ართგური (artguri)
მამა ბუნდოვნად მახსოვს...დედა მის შესახებ არასოდეს საუბრობს.მოგვიანებით ბიძაჩემისგან გავიგე,რომ მანდარინის პლანტაციაში დახვრიტეს.მიუხედავად ნგრევისა და დევნისა,ჩემს ოჯახს გაგრა არ დაუტოვებია.სახლი,რომელშიც ვცხოვრობდით,დაწვეს და ახლა მშობლიურ ქალაქში "ლტოლვილები"ვართ.პატარა ხის ქოხში ვცხოვრობთ:მე ,დედა და ბიძა.ერთად ვებრძვით ამ ქალაქის დაუნდობელ რეალობას და შედეგიც არ აყოვნებს.ვარსებობთ,სიცოცხლეს განვაგრძობთ.რაც მთავარია,ქართულად ვლაპარაკობთ.წერა–კითხვა დედამ მასწავლა.წიგნებს თბილისს შეხიზნული ნათსავები მიგზავნიან.
რაც შეეხება ჩვენს ქოხს,იგი ასე გამოიყურება: პატარა ოთახში დეფორმირებული შვ–თეთრი ტელევიზორი,ძველებური ოთხფეხა რადიო,რომელიც მაგიდის ფუნქციასაც ითავსებს,სხვადასხვა წვრილმანი და ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი,რომელსაც ყრმა იესო უჭირავს და სევდანარევი წმინდა მზერა აქვს.
ეკლესიაში ვერ დავდივარ,მაგრამ თავს მორწმუნედ ვთლი.
მთელი ეზო ბოსტნად ვაქციეთ,საცალფეხო ბილიკით მივდივარ ქოხს კარამდე.
ბიძჩემის "ქონებას" პატარა ნავი და ბამბუკის ანკესი წარმოადგენს.მზიან ამინდში ზღვაში გადის და საათობით თევზაობს.ის ჩვენი არსებობის ერთადერთი წყაროა.
მე განსაკუთღებით ზაფხული მიყვარს,როგორც,ალბათ,ყველა ბავშვს.მყავს ძღლი,მას საოცრად ჭკვიანი და მგრძნობიარე თვალები აქვს.სახელი ვერაფრით შევურჩიე.უბრალოდ,ჩემი ერთგული მეგობარია.მართალია მას წყლის ეშინია,მაგრამ ყოველთის სიამოვნებით თამაშობს ზღვის აქაფებულ ტალღბთან და მეც მაიძულებს მისი თამაშის წესებს დავემორჩილო.
ზღვა არის უზარმაზარი ცოცხალი არსება,რომელიც სუნთქავს,ბორგავს,ვერ ჩერდება.ეტყობა ,გულის სიღრმეში რაღაცას მალავს,რაღაცას ინახავს.ზღვას ყოველთვის იმედიანად შევცქერი.ის მავიწყებს ჩემი ქოხის გამურულ ჭერს,ძველი, გახუნებული გაზეთებით აჭრელებულ კედლებს.მეჩვენება,ზღვის გადაღმა ხმელეთზე ლამაზი სახლი დგას და ჭიშკრის შეღებაღა დამრჩენია...
ასე ვიყავი მოხიბლული ზღვით მანამ,სანამ არ ვნახე კაცი,რომელიც სველ ქვიშაზე ეგდო,სასწრაფოდ გავიქეცი და ...
ვიღრიალე !
წარმოდგენა არ მაქვს,რა მოუვიდა ბიძაჩემს.ალბათ,ვერც გავიგებ.
დავრჩით მე და სასოწარკვეთილი დედა.
ერთხელ ,ადრე დილით,მოკრძალებულმა დაკაკუნებამ გამომაღვიძა.კარებთან სანოვაგით დატვირთული ახალგაზრდა ბიჭი იდგა.დედამ გადაკოცნა და მითხრა,მამაშენის გუთაუდელი მეგობრის შვილი, ართგურიაო.
...მან არც კი იცის თავისი სახელის მნიშვნელობა,უბრალოდ,ბგერათა ჩვეულებრივი კომბინაციაა.ართგური მეგრულად (ართი–ერთი ,გური–გული)ერთგულს ნიშნავს. ბიჭი მომიახლოვდა და ხის ჯვარი ბალიშთან ახლოს დამიდო.აღტაცებულმა დედამ წამოიძახა:"ხეშხვამა!"ეს სიტყვა ჟღერადობით არაფრით განსხვავდებოდა ჩემთის ცნობილი აფხაზური სიტყვებისაგან,მაგრამ როდესაც დედამ განმიმარტა,"ხეშხვამა"ძველაფხაზური ტრადიციააო,დავფიქრდი.
თურმე, აფხაზები მოყვრებს თავიანთი ხელებით გაკეთებულ ჯვარს ჩუქნიდნენ და ამ რიტუალს"ხეშხვამას" უწოდებდნენ.
დიდხანს ვიფიქრე,ცნობის წადილი არ მასვენებდა...ვერავინ ამიხსნა დაწვრილებით, ეს ტრადიცია რა დროს ან რის საფუძველზე წარმოიშვა.
შევეცადე,სიტყვის მნიშვნელობას ჩავწვდომოდი და აი,რა აღმოვაჩინე:"ხეშხვამა"(მეგრულად ხე–ხელი,ხვამა–დალოცვა)ე.ი."ხელით დალოცვას"სახელდახელოდ ,საკუთარი ხელით ნაკეთი ჯვრით დალოცვას უნდა ნიშნავდეს.
იმ საღამოს თითქმის არ მძინებია.გულზე ხის ჯვარი მეკიდა ,ჭვარტლიანი ქოხი,ვაჟასი არ იყოს,სასახლედ მექცა.
ვიგრძენი, ჩემს არსებაში რაღაც აშენდა.
ეს სულის ტაძარი იყო.
გმადლობ შენ,ღმერთო ,ყველაფრისთვის !
ბერულავა ბექა - Berulava Beqa
⏱️ 1 წთ.
👁️ 3
100%