ჭილაშვილი ქეთევან - Chilashvili Qetevan

ენაჭარტალა

მელაკუდას სოროს მარჯვენა მხარეს, ბნელსა და გრილ სოროში, ცხოვრობდა ტურა თავისი შვილებით, მარცხენა მხარეს კი, ხის ფუღუროში _ თოვლივით თეთრი გრძელკუდა ციყვი.
ციყვსა და ტურას კარგი მეზობლობა ჰქონდათ.
_ ჯამები მათხოვე, დედაშვილობას! ჩემმა შვილებმა ერთიც აღარ შემარჩინეს, _ ეტყოდა ხოლმე ტურა და ციყვიც მაშინვე გამოურბენინებდა ჯამებს.
_ ცომის მოსაზელი ვარცლი მათხოვე! _ გასძახებდა ახლა ციყვი და ტურა მაშინვე მოუტანდა ვარცლს.
ასეთ სიამტკბილობაში მიდიოდა მათი ცხოვრება. მელაკუდას კი ერიდებოდნენ მას შემდეგ, რაც ერთმანეთში ლაპარაკი მოუვიდათ.
აი, როგორ იყო ეს ამბავი:
მელაკუდა ძლიერ უსუფთაოდ ინახავდა სოროსა და ეზო-ყურეს. ტურამ და ციყვმა მეგობრულად სთხოვეს:
_ მელაკუდ, ჩვენგან ჭკუის დარიგება არ გეკადრებათ, მაგრამ კარგი იქნება, თუ სოროსა და ეზო-ყურეს დაასუფთავებთ. არც თქვენთვისაა კარგი უსუფთაობა და ჩვენც ვწუხდებით. თუ გიძნელდებათ _ დაგეხმარებით...
_ რაო, რაო! წერას ხომ არ აუტანიხართ, _ დაკრიჭა კბილები მელაკუდამ, _ რატომ მეხი არ დამეცემა თავზე, რომ თქვენისთანა ცინგლიანები მე სისუფთავეს მასწავლიან! ჩემი თავის პატივისცემა, თორემ გიჩვენებდით სეირს კადნიერებისათვის! _ მელაკუდა სოროში შეძვრა და კარი მიიჯახუნა.
_ ძლიერ დამეგობრდნენ! მელაკუდა არ ვიყო, თუ საშვილიშვილოდ არ შევაძულო ერთმანეთი, _ იქადნებოდა მელაკუდა. მეორე დღეს, ინათა თუ არა, სოროდან გამოძვრა. ტურა თავისი კუდით ეზოს ასუფთავებდა.
_ დილა მშვიდობისა, ტურავ! _ ალერსიანად მიესალმა მელაკუდა. ტურას ეუცნაურა მელას სალამი, მაგრამ არ შეიმჩნია და თვითონაც თავაზიანად მიესალმა.
_ ძლიერ დაფუსფუსებ, ერთ წუთს არ ჩერდები!.. თავი არ გენანება? _ მიელაქუცა მელაკუდა.
_ რა ვქნა, მელაკუდავ, ვჩქარობ, ჩემი ეზო მალე დავასუფთაო, რომ ახლა ციყვის ეზო-ყურესაც მივხედო, თვითონ ცოტა უქეიფოდ არის, წევს...
_ შენ ასეთი კეთილი ხარ, ყველას წამლად ედები და ნეტავი ვინ გაფასებს?
_ რაზე ამბობ, მელაკუდ? _ გაუკვირდა ტურას მელას ნათქვამი.
_ კარგა ხანია მინდოდა მეთქვა, მაგრამ თავს ვიკავებდი. ენაჭარტალა არც ვყოფილვარ და არც ვიქნები, მაგრმ ვეღარ ვითმენ, შენ სულ ციყვის პატივისცემაში ხარ, ის კი ზურგს უკან მიწას გითხრის...
_ რას ამბობ, მელაკუდავ, ეგ როგორ იფიქრე?! _ გაოცდა ტურა.
_ კი არ ვიფიქრე, ნამდვილად ვიცი!
მელაკუდამ ტურა ხეს ამოაფარა და წასჩურჩულა:
_ ნეტავ ერთი იცოდე, როგორ სძულხარ იმ შენს კარგ მეზობელს.
_ ციყვზე მეუბნები?
_ დიახ, ციყვზე... ამას წინათ ადრე ამდგარიყო, ტოტზე შემხტარიყო და ქოქოლას აყრიდა შენს სოროს, როდის იქნება, ამ სოროში ტურას თავისი შვილებიანად აღარ ვნახავო. თავი მომაბეზრა, წამდაუწუმ ეს მომე და ის მომეო. მე უშვილო ვარ, ყველაფერზე იოლად მივდივარ, მაგის მეზობლობა არა მჭირდებაო.
ტურა გაოცებული უსმენდა მელაკუდას, ისე გულნაკლულად ლაპარაკობდა, მის ნათქვამში ეჭვი ვერ შეიტანა.
_ კიდევ კარგი, გამაფრთხილე, მელაკუდავ! იქნებ მართლაც მოვაბეზრე თავი, _ სინანულით უთხრა გალდაწყვეტილმა ტურამ.
ხომ დავაჯერე! მაშ, ვინ გეგონათ მელაკუდა?~ _ იცინოდა გულში მელია, სახეზე კი ისეთი მწუხარება ეხატებოდა, რომ ნეტავ რად ვაწყენინე ამ კეთილშობილ მეზობელსაო.
_ ძნელი ყოფილა ავისა და კარგის გარჩევა! _ თქვა ტურამ და სოროში შეძვრა. დილის საუზმედ ტურას წვნიანი გაეკეთებინა, ჯამები სჭირდებოდა, მაგრამ ციყვთან ხომ ვეღარ მივიდოდა? ადგა და თავის დასთან გასწია, რომელიც კარგა მოშორებით ცხოვრობდა.
_ მელაკუდა! დასთან მივდივარ ჯამებისათვის, ჩემს შვილებზე თვალი გეჭიროს, _ სთხოვა ტურამ.
_ კეთილი... ფიქრი ნუ გაქვს, _ უპასუხა მელიამ და მისი სოროს შორიახლოს გაწვა.
გაიგულა თუ არა ტურა, მელა ციყვის ფუღუროსთან მიიპარა და მიაკაკუნა.
_ მოდი, ტურა! ნუ ამაყენებ, ოფლიანი ვარ... _ გამოსძახა ციყვმა.
_ ხი, ხი, ხი, _ ჩაიცინა მელაკუდამ, _ ტურას მეტი დარდი არა აქვს, შენ მოგხედოს, დასთან გასწია ჯამებისთვის.
_ რატომ ჩემგან არ წაიღო? ალბათ, ეგონა, მეძინა და აღარ შემაწუხა.
_ ხი, ხი, რა გულუბრყვილო ხარ, ციყვო. ნეტავი ყური დაგეგდო ამ დილით, როგორ მოთქვამდა ის შენი კარგი მეზობელი: ნეტავი როდის იქნება ის ბედნიერი დღე, რომ ეს მანჭია ციყვი თვალებში აღარ მებლანდებოდესო. ძლივს ვახერხებ შვილებისთვის კერძის გაკეთებას და ის კი მოურიდებლად ჯამში გვივარდებაო. რა, მოსჭარბდებათ ჩემს შვილებსაო?
ციყვს გაკვირვებისაგან ბალანი აებურძგნა.
_ განა ჩემს ოჯახში ნაკლებ პატივცემულია? ეგ როგორ თქვა!
_ ი, ბრიყვია, ბრიყვი. რა ესმის, როგორ უნდა დაგაფასოს...
_ მე კი ერთგული მეზობელი მეგონა. ის _ თავისთვის და მე _ ჩემთვის.
_ კარგი სიტყვაა, ჩემმა მზემ! აქამდეც მინდოდა მეთქვა ყველაფერი, მაგრამ ხომ იცი, ენაჭარტალა არც ვყოფილვარ და არც ვიქნები, გული მეტკინა, ავადმყოფი რომ მიგატოვა; ხომ არაფერი გინდა, მითხარი, ნუ მოგერიდება.
_ არა, კეთილო მელაკუდავ, არაფერი მინდა. საუზმეზე ხომ არ დამეწვევი?
_ მარტო კაცი ჭამაშიაც ბრალიაო, მეც რომ შევჭამ, იქნებ შენც მადიანად შეექცე, _ უთხრა მელაკუდამ და ვითომც აქ არაფერიაო, სუფრას მიუჯდა.
მელაკუდა გემრიელად დანაყრდა და ტურაც გამოჩნდა გზაზე.
მელაკუდა საჩქაროდ დაემშვიდობა ციყვს, შეჰპირდა, საღამოს გინახულებო და ტურას სოროსთან მიირბინა, ეზოში გამოსული იმის შვილები სოროში შეიყვანა და თვითონ შორიახლოს გაწვა.
ეგეც თქვენ, სადაც თქვენი დაიკვეხოთ, იქ ჩემიც არ დაგავიწყდეთ~, _ ამბობდა გულში მელაკუდა თავისი გაიძვერობით უზომოდ კმაყოფილი.
_ მოგაცდინე! _ მოესმა მელაკუდას ტურას მობოდიშება.
_ მართალია, დილის საუზმეზე ძმასთან უნდა მივსულიყავი, დამაგვიანდა... რაღას დამიტოვებდნენ? მაგრამ ეგ არაფერი... _ თავი მოისაწყლა მელაკუდამ.
_ თუკი იკადრებ, მცირეზე გვეწვიე! _ მიიპატიჟა ტურამ.
_ რომ არ მოვიდე, იტყვი, უკადრისიაო, _ გაიღრიჭა მელაკუდა და ტურას სოროში შეჰყვა.
გავიდა ერთი კვირა. ტურა და ციყვი ერთმანეთს პირს არიდებდნენ.
ერთ საღამოს მოულოდნელად წყაროსთან შეხვდნენ.
_ არ მეგონა, ციყვო, ჩემი ასეთი ორგული თუ იყავი! _ გულისტკივილით უთხრა ტურამ.
_ ჩემი შენ გითხარიო, გული მოგიკალიო~, _ გაუკვირდა ციყვს, _ გაუგებარი არაფერი რჩება, თუ ჩემი მისვლა-მოსვლა გწყინდა, ვერ მითხარი, რატომ გამკიცხე საქვეყნოდ?
_ რას ამბობ, არაფერი მესმის! _ გაკვირვებისაგან თვალები დააჭყიტა ტურამ.
ციყვმა მელაკუდას ნათქვამი გადასცა.
აღარც ტურამ დამალა. მელაკუდასგან გაბრიყვებული მეზობლები ერთმანეთს გადაეხვივნენ.
მელაკუდა დასაძინებლად ემზადებოდა. ამ დროს ციყვისა და ტურას სიცილ-კისკისი შემოესმა.
_ ისევ ერთად არიან! ტყუილს მოკლე ფეხი აქვსო, თავი შევირცხვინე. ახლა აქ სიმართლესაც აღარავინ დამიჯერებს!
ჯერ კარგად არც კი გათენებულიყო, გუდა-ნაბადი მოიკიდა, კომბალი მოიმარჯვა და სორო მიატოვა.