავს, მართლაც კოხტას ფაიფურის ხელი მიწებებია, ბაჯბაჯას ხომ თათი მუდამ თაფლში ჰქონდა ამოვლებული . . .
- ხელი გამოგვიწოდა, მიშველეთო, გვანიშნა - ჩაიბურდღუნა ბაჯბაჯამ და თავი მწუხარედ ჩაჰკიდა.
სტვენიას ხმა არ გაუღია, რაღაცაზე ფიქრობდა. უცბად მეტად უცნაური ხმით დაუსტვინა.
- იქნებ მართლა გვეშველა კოხტასთვის?
- კი, მაგრამ, როგორ? რა შეგვიძლია? - იკითხა ბაჯბაჯამ.
- მეორე ნამსხვრევიც მოვძებნოთ
- ყველა ნამსხვრევი უნდა ავიკრა? - გაოცდა ბაჯბაჯა.
- დავაწებოთ და კოხტაც გამთლიანდება.
ბაჯბაჯამ გაოცებით შეხედა. ნუთუ ეს შესაძლებელია? - იკითხა მან.
- სხვა რაღა დაგვრჩენია.
ორივენი შეუდგნენ საქმეს. ბაჯბაჯა იღებდა ნამსხვრევებს, სტვენია თავისი მოქნილი თითებით მათ ერთმანეთზე აწებებდა თაფლით. ძალზე ძნელი იყო ეს საქმიანობა, დიდი მოთმინება და სიყვარული იყო საჭირო.. მეგობრებს კი არც ერთი აკლდათ, არც მეორე.სათითაოდ შეაწებეს ერთმანეთს ფაიფურის ნამსხვრევები. ისე მკვიდრად და ფაქიზად, რომ ნაწიბურიც არსად ეტყობოდა. როგორც კი უკანასკნელი ნამსხვრევი დააწებეს, კოხტამ მაშინვე ფართოდ გაახილა მეოცნებე თვალები, სასწრაფოდ წამოხტა ფეხზე კვლავ საცეკვაოდ გამზადებული.
- მგონი, ცოტათი წავიბორძიკე - თქვა დამნაშავის ხმით.
სიზმარზე ლამაზი
მეგობრები გაფართოებული თვალებით შეჰყურებდნენ კოხტას, არც კი იცოდნენ, რა ეთქვათ მეტისმეტი სიხარულისაგან. უცბად სტვენიამ სწორედ ის საცეკვაო მუსიკა დაუკრა სტვენით, რომელიც ბროლის კოშკიდან მოისმოდა. ასე გამოხატა თავისი დიდი სიხარული. ბაჯბაჯამ თაფლის ცარიელი ქილა გადააბრუნა და თათები დასცხო. მშვენიერი დოლი გამოვიდა. კოხტამ მაშინვე იწყო ცეკვა, ახლა უკვე მწვანე მოლზე ბროლის იატაკის ნაცვლად, მაგრამ აქაც წუნდაუდებლად სრიალებდა. ბაჯბაჯამ და სტვენიამ გაკვირვებით გადახედეს ერთმანეთს, გულში ორივეს ერთმა ფიქრმა გაურბინა, თუმცა არაფერი უთქვამთ. ისინიც აჰყვნენ კოხტას, მის ირგვლივ ტრიალებდნენ და ისე მშვენივრად ცეკვავდნენ, რომ ფაიფურის ბიჭის გაოცებას საზღვარი არ ჰქონდა. აბა რა იცოდა კოხტამ, რომ დიდმა სიხარულმა ააცეკვა მისი განუყრელი მეგობრები, დიდ სიხარულს კი საერთოდ არ სჭირდება იატაკი, ის ხომ ჰაერში დაფრინავს . . . სტვენია და ბაჯბაჯა სიხარულისაგან პირდაპირ ჰაერში დაფრინავდნენ, კოხტა მკვდრეთით აღმდგარი რომ იხილეს, ჰოდა მათი ცეკვაც საოცრად მსუბუქი და ჰაეროვანი გამოვიდა.
და, ამ დროს მოხდა ის, რაც თითქოს დაუჯერებელი შეიძლებოდა მოგჩვენებოდათ: კვლავ გაიღო ბროლის კოშკის ფანჯარა და იქიდან ბროლის გოგონამ გადმოიხედა. ჩანს, მოესმა მწვანე მოლზე გაჩაღებული ცეკვა - თამაშის ხმები. ფართოდ გახელილი თვალები მიაპყრო მოცეკვავეებს და აღარც მოაშორა. ცხადი იყო, მეტად მოხიბლული დარჩა თვალწინ გადაშლილი სანახაობით.
- ოო, რა კარგად ცეკვავენ - თქვა ბროლივით წკრიალა ხმით.
ამის თქმა იყო და ბროლის კოშკის სხვა ფანჯრებიც გაიღო. ბროლის თოჯინებმა გადმოიხედეს, უნდოდათ გაეგოთ, რითი მოიხიბლა ბროლის გოგონა, თვალს რომ ვეღარ აცილებდა. ჰოდა, მათაც ძალიან მოეწონათ ჩვენი მეგობრების ცეკვა. თვალმოუშორებლად დაჰყურებდნენ, თან ერთმანეთს უზიარებდნენ თავიანთ აღტაცებას.
- მართლაც კარგად ცეკვავენ
- თანაც მწვანე მოლზე . . .
- სულ მიკვირდა, სად უნდა გამქრალიყო ფაიფურის ბიჭი, თურმე მწვანე მოლზე ცეკვა მოსურვებია.
- ჩანს, მართლაც იშვიათი მოცეკვავეა.
- ამას ხომ ყველა ვერ შეძლებს . . .
ასე ეჩურჩულებოდნენ ერთმანეთს ბროლის თოჯინები, თან შეფარვით ბროლის გოგონას გადახედავდნენ ხოლმე. ცხადი იყო, რასაც გულისხმობდნენ: აბა, ბროლის გოგონა მწვანე მოლზე როგორ იცეკვებსო, ბროლის იატაკის მიღმა ფეხაც ვერ დგამსო.
ბროლის გოგონას ეს არ გამოჰპარვია, ბევრიც აღარ უფიქრია, ბროლის კიბეებზე დაეშვა, მწვანე მოლზე დაადგა ბროლის ქოში, ფაიფურის ბიჭს გაუწოდა ბროლის ხელი. ცხადია, კოხტამაც შეაგება ფაიფურის ხელი.
ჰოდა, ყველას ცხადად დაანახა ბროლის გოგონამ, რომ მწვანე მოლზეც შეეძლო ცეკვა. მართლაც კარგად გამოუვიდა, მის სანაქებოდ უნდა ითქვას, მითუმეტს, რომ პირველად დაადგა ბროლის ფეხი მწვანე მოლზე.
ბროლის თოჯინები ერთხანს უხმოდ დაჰყურებდნენ მწვანე მოლზე გაჩაღებულ ცეკვა - თამაშს. მერე ისინიც ჩამოეშვნენ ბროლის კიბეებზე, ირგვლივ შემოერტყნენ მოცეკვავეებს, ულამაზესი ბროლის თაიგული მოქარგეს მწვანე მოლზე. ისეთი ლამაზი სანახაობა იყო, უკეთესს ვერ ინატრებდით. ეს უკვე აღარ იყო ცხადად ახდენილი სიზმარი, ეს თვით სიცხადე გახლდათ, ოღონდ სიზმარზე უფრო ლამაზი.
სად იყო და სად არა, ქარიფანტია გამოჩნდა, ნება - ნება მოფარფატებდა ჰაერში. მარტო არ ყოფილა, ბაბუაწვერას ფთილების და ყვავილთა ფურცლების მთელი გუნდი თან მოჰყვებოდა, ერთად ტრიალებდნენ ჰაერში და ასე მოიწევდნენ წინ ქარის ფრთებს აყოლილები.
როცა ქარიფანტიამ მწვანე მოლზე გაჩაღებული ცეკვა დაინახა, ძალიან გაოცდა და მოიხიბლა, უძრავად დაეკიდა ჰაერში, თვალი ვეღარ მოაცილა მოცეკვავეებს, ნიავს ამჯერად ნამდვილად არ ჩასძინებია, ბაბუაწვერას ფთილებმა და ყვავილების ფურცლებმა კვლავ გააგრძელეს ჰაერში გზა ფარფატით, ქარიფანტია კი არ იძროდა ადგილიდან, საოცარი იყო, მაგრამ მოახერხა, იმდენად მოიხიბლა სიზმარზე უფრო ლამაზი სანახაობით.
- სად არ ვყოფილვარ, რა არ მინახავს - თქვა გაოცებით ქარიფანტიამ, - ასეთი მხიარული და ლამაზი მოცეკვავეები არსად შემხვედრია.
აქ შეიძლებოდა გვეთქვა, თუ როგორ დაბრუნდნენ ჩვენი მოგზაურები თოჯინების ქალაქში, სადაც დიდი ზეიმი გაიმართა. ყველა შეჰხაროდა მოცეკვავე კოხტას, მის გარეშე მართლაც დიდი ლაზათი დააკლდებოდა იქაურობას. ბროლის გოგონაც ესტუმრა თოჯინების ქალაქს, რათა მათთან ერთად ეზეიმა. ერთი სიტყვით, საამბობელი მართლაც ბევრია, როგორმე სხვა დროს. არ მინდა სიტყვა გამიგრძელდეს. ერთს ვიტყვი მხოლოდ: კოხტას ხასიათი სულ მთლად შეეცვალა. მის შესახებ უწინ ხშირად გაიგონებდით, ცოტათი მჟავე ხასიათი აქვსო. მას შემდეგ კი, რაც თაფლის წყალობით აღადგინეს, ხასიათი ძალიან გამოუკეთდა. სწორედ ეს გაიფიქრეს სტვენიამ და ბაჯბაჯამ მაშინ, როცა კოხტამ მწვანე მოლზე იწყო ცეკვა მათთან ერთად. ვეღარც კი იცნობთ კოხტას; სულ იღიმება, მუდამ მზადაა თქვენს სამსახურად და რაც მთავარია, აღარ ავიწყდება, ყურადღებით შეათვალიეროს მეგობრები, როცა ისინი ხელს აშველებენ, არ დაიმსხვრესო. არც მათი ცნობა ეშლება, რაც არ უნდა, ამოთხუპნულები და დაკაწრულები იყვნენ.
×