უთხრა სახლის ანგელოზმა
უთხრა სახლის ანგელოზმა გარეშამოს ანგელოზსა:
დეგებ კარგა მოუარო თავის საყმო-სახელოსა,
ნეფემ ხელი ჩამოუსვა დედუფალის საყელოსა!
ბალღი არი, გალაღდება, დეგებ ვაშლებ დახელოსა.
ლომო, შე ლომის მოკლულო
ლომო, შე ლომის მოკლულო, ბუსნი-ჭალაის პირსაო,
ვინ შაგიღება წითლადა მხარ-ბეჭი პერანგისაო?
ვინ გაგიმეტა სათოფრად პატრონი ბევრი ცხვრისაო?
ჯავრისგან დაგიღრეჯია კბილები ბროლებისაო,
ლამაზად დაგიტირებდი, შიში არ მქონდეს ქმრისაო.
მელიას ჩივილი
ესო-მესო,
მელა ჩიოდესო:
"სოროს შემაგდესო,
შამამიბოლესო,
შიგ გამომახრჩვესო.
კავი შამოყვესო,
გამომათრიესო.
ტყავი გამაძვრესო.
ქალაქს წამიღესო.
ამატარეს, ჩამატარეს,
ფასი ვერ დამდესო;
ქალბნელს ჩამაცვესო,
გამადედოფლესო,
ნეფესთან დამსვესო.
საღამო ხანი მოვიდა,
ლოგინი აგესო,
მეფემ საკინძი გამოხსნა,
ორი ვაშლი ხვდესო.
ნისლი წევს საჯიხვეშია
ნისლი წევს საჯიხვეშია, მზედ რად არ ჩამოჰშუქდები?
გადაგდებული ვეფხვისა ბეჩავი ეხში ვბღუნდები!
რას დამყეფ, შავო ყორანო? განა შენთვისა ვსუქდები?
შავკაზმავ ჩემსა ლურჯასა, გავაზე მაუცურდები,
მიუვალ თავის დედასა, თუ ღმერთსაც არ მოვსძულდები.
შემომეყარა ყივჩაღი
შემომეყარა ყივჩაღი
საზღვარს მუხრანის გზისასა,
პური მთხოვა და ვაჭმიე,
ვურჩევდი თავთუხისასა.
ხორცი მთხოვა და ვაჭმიე,
ვურჩევდი ხოხობისასა,
ღვინო მთხოვა და ვასმიე,
ვურჩევდი ბადაგისასა.
ცოლი მთხოვა და ვერ მივეც,
მიმყვანდა სიდედრისასა.
ან კი ცოლს როგორ მივცემდი,
შვილსა გაზრდილსა სხვისასა.
ხელი მოჰხვია,აკოცა,
მოზიდა ნაწნავს თმისასა,
შესტირა საბრალო ქალმა:
„ვაი ცოლს ცუდის ყმისასა!“
მეც გულმა ვეღარ გამიძლო,
მოვზიდე ვადას ხმლისასა,
უმალვე იმან დამასწრო,
ელვასა ჰგვანდა ცისასა.
მაგრამ დაუცდა მუხანათს,
ვენაცვლე მადლსა ღვთისასა,
ახლა მე შემოუქნივე,
ვენდე მადლს ლაშრის ჯვრისასა.
გავჭერი ცხენი და კაცი,
წვერიც მომიხვდა ქვიშასა,
არ იყო ღირსი,მოშორდა
ცქერას ნათელის მზისასა,
ცოლი სიდედრსა მივგვარე,
ის კი იქა სჭამს ქვიშასა.
შავი შაშვი
შავი შაშვი ჩიოდა, უხუცესი, მთავარი:
"მთაი დაუთოვია, გზა არა მაქვს სავალი;
სურო სადმე ვიცოდი, ზედ მახეა მრავალი,
ვაჰ, თუ დავჯდე, გავება, სული წავა მთავარ”.
ჯავრიანი გული
გულო ჯავრისგან მოკლულო
რა დაგაყარო წამალი?
არც მოგიდგება ექიმი
არც მოგეტევე სამარი.
ეს ჩემი გული ორია,
ერთში სწვიმს, ერთში დარია;
ავტირდე, შავყრი ღრუბლებსა,
რომ გავიცინო, დარია;
ეს ერთი გული მეტყოდა:
მოკვდი, რათა ხარ მთელია!
მეორეც ამას ამბობდა:
იყავ, აჯავრე მტერია!
ეს ჩემი გული რასა ჰგავს?
ცასა ჰგავს შემოღრუბლულსა,
პირ შეკრულ, დამძიმებულსა,
საწვიმრად გამზადებულსა,
ქალს ჰგავს ქმარ-ყოფამოშლილსა,
მამისას დაბრუნებულსა;
ხმალსა ჰგავს პატრონ მომკვდარსა,
პირჟანგიანსა ოხერსა;
ცხენსა ჰგავს პატრონ-მომკვდარსა,
სადავე ჩემოშვებულსა;
წისქვილს ჰგავს მიშლილ-მოშლილსა
სათავე გადაგდებულსა.
ხარი ჰხნავს
ხარი ჰხნავს, ფური იწველის, ღორმა რა იცის თხრის მეტი?
რა გაჰჭრის კუვის ბაკანსა დედალი მისრულის მეტი?
რა მაჰკლავს ვაჟკაცის გულსა, ცუდაის დიაცის მეტი?
ჭირის პატრონი
საწყალო, ჭირის პატრონო, ჭირის მონობა ძნელია.
ჭირი უჭიროდ არ წავა, თუ ჭირის დედა მთელია.
ჭირსა გონობა არ უნდა, თუ კაცი გონიერია,
ჭირი ადგება სხვგან წავა, სოფელ ხო ღონიერია.
ჭირ მამჭამოს
გადახედე, თხორსა ჰხსნიდა თვალჟუჟუნა თეთრი ქალი,
ხელს მიქნევდა: "აქ წამოდი, შინ არ არის ჩემი ქმარი,
სათიბს არი დიდ ჭალასა, ხელთ უჭერავ ცელისტარი,
მოვკიფე და გავიგზავნე, უმარილო შავი მხალი,
არა ჭამს და ჭირ მამჭამოს, მანდამც დაჰლევს შავი წყალი!”
წუთისოფელი
წუთისოფელი რა არი?
აგორებული ქვა არი.
რა წამს კი დავიბადებით,
იქვე საფლავი მზა არი.
საცა სოფელში მიხვიდე,
სუყველგან ორი გზა არი.
შუაში არის ხმელეთი,
გარშემო დიდი ზღვა არი.
ყველა ადამის შვილი ვართ,
თათარიც ჩვენი ძმა არი.
თუ ქალი გეტყვის დობასა,
ის უკეთესი და არი.
აგრეთი გქონდეს გუნება,
ვით მოწმენდილი ცა არი,
თუ არ იწამებ ამასა,
მუცლით ნაშობი რა არი?
ძუნწი კაცი
რო მოკვდება წუწკი კაცი, გაახვევენ ტილოსაო,
გაჰთხრიან და ჩააგდებენ: "ემანდ იყავ, შვილოსაო!
ვინაც შენ შენდობა გითხრას, ღმერთმა შაარცხვინოსაო!”
ცოლსა ვერვინ გამომართომს
ჩემს სალოცავს ვეხვეწები, ჩემსა კერძსა პირიმზესა,
ლომის წმინდა გიორგისა, ხოროშნიდან ტყვეთ დამხსნელსა:
ცოლს ვერავინ გამომართომს, ცოლის წართმა არა წეს ა!
ჩემს სიათას შენაც იცნობ, ტყვია დაკბილული ძესა,
მეც მავკვდები, რა იქნების, სისხლსა დავღვრი, განა რძესა?
ელინორ დედოფალი
ავად გამხდარა დედოფალი ბრიტანეთისა.
მძიმედ დასიცხულს დათვლილი აქვს დღეების რიგი;
უკანასკნელად მსურველია ერთად-ერთისა.
სააღსარებოდ ფრანგის ბერებს მოითხოვს იგი.
პარიზიდან კი წმინდა მამებს მოიყვან ვიდრე,
დედოფლის სული ყელში ლოდინს დაიწყებს განა?
და მეფემ სწრაფად კარისკაცნი ააფრინა კიდეც.
თავის სადგომში ლორდ-მარშალის ჩამოსაყვანად.
ლორდი-მარშალი სასახლესი მოიჭრა ცხენით,
მეფის წინ მუხლი მოიყარა შეშინებულად:
მეფეო, გვედრებ პატიობა მიბოძო შენი,
თუ კი რამ მძიმე დავაშავე ჩემს უნებურად!
ტახტს და სიცოცხლეს ვფიცავ, ავი არა მაქვს ზრახვა,
თუ მიგიძღვის რამ ჩემს წინაშე,
ამ სასახლიდან უვნებელი და მრთელი წავალ,
მიტევებული დაბრუნდები შენსავ ბინაში.
ოღონდ ჩაიცვი მოსახსამი ფრანცისკანელის,
მეც თვითონ შენებრ, როგორც ბერი შევიმოსები.
საფრანგეთიდან დედოფალი ბერებს ხვალ ელის.
ჩვენც ვიცით ბერებმა,მოვისმინოთ მისი ცოდვები.
სამეფო საყდარს ლორდ-მარშალი და მეფე ჩუმად,
ყველასგან ფარულ და იდუმალ ესტუმრა დილით.
საყდრის სიმშვიდეს ფსალმუნთა ხმა არღვევდა მდუმარს
და ანათებდა სასანთლეთა ნათელი ფრთხილი.
შემდეგ გაიღო სასახლეში საკანი შორი,
სად განმიხდილი ავადმყოფი მშფოთარედ იწვა;
დედოფლის საწოლს შავოსანი მიადგა ორი,
გზაზე ორივე აჩქარებით იწერდა პირჯვარს.
საფრანგეთიდან ხართ მოსული, წმინდა მამებო?
სთქვა დედოფალმა ძლივს ჩურჩულით და გულის ცემით.
დიაღ, მიუგეს შავოსნებმა, ფრანგთა სამეფომ
ჩვენ გამოგვგზავნა;ჩვენ ამ დილით დავთოეთ.
მაშ, თუ აგრეა, მომისმინეთ: ცოდვა მაქვს ბევრი,
მონანიებულს დამიბრუნეთ სიმშვიდე იქნებ.
მოინანიე! სასტიკი ხმით ამბობდა ბერი,
მოინანიე!უმატებდა მეორეც იქვე.
მეუღლისადმი ერთგულობის არ ვიყავ მცველი
ეს არის ჩემი უმძიმესი პირველი ცოდვა:
ლორდი მარშალი მე მიყვარდა ეს ათი წელი,
არც გამინელდა სიყვარული აქამდე ოდნავ.
მაგრამ მე მინდა აღვიარო დღეს ყველაფერი,
აღარ დავტოვო სიკვდილის წინ,უფალო,იქნებ.
მოინანიე! ნაღვლიანად ამბობდა ბერი,
მოინანიე! უმატებდა მეორეც იქვე.
ზამთრის საღამოს,სწორედ სრულისამი წლის წინად
ამბროლის თასში მე ჩავყარე წამალი მწარე,
რათა მეფისთვის გამეჩინა იმ ქვეყნად ბინა
და ვახშმობის ჟამს გამეგზავნა ამ ქვეყნის გარეთ.
მაგრამ დღეს მინდა აღვიარო მე ყველაფერი,
აღარ დამტოვო სიკვდილის წინ, უფალო, იქნებ.
მოისმინე! ნაღვლიანად ამბობდა ბერი,
მოინანიე! უმატებდა მეორე იქვე.
როცა გავთხოვდი,ღმერთმა მომცა მე ორი ვაჟი,
მაგრამ უფროსი მეფისწული ამჟღანებს ამას:
არც ვაჟკაცობა, გარეგნობა, არც ჭკუა მასში
არ მოგაგონებთ იმის მახინჯს, უგვანო მამას.
მამამისივით ქაჩალია ვაჟი პატარა,
თვალით ელამი, მოუქნელი, ფეხებით მრუდე...
ხმა ჩაიკმიდე! ვეღარ შესძლო მეტის ატანა,
ბერის ღრიალმა მოთმინების შელახა ზღუდე.
შორს გადააგდო წმინდა ჯვარცმა რისხვის ძახილით,
ფრანცისკანელის სამოსელიც მოაგდო იქით,
თხემით ტერფამდე ჯაჭვში მჯდარი,ხელში მახვილით
რისხვით მზირალით დედოფლის წინ გამოჩნდა იგი.
და ჩასჩურჩულა მეორე ბერს სიტყვები მწველი:
სამადლობელი ღმერთს შესწირე,მამაო,მაღლა:
გუშინ რომ ფიცით არ შემეკრა ეს ჩემი ხელი,
ჩამოხჩობილი იქნებოდი დიდ სვეტზე ახლა.
ვინ ნახა?
ვინა ნახნა ხეთა ძირნი წყალთა შუა მდგომარენი?
ვინა ნახნა შინშთა შვილნი ერთად მწოლნი, მძინარენი?!
- მზემან ნახნა, მზე დაბნელდა, წყალნი დადგნენ მდინარენი.
თურსიეხის წყალი
თურსიეხ წყალო მდინარო, გრილო, მაღლისა მთისაო,
ჩამთქმელო თეთრი ცხენისა, ზედ კაის ჭაბუკისაო.
ზედ პერად წამომღებელო ქუდისა, მათრახისაო,
დღე-ღამე საგონებელო ქალისა ლამაზისაო.
კაი ყმა
კაი ყმა, მგელი, არწივი -
არც ერთ არ გაიწურთნება!
მგელი არ მოშლის მგლობასა,
კაი ყმა - მამაცობასა,
არწივი - არწივობასა,
მთის ყურეთ თამაშობასა...
მგელი გაივლის მთაზედა -
ნამ გაბერტყილი დარჩება,
დაიხულუზნებს არწივი -
საჯიხვეებში გაჩნდება,
დასწვდება შუნის თიკანსა,
სადმე სადილად დაჯდება,
გულ-ღვიძლს ხომ შაშჭამს თვითონ და
ლეში - ყვავ-ყორანს დარჩება...
კაი ყმა, მგელი, არწივი -
არც ერთ არ გაიწურთნება!
კაცნი ვართ
ტიალი წუთისოფელი ხილვას არ გვაცლის მზისასა,
უდროოდ გადაგვაქცევს-კე მგზავრსა შავეთის გზისასა.
ბევრს ჩამააჭკნობს კაი ყმას, ბევრს ქალს, ვარსკვლავსა ცისასა,
როგორც მზე, მოჭრილს უდროოდ ნორჩსა აყრილსა ხისასა. . .
კაცნი ვართ, მაინც ვილხინოთ, გულს ვახარებთ მტრისასა,
ჩვენც ისე დავიხოცებით, როგორცა ხედავთ სხვისასა.
ორი ყორანი
მინდორში ვიყავ მე უსაქმური
და ორი ყორნის ხმას მოვკარ ყური.
ერთი მეორეს ჯავრით შესჩხავის:
"დღეს სად ვიპოვით სადილს ნეტავი?”
"ხედავ? იქითკენ ხევია ღია.
იქით მოკლული რაინდი ჰდია.
მაგრამ ტყეშია გაჭრილი ძაღლი,
მიმინო ცაში ნადირობს მაღლით.
ცოლი ახალ ქმარს გაჰყვა წადილით
ჩვენ გველოდება ტკბილი სადილი.
შენ დააფრინდი მის კისერს მალე,
მე ამოვკორტნი ლურჯ,ლამაზ თვალებს,
და ჩვენს ბუდეში,როცა გავძღებით,
ჩავფინოთ მისი ნათელი თმებიც.
ვერავინ ნახავს მას ამას იქით,
ვერვინ შეიტყობს,სად გაჰქრა იგი,
და გაშიშვლებულ თეთრ ძვალთა გროვას
მალე გრიგალი დაუწყებს გლოვას”.
ზენ ბაცალიგოს თოვლსა თოვს
ზენ ბაცალიგოს თოვლსა თოვს,
ქვენ ბაცალიგოს შრებისა,
თინიბექაურთ ციხესა
კუთხე მარჯვენა სკდებისა.
ზედა ზის შავი ყორანი,
ლიბოში გველი ძვრებისა,
შიგა წევს თინიბექაი,
გულსუწადინოდ კვდებისა,
გვერდს უზის ცოლი ლამაზი,
სანთელივითა დნებისა.
რა ვქნისა“ ციხე ავაგე
„რა ვქნისა“ ციხე ავაგე,
ჯავრი შევაბი კარადა,
საიქიოდან მოიდენ
ამ ციხის სანახავადა.
ბევრი უარეს ციხესა,
კარ ვერ გატეხეს ძალადა,
მემრე თქვეს: დრო რომ მოალის,
კარ გაიღების თავადა.
ძალა სიყვარულისა
ძველეგვიპტური პოეზია
თარგმნა მურმან ლებანიძემ
(ცალკეული კუპიურებით)
შენდამი ტრფობა ჩამეღვარა სისხლსა და ხორცში,
სისხლსა და ხორცში ღვინოსავით გამიჯდა იგი,
ვით ცხარე საკმაზე გაუჯდება ნარინჯის წვენი,
ანუ რძეს - თაფლი სურნელოვანი.
ჰოი, იჩქარე, მოაშურე დაიას შენსას,
როგორც სარბიელს მიაშურებს ფიცხელი ცხენი,
ანუ ხარი დაფეთებული -
სასურველ ბაგას.
ცათა ნიჭია ეგ სიყვარული,
ცეცხლია, ჩალას წაკიდებული,
შევარდენია დაგეშილი,
მსხვერპლს ჰაერში რომ დააცხრება.
2.
ვარ გონმიხდილი წყალსატევის მშვენიერებით.
ბაგე მიუგავს ჩემს დაიას ლოტოსის კოკობს,
მკერდი - წყვილ ნარინჯს,
და როდესაც ჩავიკრავ გულში,
ძალა არ შემწევს,
გავხსნა მკლავები.
მომხიბლა მისმა თლილმა შუბლმა და დამატყვევა,
ვით კაკანათმა კვიპაროსისამ.
მე კულულები ძუა-მახედ, ხაფანგად მექცა
და შიგ გავები
გარეული ბატივით უცებ.
3.
არა, არ ძალმიძს, სიყვარული შენი უარვყო.
იყავ ერთგული გატაცების დამათრობელის!
არ განვუდგები მე ჩემს სატრფოს,
ო, თუნდა მირტყით!
თუნდა ბოლომდე ჩამაყენეთ
ჭაობის ლაფში!
თუნდა გამაგდეთ სირიაში
მათრახის ცემით!
თუნდა გამაგდეთ ნუბიაში
კეტით და კომბლით ,
თუნდ უდაბნოში გამაძევეთ
პალმის როზგებით
და თუნდ ნილოსის შესართავისკენ!
მე არ ავყვები რჩევას თქვენსას და შეგონებას,
არ აღვუდგები მე ჩემს სიყვარულს.
5. უნდა ჩავწვე ლოგინში და
თავი მოვიავადმყოფო.
მეზობლები სანახავად მოვლენ.
მათთან ერთად მოვა ჩემი სატრფო
და აქიმებს გააწბილებს -
- იცის სატრფომ სატკივარი ჩემი.
6. ჰა, ქალაქგარეთ დაიას სახლი,
გაღებულია ორკარედი ჭიშკარი ფართოდ.
ჩაწეულია ურდული ჭიშკრის
განრისხებულა სატრფო ჩემი უკიდურესად!
მეკარედ მაინც ამიყვანდეს! გავამწარებდი,
გამოვიყვანდი წამდაუწუმ მოთმინებიდან,
რათა ყოველდღე მომესმინა ეს ხმა მრისხანე,
მის წინ ვმდგარიყავ ყმაწვილივით თავჩაქინდრული.
7. უფლის არხს დავყევ, გადავცურე, გადავუხვიე
არხში, რომელიც მზის ღვთაების სახელს ატარებს.
დროით ჩავუსწრო, ვჩქარობ, ხალხის დაბანაკებას,
გაშლიან კარვებს, დასცემენ ბანაკს,
მერტიუს არხის შესართავი რომ გამოჩნდება.
მივქრი და ვშიშობ დღეობაზე დაგვიანებას,
გული კი, გული ცად მიელტვის ღვთაებას მზისას,
შევთხოვ, მწედ მექმნეს,
შემახვედროს ძამიას ჩემსას,
როდესაც იგი მიაშურებს უფლისა ტაძარს.
ვიხილეთ არხის შესართავი ორივემ ერთად.
ჰელიოპოლში წარიტაცე შენ ჩემი გული,
და მე გამოგყევ ტევრისაკენ, და შევეფარეთ
უზენაესი მბრძანებლის წარაფს.
მზის ღმერთის ხეებს შევატეხე პაწია ტოტი,
პაწია ტოტი შევატეხე ჩემთვის მარაოდ,
პირი ვქენ მისი წარაფისკენ,
გავცქერი ტაძარს.
სქელი ბალზამით დავიმძიმე ხუჭუჭა თმები,
ავივსე მუჭი ატმის რტოებით.
და ტავს ეგვიპტის მბრძანებლად ვსახავ -
შენს მკლავებში გამომწყვდეული.
/ჰარისის პაპირუსი, დაახლ. ძვ.წელთაღრიცხვის 1330 წელი/
არა მწადიან
არა მწადიან დახურვა ჩიქილის დაკარგულისა,
ამბავიმც გამაგებინა მოყმისა დაკარგულისა!
ახლები ომში
ჯარში წახვიდით, ახლებო, რომნის ხმალ უფრო ჭრისაო!?
ომში ჩავიდეს ახლები, წკეპა ამადის ხმლისაო.
ლემადეს ამამდინარსა კვნესა ამახყვა მტრისაო.
გამიშვი
გათენებულა გამიშვი, თავსა ნუ მამაკვლევინებ,
თოვლისა ყაპვა მოსულა, კვალსა ნუ მააკვლეინებ,
გაჯავრებულსა ჩემს ქმარსა ჩემს თავს ნუ მააკვლეინებ.
განა ლაღი ვარ
განა ლაღი ვარ, რომ ვმღერი? გულისა დარდსა ვიქარვი;
ვინც ჩემზე იტყვის "ლაღია”, ჩემსავით ლაღიმც ის არი,
ძმასამც მოუკვლენ ლეკები, მამას ნასროლი ისარი,
ანამც მაუკვლენ ნაძმობსა, არც ძმაზე ნაკლებ ის არი!
გაუცინე, გააცინე
გენაცვალე, ქერის პურო, ანაცერო დიკისაო!
ქალო, გქონდეს შებრალება პირტიტველა ბიჭისაო;
გაუცინე, გააცინე, მისთვის შენ რა გიჭირსაო?
საბრალო დედაბრისასა
საბრალო დედაბრისასა
თაგვნი ყანასა მკიანო,
ლომნი უგრეხენ ულოსა
და ვეფხვნი შეუკვრიანო;
დევნი ურემსა უბიან,
ირემნი ძნასა ჰყრიანო,
შველნი კევრებში შებმულან,
კალოს გარს დარბენიანო;
ზედ ანგელოზნი უსხედან,
ტკბილ ხმაზედ დასძახიანო,
ჭინკები მარდად უქცევენ,
ყანასა გაჰფორცხიანო;
ტახნი მისწევენ კალოსა,
მელები კუდით ჰგვიანო,
წერონი ანიავებენ
და ბატნი დაჰკაზმიანო;
დათვებს ჰკიდიათ ტომრები,
ორმოში პურსა ჰყრიანო,
მგლები წისქვილში გაგზავნეს,
პურს მალე დაუფქვიანო;
შაშვი ფქვილს მტკიცავს,გნოლი ჰზელს,
კაჭკაჭნი ამოჰქნიანო,
მტრედნი ჩააკვრენ ლავაშსა
და გვრიტნი ამოჰყრიანო;
ვარიები ამზადებენ,
იხვნი სუფრასა შლიანო,
ზეცას ტოროლა გაგზავნეს,
სტუმრები მოჰკრიბიანო,
შენს მადლსა,ჩხიკვნი ნუ გვინდა,
სუფრასა აგვიშლიანო;
სილამაზითა ხოხობი
შუაში ჩაისვიანო,
ბულბული გალობისათვის
სულ თავსა დაისვიანო,
საწყალი ბერი ქედანი
ბოლოში მოიგდიანო,
ერთად სმენ, სჭამენ,ლხინობენ,
„ჰარალეს“ დასძახიანო.
ღრუბელო, მიდეგ და მოდეგ
ღრუბელო, მიდეგ და მოდეგ,
პირს ნუ დამალავ მზისასა,
ცოლს ნურას შაეხუმრები
თავს უკეთესის ყმისასა,
თორ გზაში შამოგეყრების
სულს შამოგაბნევს მგლისასა,
გასწავლის ომის გახდასა,
ამომღერებას ხმლისასა,
არგონებულჩი გიჩვენებს
ფხას თეთრის ფრანგულისასა.
შაიკვრის შავი ღრუბელი
შაიკვრის შავი ღრუბელი,
საწვიმრად გაემართება.
გულს რო ვარამი ეხვევა.
რა კარგი დაემართება?!
წუთია წუთის ქვეყანა
წუთია წუთის ქვეყანა, წუთის წუთობით იწვება,
ზოგი ლხინსაა, თამაშსა, ზოგი უცეცხლოდ იწვება.
წუთისოფლის სტუმარი ვარ
წუთისოფლის სტუმარი ვარ, ხან მატკბობს, ხან მაწვალებსა,
თავის ჭკვაზე მიდი-მოდის, ანგარიშს არ მაბარებსა.
წამის წინ ცრემლს მაფრქვევინებს, წამის უკან მახარებსა,
ხან გულსში ვარდს ჩამოთესავს, ხან საწამლავ-სამსალებსა. . .
კარგა ვიცნობ, მუხთალია, თავს რატომღა მაყვარებსა.
არ გათეთრდება ყორანი
არ გათეთრდება ყორანი,
რაც უნდა ხეხო ქვიშითა.
მტერნი არ შეგვიბრალებენ
ტირილითა და ვიშითა.
შაიყრებიან ყორნები
შაიყრებიან ყორნები, არ გაირევენ ძერასა. . .
კაცი ვერსაით მაჰრჩება თავის ბედსა და წერასა.
ესეა წუთისოფელი
ესეა წუთისოფელი: მზე ჩავა, მთვარე ამოვა,
განა სუყველა კაცია? ათასში ერთი გამოვა.
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო,
გლოვა არ იცით მკვდარზედა;
რაც უნდა კარგი ყმა მოკვდეს,
ცრემლ არ მოგივათ თვალზედა,
შაიმოსებით შავადა,
თეთრს არ ჩაიცომთ ტანზედა,
კარგს ყმას გულს ამაარიდებთ,
ჩამაირიგებთ ჯარზედა,
გაილექებით სისხლითა,
გადახვალთ ილტოს წყალზედა!
მე ამის მეტი არა ვარ
მე ამის მეტი არა ვარ, არ გავუთლივარ ხუროსა,
ვისაც ლამაზი ცოლი ჰყავს, ახარებს თავის კუროსა.
ნეტავ არ ჩაედებოდეს
ნეტავ არ ჩაედებოდეს
ფოლადის გული სხეულსა,
მალე მოჰკლავდა სიკვდილი,
არ დასტანჯავდა სნეულსა.
მადლია ცივი სამარე,
დაასვენებდა ეულსა,
დაეშვებოდა პირიდან
ამ წუთისოფელს წყეულსა.
ათასნაირად მტანჯველსა,
სიტკბო-სიმწარით რეულსა,
ფლიდია წუთისოფელი,
დაუგმავ ყველა გრძნეულსა.
მიწაა ჩვენი მფარველი,
დედას ვადარებთ ხვეულსა,
გულ-მკერდში ჩაკონებულსა,
შვილზე ხელ გადახვეულსა,
სუყველას გულში ჩაიკრავს:
უვარგისსა და რჩეულსა,
უალერსოს და უღონოს,
მკერში სისხლ გამოლეულსა.
თუ საიქიო არ უჯობს
ამ წუთისოფელს წყეულსა,
ერთს მაინც ვისმე ნახავდით
იქიდან გამოქცეულსა.
ნეტავ რა ზნე სჭირს სიკვდილსა
ნეტავ რა ზნე სჭირს სიკვდილსა,
ვერ მიჰხვდა ჩემი გონება!
შიგ ამოარჩევს ვაჟკაცსა,
რომელიც მოეწონება!
თავფარავნელი ჭაბუკი
თავფარავნელი ჭაბუკი
ასპანას ქალსა ჰყვარობდა,
ზღვა ჰქონდა წინად სავალი,
გასვლას შიგ არა ზარობდა.
ქალი ანთებდა სანთელსა,
სანთელი კელაპტარობდა,
ერთი ავსული ბებერი
ვაჟისთვის ავსა ლამობდა,
სარკმელზე ანთებულ სანთელს
აქრობდა,აბეზარობდა,
თან ამას ეუბნებოდა;
–წინადაც ეგა გყვარობდა!
ვაჟი მიანგრევს ტალღებსა,
გულ–მკერდი არა ჩქამობდა.
ცალ ხელით დოლაბი მიაქვს,
ცალ ხელით ნიავქარობდა,
ზღვის გაღმა ერთი სანთელი
გამოღმა კელაპტარობდა.
ღამე ჩამოდგა წყვდიადი,
უკუნს რამესა ჰგვანობდა,
ტალღა ტალღაზე ნაცემი
ვაჟის ჩანთქმასა ლამობდა.
დაჰკარგა ფონი,შეშჭირდა,
მორევი ბობოქარობდა,
გათენდა დილა ლამაზი,
კეკლუცის თვალებს ჰგვანობდა,
წყალსა დაეხრჩო ჭაბუკი,
ჭოროხზე ეგდო,ქანობდა,
წითელი მოვის პერანგი
ზევიდან დაჰფარფარობდა,
ლეშს დასჯდომოდა ზედ ორბი,
გულს უგლეჯავდა,ხარობდა.
უთხრა სახლის ანგელოზმა გარეშამოს ანგელოზსა:
დეგებ კარგა მოუარო თავის საყმო-სახელოსა,
ნეფემ ხელი ჩამოუსვა დედუფალის საყელოსა!
ბალღი არი, გალაღდება, დეგებ ვაშლებ დახელოსა.
ლომო, შე ლომის მოკლულო
ლომო, შე ლომის მოკლულო, ბუსნი-ჭალაის პირსაო,
ვინ შაგიღება წითლადა მხარ-ბეჭი პერანგისაო?
ვინ გაგიმეტა სათოფრად პატრონი ბევრი ცხვრისაო?
ჯავრისგან დაგიღრეჯია კბილები ბროლებისაო,
ლამაზად დაგიტირებდი, შიში არ მქონდეს ქმრისაო.
მელიას ჩივილი
ესო-მესო,
მელა ჩიოდესო:
"სოროს შემაგდესო,
შამამიბოლესო,
შიგ გამომახრჩვესო.
კავი შამოყვესო,
გამომათრიესო.
ტყავი გამაძვრესო.
ქალაქს წამიღესო.
ამატარეს, ჩამატარეს,
ფასი ვერ დამდესო;
ქალბნელს ჩამაცვესო,
გამადედოფლესო,
ნეფესთან დამსვესო.
საღამო ხანი მოვიდა,
ლოგინი აგესო,
მეფემ საკინძი გამოხსნა,
ორი ვაშლი ხვდესო.
ნისლი წევს საჯიხვეშია
ნისლი წევს საჯიხვეშია, მზედ რად არ ჩამოჰშუქდები?
გადაგდებული ვეფხვისა ბეჩავი ეხში ვბღუნდები!
რას დამყეფ, შავო ყორანო? განა შენთვისა ვსუქდები?
შავკაზმავ ჩემსა ლურჯასა, გავაზე მაუცურდები,
მიუვალ თავის დედასა, თუ ღმერთსაც არ მოვსძულდები.
შემომეყარა ყივჩაღი
შემომეყარა ყივჩაღი
საზღვარს მუხრანის გზისასა,
პური მთხოვა და ვაჭმიე,
ვურჩევდი თავთუხისასა.
ხორცი მთხოვა და ვაჭმიე,
ვურჩევდი ხოხობისასა,
ღვინო მთხოვა და ვასმიე,
ვურჩევდი ბადაგისასა.
ცოლი მთხოვა და ვერ მივეც,
მიმყვანდა სიდედრისასა.
ან კი ცოლს როგორ მივცემდი,
შვილსა გაზრდილსა სხვისასა.
ხელი მოჰხვია,აკოცა,
მოზიდა ნაწნავს თმისასა,
შესტირა საბრალო ქალმა:
„ვაი ცოლს ცუდის ყმისასა!“
მეც გულმა ვეღარ გამიძლო,
მოვზიდე ვადას ხმლისასა,
უმალვე იმან დამასწრო,
ელვასა ჰგვანდა ცისასა.
მაგრამ დაუცდა მუხანათს,
ვენაცვლე მადლსა ღვთისასა,
ახლა მე შემოუქნივე,
ვენდე მადლს ლაშრის ჯვრისასა.
გავჭერი ცხენი და კაცი,
წვერიც მომიხვდა ქვიშასა,
არ იყო ღირსი,მოშორდა
ცქერას ნათელის მზისასა,
ცოლი სიდედრსა მივგვარე,
ის კი იქა სჭამს ქვიშასა.
შავი შაშვი
შავი შაშვი ჩიოდა, უხუცესი, მთავარი:
"მთაი დაუთოვია, გზა არა მაქვს სავალი;
სურო სადმე ვიცოდი, ზედ მახეა მრავალი,
ვაჰ, თუ დავჯდე, გავება, სული წავა მთავარ”.
ჯავრიანი გული
გულო ჯავრისგან მოკლულო
რა დაგაყარო წამალი?
არც მოგიდგება ექიმი
არც მოგეტევე სამარი.
ეს ჩემი გული ორია,
ერთში სწვიმს, ერთში დარია;
ავტირდე, შავყრი ღრუბლებსა,
რომ გავიცინო, დარია;
ეს ერთი გული მეტყოდა:
მოკვდი, რათა ხარ მთელია!
მეორეც ამას ამბობდა:
იყავ, აჯავრე მტერია!
ეს ჩემი გული რასა ჰგავს?
ცასა ჰგავს შემოღრუბლულსა,
პირ შეკრულ, დამძიმებულსა,
საწვიმრად გამზადებულსა,
ქალს ჰგავს ქმარ-ყოფამოშლილსა,
მამისას დაბრუნებულსა;
ხმალსა ჰგავს პატრონ მომკვდარსა,
პირჟანგიანსა ოხერსა;
ცხენსა ჰგავს პატრონ-მომკვდარსა,
სადავე ჩემოშვებულსა;
წისქვილს ჰგავს მიშლილ-მოშლილსა
სათავე გადაგდებულსა.
ხარი ჰხნავს
ხარი ჰხნავს, ფური იწველის, ღორმა რა იცის თხრის მეტი?
რა გაჰჭრის კუვის ბაკანსა დედალი მისრულის მეტი?
რა მაჰკლავს ვაჟკაცის გულსა, ცუდაის დიაცის მეტი?
ჭირის პატრონი
საწყალო, ჭირის პატრონო, ჭირის მონობა ძნელია.
ჭირი უჭიროდ არ წავა, თუ ჭირის დედა მთელია.
ჭირსა გონობა არ უნდა, თუ კაცი გონიერია,
ჭირი ადგება სხვგან წავა, სოფელ ხო ღონიერია.
ჭირ მამჭამოს
გადახედე, თხორსა ჰხსნიდა თვალჟუჟუნა თეთრი ქალი,
ხელს მიქნევდა: "აქ წამოდი, შინ არ არის ჩემი ქმარი,
სათიბს არი დიდ ჭალასა, ხელთ უჭერავ ცელისტარი,
მოვკიფე და გავიგზავნე, უმარილო შავი მხალი,
არა ჭამს და ჭირ მამჭამოს, მანდამც დაჰლევს შავი წყალი!”
წუთისოფელი
წუთისოფელი რა არი?
აგორებული ქვა არი.
რა წამს კი დავიბადებით,
იქვე საფლავი მზა არი.
საცა სოფელში მიხვიდე,
სუყველგან ორი გზა არი.
შუაში არის ხმელეთი,
გარშემო დიდი ზღვა არი.
ყველა ადამის შვილი ვართ,
თათარიც ჩვენი ძმა არი.
თუ ქალი გეტყვის დობასა,
ის უკეთესი და არი.
აგრეთი გქონდეს გუნება,
ვით მოწმენდილი ცა არი,
თუ არ იწამებ ამასა,
მუცლით ნაშობი რა არი?
ძუნწი კაცი
რო მოკვდება წუწკი კაცი, გაახვევენ ტილოსაო,
გაჰთხრიან და ჩააგდებენ: "ემანდ იყავ, შვილოსაო!
ვინაც შენ შენდობა გითხრას, ღმერთმა შაარცხვინოსაო!”
ცოლსა ვერვინ გამომართომს
ჩემს სალოცავს ვეხვეწები, ჩემსა კერძსა პირიმზესა,
ლომის წმინდა გიორგისა, ხოროშნიდან ტყვეთ დამხსნელსა:
ცოლს ვერავინ გამომართომს, ცოლის წართმა არა წეს ა!
ჩემს სიათას შენაც იცნობ, ტყვია დაკბილული ძესა,
მეც მავკვდები, რა იქნების, სისხლსა დავღვრი, განა რძესა?
ელინორ დედოფალი
ავად გამხდარა დედოფალი ბრიტანეთისა.
მძიმედ დასიცხულს დათვლილი აქვს დღეების რიგი;
უკანასკნელად მსურველია ერთად-ერთისა.
სააღსარებოდ ფრანგის ბერებს მოითხოვს იგი.
პარიზიდან კი წმინდა მამებს მოიყვან ვიდრე,
დედოფლის სული ყელში ლოდინს დაიწყებს განა?
და მეფემ სწრაფად კარისკაცნი ააფრინა კიდეც.
თავის სადგომში ლორდ-მარშალის ჩამოსაყვანად.
ლორდი-მარშალი სასახლესი მოიჭრა ცხენით,
მეფის წინ მუხლი მოიყარა შეშინებულად:
მეფეო, გვედრებ პატიობა მიბოძო შენი,
თუ კი რამ მძიმე დავაშავე ჩემს უნებურად!
ტახტს და სიცოცხლეს ვფიცავ, ავი არა მაქვს ზრახვა,
თუ მიგიძღვის რამ ჩემს წინაშე,
ამ სასახლიდან უვნებელი და მრთელი წავალ,
მიტევებული დაბრუნდები შენსავ ბინაში.
ოღონდ ჩაიცვი მოსახსამი ფრანცისკანელის,
მეც თვითონ შენებრ, როგორც ბერი შევიმოსები.
საფრანგეთიდან დედოფალი ბერებს ხვალ ელის.
ჩვენც ვიცით ბერებმა,მოვისმინოთ მისი ცოდვები.
სამეფო საყდარს ლორდ-მარშალი და მეფე ჩუმად,
ყველასგან ფარულ და იდუმალ ესტუმრა დილით.
საყდრის სიმშვიდეს ფსალმუნთა ხმა არღვევდა მდუმარს
და ანათებდა სასანთლეთა ნათელი ფრთხილი.
შემდეგ გაიღო სასახლეში საკანი შორი,
სად განმიხდილი ავადმყოფი მშფოთარედ იწვა;
დედოფლის საწოლს შავოსანი მიადგა ორი,
გზაზე ორივე აჩქარებით იწერდა პირჯვარს.
საფრანგეთიდან ხართ მოსული, წმინდა მამებო?
სთქვა დედოფალმა ძლივს ჩურჩულით და გულის ცემით.
დიაღ, მიუგეს შავოსნებმა, ფრანგთა სამეფომ
ჩვენ გამოგვგზავნა;ჩვენ ამ დილით დავთოეთ.
მაშ, თუ აგრეა, მომისმინეთ: ცოდვა მაქვს ბევრი,
მონანიებულს დამიბრუნეთ სიმშვიდე იქნებ.
მოინანიე! სასტიკი ხმით ამბობდა ბერი,
მოინანიე!უმატებდა მეორეც იქვე.
მეუღლისადმი ერთგულობის არ ვიყავ მცველი
ეს არის ჩემი უმძიმესი პირველი ცოდვა:
ლორდი მარშალი მე მიყვარდა ეს ათი წელი,
არც გამინელდა სიყვარული აქამდე ოდნავ.
მაგრამ მე მინდა აღვიარო დღეს ყველაფერი,
აღარ დავტოვო სიკვდილის წინ,უფალო,იქნებ.
მოინანიე! ნაღვლიანად ამბობდა ბერი,
მოინანიე! უმატებდა მეორეც იქვე.
ზამთრის საღამოს,სწორედ სრულისამი წლის წინად
ამბროლის თასში მე ჩავყარე წამალი მწარე,
რათა მეფისთვის გამეჩინა იმ ქვეყნად ბინა
და ვახშმობის ჟამს გამეგზავნა ამ ქვეყნის გარეთ.
მაგრამ დღეს მინდა აღვიარო მე ყველაფერი,
აღარ დამტოვო სიკვდილის წინ, უფალო, იქნებ.
მოისმინე! ნაღვლიანად ამბობდა ბერი,
მოინანიე! უმატებდა მეორე იქვე.
როცა გავთხოვდი,ღმერთმა მომცა მე ორი ვაჟი,
მაგრამ უფროსი მეფისწული ამჟღანებს ამას:
არც ვაჟკაცობა, გარეგნობა, არც ჭკუა მასში
არ მოგაგონებთ იმის მახინჯს, უგვანო მამას.
მამამისივით ქაჩალია ვაჟი პატარა,
თვალით ელამი, მოუქნელი, ფეხებით მრუდე...
ხმა ჩაიკმიდე! ვეღარ შესძლო მეტის ატანა,
ბერის ღრიალმა მოთმინების შელახა ზღუდე.
შორს გადააგდო წმინდა ჯვარცმა რისხვის ძახილით,
ფრანცისკანელის სამოსელიც მოაგდო იქით,
თხემით ტერფამდე ჯაჭვში მჯდარი,ხელში მახვილით
რისხვით მზირალით დედოფლის წინ გამოჩნდა იგი.
და ჩასჩურჩულა მეორე ბერს სიტყვები მწველი:
სამადლობელი ღმერთს შესწირე,მამაო,მაღლა:
გუშინ რომ ფიცით არ შემეკრა ეს ჩემი ხელი,
ჩამოხჩობილი იქნებოდი დიდ სვეტზე ახლა.
ვინ ნახა?
ვინა ნახნა ხეთა ძირნი წყალთა შუა მდგომარენი?
ვინა ნახნა შინშთა შვილნი ერთად მწოლნი, მძინარენი?!
- მზემან ნახნა, მზე დაბნელდა, წყალნი დადგნენ მდინარენი.
თურსიეხის წყალი
თურსიეხ წყალო მდინარო, გრილო, მაღლისა მთისაო,
ჩამთქმელო თეთრი ცხენისა, ზედ კაის ჭაბუკისაო.
ზედ პერად წამომღებელო ქუდისა, მათრახისაო,
დღე-ღამე საგონებელო ქალისა ლამაზისაო.
კაი ყმა
კაი ყმა, მგელი, არწივი -
არც ერთ არ გაიწურთნება!
მგელი არ მოშლის მგლობასა,
კაი ყმა - მამაცობასა,
არწივი - არწივობასა,
მთის ყურეთ თამაშობასა...
მგელი გაივლის მთაზედა -
ნამ გაბერტყილი დარჩება,
დაიხულუზნებს არწივი -
საჯიხვეებში გაჩნდება,
დასწვდება შუნის თიკანსა,
სადმე სადილად დაჯდება,
გულ-ღვიძლს ხომ შაშჭამს თვითონ და
ლეში - ყვავ-ყორანს დარჩება...
კაი ყმა, მგელი, არწივი -
არც ერთ არ გაიწურთნება!
კაცნი ვართ
ტიალი წუთისოფელი ხილვას არ გვაცლის მზისასა,
უდროოდ გადაგვაქცევს-კე მგზავრსა შავეთის გზისასა.
ბევრს ჩამააჭკნობს კაი ყმას, ბევრს ქალს, ვარსკვლავსა ცისასა,
როგორც მზე, მოჭრილს უდროოდ ნორჩსა აყრილსა ხისასა. . .
კაცნი ვართ, მაინც ვილხინოთ, გულს ვახარებთ მტრისასა,
ჩვენც ისე დავიხოცებით, როგორცა ხედავთ სხვისასა.
ორი ყორანი
მინდორში ვიყავ მე უსაქმური
და ორი ყორნის ხმას მოვკარ ყური.
ერთი მეორეს ჯავრით შესჩხავის:
"დღეს სად ვიპოვით სადილს ნეტავი?”
"ხედავ? იქითკენ ხევია ღია.
იქით მოკლული რაინდი ჰდია.
მაგრამ ტყეშია გაჭრილი ძაღლი,
მიმინო ცაში ნადირობს მაღლით.
ცოლი ახალ ქმარს გაჰყვა წადილით
ჩვენ გველოდება ტკბილი სადილი.
შენ დააფრინდი მის კისერს მალე,
მე ამოვკორტნი ლურჯ,ლამაზ თვალებს,
და ჩვენს ბუდეში,როცა გავძღებით,
ჩავფინოთ მისი ნათელი თმებიც.
ვერავინ ნახავს მას ამას იქით,
ვერვინ შეიტყობს,სად გაჰქრა იგი,
და გაშიშვლებულ თეთრ ძვალთა გროვას
მალე გრიგალი დაუწყებს გლოვას”.
ზენ ბაცალიგოს თოვლსა თოვს
ზენ ბაცალიგოს თოვლსა თოვს,
ქვენ ბაცალიგოს შრებისა,
თინიბექაურთ ციხესა
კუთხე მარჯვენა სკდებისა.
ზედა ზის შავი ყორანი,
ლიბოში გველი ძვრებისა,
შიგა წევს თინიბექაი,
გულსუწადინოდ კვდებისა,
გვერდს უზის ცოლი ლამაზი,
სანთელივითა დნებისა.
რა ვქნისა“ ციხე ავაგე
„რა ვქნისა“ ციხე ავაგე,
ჯავრი შევაბი კარადა,
საიქიოდან მოიდენ
ამ ციხის სანახავადა.
ბევრი უარეს ციხესა,
კარ ვერ გატეხეს ძალადა,
მემრე თქვეს: დრო რომ მოალის,
კარ გაიღების თავადა.
ძალა სიყვარულისა
ძველეგვიპტური პოეზია
თარგმნა მურმან ლებანიძემ
(ცალკეული კუპიურებით)
შენდამი ტრფობა ჩამეღვარა სისხლსა და ხორცში,
სისხლსა და ხორცში ღვინოსავით გამიჯდა იგი,
ვით ცხარე საკმაზე გაუჯდება ნარინჯის წვენი,
ანუ რძეს - თაფლი სურნელოვანი.
ჰოი, იჩქარე, მოაშურე დაიას შენსას,
როგორც სარბიელს მიაშურებს ფიცხელი ცხენი,
ანუ ხარი დაფეთებული -
სასურველ ბაგას.
ცათა ნიჭია ეგ სიყვარული,
ცეცხლია, ჩალას წაკიდებული,
შევარდენია დაგეშილი,
მსხვერპლს ჰაერში რომ დააცხრება.
2.
ვარ გონმიხდილი წყალსატევის მშვენიერებით.
ბაგე მიუგავს ჩემს დაიას ლოტოსის კოკობს,
მკერდი - წყვილ ნარინჯს,
და როდესაც ჩავიკრავ გულში,
ძალა არ შემწევს,
გავხსნა მკლავები.
მომხიბლა მისმა თლილმა შუბლმა და დამატყვევა,
ვით კაკანათმა კვიპაროსისამ.
მე კულულები ძუა-მახედ, ხაფანგად მექცა
და შიგ გავები
გარეული ბატივით უცებ.
3.
არა, არ ძალმიძს, სიყვარული შენი უარვყო.
იყავ ერთგული გატაცების დამათრობელის!
არ განვუდგები მე ჩემს სატრფოს,
ო, თუნდა მირტყით!
თუნდა ბოლომდე ჩამაყენეთ
ჭაობის ლაფში!
თუნდა გამაგდეთ სირიაში
მათრახის ცემით!
თუნდა გამაგდეთ ნუბიაში
კეტით და კომბლით ,
თუნდ უდაბნოში გამაძევეთ
პალმის როზგებით
და თუნდ ნილოსის შესართავისკენ!
მე არ ავყვები რჩევას თქვენსას და შეგონებას,
არ აღვუდგები მე ჩემს სიყვარულს.
5. უნდა ჩავწვე ლოგინში და
თავი მოვიავადმყოფო.
მეზობლები სანახავად მოვლენ.
მათთან ერთად მოვა ჩემი სატრფო
და აქიმებს გააწბილებს -
- იცის სატრფომ სატკივარი ჩემი.
6. ჰა, ქალაქგარეთ დაიას სახლი,
გაღებულია ორკარედი ჭიშკარი ფართოდ.
ჩაწეულია ურდული ჭიშკრის
განრისხებულა სატრფო ჩემი უკიდურესად!
მეკარედ მაინც ამიყვანდეს! გავამწარებდი,
გამოვიყვანდი წამდაუწუმ მოთმინებიდან,
რათა ყოველდღე მომესმინა ეს ხმა მრისხანე,
მის წინ ვმდგარიყავ ყმაწვილივით თავჩაქინდრული.
7. უფლის არხს დავყევ, გადავცურე, გადავუხვიე
არხში, რომელიც მზის ღვთაების სახელს ატარებს.
დროით ჩავუსწრო, ვჩქარობ, ხალხის დაბანაკებას,
გაშლიან კარვებს, დასცემენ ბანაკს,
მერტიუს არხის შესართავი რომ გამოჩნდება.
მივქრი და ვშიშობ დღეობაზე დაგვიანებას,
გული კი, გული ცად მიელტვის ღვთაებას მზისას,
შევთხოვ, მწედ მექმნეს,
შემახვედროს ძამიას ჩემსას,
როდესაც იგი მიაშურებს უფლისა ტაძარს.
ვიხილეთ არხის შესართავი ორივემ ერთად.
ჰელიოპოლში წარიტაცე შენ ჩემი გული,
და მე გამოგყევ ტევრისაკენ, და შევეფარეთ
უზენაესი მბრძანებლის წარაფს.
მზის ღმერთის ხეებს შევატეხე პაწია ტოტი,
პაწია ტოტი შევატეხე ჩემთვის მარაოდ,
პირი ვქენ მისი წარაფისკენ,
გავცქერი ტაძარს.
სქელი ბალზამით დავიმძიმე ხუჭუჭა თმები,
ავივსე მუჭი ატმის რტოებით.
და ტავს ეგვიპტის მბრძანებლად ვსახავ -
შენს მკლავებში გამომწყვდეული.
/ჰარისის პაპირუსი, დაახლ. ძვ.წელთაღრიცხვის 1330 წელი/
არა მწადიან
არა მწადიან დახურვა ჩიქილის დაკარგულისა,
ამბავიმც გამაგებინა მოყმისა დაკარგულისა!
ახლები ომში
ჯარში წახვიდით, ახლებო, რომნის ხმალ უფრო ჭრისაო!?
ომში ჩავიდეს ახლები, წკეპა ამადის ხმლისაო.
ლემადეს ამამდინარსა კვნესა ამახყვა მტრისაო.
გამიშვი
გათენებულა გამიშვი, თავსა ნუ მამაკვლევინებ,
თოვლისა ყაპვა მოსულა, კვალსა ნუ მააკვლეინებ,
გაჯავრებულსა ჩემს ქმარსა ჩემს თავს ნუ მააკვლეინებ.
განა ლაღი ვარ
განა ლაღი ვარ, რომ ვმღერი? გულისა დარდსა ვიქარვი;
ვინც ჩემზე იტყვის "ლაღია”, ჩემსავით ლაღიმც ის არი,
ძმასამც მოუკვლენ ლეკები, მამას ნასროლი ისარი,
ანამც მაუკვლენ ნაძმობსა, არც ძმაზე ნაკლებ ის არი!
გაუცინე, გააცინე
გენაცვალე, ქერის პურო, ანაცერო დიკისაო!
ქალო, გქონდეს შებრალება პირტიტველა ბიჭისაო;
გაუცინე, გააცინე, მისთვის შენ რა გიჭირსაო?
საბრალო დედაბრისასა
საბრალო დედაბრისასა
თაგვნი ყანასა მკიანო,
ლომნი უგრეხენ ულოსა
და ვეფხვნი შეუკვრიანო;
დევნი ურემსა უბიან,
ირემნი ძნასა ჰყრიანო,
შველნი კევრებში შებმულან,
კალოს გარს დარბენიანო;
ზედ ანგელოზნი უსხედან,
ტკბილ ხმაზედ დასძახიანო,
ჭინკები მარდად უქცევენ,
ყანასა გაჰფორცხიანო;
ტახნი მისწევენ კალოსა,
მელები კუდით ჰგვიანო,
წერონი ანიავებენ
და ბატნი დაჰკაზმიანო;
დათვებს ჰკიდიათ ტომრები,
ორმოში პურსა ჰყრიანო,
მგლები წისქვილში გაგზავნეს,
პურს მალე დაუფქვიანო;
შაშვი ფქვილს მტკიცავს,გნოლი ჰზელს,
კაჭკაჭნი ამოჰქნიანო,
მტრედნი ჩააკვრენ ლავაშსა
და გვრიტნი ამოჰყრიანო;
ვარიები ამზადებენ,
იხვნი სუფრასა შლიანო,
ზეცას ტოროლა გაგზავნეს,
სტუმრები მოჰკრიბიანო,
შენს მადლსა,ჩხიკვნი ნუ გვინდა,
სუფრასა აგვიშლიანო;
სილამაზითა ხოხობი
შუაში ჩაისვიანო,
ბულბული გალობისათვის
სულ თავსა დაისვიანო,
საწყალი ბერი ქედანი
ბოლოში მოიგდიანო,
ერთად სმენ, სჭამენ,ლხინობენ,
„ჰარალეს“ დასძახიანო.
ღრუბელო, მიდეგ და მოდეგ
ღრუბელო, მიდეგ და მოდეგ,
პირს ნუ დამალავ მზისასა,
ცოლს ნურას შაეხუმრები
თავს უკეთესის ყმისასა,
თორ გზაში შამოგეყრების
სულს შამოგაბნევს მგლისასა,
გასწავლის ომის გახდასა,
ამომღერებას ხმლისასა,
არგონებულჩი გიჩვენებს
ფხას თეთრის ფრანგულისასა.
შაიკვრის შავი ღრუბელი
შაიკვრის შავი ღრუბელი,
საწვიმრად გაემართება.
გულს რო ვარამი ეხვევა.
რა კარგი დაემართება?!
წუთია წუთის ქვეყანა
წუთია წუთის ქვეყანა, წუთის წუთობით იწვება,
ზოგი ლხინსაა, თამაშსა, ზოგი უცეცხლოდ იწვება.
წუთისოფლის სტუმარი ვარ
წუთისოფლის სტუმარი ვარ, ხან მატკბობს, ხან მაწვალებსა,
თავის ჭკვაზე მიდი-მოდის, ანგარიშს არ მაბარებსა.
წამის წინ ცრემლს მაფრქვევინებს, წამის უკან მახარებსა,
ხან გულსში ვარდს ჩამოთესავს, ხან საწამლავ-სამსალებსა. . .
კარგა ვიცნობ, მუხთალია, თავს რატომღა მაყვარებსა.
არ გათეთრდება ყორანი
არ გათეთრდება ყორანი,
რაც უნდა ხეხო ქვიშითა.
მტერნი არ შეგვიბრალებენ
ტირილითა და ვიშითა.
შაიყრებიან ყორნები
შაიყრებიან ყორნები, არ გაირევენ ძერასა. . .
კაცი ვერსაით მაჰრჩება თავის ბედსა და წერასა.
ესეა წუთისოფელი
ესეა წუთისოფელი: მზე ჩავა, მთვარე ამოვა,
განა სუყველა კაცია? ათასში ერთი გამოვა.
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო
თქვენი ჭირიმე, ყორნებო,
გლოვა არ იცით მკვდარზედა;
რაც უნდა კარგი ყმა მოკვდეს,
ცრემლ არ მოგივათ თვალზედა,
შაიმოსებით შავადა,
თეთრს არ ჩაიცომთ ტანზედა,
კარგს ყმას გულს ამაარიდებთ,
ჩამაირიგებთ ჯარზედა,
გაილექებით სისხლითა,
გადახვალთ ილტოს წყალზედა!
მე ამის მეტი არა ვარ
მე ამის მეტი არა ვარ, არ გავუთლივარ ხუროსა,
ვისაც ლამაზი ცოლი ჰყავს, ახარებს თავის კუროსა.
ნეტავ არ ჩაედებოდეს
ნეტავ არ ჩაედებოდეს
ფოლადის გული სხეულსა,
მალე მოჰკლავდა სიკვდილი,
არ დასტანჯავდა სნეულსა.
მადლია ცივი სამარე,
დაასვენებდა ეულსა,
დაეშვებოდა პირიდან
ამ წუთისოფელს წყეულსა.
ათასნაირად მტანჯველსა,
სიტკბო-სიმწარით რეულსა,
ფლიდია წუთისოფელი,
დაუგმავ ყველა გრძნეულსა.
მიწაა ჩვენი მფარველი,
დედას ვადარებთ ხვეულსა,
გულ-მკერდში ჩაკონებულსა,
შვილზე ხელ გადახვეულსა,
სუყველას გულში ჩაიკრავს:
უვარგისსა და რჩეულსა,
უალერსოს და უღონოს,
მკერში სისხლ გამოლეულსა.
თუ საიქიო არ უჯობს
ამ წუთისოფელს წყეულსა,
ერთს მაინც ვისმე ნახავდით
იქიდან გამოქცეულსა.
ნეტავ რა ზნე სჭირს სიკვდილსა
ნეტავ რა ზნე სჭირს სიკვდილსა,
ვერ მიჰხვდა ჩემი გონება!
შიგ ამოარჩევს ვაჟკაცსა,
რომელიც მოეწონება!
თავფარავნელი ჭაბუკი
თავფარავნელი ჭაბუკი
ასპანას ქალსა ჰყვარობდა,
ზღვა ჰქონდა წინად სავალი,
გასვლას შიგ არა ზარობდა.
ქალი ანთებდა სანთელსა,
სანთელი კელაპტარობდა,
ერთი ავსული ბებერი
ვაჟისთვის ავსა ლამობდა,
სარკმელზე ანთებულ სანთელს
აქრობდა,აბეზარობდა,
თან ამას ეუბნებოდა;
–წინადაც ეგა გყვარობდა!
ვაჟი მიანგრევს ტალღებსა,
გულ–მკერდი არა ჩქამობდა.
ცალ ხელით დოლაბი მიაქვს,
ცალ ხელით ნიავქარობდა,
ზღვის გაღმა ერთი სანთელი
გამოღმა კელაპტარობდა.
ღამე ჩამოდგა წყვდიადი,
უკუნს რამესა ჰგვანობდა,
ტალღა ტალღაზე ნაცემი
ვაჟის ჩანთქმასა ლამობდა.
დაჰკარგა ფონი,შეშჭირდა,
მორევი ბობოქარობდა,
გათენდა დილა ლამაზი,
კეკლუცის თვალებს ჰგვანობდა,
წყალსა დაეხრჩო ჭაბუკი,
ჭოროხზე ეგდო,ქანობდა,
წითელი მოვის პერანგი
ზევიდან დაჰფარფარობდა,
ლეშს დასჯდომოდა ზედ ორბი,
გულს უგლეჯავდა,ხარობდა.