როცა წარსულს ვიხსენებ
(roca warsuls vixseneb)
როცა წარსულს ვიხსენებ
“ეძებეთ ბანალურ ისტორიებში მაქსიმალური
სიმბოლიზმი, ეს ჩემი სტილის მთავარი
საიდუმლოა”
როცა წარსულს ვიხსენებ, ვხვდები, რომ ჩემს ცხოვრებაში ნამდვილი არაფერი ყოფილა _ თითქმის არაფერი. . . ამიტომ გამიჭირდა რეალობასთან შეგუება ასე ძალიან, მეგონა, რომ რეალობას მხოლოდ აბრალებდნენ რეალურობას, სინამდვილეში ყველაფერი ერთი დიდი უაზრობა იყო. . . ახალგაზრდული მაქსიმალიზმით მწამდა, უფალს, რომელიც ყველაზე დიდი შემოქმედია, არ შეიძლებოდა, ასეთი უფერული სამყარო შეექმნა, რომ აქ ყველაფერი ადამიანის და რაღაც ბოროტი ძალის ხელით იყო გაფუჭებულ-შერყვნილი. . .
დედა
მე მას ყოველთვის ველოდებოდი, მაშინაც კი, როცა არ უნდა დავლოდებოდი, იმიტომ, რომ ამის ღირსი არ იყო. თუმცა, ამას ძალიან გვიან მივხვდი. ველოდებოდი დაბადების დღეზე, მას კი ყოველთვის ავიწყდებოდა, ველოდებოდი დღესასწაულებზე, მას კი ჩემთვის არ ეცალა. . . ეს იყო ქალი, რომელიც დიდ სცენაზე დედის როლს არაჩვეულებრივად ასრულებდა, მაგრამ სინამდვილეში დედა არასოდეს ყოფილა; მის გამო თავი მიტოვებულად არ მიგრძვნია, ხელს არავინ მიშლიდა, ზედმეტი ყურადღებით არავინ მაწუხებდა. . . მეც მიყვარდა დედა, მაგრამ ისე არა, როგორც შვილებს დედები. ეს გრძნობა ნამდვილი გრძნობისგან ძალიან განსხვავდებოდა, მაგრამ ხომ მიყვარდა? . .
დედინაცვალი
მიყვარდა ჩემი დედინაცვალი, მოხიბლული ვიყავი მისი ოჯახისადმი ერთგულებით, საქმისადმი დამოკიდებულებით. . . ეს იყო ქალი, რომლსაც არასოდეს უცდია ჩემს ცხოვრებაში დედის ადგილი დაეკავებინა, მეც არასოდეს აღვიქვამდი, როგორც დედას; ცდილობდა, რითაც შეეძლო დამხმარებოდა, რჩევები, რომელსაც მაძლევდა, არ ჰგავდა დედის რჩევებს, რომელიც ღელავს საკუთარი შვილის გამო და ყოველთვის იმას ურჩევს, რაც მის სიმშვიდესთან, ნაკლებ პრობლემასთანაა დაკავშირებული. მისი აზრები თანმიმდევრული და ობიექტური იყო, რადგან არ ეშინოდა, რომ თუ რამე ცუდი შემემთხვეოდა, მას დაადანაშაულებდნენ, ასეთი რჩევები ჩემში თავისუფლების ხარისხს ძალიან ზრდიდა, ადრეულ ასაკში შეყნოსილ თავისუფლებაზე დიდი ბედნიერება კი, თითქოს, არაფერია.
ძმა
მიყვარდა მისი შვილი, რომელიც ჩემი ნამდვილი ძმა არ იყო, ამიტომ, არასოდეს უცდია ისე დავეჩაგრე, როგორც ძმები ჩაგრავენ დებს, არასდროს დავუტუქსივარ ცუდი საქციელის გამო, არასოდეს შემშინებია, რომ ჩემს თაყვანისმცემლებს მუშტებით გაუსწორდებოდა, მანაც და მეც კარგად ვიცოდით, რომ ამის უფლება არ ჰქონდა, ჩემი არასოწორი ნაბიჯებიც მის შეცდომად და სისუსტედ არ ჩაითვლებოდა. ჩვენს ერთად ცხოვრებას ჩემთვის ის პლიუსი ჰქონდა, რომ თამამად შემეძლო მეკითხა, როგორი გოგონები მოსწონთ ბიჭებს, ის კი გულწრფელად მიპასუხობდა. . .
მამა
ერთადერთი ადამიანი, ვინც ჩემს ცხოვრებაში ნამდვილი იყო, ვინც ისე მიყვარდა, როგორც შვილებს მამები უყვართ, იყო მამაჩემი, რომელსაც თავისი საქმეების გამო ჩემთვის არასოდეს ეცალა, პაციენტებისთვის აპენდიციტი უნდა ამოეჭრა, ტრავმები გაექრო, სკალპელის, გამწოვების, წამლებისა და სახვევების საშუალებით სიკვდილი დაემარცხებინა. მამაც ერთადერთი იყო, ვისაც ისე ვუყვარდი, როგორც შვილები უყვართ, თუმცა, ვერც მას დაადანაშაულებდა ვერავინ ჩემი შეცდომების გამო. ქვეყანაში სახელგანთქმულ ქირურგს ყოველთვის ექნებოდა ალიბი, მისი უტყუარი ალიბი კი საოპერაციო მაგიდაზე ასობით გადარჩენილი პაციენტების ცხოვრების გზაზე გადიოდა. ერთხელ თქვა, რომ არ უნდოდა ექიმი გამოვსულიყავი, რადგან ჩემთვის უკეთესი მომავალი ემეტებოდა, მგონი, მამა ერთადერთი იყო, ვინც ჩემს მომავალზე, ჩემს ბედნიერებაზე ზრუნავდა. . .
საზოგადოება ჩემში და ჩემ გარეთ
საბოლოოდ, ალბათ, ყველაზე მეტად საზოგადოების იმ ვიწრო წრისგან, სადაც ჩემდაუნებურად ვტრიალებდი, დედას მოხვდებოდა, ყველა იტყოდა, რომ მას დავემსგავსე, მაგრამ დედასE ეს საერთოდ არ აინტერესებდა და ამ მხრივ ბედნიერი ქალი იყო. . . სწორედ ეს მომწონდა მასში ყველაზე მეტად: არასდროს უცხოვრია ისე, რომ სხვებს მოსწონებოდა, მართალია, ამას ერთადერთი შვილის სიყვარული შეეწირა, მაგრამ დედამ იცოდა, იქნებ ისე არ მიყვარდა, როგორც შვილებს დედები უყვართ, მაგრამ მაინც მიყვარადა და არასოდეს დავადანაშაულებდი ჩემს ცხოვრებაში უხეში ჩარევის, ზედმეტი სიყვარულისა და ეგოიზმის გამო. . . ამას საზოგადოება ვერ გაიგებდა. . . მე კი დედას არ ვგავდი, რომ სხვისი აზრისთვის ყურადღება არ მიმექცია.
ბავშვობა
მიუხედავად სრული თავისუფლებისა ოჯახში, ლაღი ბავშვობა არასოდეს მქონია, არავინ მზღუდავდა, მაგრამ მე თვითონ დავუწერე ჩემს თავს შეზღუდვები, ყველასთვის უნდა დამემტკიცებინდა, რომ ისეთი არ ვიყავი, როგორც დედაჩემი, რომ ვიმსახურებდი მამაჩემისნაირ პატიოსან, ერთგულ, სამართლიან და პატივცემულ მამას. მიუხედავად უზარმაზარი მცდელობისა, მე სიცოცხლის ბოლომდე დედაჩემის შვილად დავრჩი და, ალბათ, ერთადერთი ბავშვი ვიყავი, ვისაც არასოდეს უამაყია ცნობილი დედის შვილობა. მამაჩემი კი მეამაყებოდა, მაგრამ რეალობა ჯიუტი იყო: მას სიყვარულით მხოლოდ პაციენტთა ის ვიწრო წრე იხსენიებდა, ოდესღაც სიკვდილს რომ გადაარჩინა, უფრო ხშირად კი, ალბათ, უარყოფით ემოციასთან ასოცირდებოდა, როცა საოპერაციო მაგიდიდან დასისხლიანებული ხელებით გამოვიდოდა და ბანალურ ფრაზას _ “ჩვენ ყველაფერი გავაკეთეთ მის გადასარჩენად” უმეორებდა მშობლებს, ქმრებს, ცოლებს, დებს, ძმებსა და მეგობრებს, რომლებიც, არაერთგვაროვნად აღიქვამდნენ ახლობელი ადამიანის გარდაცვალების ამქვეყნიურ ტრაგედიას.
პროფესია - ექიმი
ჯიუტად მინდოდა, მამას მსგავსი ვყოფილიყავი და ექიმობა ვარჩიე მსახიობობას, უფრო სწორად, რეალურ სიკვდილთან ურთიერთობა ვამჯობინე სცენაზე 1000-ჯერ კვდომას და შემდეგ აღდგომას აპლოდისმენტების, ყვავილებისა და ხალხის სიყვარულის მისაღებად.
არასდროს მიკითხავს დედაჩემისთვის, კმაყოფილი იყო თუ არა ჩემი არჩევანით, მისი აზრი უკვე აღარ მაინტერესებდა, ჩემი დედინაცვალი _ კმაყოფილი იყო, მამასE გზას ოდნავ გადავუხვიე და მასავით სასწრაფოს ექიმობა ავირჩიე. არ ვიცი, მაშინ ვხვდებოდი თუ არა, რომ ეს ურთულესი გზაა, ალბათ, ვხვდებოდი, რომ ადვილი არ იქნებოდა. . ისიც ვიცოდი, რომ მსოფლიოში ყველაზე ალტრუისტულ პროფესიას რომენტიკასთან თითქმის არაფერი აქვს საერთო, დანარჩენს, იმედი მქონდა, თანდათან ვისწავლიდი. ბევრი რამ მალე მეცოდინებოდა, ან გუმანით მივხვდებოდი. . . არშეძლებაზე არასოდეს მიფიქრია, ესეც, ალბათ, ახალგაზრდული მაქსიმალიზმითა და გამოუცდელობით იყო გამოწვეული. . . ვერ ვიტყვი, რომ საქმე, რომელსაც ხელი მოვკიდე, დიდად მხიბლავდა, რომ მასში საკუთარი თავი და ადგილი ვიპოვე, რომ მზად ვიყავი სამყარო შემეცვალა, მაგრამ ბუნდოვანი რამ თანდათან ნათელი ხდებდა და მეც პასუხისმგებლობის გრძნობა სულ უფრო და უფრო მიძლიერდებდა _ ხან აზარტის, ხანაც უბრალო ადამიანური ინტერესის დაკმაყოფილების გამო თავწაწყვეტილი წიწილივით მივფართხალებდი გზაზე, რომლის გასაყრზეც ადამიანის სიკვდილი და სიცოცხლე ერთმანეთს მკლავის გადაწევაში ეჯიბრებიან და ერთმანეთისთვის საკუთარი უპირატესობის დამტკიცებას ცდილობენ.
როდესაც პირველად ჩავჯექი სასწრაფო დახმარების მანქანაში და პირველი სიცოცხლის გადასარჩენად გავემართე უფროს კოლეგასთან ერთად, რომლისგანაც ჩემი ცხოვრების მომავალი გზა უნდა მესწავლა, ეს გზა ჯერ კიდევ ბუნდოვანი და გაურკვეველი მეჩვენებოდა, შიშზე მეტი დაბნეულობა იყო, უსუსურობის, არარაობის შეგრძნება კი უფრო მაფრთხობდა, ვიდრე საქმე, რომლის გაკეთებაც მთელი სიცოცხლე მომიწევდა. იმასაც ვხვდებოდი, რომ პირველ ეტაპზე მოწონებული, როცა მუდმივი და უსასრულოდ განმეორებადი გახდებოდა, შეიძლება მომბეზრებოდა, ის ხომ რაც მუდმივად მეორდება, ერთგვარად საშიშიცაა და მოსაწყენიც.
წარმოვიდგინე, რომ ვიღაც გველოდება, ვიღაცას სჯერა, რომ დავეხმარები, მე კი არ ვარ მზად დახმარებისთვის და ამ ადამიანებს თანავუგრძნე, მართალია, ყველაფერი კარგად დამთავრდა, მაგრამ იქიდან წამოსულს კიდევ არ მჯეროდა, რომ სხეული, რომელიც ჩვენს მისვლამდე მაღალი წნევისგან საზარლად ფეთქავდა და იტანჯებოდა, ჩვენი წამოსვლის შემდეგ თავის პირვანდელ მდგომარეობას უბრუნდებოდა. . . თითქოს, ეს ყველაფერი თავისთავად მოხდა, თითქოს, მე და მეორე ექიმი, რომელიც იმ წამს, სიკვდილ-სიცოცხლის გასაყარზე რომ სიკვდილი დაამარცხა, ძალიან სიმპატიური მომეჩვენა, არაფერ შუაში ვიყავით. . .
მ ა მ ა კ ა ც ი
ერთხელ მითხრა: “არ შეიძლება აურიო შენი ბედი სხვა ადამიანების ბედს, გახდე სხვისი უბედურების მოწმე, ეს არ ნიშნავს, რომ შენც უბედური ხარ; სინამდვილეში, ეს სხვა ადამიანის უბედურებაა მხოლოდ, შენ კი ღმერთის მადლობელი უნდა იყო, რომ მის ადგილას არ ხარ, ამასთან, იმ ადამიანებისგან განსხვავებით, რომელბიც საკუთარ სახლებში მყუდროდ მოკა-ლათებულან და სერიალების ყურებით და სხვა ადამიანების ბედისთვის თვალ-ყურის დევნებით ერთობიან, ან რესტორნებში სხედან და ერთმანეთს ისეთი ეპითეტებით ამკობენ, რომ ნებისმიერ პოეტს შეშურდება, მათ გვერდით დგახარ, ვისაც უჭირს და ცდილობ დაეხმარო, იქნებ, არ გამოგივიდეს, მაგრამ ხომ ცდილობ, იბრძვი, რომ დაეხმარო”. . . და მაშინ მივხვდი, რომ ეს ადამიანი ჩემთვის ისეთივე ძვირფასი იყო, როგორც ბავშვობაში მამა, რომ ისე მიყვარდა, როგორც ქალს უნდა უყვარდეს კაცი და რომ ეს გრძნობა ყველაზე ნამდვილი გრძნობაა იმ გრძნობათა შორის, რაც კი ოდესმე გამომიცდია.
მანქანაში მის გვერდით ვიჯექი, ერთად ვცდილობდით სხვისი უბედურების დამარცხებას, სხვისი ტკივილის გაუვნებელყოფას, ზოგჯერ ტკივილიგამაყუჩებელსაც ვიშველიებდით, ხან გამოგვდიოდა, ხან _ არა, მე კი მასზე ვფიქრობდი, არანაირი მნიშვნელობა არ ჰქონდა ასაკობრივ სხვაობას, არც იმას, რომ მარტოხელა მამა პატარა გოგონას ზრდიდა და რომანტიზმისა და სიყვარულისთვის არ ეცალა _ თავის შვილთან მიიჩქაროდა. . . არ მაინტერესებდა, რომ არ ვაინტერესებდი, რომ ზოგჯერ ვერც კი მამჩნევდა _ ის ჩემს გვერდით იყო და ღმერთს, იმის გამო კი არ ვეუბნებოდი მადლობას, რომ იმ ადამიანების ადგილზე არ ვიყავი, ვისი უბედურების მოწმეც ვხდებოდი, არამედ, იმიტომ, რომ საშუალება მქონდა მის გვერდით ვმჯდარიყავი და მასზე მეფიქრა.
მწარე სინამდვილე და ახალგაზრდული რომანტიზმი
მხოლოდ ახლა ვხვდები, რომ მაშინ, ახალგაზრდა გოგონასთვის საკმაოდ რეალისტური ცხოვრება მქონდა, ზედმეტი რეალიზმი კი ადამიანს ყველაზე მთავარს, ადამიანურობას ართმევს. როცა ექიმი ხარ, როცა ადამიანების გვერდით მაშინ დგახარ, როცა უჭირთ და არა ქორწინების რიტუალების წარმმართელი, რომელიც გაბრწყინებული სახეების ყურებით “იღლება”, უარყოფითი ემოციების კომპენსირება რაღაცით უნდა მოახდინო, მეგობრებთან ერთად გაერთო, ღრმა სიყვარულის მორევში გადაეშვა, სადაც სენტიმენტალიზმი და სიყვარულის გამო დაღვრილი ცრემლები სასაცილოდ არ მოგეჩვენება, ან სასიყვარულო რომანები იკითხო და ამით შეივსო დანაკლისი, რომ რაღაც მშვენიერთან, ამაღლებულთან გქონდეს შეხება. მე მაშინ სამედიცინო ლიტერატურის მეტს არაფერს ვკითხულობდი, მინდოდა, მას მოვწონებოდი, მინდოდა, რა შეკითხვაც უნდა დაესვა, კარგად მეპასუხა, ის მომენტი, რომ უნდა მესწავლა და არ შეიძლებოდა თავიდანვე ყველაფერი ზედმიწევნით მცოდნოდა, რატომღაც, გამომრჩა. რაც შეეხება მეგობრებთან გართობას, ყველა ჩემი მეგობარი ჩემთვის უინტერესო გახდა, მათთან ურითერთობა მღლიდა, ყველაფერი ყოფითობამდე დავიდა და სამსახურიდან დაბრუნებული, მთელი ღამე მხოლოდ იმაზე ვფიქრობდი, ერთად თუ ვიქნებოდით, როგორი ურთიერთობა მექნებოდა მის ქალიშვილთან, ვეყარებოდი თუ არა ისევე ძლიერ, როგორც მე _ ჩემი დედინაცვალი.
ასე დაუკითხავად იჭრებოდა სხვისი ცხოვრება ჩემში, ახალგაზრდული მეამბოხეობა შემგუებლობამ შეცვალა, ვერ გავითვალისწინე საყვარელი ადამიანის რჩევა, რომ ჩემი ბედი სხვისაში არ უნდა ამერია, ოცნებებიც კი უფერული და ბანალური გახდა, ოცნების, ლოცვის _ ღვთისთვის რაღაც მშვენიერის თხოვნის ძალა და სურვილი ერთდროულად დავკარგე, თუმცა, მაშინ ამას ვერ ვხვდებოდი, ალბათ, თავიდანვე რომ შემემჩნია რაც მემართებოდა, რაღაცის ოდნავ შეცვლის სურვილი გამიჩნდებოდა. თითქოს ვიცოდი, რომ კაცი, რომელიც ავირჩიე, არასდროს მომართმევდა ყვავილებს(მე ყვავილებს ვაღმერთებდი, მაგრამ ვამბობდი, რომ ვერ ვიტან, როცა მჩუქნიან), არასდროს მაკოცებდა ისე ვნებიანად, როგორც ბერტოლუჩის ფილმებში კოცნიან-ხოლმე, არასდროს გააკეთებდა ჩემთვის სისულელეს და ამ ყვეალფერზე თვალებს ვხუჭავდი, ვხუჭავდი მაშინაც, როცა ვხვდებოდი, რომ არასდროს შემიყვარებდა ისე ძლიერ, როგორც მე მიყვარდა, მაშინაც, როცა ვერც კი მამჩნევდა, ჩემი სახელიც რამდენიმე თვის შემდეგ დაიმახსოვრა. სიყვარული სიყვარულის ყოველგვარი გამოვლინების გარეშე _ ცოტა უცნაური და წარმოუდგენელი, მაგრამ ეს დღევანდელი გადასახედიდან, მაშინ ყველაფერი საოცრად ბუნებრივი და ჩემი მეგონა. . .
ადრეც მყვარებია, მაგრამ ბავშვობაში განცდილს რთულია, დაარქვა ნამდვილი სიყვარული. .. ამ დროს ის ვერ გიყვარს, როგორც ქალს კაცი უნდა უყვარდეს. პირველი სექსიც იმიტომ მქონდა, რომ მაინტერსებდა და არა იმიტომ, რომ ვნების ქარ-ცეცხლში ვიწვოდი და თავის შეკავება ვერ შევძელი. ამ დროს კი უკვე მეჩვენებოდა, რომ იმ ყველფრის შემდეგ, რაც აქამდე იყო, საუკუნე გავიდა, რომ ახალ ცხოვრებას ვიწყებდი, ცხოვრებას ახალ ადამიანთან, რომელიც სხვებს არ ჰგავდა, რომელიც ღმერთს მხოლოდ ჩემთვის შეექმნა, მაგრამ ამ ბავშვურ რომანტიზმს რეალობა ხვდებოდა ფარად, რომელიც ჩემში ყველაფერ კარგს ელვისსისწრაფით ისხლიტავდა და უსასურლობისკენ გადაუძახებდა-ხოლმე. . .
უცნაური, უადგილო სითბო
გარკვეული დროის შემდეგ, როცა ერთად აღმოვჩნდით, ყველას ეგონა, იმიტომ დამიახლოვდა, მთავარი ექიმის შვილი რომ ვიყავი, რომ მან ამით თავისი მომავალი უზრუნველჰყო. არც ჩემი სიყვარულის სჯეროდათ, ამბობდნენ, რომ უბრალოდ მოვიხიბლე მისი პროფესიონალიზმით, გამოცდილებით, მან კი ამით ისარგებლა. . . თვითონ ამაზე მაინც და მიანც მწარედ არ რეაგირებდა, მხოლოდ ერთადერთხელ მითხრა: “შენ ხომ იცი, მე ასეთი არ ვარ” და მაშინ ვიგრძენი, რომ კიდევ უფრო მეტად მიყვარდა და ორმაგად შევიძულე ყველა, ვინც მიიჩნევდა, რომ ჩვენს სიყვარულს არ შეიძლებოდა მომავალი ჰქონოდა, რომ ანგარებაზე აგებული ურთიერთობა ადრე თუ გვიან მთავრდება. . .
როდესაც ამ წლებს ვიხსენებ, მიუხედავად იმისა, რომ ყველაზე ნაკლები სწორედ სითბო იყო, გული მაინც ამ გრძნობით მევსება, ისეთივე სიამოვნებას ვგრძნობ, როგორც სუსხიდან თბილ ოთახში შემოსული კაცი, რომელსაც სახეზე სასიამოვნოდ ეცემა-ხოლმე თბილი ოთახის ოდნავ ჩახუთული, მაგრამ მაინც საიამოვნო სურნელი. . . გასახსენებელი, თითქოს, არაფერია და და სწორედ ეს “არაფერი” ავსებს ჩემი ცხოვრების უზარმაზარ სკივრს, თუ ბოლომდე არა, ნახევრამდე მაინც. . .
სუროგატი დედა
მახსენდება პირველი შეხვედრა მის შვილთან: ღამით მასთან დავრჩი, გვიანი შემოდგომა იყო, პირველად არ ვრჩებოდი, მაგრამ ისეთ დროს მივდიოდი
(roca warsuls vixseneb)
როცა წარსულს ვიხსენებ
“ეძებეთ ბანალურ ისტორიებში მაქსიმალური
სიმბოლიზმი, ეს ჩემი სტილის მთავარი
საიდუმლოა”
როცა წარსულს ვიხსენებ, ვხვდები, რომ ჩემს ცხოვრებაში ნამდვილი არაფერი ყოფილა _ თითქმის არაფერი. . . ამიტომ გამიჭირდა რეალობასთან შეგუება ასე ძალიან, მეგონა, რომ რეალობას მხოლოდ აბრალებდნენ რეალურობას, სინამდვილეში ყველაფერი ერთი დიდი უაზრობა იყო. . . ახალგაზრდული მაქსიმალიზმით მწამდა, უფალს, რომელიც ყველაზე დიდი შემოქმედია, არ შეიძლებოდა, ასეთი უფერული სამყარო შეექმნა, რომ აქ ყველაფერი ადამიანის და რაღაც ბოროტი ძალის ხელით იყო გაფუჭებულ-შერყვნილი. . .
დედა
მე მას ყოველთვის ველოდებოდი, მაშინაც კი, როცა არ უნდა დავლოდებოდი, იმიტომ, რომ ამის ღირსი არ იყო. თუმცა, ამას ძალიან გვიან მივხვდი. ველოდებოდი დაბადების დღეზე, მას კი ყოველთვის ავიწყდებოდა, ველოდებოდი დღესასწაულებზე, მას კი ჩემთვის არ ეცალა. . . ეს იყო ქალი, რომელიც დიდ სცენაზე დედის როლს არაჩვეულებრივად ასრულებდა, მაგრამ სინამდვილეში დედა არასოდეს ყოფილა; მის გამო თავი მიტოვებულად არ მიგრძვნია, ხელს არავინ მიშლიდა, ზედმეტი ყურადღებით არავინ მაწუხებდა. . . მეც მიყვარდა დედა, მაგრამ ისე არა, როგორც შვილებს დედები. ეს გრძნობა ნამდვილი გრძნობისგან ძალიან განსხვავდებოდა, მაგრამ ხომ მიყვარდა? . .
დედინაცვალი
მიყვარდა ჩემი დედინაცვალი, მოხიბლული ვიყავი მისი ოჯახისადმი ერთგულებით, საქმისადმი დამოკიდებულებით. . . ეს იყო ქალი, რომლსაც არასოდეს უცდია ჩემს ცხოვრებაში დედის ადგილი დაეკავებინა, მეც არასოდეს აღვიქვამდი, როგორც დედას; ცდილობდა, რითაც შეეძლო დამხმარებოდა, რჩევები, რომელსაც მაძლევდა, არ ჰგავდა დედის რჩევებს, რომელიც ღელავს საკუთარი შვილის გამო და ყოველთვის იმას ურჩევს, რაც მის სიმშვიდესთან, ნაკლებ პრობლემასთანაა დაკავშირებული. მისი აზრები თანმიმდევრული და ობიექტური იყო, რადგან არ ეშინოდა, რომ თუ რამე ცუდი შემემთხვეოდა, მას დაადანაშაულებდნენ, ასეთი რჩევები ჩემში თავისუფლების ხარისხს ძალიან ზრდიდა, ადრეულ ასაკში შეყნოსილ თავისუფლებაზე დიდი ბედნიერება კი, თითქოს, არაფერია.
ძმა
მიყვარდა მისი შვილი, რომელიც ჩემი ნამდვილი ძმა არ იყო, ამიტომ, არასოდეს უცდია ისე დავეჩაგრე, როგორც ძმები ჩაგრავენ დებს, არასდროს დავუტუქსივარ ცუდი საქციელის გამო, არასოდეს შემშინებია, რომ ჩემს თაყვანისმცემლებს მუშტებით გაუსწორდებოდა, მანაც და მეც კარგად ვიცოდით, რომ ამის უფლება არ ჰქონდა, ჩემი არასოწორი ნაბიჯებიც მის შეცდომად და სისუსტედ არ ჩაითვლებოდა. ჩვენს ერთად ცხოვრებას ჩემთვის ის პლიუსი ჰქონდა, რომ თამამად შემეძლო მეკითხა, როგორი გოგონები მოსწონთ ბიჭებს, ის კი გულწრფელად მიპასუხობდა. . .
მამა
ერთადერთი ადამიანი, ვინც ჩემს ცხოვრებაში ნამდვილი იყო, ვინც ისე მიყვარდა, როგორც შვილებს მამები უყვართ, იყო მამაჩემი, რომელსაც თავისი საქმეების გამო ჩემთვის არასოდეს ეცალა, პაციენტებისთვის აპენდიციტი უნდა ამოეჭრა, ტრავმები გაექრო, სკალპელის, გამწოვების, წამლებისა და სახვევების საშუალებით სიკვდილი დაემარცხებინა. მამაც ერთადერთი იყო, ვისაც ისე ვუყვარდი, როგორც შვილები უყვართ, თუმცა, ვერც მას დაადანაშაულებდა ვერავინ ჩემი შეცდომების გამო. ქვეყანაში სახელგანთქმულ ქირურგს ყოველთვის ექნებოდა ალიბი, მისი უტყუარი ალიბი კი საოპერაციო მაგიდაზე ასობით გადარჩენილი პაციენტების ცხოვრების გზაზე გადიოდა. ერთხელ თქვა, რომ არ უნდოდა ექიმი გამოვსულიყავი, რადგან ჩემთვის უკეთესი მომავალი ემეტებოდა, მგონი, მამა ერთადერთი იყო, ვინც ჩემს მომავალზე, ჩემს ბედნიერებაზე ზრუნავდა. . .
საზოგადოება ჩემში და ჩემ გარეთ
საბოლოოდ, ალბათ, ყველაზე მეტად საზოგადოების იმ ვიწრო წრისგან, სადაც ჩემდაუნებურად ვტრიალებდი, დედას მოხვდებოდა, ყველა იტყოდა, რომ მას დავემსგავსე, მაგრამ დედასE ეს საერთოდ არ აინტერესებდა და ამ მხრივ ბედნიერი ქალი იყო. . . სწორედ ეს მომწონდა მასში ყველაზე მეტად: არასდროს უცხოვრია ისე, რომ სხვებს მოსწონებოდა, მართალია, ამას ერთადერთი შვილის სიყვარული შეეწირა, მაგრამ დედამ იცოდა, იქნებ ისე არ მიყვარდა, როგორც შვილებს დედები უყვართ, მაგრამ მაინც მიყვარადა და არასოდეს დავადანაშაულებდი ჩემს ცხოვრებაში უხეში ჩარევის, ზედმეტი სიყვარულისა და ეგოიზმის გამო. . . ამას საზოგადოება ვერ გაიგებდა. . . მე კი დედას არ ვგავდი, რომ სხვისი აზრისთვის ყურადღება არ მიმექცია.
ბავშვობა
მიუხედავად სრული თავისუფლებისა ოჯახში, ლაღი ბავშვობა არასოდეს მქონია, არავინ მზღუდავდა, მაგრამ მე თვითონ დავუწერე ჩემს თავს შეზღუდვები, ყველასთვის უნდა დამემტკიცებინდა, რომ ისეთი არ ვიყავი, როგორც დედაჩემი, რომ ვიმსახურებდი მამაჩემისნაირ პატიოსან, ერთგულ, სამართლიან და პატივცემულ მამას. მიუხედავად უზარმაზარი მცდელობისა, მე სიცოცხლის ბოლომდე დედაჩემის შვილად დავრჩი და, ალბათ, ერთადერთი ბავშვი ვიყავი, ვისაც არასოდეს უამაყია ცნობილი დედის შვილობა. მამაჩემი კი მეამაყებოდა, მაგრამ რეალობა ჯიუტი იყო: მას სიყვარულით მხოლოდ პაციენტთა ის ვიწრო წრე იხსენიებდა, ოდესღაც სიკვდილს რომ გადაარჩინა, უფრო ხშირად კი, ალბათ, უარყოფით ემოციასთან ასოცირდებოდა, როცა საოპერაციო მაგიდიდან დასისხლიანებული ხელებით გამოვიდოდა და ბანალურ ფრაზას _ “ჩვენ ყველაფერი გავაკეთეთ მის გადასარჩენად” უმეორებდა მშობლებს, ქმრებს, ცოლებს, დებს, ძმებსა და მეგობრებს, რომლებიც, არაერთგვაროვნად აღიქვამდნენ ახლობელი ადამიანის გარდაცვალების ამქვეყნიურ ტრაგედიას.
პროფესია - ექიმი
ჯიუტად მინდოდა, მამას მსგავსი ვყოფილიყავი და ექიმობა ვარჩიე მსახიობობას, უფრო სწორად, რეალურ სიკვდილთან ურთიერთობა ვამჯობინე სცენაზე 1000-ჯერ კვდომას და შემდეგ აღდგომას აპლოდისმენტების, ყვავილებისა და ხალხის სიყვარულის მისაღებად.
არასდროს მიკითხავს დედაჩემისთვის, კმაყოფილი იყო თუ არა ჩემი არჩევანით, მისი აზრი უკვე აღარ მაინტერესებდა, ჩემი დედინაცვალი _ კმაყოფილი იყო, მამასE გზას ოდნავ გადავუხვიე და მასავით სასწრაფოს ექიმობა ავირჩიე. არ ვიცი, მაშინ ვხვდებოდი თუ არა, რომ ეს ურთულესი გზაა, ალბათ, ვხვდებოდი, რომ ადვილი არ იქნებოდა. . ისიც ვიცოდი, რომ მსოფლიოში ყველაზე ალტრუისტულ პროფესიას რომენტიკასთან თითქმის არაფერი აქვს საერთო, დანარჩენს, იმედი მქონდა, თანდათან ვისწავლიდი. ბევრი რამ მალე მეცოდინებოდა, ან გუმანით მივხვდებოდი. . . არშეძლებაზე არასოდეს მიფიქრია, ესეც, ალბათ, ახალგაზრდული მაქსიმალიზმითა და გამოუცდელობით იყო გამოწვეული. . . ვერ ვიტყვი, რომ საქმე, რომელსაც ხელი მოვკიდე, დიდად მხიბლავდა, რომ მასში საკუთარი თავი და ადგილი ვიპოვე, რომ მზად ვიყავი სამყარო შემეცვალა, მაგრამ ბუნდოვანი რამ თანდათან ნათელი ხდებდა და მეც პასუხისმგებლობის გრძნობა სულ უფრო და უფრო მიძლიერდებდა _ ხან აზარტის, ხანაც უბრალო ადამიანური ინტერესის დაკმაყოფილების გამო თავწაწყვეტილი წიწილივით მივფართხალებდი გზაზე, რომლის გასაყრზეც ადამიანის სიკვდილი და სიცოცხლე ერთმანეთს მკლავის გადაწევაში ეჯიბრებიან და ერთმანეთისთვის საკუთარი უპირატესობის დამტკიცებას ცდილობენ.
როდესაც პირველად ჩავჯექი სასწრაფო დახმარების მანქანაში და პირველი სიცოცხლის გადასარჩენად გავემართე უფროს კოლეგასთან ერთად, რომლისგანაც ჩემი ცხოვრების მომავალი გზა უნდა მესწავლა, ეს გზა ჯერ კიდევ ბუნდოვანი და გაურკვეველი მეჩვენებოდა, შიშზე მეტი დაბნეულობა იყო, უსუსურობის, არარაობის შეგრძნება კი უფრო მაფრთხობდა, ვიდრე საქმე, რომლის გაკეთებაც მთელი სიცოცხლე მომიწევდა. იმასაც ვხვდებოდი, რომ პირველ ეტაპზე მოწონებული, როცა მუდმივი და უსასრულოდ განმეორებადი გახდებოდა, შეიძლება მომბეზრებოდა, ის ხომ რაც მუდმივად მეორდება, ერთგვარად საშიშიცაა და მოსაწყენიც.
წარმოვიდგინე, რომ ვიღაც გველოდება, ვიღაცას სჯერა, რომ დავეხმარები, მე კი არ ვარ მზად დახმარებისთვის და ამ ადამიანებს თანავუგრძნე, მართალია, ყველაფერი კარგად დამთავრდა, მაგრამ იქიდან წამოსულს კიდევ არ მჯეროდა, რომ სხეული, რომელიც ჩვენს მისვლამდე მაღალი წნევისგან საზარლად ფეთქავდა და იტანჯებოდა, ჩვენი წამოსვლის შემდეგ თავის პირვანდელ მდგომარეობას უბრუნდებოდა. . . თითქოს, ეს ყველაფერი თავისთავად მოხდა, თითქოს, მე და მეორე ექიმი, რომელიც იმ წამს, სიკვდილ-სიცოცხლის გასაყარზე რომ სიკვდილი დაამარცხა, ძალიან სიმპატიური მომეჩვენა, არაფერ შუაში ვიყავით. . .
მ ა მ ა კ ა ც ი
ერთხელ მითხრა: “არ შეიძლება აურიო შენი ბედი სხვა ადამიანების ბედს, გახდე სხვისი უბედურების მოწმე, ეს არ ნიშნავს, რომ შენც უბედური ხარ; სინამდვილეში, ეს სხვა ადამიანის უბედურებაა მხოლოდ, შენ კი ღმერთის მადლობელი უნდა იყო, რომ მის ადგილას არ ხარ, ამასთან, იმ ადამიანებისგან განსხვავებით, რომელბიც საკუთარ სახლებში მყუდროდ მოკა-ლათებულან და სერიალების ყურებით და სხვა ადამიანების ბედისთვის თვალ-ყურის დევნებით ერთობიან, ან რესტორნებში სხედან და ერთმანეთს ისეთი ეპითეტებით ამკობენ, რომ ნებისმიერ პოეტს შეშურდება, მათ გვერდით დგახარ, ვისაც უჭირს და ცდილობ დაეხმარო, იქნებ, არ გამოგივიდეს, მაგრამ ხომ ცდილობ, იბრძვი, რომ დაეხმარო”. . . და მაშინ მივხვდი, რომ ეს ადამიანი ჩემთვის ისეთივე ძვირფასი იყო, როგორც ბავშვობაში მამა, რომ ისე მიყვარდა, როგორც ქალს უნდა უყვარდეს კაცი და რომ ეს გრძნობა ყველაზე ნამდვილი გრძნობაა იმ გრძნობათა შორის, რაც კი ოდესმე გამომიცდია.
მანქანაში მის გვერდით ვიჯექი, ერთად ვცდილობდით სხვისი უბედურების დამარცხებას, სხვისი ტკივილის გაუვნებელყოფას, ზოგჯერ ტკივილიგამაყუჩებელსაც ვიშველიებდით, ხან გამოგვდიოდა, ხან _ არა, მე კი მასზე ვფიქრობდი, არანაირი მნიშვნელობა არ ჰქონდა ასაკობრივ სხვაობას, არც იმას, რომ მარტოხელა მამა პატარა გოგონას ზრდიდა და რომანტიზმისა და სიყვარულისთვის არ ეცალა _ თავის შვილთან მიიჩქაროდა. . . არ მაინტერესებდა, რომ არ ვაინტერესებდი, რომ ზოგჯერ ვერც კი მამჩნევდა _ ის ჩემს გვერდით იყო და ღმერთს, იმის გამო კი არ ვეუბნებოდი მადლობას, რომ იმ ადამიანების ადგილზე არ ვიყავი, ვისი უბედურების მოწმეც ვხდებოდი, არამედ, იმიტომ, რომ საშუალება მქონდა მის გვერდით ვმჯდარიყავი და მასზე მეფიქრა.
მწარე სინამდვილე და ახალგაზრდული რომანტიზმი
მხოლოდ ახლა ვხვდები, რომ მაშინ, ახალგაზრდა გოგონასთვის საკმაოდ რეალისტური ცხოვრება მქონდა, ზედმეტი რეალიზმი კი ადამიანს ყველაზე მთავარს, ადამიანურობას ართმევს. როცა ექიმი ხარ, როცა ადამიანების გვერდით მაშინ დგახარ, როცა უჭირთ და არა ქორწინების რიტუალების წარმმართელი, რომელიც გაბრწყინებული სახეების ყურებით “იღლება”, უარყოფითი ემოციების კომპენსირება რაღაცით უნდა მოახდინო, მეგობრებთან ერთად გაერთო, ღრმა სიყვარულის მორევში გადაეშვა, სადაც სენტიმენტალიზმი და სიყვარულის გამო დაღვრილი ცრემლები სასაცილოდ არ მოგეჩვენება, ან სასიყვარულო რომანები იკითხო და ამით შეივსო დანაკლისი, რომ რაღაც მშვენიერთან, ამაღლებულთან გქონდეს შეხება. მე მაშინ სამედიცინო ლიტერატურის მეტს არაფერს ვკითხულობდი, მინდოდა, მას მოვწონებოდი, მინდოდა, რა შეკითხვაც უნდა დაესვა, კარგად მეპასუხა, ის მომენტი, რომ უნდა მესწავლა და არ შეიძლებოდა თავიდანვე ყველაფერი ზედმიწევნით მცოდნოდა, რატომღაც, გამომრჩა. რაც შეეხება მეგობრებთან გართობას, ყველა ჩემი მეგობარი ჩემთვის უინტერესო გახდა, მათთან ურითერთობა მღლიდა, ყველაფერი ყოფითობამდე დავიდა და სამსახურიდან დაბრუნებული, მთელი ღამე მხოლოდ იმაზე ვფიქრობდი, ერთად თუ ვიქნებოდით, როგორი ურთიერთობა მექნებოდა მის ქალიშვილთან, ვეყარებოდი თუ არა ისევე ძლიერ, როგორც მე _ ჩემი დედინაცვალი.
ასე დაუკითხავად იჭრებოდა სხვისი ცხოვრება ჩემში, ახალგაზრდული მეამბოხეობა შემგუებლობამ შეცვალა, ვერ გავითვალისწინე საყვარელი ადამიანის რჩევა, რომ ჩემი ბედი სხვისაში არ უნდა ამერია, ოცნებებიც კი უფერული და ბანალური გახდა, ოცნების, ლოცვის _ ღვთისთვის რაღაც მშვენიერის თხოვნის ძალა და სურვილი ერთდროულად დავკარგე, თუმცა, მაშინ ამას ვერ ვხვდებოდი, ალბათ, თავიდანვე რომ შემემჩნია რაც მემართებოდა, რაღაცის ოდნავ შეცვლის სურვილი გამიჩნდებოდა. თითქოს ვიცოდი, რომ კაცი, რომელიც ავირჩიე, არასდროს მომართმევდა ყვავილებს(მე ყვავილებს ვაღმერთებდი, მაგრამ ვამბობდი, რომ ვერ ვიტან, როცა მჩუქნიან), არასდროს მაკოცებდა ისე ვნებიანად, როგორც ბერტოლუჩის ფილმებში კოცნიან-ხოლმე, არასდროს გააკეთებდა ჩემთვის სისულელეს და ამ ყვეალფერზე თვალებს ვხუჭავდი, ვხუჭავდი მაშინაც, როცა ვხვდებოდი, რომ არასდროს შემიყვარებდა ისე ძლიერ, როგორც მე მიყვარდა, მაშინაც, როცა ვერც კი მამჩნევდა, ჩემი სახელიც რამდენიმე თვის შემდეგ დაიმახსოვრა. სიყვარული სიყვარულის ყოველგვარი გამოვლინების გარეშე _ ცოტა უცნაური და წარმოუდგენელი, მაგრამ ეს დღევანდელი გადასახედიდან, მაშინ ყველაფერი საოცრად ბუნებრივი და ჩემი მეგონა. . .
ადრეც მყვარებია, მაგრამ ბავშვობაში განცდილს რთულია, დაარქვა ნამდვილი სიყვარული. .. ამ დროს ის ვერ გიყვარს, როგორც ქალს კაცი უნდა უყვარდეს. პირველი სექსიც იმიტომ მქონდა, რომ მაინტერსებდა და არა იმიტომ, რომ ვნების ქარ-ცეცხლში ვიწვოდი და თავის შეკავება ვერ შევძელი. ამ დროს კი უკვე მეჩვენებოდა, რომ იმ ყველფრის შემდეგ, რაც აქამდე იყო, საუკუნე გავიდა, რომ ახალ ცხოვრებას ვიწყებდი, ცხოვრებას ახალ ადამიანთან, რომელიც სხვებს არ ჰგავდა, რომელიც ღმერთს მხოლოდ ჩემთვის შეექმნა, მაგრამ ამ ბავშვურ რომანტიზმს რეალობა ხვდებოდა ფარად, რომელიც ჩემში ყველაფერ კარგს ელვისსისწრაფით ისხლიტავდა და უსასურლობისკენ გადაუძახებდა-ხოლმე. . .
უცნაური, უადგილო სითბო
გარკვეული დროის შემდეგ, როცა ერთად აღმოვჩნდით, ყველას ეგონა, იმიტომ დამიახლოვდა, მთავარი ექიმის შვილი რომ ვიყავი, რომ მან ამით თავისი მომავალი უზრუნველჰყო. არც ჩემი სიყვარულის სჯეროდათ, ამბობდნენ, რომ უბრალოდ მოვიხიბლე მისი პროფესიონალიზმით, გამოცდილებით, მან კი ამით ისარგებლა. . . თვითონ ამაზე მაინც და მიანც მწარედ არ რეაგირებდა, მხოლოდ ერთადერთხელ მითხრა: “შენ ხომ იცი, მე ასეთი არ ვარ” და მაშინ ვიგრძენი, რომ კიდევ უფრო მეტად მიყვარდა და ორმაგად შევიძულე ყველა, ვინც მიიჩნევდა, რომ ჩვენს სიყვარულს არ შეიძლებოდა მომავალი ჰქონოდა, რომ ანგარებაზე აგებული ურთიერთობა ადრე თუ გვიან მთავრდება. . .
როდესაც ამ წლებს ვიხსენებ, მიუხედავად იმისა, რომ ყველაზე ნაკლები სწორედ სითბო იყო, გული მაინც ამ გრძნობით მევსება, ისეთივე სიამოვნებას ვგრძნობ, როგორც სუსხიდან თბილ ოთახში შემოსული კაცი, რომელსაც სახეზე სასიამოვნოდ ეცემა-ხოლმე თბილი ოთახის ოდნავ ჩახუთული, მაგრამ მაინც საიამოვნო სურნელი. . . გასახსენებელი, თითქოს, არაფერია და და სწორედ ეს “არაფერი” ავსებს ჩემი ცხოვრების უზარმაზარ სკივრს, თუ ბოლომდე არა, ნახევრამდე მაინც. . .
სუროგატი დედა
მახსენდება პირველი შეხვედრა მის შვილთან: ღამით მასთან დავრჩი, გვიანი შემოდგომა იყო, პირველად არ ვრჩებოდი, მაგრამ ისეთ დროს მივდიოდი