არა მჯერა! _ ხელები გაჩაჩხა ნუგზარმა.
_ რატომ?
_ ტყუილია და იმიტომ. გამოგონილია. ეგრე ქვის ქვეშ ფულს არავინ ამოგიდებს, ძმაო, გაიგე?
_ კაცო, სხვის ამბავს კი არ გიყვები, მე გადამხდა თავს, მე, _ გავღიზიანდი, ლამისაა ცოფები ვყარო.
_ მაინც არა მჯერა.
_ მოიცა, აბა, სარაჯიშვილები, ზუბალაშვილები, გედევანიშვილები და ხოშტარიები არა ყოფილან ქვეყნიერებაზე და ეგაა.
_ გამომიხვედი რა შენც მაგნატი. არა მჯერა, მორჩა.
_ იცი, რა დროა და რა ხდება? გამიტკბა მიფრენია-მოფრენია ცხოვრება. გადამიცდა ყოველგვარი ასაკი. მშობლებსა და ნათესაობას ვეღარ ვიტან, ყველა დაოჯახებას მაიძულებს. მე კი ჩემი ლაღი ბერბიჭობა არ მეთმობა. ბოლოს გაბეზრებულმა მამაჩემმა ჩემს თავქარიანობას ზღვარი დაუდო, _ ისეთ გოგოზე დამნიშნა, ისეთ ოჯახიშვილზე, გაბმულხარ რა, ჩიტო, მახეში. რაღა დამრჩენოდა, ოჯახს თავისუფლების ერთკვირიანი ვადა გამოვტყუე და დაგომისი თავის სოჭიანად ავაწრიალე. იქიდან სოფელში გამოვიარე, ქორწილისათვის ათასი რამეა წამოსაღები. შეიქნა ერთი კრიახი და ჭყვიტინი, რა აღარ იკვლება. მე კი ნათესავები ხან _ ვისთან და ხან _ ვისთან დამათრევენ. ახლა, მეგრელების ამბავი არ იცი?
ძლივს ვეღირსეთ შენს დაოჯახებას, ბაბაჩიაო და, კონვერტებს მიჩურთავენ ჯიბეში; ჩვენი ნაყიდი იქნებ არც მოგეწონოს და თავად შეიძინე ჩვენს სახელზეო.
მოკლედ, მანეთობაა ჯერ და არ ვიცი, ფულის ყადრი არ იცოდნენ თუ დაფნა და ციტრუსი მაშინ უფრო ძვირი ღირდა, _ მანქანის `ბარდაჩოკი~ კონვერტებით მაქვს გამოტენილი.
ერთ დილასაც მორიგი სუფრიდან გამოვიპარე. საბარგული სავსე მაქვს ყინულდაფარული გოჭებით, ქათმებით, კუპატებით, შებოლილი ნეკნებით, სულგუნებითა და აჯიკა-ტყემლებით. სიცხეა, სიცხე რო, ძლივს მოვღოღიალობ, მანქანას ორთქლი ასდის.
უღელტეხილზე ერთგან მდინარის პირას შევჩერდი. თავ-კისერზე წყალი გადავივლე და შევხალისდი. გზაზე ამოსულს კოხტა, მშენებარე სახლმა თვალი მომტაცა. ეტყობა, აგურის ფული არ ჰქონდათ, პირველი სართული სიპი, რიყის ქვით აქვთ ამოკოპწიავებული. ახლა მეორე სართულს მისდგომია ვიღაც წელზევით გაშიშვლებული კაცი. სიპ ქვას იქვე, ჩემი მანქანის გასწვრივ დაყრილი გროვიდან ასე, ათი-თორმეტი წლის გოგონა ეზიდება. დაიხრება, ორ-სამს დაიიღლიავებს, აიმართება და კაბის კალთებს თეძოებამდე აიყოლიებს. მიჩიქჩიქებს ბავშვური, წვრილი კანჭებით. მიყრის კიბესთან, ჯერ კალთებს ჩაისწორებს და ხელებს მერეღა ჩაიფერთხავს. იქვე კიბესთან მუცელგამობერილი ფეხმძიმე ქალი ცემენტის ნაზავს დასტრიალებს. აავსებს ვედროს და რის ვაი-ვაგლახით კიბისკენ დაიძრება. კაცი ზევიდან უყვირის, ტუქსავს. მერე ჩამოირბენს კიბეს, ვედროს წაგლეჯს, ერთ-ორ ქვასაც აიყოლიებს და ცარიელ ჭურჭელს კოინდარზე მოისვრის. ქალი ისევ ნაზავს მიუბრუნდება, გოგო ქვას ეზიდება. გაკრეჭილი შევღიმილებ. იმათ ცქერას არაფერი სჯობია, მაგრამ თან გული მეთანაღრება, რომ ვერაფრით ვშველი. მე ოჯახს ვეკიდები, არამი ფული თავზე საყრელად მაქვს, ესენი კი სახლს აშენებენ და მუშის ფულიც არ გააჩნიათ, ბავშვსა და ფეხმძიმეს ამუშავებენ, რა ვქნა?
უცებ გონება გამინათდა, გავხსენი `ბარდაჩოკი~, რამდენიმე, აღარც მახსოვს რამდენი, კონვერტი დავაწყვე ერთმანეთზე და გოგონა რომ ეზოსკენ დაიძრა, ფული ქვის გროვაში შევჩურთე, ჩავჯექი მანქანაში და უკანმოუხედავად გამოვექანე.
_ აი, მომკალი და არა მჯერა, _ არ მნებდება ნუგზარი.
_ დამამთავრებინე, _ ვაწყვეტინებ და ისევ ჩემს ამბავს ვუბრუნდები, _ მას აქეთ რამდენი წელი გავიდა? ჰო, ცამეტი, არა _ თოთხმეტი. ჩემი უფროსი ცამეტი წლისაა. იმ სოფლის არც დასახელება მახსოვს, არც არაფერი. ერთი კია, ამ ხნის მანძილზე უღელტეხილის გზაზე სიპი ქვით ნაგები სახლი არ შემხვედრია. სულო ცოდვილო, სადღაც კი გამკრავდა ხოლმე სინანული, კონვერტზე კი არა, სახლზე. ლამაზი სახლი უნდა გამოსულიყო.
ჰოდა, გუშინწინ მოვღოღავ ისევ ამ ჩემი შებერებული `ჟიგულით~ და ვგრძნობ, ოჩნობს, ხროტინებს ეს საცოდავი.
ცხელა, ცხელა, გაჩერების თავიც არა მაქვს, მაგრამ ერთიც ამოიგმინა და დადგა ბეკოს ჯორივით. წყლის დონის მაჩვენებელს დავხედე და ელდა მეცა, პარპარებს ისარი. წითელს კარგად არის გადაცდენილი. გადმოვხტი, კაპოტი ავხსენი და ოხშივარი სახეში მეცა.
_ ხელი არ ახლოთ, რადიატორი არ გახსნათ!... _ უცებ მომეჭრა ვიღაც მზემოკიდებული კაცი.
_ ეტყობა, წყალი ამიდუღდა, _ შევცბი მე.
_ რემენი იქნება გაწყვეტილი.
_ რემენი კი არა, გენერატორის ღვედი, _ გაგულისებულმა წავიანგლე.
_ მაგ ქართულით ამას არაფერი ეშველება, _ ჩიაღიმა კაცმა.
_ რა ვქნა ახლა? _ დაბნეული დავაცქერდი მოტორს.
_ სანამ არ ჩაშოშმინდება, მაგას ვერაფერს ვუსაშველებთ..
_ რემენიც რომ არა მაქვს? _ ჩემი წინა შეცდომა გამოვასწორე.
_ სამაგიეროდ, მე მაქვს გენერატორის ღვედი, _ მომიჭრა კაცმა და მკლავში ხელი გამომდო, _ იბუყბუყოს ამან ერთხანს, სანამ ორთქლი არ ჩაცხრება. მაინც ვერ მივუდგებით და აგერ შემობრძანდით ეზოში, _ მე შევყოყმანდი, _ ამის გაგრილებას კაი ხანი უნდა, _ ეზოსკენ მიბიძგა.
_ ცაცანა, მოგვხედე ერთი!.. _ სამზადისს გასძახა კაცმა და მერე შემომიბრუნდა, _ უკაცრაული გახლავართ და ალიოშე მქვია მე.
მეც ჩემი სახელი ვუთხარი.
ეზოში ხორაგდატვირთული ტაბლით ქალი გამოგოგმანდა. უკან, ასე თორმეტი-ცამეტი წლის ბიჭი ღვინიანი კოკურით მოსდევდა.
_ ხვიჩა, შვილო, სტუმარს ხელი დაამშვენებინე, _ დამოძღვრა ალიოშამ და ტაბლას სამფეხები შემოუწყო. ქალი მორიდებულად მომესალმა და სამზადში შეიმალა.
_ როგორ შეგაწუხეთ, _ შევწრიალდი მე.
_ გეკადრებათ, ბატონო, ამდენი ხანია, გელოდებით, _ ჩაიცინა ალიოშამ.
_ მე მელოდით?!
_ მახე მაქვს აქ დაგებული, ბატონო, მაინც ვერ ამცდებოდით, _ შეცვარული კოკურიდან ღვინო ჭიქებში ჩამოასხა.
_ მაპატიეთ, მე ვერ დავლევ, გზაზე ვდგავარ, _ გავინაზე.
_ იმე, ეზო-კარის დოულოცველად გადახვალთ აქედან?!
_ არა, მაგრამ...
_ ეს კახური არ გეგონოთ, ბატონო, კისერს რო მოგიგრეხთ. ამას მარტო შეღიტინება შეუძლია. მოდი, ვინც ამ გზაზე ეივლ-ჩეივლის და კეთილი თვალებით გადმოგვხედავს, გაუმარჯოს, _ დაილოცა ალიოშა.
_ რომ არ გადმოგვხედოს?
_ იმასაც გაუმარჯოს. ყველას თავისი გზა აქვს.
_ კეთილი, _ შევხალისდი მეც, _ თქვენს ოჯახს გაუმარჯოს, თქვენს კოხტა ეზო-კარს, თქვენს ნაგრამსა და ყველა კეთილ ადამიანს, ვინც კეთილი თვალით შემოგხედავთ, _ მრავალგზის სათქმელი ერთბაშად მოვახუჭუჭე და გრილი ღვინო რომ მესალბუნა, მერეღა ვინანე სულსწრაფობა.
_ გისმინოთ ღმერთმა.
_ ის რა ბრძანეთ, ბატონო ალიოშა, მახე მაქვს დაგებულიო? _ თხელ მჭადზე ჭყინტი ყველი დავაფინე.
_ ახლავე მოგახსენებთ... ეს დალოცვილი აღმართი ისეთი ადგილია, კვირაში ორ-სამს რომ არ გოუწყდეს გენერატორის ღვედი, არ იქნება, _ მოღიმარი თვალები შემომანათა ალიოშამ.
_ მერე?
_ მერე ტყვილა ვარ აქ მე? შეხედეთ რამდენი მაქვს, _ სამზადისკენ გამახედა და ლურსმანზე დაკონწიალებული ნაირ-ნაირი ღვედი დამანახვა.
_ ა, აქ ტექმომსახურება გაქვთ მოწყობილი?
_ რავა გეკადრებათ, ბატონო, ფულით კი არ იზომება ყოლისფერი.
_ აბა, რა მოვალე ხართ?
_ კი, ვარ... _ ცოტახანს იყუჩა, _ ვარ რამდენიმე ადამიანის მოვალე და იმათ რომ ვერ მივაკვლიე, შეძლებისდაგვარად ასე მცირედით ვუხდი სხვებს, _ ჭიქები ისევ შეავსო ალიოშამ და სამზადს გასძახა: _ რას შობით, ბოშო, მანდ, ხომ არ დაგავიწყდით?
_ ახლავე, მამა, _ სუფრას ცხელი ხაჭაპური შემოამატა ახალგაზრდა ფეხმძიმე ქალმა.
გონება ამიფუთფუთდა. სახლს გავხედე, რაღაც მეცნო, მაგრამ... ცემენტით იყო შელესილი.
_ კი, მაგრამ აქვე ჭალაში ასეთი მასალა გაქვთ და არ ჯობდა, რიყის სიპი ქვით აგეშენებინათ სახლი? _ წამომცდა და მაშინვე ენაზე ვიკბინე.
ალიოშა დადარაჯებული დამაცქერდა, მაგრამ უკვე შეუვალი ვიყავი.
_ იცოცხლეთ, ჯობდა. ასეც მქონდა, მარა, _ კოკურას წაეტანა, _ მარა ფული რომ მომრჩა, შემომიჩნდნენ ახლობლები და შემალესიენ.
ყველაფერი თავის ადგილზე დალაგდა. სიპი ქვით ნაგები სახლიც, ტანშიშველი ალიოშაც, მუცელგამობზეკილი ცაცანაც, ეს წვრილკანჭებიანი გოგონაც და ხვიჩაც, მაგრამ ქვით ნაგებ სახლზე კი გული მაინც დამწყდა.
_ არ უნდა შეგელესათ, ისე უფრო ლამაზი იქნებოდა.
_ ალბათ, _ თავი გადააქნია ალიოშამ, _ თითქოს კვალი განგებ წავშალე, მარა არაფერია, აგი ნალესი ჩამოცვივა და ისევ ისევე გამოჩნდება ეს სახლი.
კოკურაც ჩამოიცალა და წამოვიშალეთ.
_ კი მაგრამ ამ `რემნებს~ ყიდვა ხომ უნდა, ბატონო ალიოშა? _ ყველაზე საუკეთესო რომ შეარჩია, მაშინღა შევკადრე.
_ ახლა, რაფრაა საქმე თუ იცით, ჩემო ბატონო, _ ჩაიქირქილა მასპინძელმა, _ ამას კი არ ვყიდულობ მე...
_ აბა?
_ მოაქვთ, ბატონო.
_ რას ჰქვია, ვის მოაქვს?!
_ კეთილ ხალხს. სიკეთე გადამდებიაო და ერთს რომ მოვახმარ, იმას სამი მოაქვს, აპა...
გავოგნდი. რა იოლი ყოფილა ყველაფერი.
_ ხვიჩა, შვილო, ერთი წყალი გამოაყოლე ხელს, _ ბიჭს გასძახა და ისევ მე მომიბრუნდა, _ აპა, ასეა ეს, _ ჩამცხრალ მოტორს ჩახედა, _ კი, მე რომ მეგონა ისეა, ღვედია გაწყვეტილი.
ხვიჩამ წყალი მოარბენინა.
_ ეს მეგრული სახელი რატომ შეგირჩევიათ ბავშვისთვის? _ კინაღამ ისევ გავეცი თავი.
ისევ დაბეჯითებით დამაცქერდა.
_ რემას, ბაჩასა და ბარდღას ისევ ეს ვარჩიე, უფრო მომეწონა.
_ ლამაზი სახელია, _ თვალი ავარიდე.
ახლა გამახსენდა: იმ კონვერტებზე ჩემი ახლო ნათესავების სახელები ეწერა, ჩემთვის ძვირფასი სახელები.
გაწყვეტილი ღვედიც თავად გამოძენძა, რადიატორშიც წყალი თავად ჩაასხა, ახალი ღვედიც გადააცვა და მანქანა რომ აამუშავა, მერე მომიბრუნდა:
_ იმუშაოს, ამას წყლის დამატება დასჭირდება.
ხვიჩა ყურადღებით ადევნებდა თვალს მამის საქმიანობას. ბოლოს, ალიოშამ კიდევ რომ დაამატა წყალი და კაპოტიც თავად დახურა, უცებ მოულოდნელად შემეკითხა:
_ გაფიცებთ, რამდენი წლისაა ეს მანქანა?
თვალებში მომჩერებოდა და პასუხი გამიჭირდა, მაგრამ ვძლიე თავს და ვიცრუე:
_ ათის გახდება მალე, რა იყო?
_ კაი მაშინ... აბა, კეთილ გზაზე გატაროს ღმერთმა!..
_ კი მაგრამ, ასე როგორ წავიდე? უცნაურია.
_ დარჩი მაშინ, _ გამიღიმა, _ რა არის უცნაური? სანამ ვარ, ვიქნები ასე გზაზე დამდგარი და მერე აგერ, ხვიჩა გააგრძელებს ვალის გადახდას, არა, მამა?
ხვიჩამ იმედიანად დაუქნია თავი.
წამოვედი. ბედნიერებისაგან გული გასკდომაზე მქონდა. რა ცოტა ყოფნის ადამიანს. სულ ღიღინ-ღიღინით ჩამოვთბილისდი.
_ არც ახლა გჯერა, ნუგო? _ მეგობარს თვალებში მივაჩერდი.
_ რა ვქნა, _ მხრები აიწურა.
_ ესე იგი ტყუილია? _ არ მოვეშვი.
_ როგორ გითხრა, შეიძლება ტყუილია, მაგრამ კარგი.
_ ჰოდა, იყოს, შე კარგო კაცო, კარგი ტყუილი, რა გენაღვლება?
_ მე კი არ მენაღვლება, მაგრამ მომკალი და მეეჭვება, რომ დღეს ვიღაც ასე უანგაროდ იქცეოდეს.
_ კარგი, თუ ძმა ხარ, _ გავაწყვეტინე მე, _ დღეს არ ირჯება ის სასწაული ადამიანი, ამდენ ხალხს რომ უმართავს ხელს და აფრქვევს მადლსა და სიკეთეს? თან ყველას ამუნათებს: ჩემს სახელს ნუ ახსენებთ, დამანებეთ თავიო.
ნუგზარი გატყდა. ხელები მორჩილად ჩამოყარა.
ჰო, სულ დამავიწყდა, უღელტეხილზე ხომ კიდევ მოვხვდები? ოთხი ცალი ღვედი გზაშივე შევიძინე. ასეა, ერთი-ორი ღვედი მანქანაში სულ უნდა გეგდოს, რა იცი, როდის გამოგადგება.
ტყუილია?!