მწვანე რისხვა... წითელი ვარსკვლავები
ცაში ოთხი საბრძოლო ვეტრმფრენია ბორტზე წითელი ვარსკვლავებით
პოლკოვნიკი სიდოროვი "ვედუშჩია"
ბაგრამის ავიაბაზიდან 25 კილომეტრში დაზვერვამ მოჯახედების ჯგუფი შენიშნა
დავალება მარტივია
ბანდიტები უნდა იპოვონ და გაანადგურონ
ქვემეხები გრიგალისებურ ცეცხლს გახსნიან და მტერს ნაფლეთებად აქცევენ
შედეგ სიდოროვი ბაზაზე დაბრუნდება და ლუდმილა სტეპანოვნას გაჟიმავს
რუხმა მთამ გაირბინა
მთის იქით კიშლაკია
კიშლაკის წინ – ბრბო
ვერტმფრენები საბრძოლო "რაზვაროტში" შედიან
არავინ კითხულობს ვინ არიან ეს ადამიანები და რატომ დგანან აქ
იქნებ ქორწილი აქვთ
ან მკვდარს ასვენებენ
ან უბრალოდ შეიკრიბნენ
სიდოროვს არ აინტერესებს არიან თუ არა ბრბოში ქალები ან ბავშვები
დავალება მარტივია, მიზნის კოორდინატები – ცნობილი
მოკლე ბრძანება და ადამიანებს გავარვარებული ფოლადის წვიმა ატყდება
ტანსაცმლიანი ხორცები დაფრინავს
ადამიანი პლასტელინია
შეურჭე გავარვარებული მავთული
დაადნე
დააქუცმაცე...
არსაითა საშველი
ეს ღვთის რისხვაა, რომელიც ღმერთმა მოუვლინა ამ საბრალო გლეხებს
ჭურვები თავდება
დაბლა სისხლში 40 სხეული გდია
26 ქალია
10 კაცი
4 ბავშვი: რუსტამი და მისი სამი და
სიდოროვი უყურებს მათ
და ლუდმილას საჯდომს ხედავს
ვერტმფრენები ბაზაზე ბრუნდებიან
რუსტამი ადრე იღვიძებს
თხა უნდა მოწველოს
ბოსელში ბნელა მაგრამ რუსტამი მაინც ამჩნევს თივაზე მწოლიარე ორ ადამიანს
რუსტამი ეპარება მათ
ერთი მათგანი ზუხრაა რუსტამის 16 წლის და
მეორე კი ისკანდერია მათი მეზობელი
რუსტამი ფრთხილად დებს სათლს მიწაზე
გარეთ გადის
ბოსლის კარებს ფიწლით რაზავს და მამასთან გარბის
მწვანე რისხვა ერთ საათში 40 ადამიანად იქცევა
მათ ერთი გული, ერთი თავი და 80 ხელი აქვთ
რისხვამ ზუხრა და ისკანდერი ბოსელიდან გამოათრია
ჩავქოლოთ... ჩავქოლოთ... ჩავქოლოთ... ამბობს ორმოცი პირი
რისხვის გული ქვავდება
ზუხრა 16 წლისაა
ძალიან ლამაზია
დიდი შავი თვალები აქვს
ამ მთის იქით ერთხელ ჰყავდათ წაყვანილი მხოლოდ
მამას ეჯდა ჯორზე
ვაჭარმა დაინახა პატარა ქალაქის ფარდულში
გახევდა
მამას უთხრა
10 ცხვარს, სამ "მეშოკ" შაქარს და ცოტა ფულს ახლავე მოგცემ
ოღონდ შენი შვილი დამიტოვე, ჩემს ბიჭს მივათხოვებო
ეცოტავა მამას 10 ცხვარი
თან შაქარიც ჰქონდა უკვე
თუმცა დარწმუნდა, რომ სახლში განძი ედო
და ახლა განძი წაუხდინეს! წაუბილწეს! შეურაცხჰყვეს!
ისკანდერი ლომის ბოკვერია
რისხვა გარს აკრავს
ის კი იბრძვის
მუშტებს იქნევს
თან ზუხრას უყურებს კრავივით როგორ მიჰყავთ
რისხვის ძლიერი ხელები თოკით კრავს ისაკნდერს
ღრმულისკენ მიათრევენ
მოედანზე ღრმულია
ზაფხულში არხის თხრა დაიწყეს მაგრამ თავი დაანებეს
ღრმული დარჩა
ზუხრას და ისკანდერს შიგ ყრიან
ზუხრა მაღლა იყურება
ღრმულის თავზე სიძულვილია
რა დააშავა ?
რატომ ?
ისკანდრი სამი წლის წინ შეუყვარდა
ყაყაჩოს მდელოზე ზაფხულის ბანგით გათანგულებს გვერდიგვერდ რომ ეძინათ
მაშინ მოვიდა მზე და უთხრა ზუხრას "აი შენი ბატონიო"
ისკანდერი... ისკანდერი... ისკანდერი
ჩურჩულებდა მაშინ ზუხრა
ჩავქოლოთ... ჩავქლოთ... ჩავქოლოთ
ჩურჩულებს ახლა რისხვა
ქვები უკვე ხელში აქვთ
ისკანდერი ზუხრასთან მიხოხდა
მის სხეულს ეფარება
პირველ ქვას უხუცესი ისვრის
სხეული თიხაა
ესროლე... მოჭმუჭნე... სისხლი ადინე მათ ვინც ადათი შეურაცხჰყო
ლოდი ისკანდერს ხვდება
ყრუ ხმა აქვს
სანამ სეტყვა წამოსულა ისკანდერი ზუხრას თვალებს ეძებს რომ მათში ჩაიძიროს
მაგრამ უეცრად ღმერთის ხელი იფარავს ზუხრას და ისკანდერს
რისხვა შეტორტმანდება დაპატარავდება და შიშად გადაიქცევა
ციდან ანგელოზები ჩამოდიან და შიშად ქცეულ რისხვას კლავენ
ცოტაც და სიჩუმე მოდის
ზუხრა ხელებს უხსნის ისკანდერს ისიც გადაეხვევა ზუხრას
ღმერთს უყვარს ზუხრა და ისკანდერი
ღმერთმა ანგელოზები მოუვლინა ზუხრას და ისკანდერს
ზუხრა და ისკანდერი ერთად უნდა იყვნენ
ღრმულიდან ჯერ ისკანდერი ამოდის... შემდეგ ზუხრა
ისკანდერი ზუხრას თვალებზე ხელს აფარებს
ანგელოზების ნამოქმედარი ზუხრას თვალებისათვის არაა განკუთვნილი
ახლა ისინი ერთად მიდიან აღმოსავლეთით
მზე ამოვიდა
ანგელოზყოფილი პოლკოვნიკი სიდოროვი ლუდმილას ჟიმავს
"გრუპა ზაჩისტკი" გვამებს ღრმულში ჰყრის და ბენზინს ასხამს
ზუხრა და ისკანდერი კი გადარჩნენ
ლამაზი ქალი ქალაქია
[/b]კაცი კი - შარაგზის ყაჩაღების ხროვა
ლამაზი ქალის მონადირება ქალაქის აღებას უდრის
აჰა...
ვდგავართ და ვუყურებთ ამ პატარა კოხტა ქალაქს
ჩანს ზურმუხტისფერი ბასტიონები
ფირუზის გალავანიც ჩანს
მიწათხრილია გარშემო...
ნახე რა კარგად იცავენ ქალაქს ?!
მაგრამ, უნდა შევიჭრათ!
ჩვენ სხვა გზა არა გვაქვს...
ეს რომ არ ვქნათ
და სხვამ ქნას ეს
მერე ვინანებთ.
ჩვენ კი როდის გადავაგდეთ ეგა?
სინანული რა...
როდის მოვისროლეთ?
არ მახსოვს სირცხვილის გრძნობასთან ერთად თუ მანამდე...
აბა მოეწყეთ!
ისე, ვინა ვართ?
რამდენნი ვართ?
აბა, დაგთვალოთ:
თავხედობა, ცინიზმი,
სამი ოთხი ციტატა ერთი ორი წიგნიდან
რვა სასიყვარულო ლექსი სამ ენაზე, თორმეტი სიმღერა.
ცოდნა იმისა თუ როგორ უნდა აკოცო და როგორ მოეფერო
და კიდევ ზღაპრების შეთხზვის უნარი
უჰ, ბევრნი ვართ ყაჩაღები !
ბევრნი ვყოფილვართ, ბეეევრნი J!
გამოცდილები... ათას ომგამოვლილები
რამდენი ქალაქი აგვიღია ჰა?
ზოგჯერ პირდაპირი იერიშით
ზოგჯერ მომქანცველი ალყით
ზოგჯერ გვირაბი გავთხარეთ
ერთხელ გალავანიც ავაფეთქეთ
ახლა რა ვქნათ?
კედლები მაღალია
კარიბჭე სპილენძისაა
მეციხოვნეებიც ფხიზლად დგანან.
ეს ბუნებრივია
მდიდარი ქალაქი ჩანს...
ალბათ ქუჩები ლამაზადაა მოკირწყლული ფერადი ქვებით
რძის შადრევანი სცემს მთავარ მოედანზე
იქვე სასახლეა იასამნისფერი ვეება ვიტრაჟით
ლურჯი საღამო წითელი ჩირაღდნების ალით ნათდება
მკაცრი დიდედა სეფექალების თანხლებით დახედავს სასახლის ცხრაკლიტულში დაცულ განძს
განძს, რომელსაც ჩვენ გვიმალავენ
უფრთხიან ჩვენნაირებს, ეშინიათ, რომ განძს ვტაცებთ ხელს და ...
ხრიკს უნდა მივმართოთ და
მოკავშირეებს ვუხმოთ
ამ კედლებს მიღმა ქალაქში მოკავშირეები გვეყოლება
ისე როგორ გაგვწირავს ბედი რომ უმოკავშირეოდ დავრჩეთ?!
აბა, ჩემო ამპარტავნებავ, შენ ყველაზე მაღალი ხარ
გადაიხედე გალავანს მიღმა, ვინმე ხომ არ გვიყურებს ჩვენ, გალავანთან შეკრებილ ყაჩაღებს?
ჯერ არავინ ხო?
მხოლოდ მეციხოვნეები ქირქილებენ ჩვენზე
უკვირთ არა?
ასეთები არ უნახავთ ჯერ
ჰმ...
კარგი, აბა ჩაბერეთ ბუკს!
ცრუ მანევრები განახორციელეთ
ფლანგებიდან შეუტიეთ
ამოსუნთქვის საშუალება არ მისცეთ
მეციხოვნეების ყურადღება გაფანტეთ
დაღალეთ ეგენი
დაღალეთ და მოკავშირეებიც გამოჩნდებიან...
აი, ერთი გამოჩნდა
ვინაა ეგა?
პატარა გოგოს ოცნება ყოფილა
ამ სასახლის ეზოში რომ თამაშობდა და სულ რომ ფიქრობდა ქალაქის კედლებს მიღმა ნეტავ რა არისო. რომ ოცნებობდა თავისთვის: „აი, ერთ მშვენიერ დღეს გავაღებ სპილენძის კარიბჭეს და გავალ გარეთო“
მოდი, პატარავ, გამო...
ხომალდი გვაქვს აქ სწრაფმავალი
ფრენაც შეუძლია
წაგიყვანთ ცხრა მთასა და ზღვას იქით
მოგიწყვეტთ ცეცხლის ყვავილს და ყინულის ტახტრევანს დაგიდგავთ
ვარსკვლვის ქიმზე შემოგასკუპებთ და სატურნის რგოლს მოგცემთ ხელში
ოღონდ ეს კარიბჭე გაგვიღე და...
ჰმ.. დაფრთხა და გაიქცა
ჩვენია ბრალია, ვარსკვლავის ქიმი კიდევ არაფერი,
ეს სატურნის რგოლი რაღა იყო?!
გადავამლაშეთ!
ნუთუ დავბერდით და ყნოსვა დავკარგეთ?
არა, ჯერ ადრეა...
ეს გოგონაა უბრალოდ ძალზედ ფრთხილი და ეჭვიანი.
სხვა მოკავშირე გვინდა
აბა ვნახოთ თუ გამოჩნდება ვინმე
მანამდე კი კვლავ შეტევა!
ნუ დაიზარებთ...
ეს ქალაქი ისეთი მსუყე ლუკმაა, რომ როცა მის განძს ხელში ჩავიგდებთ სალაშქროდ ალბათ აღარ წავალთ...
ნუ... ასე 5 წელი მაინც
მოიცა! ვინ გვიქნევს ქონგურებიდან თავსაბურავს?
ეს ქალის სიზმარია -
ჩვენი ახალი მოკავშირე...
გვიან ღამით, როცა მკაცრი დიდედა განძის ხელთუხლელობაში დარწმუნდება, დამშვიდდება და დაიძინებს, ქალაქში ეს სიზმარი შემოიზლაზნება.
ქალს ესიზმრება, რომ დაფრინავს მიწასთან ახლოს
ფეხის თითებზე ბალახები ელამუნება
ქარი კაბას უფრიალებს ...
უკან დარჩა კოხტა ქალაქი
იქ სადაც ყველაფერი ასე უსაფრთხოა და დიდედის ფხიზელი თვალი საშიშროებებს განდევნის
აქ გარშემო კი ტყეა..
მიწიდან ამოჩრილი ხის ფესვები კაბის ქვეშ მიძვრებიან ურცხვად
ქალი მიქრის და უკან ყვითელთვალება ბუ მიჰყვება ფრენით
მისი ფრთები ქალის შიშველ მხრებს ეცემა ხანდახან
ქალს სუნთქვა ეკვრის და მუცელი უმძიმდება
თითქოს უკვე დაფეხმძიმდაო.
ეს ესიზმრება ქალს ყოველღამე, როცა არავინ აღარ დარაჯობს მის გონებას.
ოოო... აი ეს მართლა ჩვენი მოკავშირეა, ეს სიზმარი
ბუ ჩვენ გავზარდეთ
ბარტყი იყო რომ ვიპოვეთ ჩრდილოეთის უსიერ ტყეში
ეს ხეები კი, რომელთა ფესვები კაბის ქვეშ მიძვრენიან ურცხვად, ჩვენ დავრგეთ.
მანდ, ტყეში მგელიც გვყავს
ბნელში ანათებს მისი თვალები
ქალს უთვალთვალებს
ქალი ჯერ ვერ ამჩნევს
რომ დაინახოს შეეშინდება და გამოიღვიძებს
მაგრამ მგელი იქაა, იქა J
ოჰ, მალე დაღამდეს და ეს წყეული მზე ჩაესვენოს
მერე ქალის სიზმარს გამოვიხმობთ
ბუ იკივლებს, მგელიც იყმუვლებს
გამოფარფატდება ამ გალავნიდან სიზმარი და კარიბჭის გასაღებსაც გამოგვიტანს
ასე იქნება უცილობოდ
ქალის სიზმარი ხომ ყაჩაღების მოკავშირეა
აი, მზეც ჩადის
მისი დისკო სასახლის ქონგურს ეფარება!
ამ ღამით ქალაქს ცეცხლის ალში გავხვევთ
რძის შადრევანში დაღლილ ფეხებს დაგვბანენ
ჩვენ ცხრაკლიტულს დავამსხრევთ და განძსაც ხარბად ვტაცებთ ხელს
მანამდე კი ჩუ...
ჩუ...
დაე დაღამდეს და
ლურჯი საღამო წითელი ჩირაღდნების ალით შეიღებოს.
[b]ფერადი კაცი
ეპიგრაფი : იცხოვრო ზღვარზე ნიშნავს იცხოვრო სიკვდილისათვის
სიკვდილი ზღვარზე გადაბიჯებაა
ზღვარს იქით კი შენი ქვეყანაა!
ერთ დღეს, როცა შენი სახლი საბოლოოდ გაუფერულდება
როცა ხალხი დაკარგავს სახეს და
ადამიანები გაიცრიცებიან
როცა სევდა შეგიპყრობს
აღარ გაგათბობს შენი გოგონა და შენი
ჰეროინი გაწყალდება
და როცა ყველაფერი სულ ერთი გახდება ...
მაშინ მოვა ფერადი კაცი!
შენ მას იცნობ
ის არც კეთილია და არც ბოროტი
ის ფ ე რ ა დ ი ა!
შენ მას იცნობ!
მოსულა შენთან სიზმრებში
ვიღაცის ღიმილში მოგლანდებია
მუსიკაში ჩაგსმენია მისი ხმა
შენ მას იცნობ!
ფერადი კაცი ახლოს მოვა
თვალებში ჩაგხედავს და გეტყვის:
“მილიონობით წლის წინ შენ ჩვენს პალნეტაზე დაიბადე
შენ ყველაფერი გქონდა, მაგრამ მაინც
დახეტიალობდი კოსმოსში.
ხიფათი იყო შენი მეგზური
შენ თავგადასავალს ეძებდი
და გქონდა თავგდასავალი და ხიფათიც გქონდა !
შენ წესრიგზე ნადირობდა და წესრიგიც ნადირობდა შენზე!
შენ მოკალი წესრიგი ათას პლანეტაზე!
ათასი სამყარო ააფორიაქე და გამოაცოცხლე
“წესრიგი კლავს” ეუბნებოდი ხალხს და კლავდი მათში წესრიგს.
მაგრამ წესრიგმა მოგინადირა
დაგსაჯა
და
აქ,
კოსმოსის ყველაზე მოსაწყენ პლანეტაზე ჩამოგაგდო
შენ იცი შენი ნამდვილი ადგილი... შენ გახსოვს ვინა ხარ და ამიტომაც იტანჯები აქ
იქ კი კოსმოსში წესრიგმა გაიმარჯვა
ამიტომ სამყარო ნაცრისფერდება,
ისევე როგორც ეს ქალაქი
სამყარო კვდება ზედმეტი წესრიგისაგან
უფერულდება! ხუნდება! ჭკნება!
და ამიტომ მეც მოვედი!!!
წავიდეთ იქ სადაც შენი სახლია
და მოვკლათ წესრიგი
ვაკეთოთ ის რაც სიამოვნებას გვგვრის!
ავანთოთ ახალი ვარსკვლავები და
ჩავაქროთ ძველი!
წავიდეთ,
ჩემო მეგობარო
დამთავრდა შენი ტყვეობა”
და შენ დაინახავ, რომ ფერადი კაცი გააფერადებს ყველაფერს
შენ მას ხელს ჩაჰკიდებ და…წახვალ
აქ კი დაგმარხავენ !
თუ შენ ადამიანი ხარ, რატომ ხარ ცოცხალი?
უდავოა, რომ ადამიანთა ზნეობა დამოკიდებულია იმ საკითხის გადაწყვეტაზე, უკვდავია თუ არა მათი სული. ამასთან, ფილოსოფოსთა უმრავლესობა, მსჯელობს რა მორალზე, არ ეხება ამ საკითხს. სამაგიეროდ, ისინი კამათობენ იმაზე, თუ როგორ უნდა გაატარო უფრო უკეთ სიცოცხლის ხანმოკლე წამები
ბლეზ პასკალი
იფიქრე სიკვდილზე - გვეუბნებიან ისინი, ვინც გვიბრძანებენ თავისუფლებაზე ფიქრს. ვინც ისწავლა სიკვდილი - მას დაავიწყდა მონობა. ის ნებისმიერ ხელისუფლებაზე მაღლაა.
სენეკა
ღვთიური - ეს ღმერთის საქმეა, ხოლო ადამიანური კი – ადამიანისა. ჩემი საქმე კი არც ღვთიურია და არც ადამიანური. ის არაა არც ჭეშმარიტება, არც სიქველე, არც სამართალი და არც თავისუფლება. ის მხოლოდ ჩემი საქმეა. ის არაა საერთო საქმე. ის ერთადერთი ჩემი საქმეა ისევე, როგორც მე ვარ ერთადერთი. ჩემი მე ჩემთვის ყველაზე ძვირფასია.
ბერტრან რასელი
სამყაროში არის მხოლოდ ერთი ნამდვილი ფილოსოფიური საკითხი - რა იმალება სიკვდილის შემდეგ? ყოველი დანარჩენი ფუჭი რიტორიკაა. თუ ჩვენ დავამტკიცებთ, რომ სული უკვდავია, მაშინ ამქვეყნიური ცხოვრება სიზმრად წარმოგვიდგება. ჩვენ მოვისურვებთ, რომ რაც შეიძლება მალე დავასრულოთ ეს სიზმარი, გამოვფხიზლდეთ და აღმოვჩნდეთ ზღვარს მიღმა. უფრო სწორედ ეს უბრალო სურვილი კი არა, ზღურბლის გადაბიჯებისაკენ ექსტატიკური ლტოლვა იქნება. კაცობრიობას ახსოვს სექტები, რომლებიც ოსტატური ფსიქოლოგიური ექსპერიმენტებით უნერგავდნენ თავიანთ მიმდევრებს სულის უკვდავების ურყევ რწმენას. მაგალითად მათ კატეგორიას განეკუთვნება ასასინების ორდენი. ჰაშიშის ბანგით მთვრალი ნეოფიტები უეცრად ხვდებოდნენ ედემის სადარ მშვენიერ წალკოტში. თვალწარმტაცი ჰურიები ენით აუწერელ სიამოვნებას ანიჭებდნენ მათ. გამოფხიზლების შემდეგ ცოდვილ მიწაზე აღმოჩენილ ახალგამომცხვარ ადეპტებს ეუბნებოდნენ, რომ მათ სამოთხე იხილეს და რაიმე ამაღლებული მიზნისთვის სიცოცხლის გაწირვის შემდეგ ისინი სამუდამოდ დაბრუნდებოდნენ უკან. სინამდვილეში კი, ასეთი “ედემი” მხოლოდ ციხესიმაგრეების საიდუმლო წიაღში გაშენებული რეალურად არსებული ბაღები გახლდათ. აღწერილი მეთოდი საშუალებას აძლევდა ასასინთა იმამებს, გამოეზარდათ ფანატიკოსი მკვლელები, რომლებიც კამიკაძეებივით ასრულებდნენ საზარელ დავალებებს. ეს ისტორიული მაგალითი ნათლად მიუთითებს იმაზე, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია ჩვეულებრივი მოკვდავის ფსიქოლოგიური მდგომარეობისათვის ცოდნა იმისა, თუ რა ელის სიკვდილის შემდეგ. მე ვამახვილებ ყურადღებას – ცოდნა, და არა რწმენა. ეს უკანასკნელი სხვა ფენომენი გახლავთ, რომელსაც ირაციონალური, ონტოლოგიური ბაზისი უნდა ჰქონდეს. აკი ტყუილად კი არ ამბობს უძველესი ეკლესიის მამა, ტერტულიანე-“credo, quia absurdum”- “მწამს, იმიტომ რომ აბსურდია”. უფალი არ იქცევა ისე ვულგარულად, რომ პროკურორივით წარმოგვიდგინოს თავისი არსებობის უტყუარი სამხილები. რელიგია ამის დაუშვებლობას თავისუფალი ნების დოგმატით ხსნის. მართლაც, ვივარაუდოთ, რომ მოხდა მსოფლიო სასწაული: ცა გაიხსნა და ჩვენ თავზარდამცემი სიდიადით ვიხილეთ ღმერთი. იძულებული ვიქნებით, ვირწმუნოთ მისი არსებობა, მაგრამ ეს ყოველივე არ იქნება თვითოეული ჩვენგანის სულში მიმდინარე იმანენტური, ურთულესი პროცესის შედეგი! რაოდენ პარადოქსულადაც არ უნდა ჟღერდეს, ეს სასწაულიც არ იქნება. სასწაული ნიშნავს მოვლენას, რომელსაც არანაირი რაციონალური ახსნა არ გააჩნია. სწორედ ასეთად ადამიანში ძალდაუტანებლად აღმოცენებული -ღვთის სიყვარული მიმაჩნია. თუ ყოველი ინდივიდი ღმერთის არსებობის ფაქტის წინაშე დავაყენეთ – ნების თავუფლების პრინციპი უგულვებელყოფილი იქნება. ცხადია, უჩინო ღმერთის ძიებას უდიდესი სულიერი ენერგიის დახარჯვა, საკრალურ საკითხებზე მტანჯველი ფიქრი და მძიმე მორალური კათარზისის გავლა სჭირდება. ამ გზაზე ადამიანი ფერიცვალებას განიცდის და მხოლოდ შემდეგ აღწევს სასუფეველს. მაგრამ ეს ყოველივე სულ სხვა განხილვის თემაა. აქვე ღრმა მწუხარებით მინდა ვაღიარო, რომ მე ჯერ ვერ ავმაღლდი რწმენამდე. დღეს უბრალოდ მინდა აღნიშნული თემის სამეცნიერო-ტექნიკურ პროგრესთან ახლოს მდგომი ასპექტი განვიხილო. უფრო სწორედ ეს არაა სრულფასოვანი განსჯა, არამედ ამ უკანასკნელის მცდელობა გახლავთ. მე ხომ, სამწუხაროდ, არც შესაბამისი ცოდნა და არც უნარები არ გამაჩნია. ამიტომ ჩავთვალეთ, რომ მხოლოდ ვახდენ საკითხის ერთგვარ პროვოცირებას.
რამდენადაა დამოკიდებული საზოგადოების მოწყობის წესრიგი ისეთ რამეზე, როგორიცაა ინდივიდის მიმართება სიკვდილთან? ან უფრო კონკრეტულად რომ დავსვათ შეკითხვა – რამდენად დიდ როლს თამაშობს სიცოცხლის შენარჩუნების ინსტინქტი ადამიანთა ყოფის განსაზღვრაში? რა მოხდება თუ ადამიანი რაღაც სასწაული ძალით დარწმუნდება, რომ სიკვდილი დამარცხდა და რომ ის (ე.ი მისი სული) უკვდავია? ასეთი სასწაული თეოლოგიური ბუნების შეიძლება იყოს. მაგრამ ჩვენ ხომ შევთანხმდით, რომ უფალს აღარ შევაწუხებთ. ამიტომ დავუშვათ, რომ სასწაულს სრულიად ლოგიკური მეცნიერული ახსნა აქვს. მედიცინისა და გენეტიკის განვითარებამ სულ მალე შეიძლება შექმნას საშუალება იმისა, რომ ადამიანის სხეული პრაქტიკულად უკვდავი გახდეს. რანაირად მოხერხდება ეს - არნახულ სიმაღლეებს მიაღწევს ორგანოების ინკუბაციის და მათი გადანერგვის ხელოვნება, მკვეთრად განვითარდება ფარმაცევტიკა თუ კლონირება – ეს აქ განსახილავი არაა. მე უბრალოდ ვვარაუდობ, რომ მეცნიერულ-ტექნიკურ პროგრესს ამ სფეროში (ისევე როგორც სხვაგან) ვერაფერი შეაჩერებს, ამიტომ 100 ან 200 წლის შემდეგ ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობა არნახულ მასშტაბებს მიაღწევს. ეს კი გამოიწვევს უმძლავრეს ძვრას ზოგადსაკაცობრიო მოწყობის ფუნდამენტში. გაჩნდება სრულიად ახალი მორალური იმპერატივები, კანონზომიერებანი. ეს მართლაც იქნება მეორედ მოსვლის სადარი მოვლენა. თუ ჩვენ ვირწმუნეთ ის, რომ ყოველივეს საზომი ადამიანია, მაშინ ამ საზომის კარდინალური ცვლილებების შემდეგ იცვლება მთლიანად გარემომცველი სამყაროც. როგორი იქნება ღმერთკაცის ამქვეყნიური ყოფა?! რას ვიგრძნობ მე, უბრალო მოკვდავი, როცა ცივილიზაცია მომხსნის სიკვდილის შიშის უღელს?! ჩემი აზრით აღნიშნულის კვლევა უდიდეს ინტერსს უნდა იწვევდეს. ამასთან, ხსენებული კვლევა არამარტო ფილოსოფიური ან ფსიქო-სოციალური მეცნიერების საქმე უნდა იყოს. ეს თემა შემოქმედთათვისაც წარმოადგენს ნამდვილ კლონდაიკს. სწორედ თქმულებებმა და იგავებმა შემოგვინახეს უკვდავი ადამიანების სურათ-ხატები, რომლებიც შემდგომ ხელოვნების სხვადასხვა დარგებში აისახნენ. უნდა აღინიშნოს, რომ აქამდე მარადიული არსებობა კაცობრიობას მეტწილად არა სანატრელ რამედ, არამედ საზარელ სასჯელად მიაჩნია. მაგალითისათვის ბიბლიური ეპოსის გმირი – აგასფერი განვიხილოთ. ეს ე.წ ”მარადი ურია”, რომელმაც ღვთის გმობისათვის საშინელი სასჯელი იგემა. მას უარი ეთქვა საფლავში მოსვენებაზე. ამიტომ, ის იძულებულია მეორედ მოსვლამდე დაეხეტებოდეს დედამიწის ზურგზე. სიკვდილის ფუჭი მოლოდინი არნახულ ტანჯვას აყენებს აგასფერს. ლეგენდაში ხაზგასმულია, რომ ამქვეყნიური არსებობის გახანგძლივება სატანჯველია კაცისათვის. თუმცა, თვითოეული ჩვენთაგანის საღი აზრი აუცილებლად გააპროტესტებდა ამ შეხედულებას. მართლაც, თუ სხეული არაა განწირული მუდმივი ფიზიკური ტკივილისაკენ, განა ბუნებრივი არ იქნება, რომ ამ შემთხვევაში ადამიანი მთელი თავისი შეგნებით ესწრაფვოდეს უკვდავებას. რა შეიძლება იყოს უკვდავებაზე ღირებული პრიზი. ცხადია, რომ ასეთი ჯილდოს მოპოვების შემდეგ ადამიანს უჩნდება ყოვლისშემძლეობის განცდა. მის წინაშე იშლება უფართოესი პერსპექტივები, რომელიც მას სრულიად ახალ ცხოვრებისეულ ორიენტირებს შესძენს. თუ ყოველი რელიგიური კონფესიისა და ფილოსოფიური სისტემის ამოცანა გახლდათ ადამიანისათვის იმის შთაგონება, რომ მოყვასის სიცოცხლე ფაქიზი განძია და მას თვალისჩინივით უნდა გაუფრთხილდე, მაშინ როგორ ზნეობრივ პოსტულატებს მიიღებს ასეთი სენტენციებით გამოზრდილი კაცობრიობა იმ შემთხვევაში, როცა ინდივიდის სიცოცხლე არაა დაღუპვისათვის განწირული ეფემერა, არამედ კონსტანტა გახდება?! ეს უმნიშვნელოვანესი სულიერი ძვრა სრულიად ახალი მორალის მქონე არსებას ჩამოაყალიბებს. ჩემი აზრით, წარსულის მოაზროვნენი იმიტომ უყურებდნენ დიდი სიფრთხილით უკვდავების ფენომენს, რომ ნათლად აცნობიერებდნენ შემდეგს: სიკვდილის დამამარცხებელი ადამიანი აღარ დაემორჩილება რელიგიურ თუ საერო კანონებს. ასეთი ინდივიდების ერთობა ამპარტავნების მწვერვალზე აიტყორცნება. ამასთან, თუ ისინი მოახერხებენ აღნიშნული საგანძურის ლოკალიზებას, ანუ იმას, რომ უკვდავების ჯილდო მხოლოდ ცალკეულთა ხელში აღმოაჩინეს, მაშინ ჩვენს თვალწინ გაჩნდება ქვეყნიერების ბატონ-პატრონთა სრულიად ახალი რასა, რომელსაც აღარ შეზღუდავს ადამისეული ზნეობრივი წესები. ცნობილია, რომ ზოგიერთი ფილოსოფოსის მიერ კაცობრიობა განიხილება როგორც ერთმანეთთან მებრძოლ ეგოისტ ინდივიდთა სიმრავლე. არსებობს ამ მდგომარეობის განმსაზღვრელი ფორმულაც, რომელიც ჰობსმა ჩამოაყალიბა: “bellum omnium contra omnes” “ყველას ომი ყველას წინააღმდეგ”. თუ ადამიანები საკუთარი ექპანსიის განხორციელებისათვის ერთმანეთთან დაუნდობელ ბრძოლაში ებმებიან, მაშინ მათი სრული განუკითხაობის შემაფერხებელი ფაქტორი მხოლოდ საკუთარი განადგურების შიში უნდა იყოს. საფრთხე იმისა, რომ სხვასთან ბრძოლაში შეიძლება დაიღუპო, გაიძულებს ჩამოაყალიბო მეტნაკლებად სტაბილური გარემო. გაიძულებს სხვა ინდივიდებთან ერთად შეიმუშაო თანაცხოვრების ელემენტარული წესები. საბოლოოდ, აღნიშნული გიბიძგებს იმისკენ, რომ დააარსო სახელმწიფო – წარმონაქმნი, რომელსაც გარკვეული ხელშეკრულების საფუძველზე გადააბარებ შენს უსაფრთხოებაზე ზრუნავს. ახლა წარმოვიდგინოთ, რომ რაღაც რაოდენობის ინდივივიდებმა საბოლოოდ სძლიეს სიკვდილის შიშს, ოღონდ ეს არა რომელიმე თეოლოგიური დოქტრინის მეშვეობით მოახერხეს, არამედ მოახდინეს უშუალოდ – უზრუნველყვეს რა საკუთარი სხეულის უკვდავება უდიდესი გენეტიკური აღმოჩენების რეალიზაციის გზით. ნუ განვიხილავთ საკითხს მეცნიერულ ასპექტს. უბრალოდ ვირწმუნოთ, რომ პროგრესმა ასეთი რამ შეიძლება მართლაც მოიტანოს. ჩვენ გვექნება საზოგადოებრივი სუბ-წარმონაქმნი, რომლის მისწრაფებანი, ქცევის კოდექსი, სრულიად განსხვავებული იქნება ჩვეულებრივისაგან. ჯერ-ჯერობით ამ საზოგადოებრივ უნიკუმზე მხოლოდ თეორიულად თუ შეგვიძლია მსჯელობა. მაგრამ უაღრესად საინტერესოდ მეჩვენება იმის აღწერა, თუ როგორნი იქნებიან ეს ღმერთკაცები, რას მოიმოქმედებენ და როგორ გავლენას იქონიებენ გარემომცველ სინამდვილეზე. ამ თემაზე ბევრი სჯა-ბაასი შეძლება, მაგრამ ყველაზე ეფექტური იქნება საკუთარი თავი წარმოიდგინო მსგავს ზებუნებრივ არსებად. ამ დროს ჩემს სულში იმანენტურად წარმოშობილი განცდების, უფრო სწორედ ამ განცდათა ხელოვნურად ემანირებული ასლების (სამწუხაროდ მე ხომ ჯერ კიდევ საბრალო მოკვდავი ვარ) აღწერა გარკვეულ წარმოდგენას შეგვიქმნის, თუ როგორი ტრანსფორმირება შეიძლება განიცადოს უკვდავებით დაჯილდოებულმა ადამიანმა.
დავუშვათ გამანდეს, რომ ჩემი სხეული აღარაა მხოლოდ ხორცისა და ძვლის ხრწნადი გროვა. სადღაც ფარულ საცავში იმყოფება ჩემი სულისა და გონების მატრიცა, რომელიც ჩემი სხეულის განადგურების შემდეგ უზრუნველყოფს მის რეგენერაციას. იმავდროულად, ჩემს დასარწმუნებლად ჩაატარეს ექსპერიმენტი და პირდაპირ გულში დამახალეს ტყვია. მე უეცარი ტკივილი ვიგრძენი. შემდეგ გონების და აღქმის მყისიერი დაკარგვის შემდეგ კვლავ საღ-სალამათი აღმოვცენდი უწინდელ ადგილას. რანაირი გავხდები დავრწმუნდები რა საკუთარ უკვდავებაში? რა ხასიათზე დავდგები და რას მოვიმოქმედებ? პირველი ჩემი რაქცია ალბათ იქნება ემოციური შოკი. უამრავი რამაა შესაცვლელი ასეთი ახალგამომცხვარი ზეადამიანის შეგნებაში. გახდება თუ არა საჭირო იმ მორალური იმპერატივის რევიზია, რომელიც მასულდგმულებდა მთელი სიცოცხლის განმავლობაში?! შემიძლია ვივარაუდო, რომ ღმერთის ძიების პროცესი, რომელიც ყოველი აზროვნების მქონე არსების მთელი ცხოვრების თანხმლები და განმსაზღვრელი რამაა, იმ მომენტში დამთავრდება. ბედისწერა მოკვდავთ საფლავისაკენ ყოველწამიერად მიერეკება. უამრავ საქციელზე ჩვენ უარს სწორედ ბედისწერის და იმქვეყნიური სასჯელის გაუცნობიერებული შიშით ვამბობ უარს. შეიძლება ამაში რომელიმე თავგადაკლული ათეისტი არ დამეთანხმოს, მაგრამ საკუთარი სიცოცხლის წარმავლობის სავალალო ფაქტი მასაც იმდენად ღრმადა აქვს ქვეცნობიერში ჩამარხული, რომ მისი სიქველე, კეთილშობილება და ზნეობა სწორედ აღნიშნული ფაქტის – სიკვდილის – შიშის სუბლიმაცია გახლავთ. ეს შიში გაქრება, დაიმსხვრევა ზღუდე და გონებაში შემოცოცდებიან პირველყოფილი ინსტინქტები. სხვათა შორის, მსგავი მოვლენა ჯერ კიდევ პლატონს აქვს აღწერილი თავის დიალოგში “სახელმწიფო”. იქ მოთხრობილია ვინმე მწყემს გიგესზე, რომელიც ჯადოსნურ ბეჭედს იპოვის. ბეჭედს ძალუძს მისი მფლობელის უჩინარად გადაქცევა. გიგესი მოირგებს ბეჭედს და მისი მეშვეობით ძალაუფლებას მოიხვეჭს. მოუხელთებელი მწყემსი თვით დედოფალსაც კი შეაცდენს და სახელმწიფოს დაეპატრონება. ამ იგავის მორალი მარტივია: ადამიანის ბუნება ბოროტი რამ გახლავთ. აღვირახსნილობისა და უკანონობისაგან მას მხოლოდ საკუთარი უმწეობა და დასჯის შიში აჩერებს. მაგრამ საკმარისია რაღაც სასწაულის შემწეობით ის ყოვლისშემძლე არსებად გადაიქცეს და მხეცური ნატურა წამსვე ავლენს საკუთარ თავს. ჩვენს მიერ განსახილველ თემას რომ დავუბრუნდეთ, ნათქვამის ექსტრაპოლირება შემდეგნაირად შეიძლება მოხდეს: უკვადავების მოპოვების შემდეგ გზა გაეხსნება ჩვენში მიძინებულ ძალმომრეობის თავაშვებულ ინსტიქტს. რამდენადაცაა მიდრეკილი ცალკეული ინდივიდი ვოლუნტარიზმისაკენ, იმდენად მძაფრად რეალიზდება აღნიშნული ინსტინქტი . ე.ი, უნდა ვივარაუდოთ, რომ მეტამორფოზა ყოფიერების ბნელი მხარისაკენ სხვადასხვა პიროვნებში სხვადასხვა ძალის იქნება. Dark side of forse _ “ძალის ბნელი მხარე”-ეს ჯედაების ტერმინია. სამყაროს მოწყობის მათი კონცეფცია მეტად საინტერესოდ გადმოგვცემს, რომ ყოველ არსებაში არის კეთილი თუ ბნელი ძალების პოტენციალები. ჩანასახოვან მდგომარეობაში მყოფნი ისინი უცდიან თუ საით გადაიხრება სასწორი, ვინ მოიპოვებს გამარჯვებას ადამიანის სულზე, სიკეთე თუ ხსენებული dark side. ამრიგად, ყოველი ინდივიდის ყოფა არის ამ ორი საწყისის ბრძოლა, ხოლო ძალა – forse_ მიღმური მატაფიზიკის არსია, რომელსაც თავისთავად, მისი მფლობელის გარეშე არა აქვს ზნეობრივი მიმართება. ცხადია, რომ სპილბერგმა და ლუკასმა ეს კონცეფცია ან ქრისტიანული, ან მანიქეური დოქტრინიდან გადმოიღეს (მცირედი როლი შეიძლება შოპენჰაუერმაც ითამაშა თავისი სიცოცხლის ნების კონცეფციით). ამიტომ ზოგს შეიძლება მოეჩვენოს, რომ უფრო კორექტული იქნებოდა განგვეხორციელებინა ამ თემის ფილოსოფიური ანალიზი, ვიდრე ჰოლივუდური ბლოკბასტერის განხილვა მოგვეწყო. მაგრამ თქვენს მონა-მორჩილს არა აქვს ფილოსოფიური პრეტენზია. გარდა ამისა”star wars” ჩემთვის საკულტო ფილმია სწორედ იმიტომ, რომ მასში მარტივად და გონებამახვილურად მოცემულია დიდი სამყაროსეული სიბრძნე. აქედან გამომდინარე, სრულიად სამართლიანად მიმაჩნია ზემოაღნიშნული კინემატოგრაფიული მაგალითის მოყვანა. ამრიგად, ხატოვნად რომ ვთქვათ, სხეულის უკვდავყოფის შემდეგ მე გავხდები ძალის მქონე ჯედაი. ამიტომ გასარკვევია, ძალის რომელი მხარისაკენ გადავიხრები. ამის განსაზღვრად უნდა დავფიქრდე და გავაანალიზო, რა კრიტერიუმით ვანსხვავებ სიკეთესა და ბოროტებას, სად ვავლებ გამყოფ ხაზს ბნელსა და ნათელს შორის, აგრეთვე უაღრესად მნიშვნელოვანია, რამდენად მკაფიოა ჩემთვის ეს ზღვარი. ხომ არ მახასიათებს იმდენად დიდი ზნობრივი რელატივიზმი, რომ შეუძლებელიც კი ხდება ჩემს მყარ მორალურ კონსტიტუციაზე საუბარი. ახლა, როდესაც უკვდავი გავხვდი, ეს საკითხი განსაკუთრებული სიმწვავით დგება ჩემს წინაშე. მე სასწაული მეწვია და სიკვდილის უკვე აღარ მეშინია, ანუ ცნობიერება აღარაა დაცული თვითგადარჩენის ინსტინქტით და ცხოველურ ვნებებს დაუბრკოლებლად შეუძლიათ დამიპყრონ. აქ თავს მივცემ უფლებას, გამოვთქვა მოსაზრება, რომ მოცემულ შემთხვევაში ყველანაირი თეორიული განსჯა უსარგებლოა. ავხსნი რატომაც. რაც არ უნდა დავძებნო, წარმოსახვა ამ საკითხზე ფიქრისას, მე მაინც ორდინალურ მდგომარეობაში დავრჩები. ჩემი კოგნიტიური აპარატი შეგუებულია იმას, რომ ყოველი ქმედება ჩემგან დამოუკიდებელი ინსტიტუტების სანქციას საჭიროებს. არა აქვს მნიშვნელობა ხსენებულ ინსტიტუტებს ცნობიერი საზოგადოებრივი წარმომავლობა აქვს (ქცევის კოდექსი, ტრადიციებისადმი მიდრეკილება და მისტ.), თუ ქვეცნობიერულ-საკრალური (განუსაზღვრელი ღვთაების შიში). მე მაინც მკაცრად დეტერმინირებულ არსებად ვრჩები. მე ვერ ვითამაშებ ღმერთს, როცა არა ვარ ღმერთი. ამ დახშული წრიდან ერთადერთი გამოსავალია: საჭიროა იმის გახსენება, თუ როგორ ვიქცეოდი ე.წ ზღვრულ სიტუაციებში. ეს კი ისეთი სიტუაციებია, როცა ინდივიდს გველის კანივით სცილდება ცივილიზაციით შთაგონებული იმპერატივები. მის ფსიქიკაზე მყისიერი, მაგრამ ძლიერი ან/და სუსტი, მაგრამ ხანგრძლივი ემოციური ზეწოლისას ის მოქმედებს საკუთარი სულის ჟურღმულებიდან წამოსული არარაფინირებული ბრძანებების თანახმად. ამ დროს ვნებების ჩამხშობი ცენზორი უეცრად ქრება და ადამიანი შიშვლდება თავის სანუკვარი დვრიტის წინაშე. ნორმალური ადამიანისათვის ეს სიგიჟეს ნიშნავს. ამრიგად, თუ გავიხსენებთ, თუ რანაირნი ვართ მძლავრი სულიერი აღელვებისას, ანუ სიგიჟის ზღვარზე, მაშინ შეიძლება შეგვექმნას წარმოდგენა, თუ რად გადავიქეცით უკვდავების მოპოვების შემდეგ. აქ მსურს, რომ კიდევ ერთხელ მაქსიმალურად ნათელვყო ჩემი მოსაზრება, ამიტომ ხელმეორედ ჩამოვაყალიბებ მას: თუ შეგნება იმ ფატალური ფაქტისა, რომ მომოკვდავი ვარ, მაიძულებს მორჩილად გავწევრიანდე გარკვეული კანონებით მკაცრად განსაზღვრულ სოციუმში და ჩემი სურვილები ე.წ მორალურ იმპერატივებს დავუმორჩილო, მაშინ ის საბედისწერო მომენტში, როცა საკუთარ უკვდავებაში დავრწმუნდები, ჩემი ქმედებების განმსაზღვრელი მხოლოდ საკუთარი – ახლა უკვე დაუოკებელი და უკონტროლო ნების ტრიუმფისადმი ლტოლვა იქნება. იმისათვის რომ წარმოვიდგინო თუ როგორი ვიქნები ამ აპოთეოზისას, უნდა გავიხსენო აღტკინების ის უიშვიათესი წამები თუ წუთები, როცა ექსტაზი მიპყრობდა და სამყარო იცვლიდა მკვეთრ კონტურებს. ეს ის განწყობაა, რომელიც ქართულ ანდაზაში ძალზედ ზუსტად არის ფორმულირებული, როდესაც ვინმე ინდივიდს “ცა ქუდად არ მიაჩნია და დედამიწა ქალამნად”. თუ მე შევძლებ მეცნიერებისათვის დამახასიათებელი პირუთვნელობით მოვახდინო ამ მომენტთა რეკონსტრუქცია, მაშინ მე შემიძლია ვიმოქმედო ცნობილი რომაული სენტენციის თანახმად- similia similibus curantur- მსგავსი მსგავსით განიკურნება, ე.ი შეისწავლება კიდეც (რადგან თუ არ შეისწავლე, ვერც განკურნავ). ანუ თუ გავაანალიზებ ჩემს წარსულ ზღვრულ მდგომარეობებს, მაშინ შეიქმნება ლეგიტიმური წარმოდგენა იმაზე, თუ როგორ გარდავიქმნები ღვთიური ნიშან-თვისებებით დაჯილდოებისას. ამრიგად, მოვიდა დრო კარგად მივჩხრიკ-მოვჩხრიკო საკუთარი წარსული. მეტად დიდი გამბედაობა მმართებს, რადგან ამ პროცესში მაქსიმები არაა აბსტრაქტული სიტყვიერი ფორმულებით, არამედ უკიდურესად ინტიმური აღსარების სახით წარმოდგება ჩემი მკითხველის ანუ სრულიად უცხო ადამიანების წინაშე. დამეთანხმეთ, რომ ერთია აფორისტული მსჯელობანი და მეორეა აღსარების საჯაროდ თქმა. ამასთან, ეს აღსარება რელიგიური გრძნობით კი არ არის გამოწვეული, არამედ ემსახურება გარკვეული ჭეშმარიტების მიკვლევას. თუ პირველ შემთხვევაში ჩემი გულახდილობა მონანიებით და შენდობით უნდა დაჯილდოვდეს – აქ პრიზი მხოლოდ ჭეშმარიტების ლანდთან ლაციცია. მაგრამ სულ არ არარას ეს მაინც სჯობია. ამიტომ მეც დაუყოვნებლივ უნდა შევუდგე ფსიქოლოგიურ ექსპერიმენტს.
მოდით გავიხსენებ, თუ როგორ მიპყრობდა ქვეცნობიერიდან მოზღვავებული ფსიქოლოგიური ენერგია და თავგზას მაკარგვინებდა. უნდა გამოვტყდე, რომ ასეთი მდგომარეობა იშვიათად მეუფლებოდა. მე ტვინში მიზის ფრთხილი ცენზორი, რომელიც არ მაძლევს უფლებას, ვნებების აყოლისა. ჩემი შემოქმედება ყოველთვის ერთგვარად უტილიტარული გახლდათ. მასკულტურაში საჭიროა იდეების ტირაჟირება ე.ი მათთვის ისეთი ფორმის მიცემა, რომელიც მილიონებისათვისაა გასაგები. ამ სფეროში დაკავებული კაცისათვის ეს მოითხოვს მკაცრი შემოქმედებითი დისციპლინის გამომუშავებას. ამიტომ, პოეტური აღმაფრენისას მოსულ მუზას ყოველთვის კრიტიკული თვალით ვუყურებდი. მის ნამღერს, რომელიც მხოლოდ პარნასის მკვიდრთათვის თუ იქნებოდა გასაგები, ხალხურად ვთარგმნიდი. რა თქმა უნდა, ამ პროცესში აღტკინებას ოსტატობა, უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ – ხელობა და მისი კანონები აძლევენ ფორმას და მასაც არ ეძლევა საშუალება ფრთების გაშლისა. სამწუხაროდ, ჩემი ყოველი შემოქმედებითი მიღწევა არა “შმაგი პოეტის” სულიერი ქარიშხლის მონათხრობი, არამედ ზუსტ მეთოდზე დაფუძნებული და რთული ტექნიკური საშუალებით შესრულებული ნაკეთობებია, რომელთაც პრაქტიკული სარგებელი უნდა მოეტანა: გაეზარდა რომელიმე ტელეარხის თუ რადიოსადგურის რეიტინგი, დახმარებოდა კონკრეტულ პოლიტიკოსს არჩევნებზე გამარჯვებაში და მისთ. ამრიგად, ჩემი “მოღვაწეობისას” მე არ მოვხვედრილვარ ჩვენთვის საინტერესო ე.წ ზღვრულ მდგომარეობაში. პირიქით, პროფესიული მოვალეობა ითხოვდა მუდამ დამეცვა ზომა და ჩემი ხელიდან გამოსულ პროდუქტში ჰარმონიულად შემეზავებინა ფანტაზიის გაფრენა და კიჩი. აქედან გამომდინარე, ჩემთვის “ვიღწვოდი” რა შემოქმედებითად, ცა ყოველთვის ცა იყო, ხოლო მიწა კი საიმედო საყრდენი. ახლა სხვა ოპერაზე გადავინაცვლოთ. დავსვათ შეკითხვა: განმიცდია კი რაიმე ნივთის, მოვლენისა თუ მდედრობითი სქესის პირისადმი შლეგური ვნებათა ღელვა? მე მხედველობაში მაქვს ისეთი მდგომარეობა, როგორსაც გენიალური პოეტები საკუთარ ნახელავში აგვიღწერენ, იყენებენ რა სიტყვებს: ”გიჟური ვნება”, “ამოკი” და მისთ. სამწუხაროდ არა! როგორც კი ვატყობდი თავს, რომ რაიმე საგანი ან მოვლენა ისე მიტაცებს, რომ მითრგუნავს ნებისყოფას, წამსვე მერთვებოდა თავდაცვის მექანიზმი და ლოგიკის მაშველი რაზმები გრძნობათა ურდოებისაგან ჩემს დასახსნელად მოიჩქაროდნენ. მე არც უნიჭო მგონია საკუთარი თავი, მაგრამ ასეთ ფაქიზ საკითხებზე ნამდვილი ბუღალტერის ენით ვსაუბრობ. სამწუხაროა, მაგრამ ყოველთვის ცივ ანალიზს ვუტარებ საკუთარი გრძნობების მოძრაობას. ამოკის შესახებ ცოდნას კი მხოლოდ ცვაიგის ამავე სახელწოდების ნოველიდან თუ ვიღებ. ეს მოვლენა პირადად ჩემთვის მეტად უცხოა. ამრიგად, თუ კარგად ჩავუტარებთ რევიზიას ჩემს განვლილ ცხოვრებას, მივადგებით მხოლოდ ერთ ზემოთ ნახსენებ ზღვრულ მდგომარეობას, რომელიც აგერ უკვე წლებია რაც გრძელდება. მე რა თქმა უნდა, ჩემს პატიმრობას ვგულისხმობ. ცხადია ციხეში გატარებულმა წლებმა დაღი დაასვეს ჩემს მსოფაღქმას. 3 წლის თავზე თავისუფლება ბუნდოვანი სიზმარივით წარმომიდგება. კარგად არ მახსოვს ეს (თავისუფლება) მართლაც ცხადში იყო თუ არა, მაგრამ ეს არაა მთავარი. მნიშვნელოვანი ჩვენი თხრობის კონტექსტში ისაა, თუ როგორ აღიქმება სვლა პატიმრობაში. მოდით დავეყრდნოთ დროის ნეტარ ავგუსტინესეულ კონცეფციას. მას თუ დავუჯერებთ, დრო ფსიქიკურ-ინტუიტიური არსებაა. იგი მზის გარშემო ჩვენი პლანეტის წრებრუნვით ან საათის ქანქარის რიტმული რხევით კი არ განისაზღვრება, რაიმე მოძრაობის რაოდენობა ან მისი აღმწერი კი არაა, არამედ გახლავთ ინდივიდის სულის უსაკრალურესი ატრიბუტი. ჩვენ მეხსიერებაში ვინახავთ წარსულს _ დავარქვათ მას აწმყო წარსულისა (ამ ტერმინს იყენებდა ნეტარი ავგუსტინე). აწმყო ესაა წარსულისა და მომავლის გამყოფი, გრძნობით შეუცნობელი, მაგრამ ინტელიჰიბილური არსება. (აწმყო აწმყოსი). მომავალი კი ჩვენს სულსა და გონებაში დაბადებული იმედი და განცდაა(აწმყო მომავლისა). ამრიგად, დროს, ავგუსტინეს თანახმად, რაიმე სუბსტანციური ბუნება არ გააჩნია. ის ჩემსავე სულში, უფრო სწორად, ჩემს ფსიქეში მყოფი აწმყოა სამი ფიპოსტაზით რომაა წარმოდგენილი. სიმართლე გითხრათ, ძალიან მხიბლავს დროის ესანტროპოცენტრული კონცეფცია. ჰო და, თუ მას მივყვებით – ინდივიდის ამა სოფელში განქარვებული სიცოცხლე არა კალენდარის მიხედვით მიიზლაზნება დაბადებიდან სიკვდილამდე, არამედ განისაზვრება ამ ორ მოვლენას შორის მომხდარი მნიშვნელოვანი ხდომილებების კვალით, რომელსაც ეს უკანასკნელი ხსენებული ინდივიდის ფსიქიკაზე ტოვებენ. ოდნავი უტრირება, რომ გავაკეთოთ კაცის სიცოცხლის ხანგრძლივობა არა წლების მიხედვით უნდა შევაფასოთ, არამედ იმ შთაბეჭდილებების სიმძაფრით და ოდენობით, რომლებიც დაღს ასვამენ მის სულს. მაგ.სუსტი სქესის ტრფიალი იმდენ ხანს ცოცხლობს, რამდენ ქალთანაც მიაღწევს წარმატებას. პოეტს ასაკი იმ ამაღლებული მომენტების რაოდენობით განისაზღვრება, როდესაც მას მუზა და შესაბამისად აღმაფრენა სტუმრობს. აქედან გამომდინარე, თუ ადამიანი დროის მცირე მონაკვეთში, სულ რამოდენიმე წლის მანძილზე ხშირად განიცდის რაიმე სახის ძლიერ სულიერ მღელვარებას, ის სავსე ცხოვრებით ცხოვრობს. მისთვის დროის ერთი შეხედვით ულმობელი დინება ნელდება. მისი განცდა წარსულისა, აწმყოსი თუ მომავლისა კარგავს ჩვეულებრივი მოკვდავისათვის ასე დეტერმინირებულ ხასიათს. ვინ იტყვის, რომ ტატო ბარათაშვილმა ძალზედ ცოტა იცხოვრა. მე თუ მკითხავთ, ეს ფრიად ვულგარული, მეშჩანური მოსაზრებაა, რომელიც ადამიანის შემოქმედებითად ნაყოფიერ არსებობას ბუღალტრული საანგარიშოთი ჩხრიკავს. ამ დროს ასეთ ამაზრზენ კალკულაციასთან შეიძლება გვქონდეს საქმე: პოეტმა N იცხოვრა 25 წელი და შექმნა 30 შედევრი. ე.ი 25/30 ანუ 5/6 ლექსი სიცოცხლის ერთწელზე. შესაბამისად, თუ ის იცოცხლებდა კიდევ 25 წელს, N- ი დამატებით დაწერდა 25+20.8333333=45.83333333 პოეტურ ქმნილებას. თუ თქვენ მსგავსი აზროვნება მიუღებლად მიგაჩნიათ, მაშინ რატომ არ უნდა დამეთანხმოთ იმაში, რომ მაგალითად ბარათაშვილმა ძალზედ დიდხანს იცოცხლა და ზღვრულ მდგომარეობათა რაოდენობისა და მათი სიმძაფრის მიხედვით ბევრი ადამიანის “სასიცოცხლო ნორმა” შეასრულა. წარმოვიდგინოთ თუ რას განიცდის ეს გენიოსი “მერანის” წერისას და მივხვდებით, რომ მსგავსი ინტენსიობის სულიერი გარღვევა საშუალო ნიჭის ათასი პოეტის ჭიაყელისებრ არსებობას უდრის. შეიძლება მსგავსი არითმეტიკა არაკორექტულია, მაგრამ ერთ რამეში უნდა დამეთანხმოთ: უდიდესი შემოქმედებითი პოტენციალის მქონე პირობები შემოქმედებითი აქტების განხორციელებისას ხარჯავენ იმდენად კოლოსალურ ფსიქიკურ ენერგიას (შეიძლება მას ვიტალური ენერგიაც კი ვუწოდოთ), რომ ამ მხრივ, აგრეთვე მათ მიერ შექმნილი პროდუქტების ხარისხისა და რაოდენობის მიხედვით შეფასებული სიცოცხლე ჩვეულებრივ მოკვდავთა მიერ ყოფის სირუხეში გატარებული საუკუნეების ექვივალენტურია. ამ ქვეყანაში გენიოსთა ამა სოფელში ყოფნის ტემპორალური (დროითი) მასშტაბი ავტობიოგრაფიული ცნობებით (დაბადების თარიღი _ გარდაცვალების თარიღი) არ იფარგლება. იგი თვალსა და ხელს შუა გაიზრდება, თუ ზოგადად ხსენებულ ხელოვანს ცხოვრების ქრონომეტრაჟს განვუსაზღვრავთ მისი (ხელოვანის) შემოქმედებითი მემკვიდრეობის გენიალობისა და ამ უკანასკნელის timeless –ის მიხედვით. ამრიგად, თუ ვთანხმდებით იმაზე, რომ ადამიანის ქრონოლოგია მისი სიცოცხლის ზღვრული მომენტების სისავსითაა განპირობებული, მაშინ ისიც უნდა ჩავთვალოთ ჭეშმარიტებად, რომ ასეთი გამორჩეული სიცოცხლე არ ემორჩილება დროითი კონტინუუმის ერთხელ და სამუდამოდ განსაზღვრულ უწყვეტობას. ტატო ბარატაშვილი 200 წლოვანი მოხუცია, რომელიც დღესაც ცოცხლობს. ხოლო 100 წელს მიღწეული ვინმე ფილისტერი, რომელიც ფლობდა საკანცელარიო საქონლის მომცრო მაღაზიას და უშფოთველად ატარებდა ცხოვრებას, მაინც ბავშვურ ასაკში იმყოფება, მის მწირ წარსულში მცირეა მკვეთრი შთაბეჭდილებანი. იქ სომატური სიამოვნებების ბუნდოვანი რემინისენციები სჭარბობს. იდენტურსიამოვნებებს მოელის ასეთი ინდივიდი მომავლისაგანაც. აწმყო ასეთი ობივატელისათვის მეყსეული სენსუალური იმპულსების პრიმიტიული ზოოლოგიური აღქმაა, რომელთა რეფლექსირებასაც ის ახდენს. მაგრამ დავანებოთ თავი ამ არსებებს, რადგან მათი ზედმეტად შეწუხება მათთვისვე ფრიად მტკივნეულია. თუ აქ განვითარებული მსჯელობით მიღწეულ რეზულტატს ჩემს შემთხვევას მივუსადაგებ, მაშინ უნდა ვაღიარო, რომ პატიმრობაში გატარებული წლები ჩემი ცხოვრების ყველაზე ინტენსიური დრო გახლდათ. განვმარტავ თუ რას ვგულისხმობ სიტყვა ინტენსიურში: როგორც უკვე ვნახეთ, ინდივიდი დრო და დრო განიცდის თავისი ძირითადად რუტინული ცხოვრების მძლავრ ფლუქტუაციებს. მათ ზღვრული მდგომარეობებიც ვუწოდეთ. ჰოდა დაკავების დღიდან დღემდე მე ამ ერთ დიდ ფლუქტუაციაში ვიმყოფები. ჩემი გისოსებს მიღმა ყოფნა დროში გაწელილი ზღვრული დმგომარეობაა. ჩემი კოგნიტური აპარატი, ემოციების მაგენერირებელი ფსიქიკური სტრუქტურაა, რეფლექციური პროცესები, რეალობის აღქმისათვის აუცილებელი პერცეფციის კანონებიც კი ტრანსფორმირებულ იქნა. ადაპტაციის შემდეგ ჩემგან ნამდვილი(პურუს) ციხის კაცი ჩამოყალიბდა. ოთხ კედელში ყოფნამ, საზოგადოებრივი წრის შეზღუდვამ, ათას ამქვეყნიურ სიამოვნებაზე იძულებით უარის თქმამ, მაიძულა მიმემართა ინტელექტუალური გასართობისათვის – სამეცნიერო-ფილოსოფიური ლიტერატურისათვის. შემეცნება გათავისუფლდა ყოფითი წვრილმანებისა და მათზე რეფლექსიის ფუჭი ამოცანების შესრულებისაგან. ის ახალი მეტა-იდეების აღსაქმელად მოემზადა და აი, წიგნების ფურცლებიდან მძლავრი ნაკადის სახით წამოვიდა ჩვენი გენიალური წინაპრების ნააზრევი. თავისუფლების პირობებში, ჩემი ცხოვრების წესიდან გამომდინარე, არასდიდებით არ დავიკავებდი ხელში პლატონს, სენეკას, შოპენჰაუერის თუ ნიცშეს ტომებს. არც ჩამოთვლილ ავტორთა ნააზრევის ანალიზის დრო და სურვილი მექნებოდა. ამრიგად, თუ ჩავთვლი, რომ სასჯელის ვადას ფრიად პატივცემულ და უკიდეგანო სიბრძნით გამორჩეულ ბატონებთან ერთად ვატარებ, თუ მათი მაქსიმები და ტრაქტატები თითქმის ყოველდღე უდიდეს ინტელექტუალურ სიამოვნებას მანიჭებს და თავისი მოქმედებით ჩემი სულისმიერი მდგომარეობა სრულიად ახალ მდგომარეობაში გადაჰყავს, მაშინ ნამდვილად მომხდარა ჩემი ცხოვრების რითმის დაჩქარება ანუ მისი ინტენსიფიკაცია. გარდა ამისა, ციხის კარებმა და ზედამხედველთა როყიო ხმებმა საბოლოოდ გაფანტეს ილუზია, რომ ქვეყნიერება რაღაც თავისთავადი, ბუნებითი ჰუმანურობით იმართება. ფსიქიკის არაჩვეულებრივ ანუ ზღვრულ პირობებთან შეგუების აუცილებლობამ ჩემში ვოლუნტარისტული იდეების აღორძინება გამოიწვია. ამასთან, ვოლუნტარიზმი არ უნდა გვესმოდეს როგორც აბსოლუტურად უსანქციო გამოვლინება ნებისა. ეს უბრალოდ გახლავთ ერთგვარად ეგოცენტრული მსოფმხედველობა, რომლის ძირითადი პოსტულატებია:
1. ადამიანი უნდა ისწრაფვოდეს აღიარებისაკენ.
2. ადამიანი უნდა ისწრაფვოდეს ექსპანსიისაკენ.
3. ამ ორი პოსტულატიდან გამომდინარეობს მესამეც –ადამიანის აღიარება უნდა მომდინარეობდეს რაც შეიძლება ბევრი ინდივიდისაგან.
4. ამასთან, ადამიანი მზად უნდა იყოს გაიღოს დიდი მსხვერპლი აღიარებისათვის. მას შეგნებული უნდა ჰქონდეს, რომ აღიარება მდელოზე ზანტად მობალახე ძროხა კი არა, არამედ ფეხმარდი ქურციკია, რომელსაც სავანაში სხვა მონადირეები დასდევენ. რადგან ქურციკები ცოტანი არიან, ხოლო მონადირენი კი ბევრნი, ამიტომ ადამიანი მზად უნდა იყოს სისხლისმღვრელი ბრძოლებისათვის ამ ნადავლის მოსანადირებლად.
5. სხვა არსებები, რომლებიც არ ისწრაფვიან აღიარებისათვის, არამედ ქმნიან კავშირებს საკუთარი სიცოცხლის ან/და კერძო საკუთრების უსაფრთხოებისათვის, არ არიან ადამიანები.
6. სამართლიანობა მოითხოვს, რომ მათ არ უნდა ჰქონდეთ პრეტენზია ე.წ “ბუნებით უფლებებზე” და უპირველესზე ამ უფლებათა შორის - თავისუფლებაზე იცოცხლონ, იმეტყველონ, ისიამოვნონ.
7. თუ ნებისმიერ არსებას გაუჩნდება გაადამიანურების სურვილი, ანუ მას მოუნდება უფლებებით სარგებლობა, ის ვალდებულია დადგეს აშკარა და უშუალო სასიკვდილო საფრთხის წინაშე (clear and present mortal danger). ). ის უცილობლად უნდა მოხვდეს ზღვრულ მდგომარეობაში, როცა გაქრება ე.წ საზოგადოებრივი გარანტიები მისი სიცოცხლისა თუ თავისუფლების დაცვისა. თუ ხსენებული არსება Gღირსეულად გაივლის ინიციაციას, მაშინ იგი მიღებულ უნდა იქნეს ადამიანთა წრეში.
8. ასეთი ადამინი უკვე მოკვდა ამაოებისათვის, ამიტომ ის ჯილდოვდება სამყაროს კვინტესენციიის აღქმის პრივილეგიით, ე.ი შესაბამისად მისი ნება და გონი უკვდავია.
9. სამყაროს კვინტესენცია კი სხვა არაფერია, თუ არა გონს მოკლებული ძალაუფლების წყურვილი, რომლის ობიექტივიზაცია(განსხეულება) აღნიშნული ადამიანი გახლავთ.
10. ამ ჯილდოს ფლობა არ იცავს ადამიანს ათასგვარი ამქვეყნიური განსაცდელისაგან. პირიქით, ის აღიარებაზე მონადირე ხდება, ამიტომ სხვა მონადირენი მუდმივად დაემუქრებიან მის არსებობას. ადამიანი რჩება მარტო სამყაროსეულ მსოფლიო ნებასთან პირისპირ. მაგრამ ეს მას შიშს კი არა, თვითრწმენას უნერგავს.
განვიხილოთ ზემოთ აღნიშნული მაქსიმები, ოღონდ არ დავივიწყოთ, რომ ეს ყოველივე უკვდავების პრობლემის გასაანალიზებლად წამოვიწყეთ (აქამდე ბოლოს მივალთ).
ის, რომ ადამიანი ისწრაფვის აღიარებისაკენ, არახალია. ამის დამტკიცებაზე ჩვენ არ შევჩერდებით. უბრალოდ ხაზს გავუსვამთ, რომ აღიარების მასშტაბები, რომლისკენაც ცალკეული ადამიანები ისწრაფვიან, ფრიად ინდივიდუალურია. ზოგს თავისი სოფლის თემის თავობა აკმაყოფილებს, მავანს კი მსოფლიოს დაპყრობა სურს. ბევრი მორალისტი ამ ლტოლვის მშობლად ეგოიზმსაც ასახელებს, ეს გრძნობა კი მათი ზნეობრივი შკალის უარყოფით ნიშნულზე იმყოფება. მიმაჩნია, რომ დავა ეთიკაზე აქ უადგილოა და თანახმა ვარ დროებითი კაპიტულაციაც გამოვუცხადო დევიზის “ნეტარ არიან ღარიბნი სულით” მიმდევრებს. დავუშვათ, რომ მე ასეთი ეგოისტი, ვერ ვცხონდები, მათ კი - “სულით ღარიბებს”- იმქვეყნიურ სასუფეველში მოხვედრის ჩემთან შედარებით უფრო დიდი შანსები აქვთ. მაგრამ რაკი ეგოიზმი და პატივმოყვარეობა, ეს საშინელი ცოდვები ვაღიარე, მოდი უფრო წინ წავალ და თავს ამ ცოდვათა იდეალურ განსახიერებად – მათ რაფინირებულ სიმბოლოდ წარმოვიდგენ. ამ შემთხვევაში ერთადერთი პირი, რომელიც ჩემი ღირსებების სრულმასშტაბიან აღიარებას უნდა ვესრაფვოდე, ეს მე თვითონ ვარ. მხოლოდ თავად მე ვარ ის სუბიექტი, რომელსაც თანასწორ არსებად აღვიქვამ. მაგრამ იმისათვის, რომ შედგეს ეს აღიარების აქტი, მე საკუთარი თავი უამრავ ზღვრულ სიტუაციაში უნდა გამოვცადო. მე უნდა დამემუქროს სიკვდილი და უნდა შევიტყო , თუ როგორ მოვიქცევი და რას ჩავიდენ. შევინარჩუნებ თუ არა სულის სიმტკიცეს, საკუთარი თავის უნიკალურობის შეგრძნებას. შესაბამისად, ეს აღიარება არაა ინტელექტუალური სპეკულაცია კაბინეტში მყუდროდ მჯდარი ფილოსოფოსისა. ეს არის მზაობა თავი გასწირო ერთი შეხედვით ირაციონალური პრიზისათვის. ჰეგელმა ეს აზრი შესანიშნავი აფორიზმით გამოხატა: ”ყველა ადამიანს უნდა წავუყენოთ მოთხოვნა, რომ მან წარმოაჩინოს საკუთარი თავი. პრინციპული ადამიანი სხვებს იმიტომ მოსწონთ, რომ მათ იციან თუ ვისთან აქვთ მისი სახით საქმე”. უდავოა, რომ შეგნებული თანხმობა იმაზე, რომ მოვკვდე, ოღონდ გაღიარონ, ძლიერი ხასიათის კვინტესენცია გახლავთ. შესაბამისად, ის პირი, რომელიც არ დაემორჩილება აღნიშნულ მოთხოვნას, ჰეგელის აზრით ადამიანიც არაა. ჩვენ კი, ნამდვილმა ადამიანებმა, ავირჩიეთ რაღაც მეტაფიზიკურ არსებაზე –აღიარებაზე - ნადირობის სახიფათო გზა. ამასთან, უტყუარი ნიშანი იმისა, რომ მორიგი მსხვერპლი მოვიგდეთ ხელში, ტრიუმფის იმანენტური განცდაა. განცდა, რომელიც სიკვდილთან ბრძოლაში გვეუფლება. არის თუ არა ეს ნიშანი პირწმინდად იმანენტური და სოლო ხასიათისა? ანუ საჭიროებს თუ არა ჩვენი ეგო დაკმაყოფილებისათვის სხვა ინდივიდთა მიერ მკაფიოდ და არაორაზროვნად გამოხატულ მოწიწებას? შეკითხვა მართლაც რთულია. თუ ოდნავ ზევით მე უკვე აღვნიშნე, რომ ეგოიზმის მწვერვალზე მყოფი ადამიანი თვითშეფასებისას რელევანტურად მიიჩნევს მხოლოდ საკუთარი სულის წიაღში ავტოქტონურად შობილ შეფასებებს, მაშინ მისთვის ტრანსცენდენტური წარმომავლობის მქონე შეხედულებანი არ უნდა იყოს მნიშვნელოვანი. მან ბრძოლა მხოლოდ საკუთარ მეში დავანებულ სხვა მეებს უნდა გამოუცხადოს. იმ მეებს, რომელთაც ეშინიათ, იმ მეებს, რომელთაც სიხარბე ძლევს ან სიზარმაცისადმი აქვთ მიდრეკილება. ეს ასეცაა. ნამდვილი ადამიანისათვის მაცოცხლებელი მზე მასში მნათი სუპერ ეგოა, რომელიც ნაკლებისაგან განწმენდილი გახლავთ. განწმენდა კი შინაგანი კათარზისის შედეგია. სწორედ ამ მოვლენაზე ამბობდას ფიხტე:”ადამიანთა მოდგმა უძველესი თაობებიდან მოყოლებული დღემდე ერთ რამეზე უნდა შეთანხმდეს: მისი ჭეშმარიტი მიზანი არა შეგნებული არსებობა, არამედ თავისუფლების გზაზე საკუთარი თავის პოვნაა”. აქ საკუთარი თავის პოვნაში მეს ნამდვილი აღიარება იგულისხმება. თავისუფლების გზა კი სადაც ეს აღიარების აქტი უნდა შედგეს, ყოველდღიურ ე.წ”საზოგადოებრივ” ყოფაზე გადის და ამა სოფელში გატარებული დროით იზომება. ამიტომ ინდივიდს უხდება აღიარებისათვის ინტროვენტური ბრძოლის ველი მისი ინდივიდუალობისადმი გულგრილ ბუნებაზე გადაიტანოს. მისი ზადის (ნაკლის) შემცველი მეები ობიექტივიზირდებიან კონკრეტულ ოპონენტებში. მაგ. ამ ბრძოლაში მოწინააღმდეგედ ადამიანს შეიძლება ბუნების ბრმა ძალა, სტიქია, ან მეორე ადამიანი მოევლინოს. ამ შემთხვევაში შეტაკება გარდაუვალია. ადამიანის სულში სალოდ აჟღერებული მარში სხვა იმანენტურ მეებზე გამარჯვებისა შთაგონებას ტრანსცენდენტულ ბატალიებში მოპოვებულ ვიქტორიებში უნდა ჰპოვენდეს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ზოგიერთი ჩვენთაგანი ვერ დარჩება მხოლოდ ბერის სენაკში საკუთარ ხორცზე მოპოვებული გამარჯვების იმედად. უდიდესი მოწიწებით უნდა განვიმსჭვალოთ სიმონ მესვეტისადმი, რომელმაც იდეის გულისათვის სხეული დათრგუნა. მაგრამ ჩვენი აღიარება სხვებთან ომში უნდა მოვიპოვოთ. ჩვენ გვეყოფა სითამამე იმისა, რომ ფიცხელ ბრძოლაში მოპოვებული ბრწყინვალე გამარჯვება წმინდანთა გამარჯვებას შევადაროთ. ხოლო იმის არჩევანი, თუ ვინ უნდა იყოს მოწინააღმდეგე და სად უნდა ამოვირჩიოთ ბრძოლის ველი, მხოლოდ ტემპერამენტის საკითხად უნდა მივიჩნიოთ. თუ ჩვენი ტემპერამენტი (ფროიდი კი მას ლიბიდური ენერგიის სუბლიმაციის ხარისხს დაუძახებდა) გვიბიძგებს არა ასკეტიზმისა და ასე საკუთარ სულში ვნებების (ზადიანი მეების) დათრგუნვისაკენ, არამედ სხვა ინდივიდების დაპყრობისაკენ, მაშინ ჩვენ იძულებულნი ვართ განვძარცვოთ ისინი – ჩვენი მსხვერპლები – ჩვენთან მაიდენტიფიცირებელი ნიშნებისაგან. ჩვენ ისინი ქსენომორფებად, უცხო სხეულებად უნდა შევრაცხოთ და ამით დავასაბუთოტთ მათთან ბრძოლის სამართლიანობა. თუ სიკეთის და სიყვარულის რელიგიათა ონტოლოგიური ბაზისი - უნივერსალური სიყვარული (გიყვარდეს მოყვასი შენი!) და აქედან გამომდინარე საყოველთაო ემპათიაა – მაშინ ჩვენი დოქტრინა ითხოვს რაღაც განსხვავებულს, ეს იმიტომ, რომ ემპათიური ნატურები არ ომობენ ერთმანეთთან. ამასთან, ახალი ფილოსოფიის საფუძველი არ უნდა იყოს საყოველთაო სიძულვილი, რადგან ჯერ კიდევ Hჰერაკლიტე ამბობდა, რომ “გზა ზევით და ქვევით არსით იგივეა”. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ: დაპირისპირებული არსებები დიალექტიკურად ერთიანნი არიან. უნივერსალური სიყვარული და მიზანთროპია ექვივალენტური მცნებანი გახლავან. ჩვენ სიყვარულზე და სიძულვილზე მაღლა დადგომა მოგვიწევს. ამიტომ, ჩემთვის სიკეთედ და ბოროტებად ითვლება მხოლოდ ის ქმედებანი, რომლებიც ჩემს აღიარებასა და ექსპანსიის სურვილს შესაბამისად ან ხელს არ უშლიან (სიკეთე) ან ეწინააღმდეგებიან (ბოროტება). ვოლუნტარიზმის იარლიყმიწებებული ეს მსოფმხედველობა ათასჯერ გახდა ნაირ-ნაირი მორალისტებისა თუ პაცეფისტების თავდასხმის ობიექტი. ზნეობის პოლიციელები აღშფოთებას გამოთქვამდნენ, რომ ამ მსოფმხედველობის განხორციელება სისხლიან დიქტატურებს, ჰოლოკოსტსა და გულაგს წარმოშობს. მაგრამ მიუკერძოებელი მსჯელობის შემდეგ ჩვენ დავრწმუნდებით, რომ ჩემი მეგაეგოისტური მისწრაფებების დაკმაყოფილება იმ პირობებშიცაა შესაძლებელი, როცა გარემომცველთა ძვირფასი სიცოცხლე და ჯანმრთელობა არ დაზარალდება. ჩემი გამრჯვება არ იქნება სისხლიანი, არ მოვკვეთ თავებს დამარცხებულთ, არ წავართმევ “თავისუფლებას”, “ღირსებას” და “ ბედნიერებას”. მე “გავამდიდრებ” კიდეც მათ ამ მხრივ. ხოლო იარაღი, რომლითაც ამ ყოველივეს მოვიმოქმედებ, ჩემს კრიტიკოსთა მიერ ხოტბა შესხმული ლიბერალიზმი გამოდგება. ეს ერთი შეხედვით არის contradictio in subjecto. მაგრამ ყველა ეჭვი ქრება, თუ ზემოთ 10 პუნქტად პოსტულირებულ მსოფმხედველობრივ პარადიგმაში სათანადო განმარტებებს შევიტან. ამ პუნქტებში ტერმინებით - “სიცოცხლე”, “მეტყველება”, “სიამოვნება”- აღნიშნულია არა ტრავიალური მნიშვნელობა ადამიანთა ხსენებული მდგომარეობისა, არამედ მათი მეტაიდეები. არავის არ მოსდის აზრად თავში, ვინმე ობივატელს წაართვას სიცოცხლე მხოლოდ იმიტომ რომ ის (ობივატელი) არსებობს. არც მისი დამუნჯება უნდა გვსურდეს. მეტყველების უნარი ხომ მისი შრომისათვის აუცილებელი ინსტრუმენტია. სიამოვნებებიც ეკუთვნის ჩვენს ობიატელს. მან კარგად იშრომა და თავისი ბიურგერული ბედნიერებითაც უნდა დატკბეს. ჩვენ არ უნდა მოვახვიოთ მასას თავს ტოტალური და სისხლიანი ტირანია. ასეთ “საზოგადოებაში” თავისუფლების ილუზიის შესანარჩუნებლად ლიბერალური დემოკრატია საუკეთესო საშუალებაა. მცირე ისტოტიული ექსკურსი რომ მოვაწყოთ, ვნახავთ, რომ ადრეულ საუკუნეებში არისტოკრატთა თუ ეკლესიის დესპოტია, მონა-ცხვარკაცებს აიძულებდა ეოცნებათ გათავისუფლებაზე. ისინი მსგავს ფიქრებს მომქანცველი სამუშაოს შემდეგ ძილისწინ თავიანთ სოროში მიყუჟულნი ეძლეოდნენ. თენდებოდა ახალი დღე და პლებეი მონური შრომას უბრუნდებოდა. ოცნება ოცნებადვე რჩებოდა. მონა არ ჰკიდებდა ხელს იარაღს თავისუფლების მოსაპოვებლად. ხსენებულ თავისუფლებას ის აღიქვამდა არა როგორც საკუთარი ნების და მაძღარი ცხოვრების შესაძლებლობას. პლებეი ვერ არჩევდა, რომ ბატონი ამქვეყნიურ სიკეთეებს ეუფლება მხოლოდ თავისი ნების უკიდურესი დაძაბვის შედეგად. იმ სახელოვან დროს პრეტენზია, რომ შენ ბატონი იყავი, სისხლისმღვრელ ბრძოლაში მახვილით უნდა დაგემტკიცებინა. მაგრამ დრო გავიდა. ადამიანის ზნე და ნირი ფაქიზი გახდა. 21-ე საუკუნეში გაჩნდა პლებეისთვის იმის შთაგონების ფანტასტიკური საშუალება, რომ ისტორია საზოგადოებრივი წყობის ევოლუციური განვითარების მხრივ დამთავრდა, რომ ლიბელარული დემოკრატიის საყოველთაო ზნეობის პირობებში მონები და ბატონები საბოლოოდ გათანაბრდნენ. ბატონებმა უხვად გამოიყენეს მასებზე ბანგის მიწოდების ახალი და აქამდე არნახული საშუალებანი. მედია-გაბრუება, პროპაგანდისტული ტექნოლოგიები, სურვილთა ორიენტირება მასობრივ მოხმარებაზე, სუროგატული ხელოვნების დარგები, ვულგარული კიჩი. სწორედ ამ მეთოდებით ზრდიან თანამედროვე ბატონები მასობრივ ადამიანს. რაც მთავარია, ამ არსებას შთააგონებენ, რომ ის არქაული პირველყოფილი საფრთხეები, რომლებიც მის უძველეს წინაპარს ემუქრებოდა, ცივილიზაციამ საბოლოოდ განდევნა, რომ მისი სიცოცხლე და ქონება დაცულია ათასი კოდექსით თუ უფლებათა დეკლარაციით. მაგრამ ეს ასე არაა. ყველაზე დემოკრატიული ქვეყნის ყველაზე დემოკრატიული პრეზიდენტიც კი ამბობდა, რომ მოქალაქემ არ უნდა ჰკითხოს ქვეყანას თუ რა გააკეტა მან (ქვეყანამ) მისთვის. მან უნდა ჰკითხოს საკუთარ თავს, თუ თავად რა გააკეთა ქვეყნისათვის. მცონარე არსებას, ობივატელს, რომელიც არც საკუთარ თავს და არც მის საცოდავ ქონებას არ აყენებს საფრთხეში, არა აქვს უფლება, მოითხოვოს უფლებათა დაცვა. მისი სიცოცხლე, ქონება, მისი შრომის პროდუქტი დღესაც, ისევე როგორც ფარაონ რამზესის დროს, წარმოადგენს ცხვრის სხეულზე ამოზრდილ მატყლს, რომელსაც მეცხვარე დრო და დრო კრეჭს. უბრალოდ წარსულში ცხვრების მოვლის ხელოვნება, იგივე საქონელმცოდნეობა, არ იყო სათანადოდ განვითარებული. მაშინ მეცხვარე არ ერიდებოდა თავისი ფარის წევრებს და ხშირად უმიზეზოდ სცემდა მათ, Hკლავდა იმაზე მეტ პირუტყვს, რაც შეიძლებოდა დასჭირვებოდა, თავის ცხვრებთან უპირატესობის ნიშნად საქონლის გომურთან შედარებით გაცილებით დიდ სახლს იგებდა. თანამედროვე მეცხვარე კი შოლტისა და მატყლის საკრეჭი მაკრატლის ნაცვლად ლიბერალური იდეების თაფლკვერსაც იყენებს და ამით ცხვრებს აფიქრებინებს, რომ მათი ფუნქცია არა მხოლოდ მატყლის, ხორცის და რძის წარმოება, არამედ მწვანე მდელოზე უშფოთველად კუნტრუში და თვალის გახარება. რომ ისინი ნებაყოფლობით მიჰყვებიან ყოჩს, ხოლო ავი ნაგაზები კი მათი უსაფრთხოების მცველნი არიან. როცა ჩვენ ვაცხადებთ, რომ ასეთ ცხვარკაცებს არ უნდა ჰქონდეთ პრეტენზია ბუნებით უფლებებზე ანუ დაბადების ფაქტის გამო კუთვნილ სიკეთეებზე – ჩვენ ამ სიკეთეებს აღმატებულ ხარისხს ვანიჭებთ. ხარისხს, რომელსაც სტანდარტად მწყემსები და არა ცხვრები ამკვიდრებენ. შესაბამიად, ჩვენ ვამტკიცებთ, რომ ცხვრებმა არ უნდა მოითხოვონ მწყემსისა. ამით ჩვენ ვიმეორებთ იმას, რაც პოეტმა გაცილებით უფრო ხატოვნად თქვა: “рოжденный ползать, летать не может”. იმისათვის, რომ კარგად გავიგოთ თქმული – მოვიყვანოთ ანალოგია ფიზიკიდან. ნიუტონის მექანიკის კანონები სავსებით სამართლიანია მცირე სიჩქარით მოძრავი სხეულებისათვის. მაგრამ, თუ სხეული სინათლის სიჩქარესთან ახლოს მდგომი სიჩქარით მოძრაობს, აქ ერთვება აინშტაინის ფარდობითობის თეორია. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ნიუტონის მექანიკა არის აინშტაინის თეორიის კერძო შემთხვევა მცირე სიჩქარეებისათვის. თუ წინა მაგალითის ანალოგიით სხეულებს სხვადასხვა ღირებულებებად მივიჩნევთ, ხოლო მოძრაობის კანონების როლს მორალურ იმპერატივების მაფორმირებელ სენტენციებს მივაკუთვნებთ, მაშინ არ შევცდებით თუ ვიტყვით: ადამიანთა ქცევის მადეტერმინებელი კანონები (მრავალი რელიგიური)დოქტრინა, კონსტიტუცია თუ სხვა დეკლარაცია) მოქმედებენ მხოლოდ იმ ინდივიდთა შემთხვევაში, რომელთა ნება მცირეა (დაბალი სისწრაფის მატარებელია). ხოლო როცა ზეინდივიდის ნება მეგამნიშვნელობებს (მეგასიჩქარეებს) აღწევს, კანონები კონფიგურაციას იცვლიან და ფორმულირდებიან სულ სხვაგვარად. ეს რელატივიზმი თქვენმა მონა-მორჩილმა კი არა, Yყველაზე ცნობილმაკანონმდებელმა, ათინთა ბელადმა, სოლონმა შენიშნა, როცა თქვა “კანონები ობობის ქსელსა ჰგავს: მსუბუქი და უძლური გაებმევა მასში, ხოლო ძლიერი კი გაგლეჯს და თავს დააღწევს”
ახლა დადგა დრო, ნაბიჯ-ნაბიჯ დავუბრუნდეთ იმ საკითხს, რომლიდანაც დავიწყეთ მსჯელობა. შეიძლება ჩემმა აზრმა ფრიად ეგზოტიკური პირუეტები მოხაზა, მაგრამ შევეცდები ლოგიკური სიმწყობრის დაცვით მაინც მივიდე საწყისთან.
1. ჩვენ ვაღიარეთ, რომ კაცის უკვდავების, ანუ საკუთარ სიკვდილთან დამოკიდებულების საკითხი განმსაზღვრელია მისივე კრიტერიუმების დასადგენად.
2. უდავოდ მივიჩნიეთ ის, რომ თუ რაღაც მანქანებით ინდივიდი მიაღწევს უკვდავებას (ე.ი. მოხდება საწაული და მას გაუქრება სიკვდილის შიში), მისი მორალური კონსტიტუცია უცილობლოდ შეიცვლება.
3. იმის გაგება, თუ როგორი იქნება ხსენებული ცვლილება, მხოლოდ ეგზისტენციალურ-ინტიმური განცდის ანალიზის შედეგადაა შესაძლებელი. მკვლევარმა უნდა გაიხსენოს თუ როგორი გრძნობა ეუფლებოდა მას ე.წ ზღვრულ მდგომარეობაში იმ დროს, როცა მის სიცოცხლეს სასიკვდილო საფრთხე ემუქრება. ამ მომენტში თვითტესტირებისას (ინტროსპექციისას) ინდივიდი აღწევს იმის გაგებას, თუ როგორ გარდაიქმნებოდა მე-2-ე პუნქტში აღნიშნულული სასწაულის შემდეგ.
4. თუ ზღვრულ მდგომარეობაში მყოფი ინდივიდი ინტროსპექციის შემდეგ გაითავისებს, რომ მან მეტაფიზიკური არსის – აღიარების გამო, დათრგუნა სიკვდილის შიში და სიცოცხლე საფრთხეში ჩააგდო, ეს მიუთითებს იმაზე, რომ სასწაული, რომელსაც ჩვენ ვიხილავთ ანუ სხეულის უკვდავების მიღწევა აღარ ყოფილა მისთვის მნიშვნელოვანი. ვიმეორებთ: თუ ინდივიდი ყოველგვარი გარანტიების გარეშე საფრთხეში აგდებს სიცოცხეს და ამის გამო არანაირ მატერიალურ თუ სხვა რაციონალურ მოგებას არ ელის, მაშინ ის უკვე უკვდავი ყოფილა სასწაული მომხდარა.
ამრიგად, ნებისმიერი თავგანწირვის აქტს, რომელსაც მიზნად საკუთარი ნების ექსპანსია აქვს დასახული, ჩვენ თამამად შეიძლება მივაკუთვნოთ სასწაულის კატეგორიას. ეს აქტები არ იხსნება რაციონალურად. მათი მიზანი არაა ვაჭრუკანული, ურთიერთხელსაყრელი კონტრაქტის დადება ორ თუ რამოდენიმე სუბიექტს ან სუბიექტთა ჯგუფებს შორის. ასეთ საქციელებს მიღმული არსი აქვთ. ისტორია გვასწავლის, რომ სწორედ მსოფლიო მორალის კონვენციების დამრღვევი, საზოგადოებრივი ფლუქტუაციების გამომწვევი ფიგურანტები განსაზღვრავენ ძალაუფლების მფლობელთა (ნების ექსპანსიის რეალიზატორების) ვინაობას, მაშინ გამოდის, რომ თავისთავად ძალაუფლების ფენომენს საკრალური, ირაციონალური ფაქტორები განაპირობებს. რომ არც გარეგნულ სილამაზე, არც ინტელექტის დონე და არც რიტორიკის ნიჭი არ აძლევს ინდივიდს იმის გარანტიას, რომ ის საკუთარ ნებას სხვასაც მოახვევს. ერთი ადამიანის მეორის ზეგავლენის ქვეშ მოქცევა მაგიური აქტია, რომელსაც თანამედროვე ფსიქოანალიზიც კი ვერ ხსნის. აქედან გამომდინარე, თუ პიროვნება საკუთარ თავს ზეადამიანად თვლის, მასთან ამის დასტურს საკუთარ თავთან ან სხვასთან სამკვდრო-საციცოცხლო ბრძოლებში ეძებს – მისთვის მისი სხეულის მარადიულობას მნიშვნელობა ეკარგება. ის ნებისმიერ წამს თანახმა უნდა იყოს დათმოს სიცოცხლე სულის მარადიულობის იდეისათვის. ამ წერტილიდან გვეშლება უთვალწარმტაცესი პერსპექტივები, რადგან თუ ყოველივე ზემოთ თქმულს კარგად გავითავისებთ და საკუთარ თავს ძალაუფლების მქონეთა სახელოვან კოჰორტას მივაკუთვნებთ, მაშინ იმასაც ვირწმუნებთ, რომ უკვე უკვდავნი ვყოფილვართ. თუ ჩვენი ცოვრება სავსეა ხიფათით და საკუთარი სიცოცხლის სასწორზე შეგდება თვითდამკვიდრების კულმინაციას გვანიჭებს, მაშინ ჩვენ უკვე მომკვდარვართ ამა სოფლისათვის!!! ამ თემაზე მსჯელობის გაგრძელებას აზრი აღარ აქვს, რადგან თუ თქვენ აქამდე არ იგრძენით ჩემთან სულისმიერი ნათესაობა – ეს სენტენციები ცარიელ სიტყვებად მოგეჩვენებათ. ხოლო შენ კი, ჩემო ძმაო, რადგან თანამიგრძენი და ჩემს მიერ ხოტბაშესხმულ ადანიანში საკუთარი თავი, ანუ ჭეშმარიტი “ადამიანი” ამოიცანი _ ერთ უმნიშვნელოვანეს შეკითხვაზე უნდა გამცე პასუხი:
თუ შენ ადამიანი ხარ, რატომ ხარ ცოცხალი?
რამიშვილი შალვა - Ramishvili Shalva
⏱️ 1 წთ.
👁️ 1
100%