დავით დეფი - David Dephy

საქვეყნოდ ცნობილია ფრაზის ფრანგული წარმოშობა. თუმცა ავტორის ვინაობა საკამათოა. ფრანგი პოლიტიკური მოღვაწე ბერტრან ბარერი თავის მემუარებში, რომლებიც 1842 წელს პარიზში გამოიცა, იუწყება რომ ეს სიტყვები 1807 წელს ტალეირანმა თქვა, როცა ესპანეთის ელჩ ისკიერდოს ესაუბრებოდა. მოლიერის პიესაშიც იძულებითი ქორწინება ამდაგვარი სიტუაციაა და შესაძლოა ტალეირანმა პერეფრაზიება მოახდინა. ჰაინე ავტორობას ტალეირანის მეგობარ ფუშეს მიაწერს, ნაპოლეონის პოლიციის მინისტრს, ზუსტი თარგმანი ასეა: სიტყვები იმისთვისაა შექმნილი რომ ჩვენი აზრები დაფაროს. ვოლტერი თავის უცნობილეს დიალოგ 14-ში ამასვე ამბობს. ახლა მიდი და გაიგე ვოლტერი, მოლიერი, ფუშე თუ ტალერანი? მაგრამ ინგლისელი მწერალი იუნგი (გარდ. 1765 წ.) (კარლ გუსტავ იუნგის არავინაა) ამბობდა, რომ: ადამიანი უგულვებელყოფს მეტყველების თავდაპირველ დანიშნულებას, რადგან მხოლოდ იმიტომ საუბრობს რომ საკუთარი აზრები დამალოს ესეც ასე.
მაგრამ ფრანგებზე და ინგლისელებზე ადრე, გაცილებით ადრე, ჩვენ წელთაღრიცხვამდელ სამყაროში, კერძოდ ათენში იყო დიონისე კატონუსი და იყო პლუტარქე. ენციკლოპედიური განათლების ხალხი ფილოსოფოსნი, ბერძენნი, თავიანთ ნაშრომებში რომ ერთმანეთს ენაცვლებოდა ისტორია, არქეოლოგია, ბუნებისმეტყველება, ფიზიკა, მათემატიკა, მედიცინა, რელიგია, პოლიტიკა, ლიტერატურა, მუსიკა და ყველაფერი თუ კი რამის წვდომა, აღქმა და გამოყენება შეეძლო ადამიანს. ათენის სკოლაში დიდი პერიპატეტიკოსი ამონიოსი ასწავლიდა და პლუტარქესთან საუბარში, შეკითხვაზე როგორ ამოვიცნოთ ჭეშმარიტება? ასე უპასუხა, მიმართა დანარჩენებსაც: ყმაწვილებო დუმილს უგდეთ ყური, მხოლოდ მან იცის ჭეშმარიტება.
მაშ ენა რისთვის გვაქვს იკითხა პლუტარქემ და ფრთოსანი ფრაზაც იქვე გაჩნდა, რისთვის და ...
მაგრამ წყაროებში არსადაა მითითებული პირველად ვისგან მომდინარეობს გამონათქვამი, დიონისესაგან, პლუტარქესგან თუ ამონიოსისგან? იქნებ ვინმე იყო იქ ისეთი ვინც თქვა და დადუმდა, რადგან ეზიარა ჭეშმარიტებას და აღარც სახელი დატოვა თავისი?
ასე რომ რა ფუშე და ტალეირანი, ქვეყნად ამბები ხდება? ჯერ კიდევ როდის ...

ივლისი 2003 წ.