გედები თოვლქვეშ
(gedebi tovlqvesh)
შავზურგა ალბატროსი (იომედეა იმმუტაბილის) ბუდობს ჰავაის კუნძულებზე. წყნარი ოკეანის უკიდეგანო სივრცეებში დაწანწალებს, ფრენით, რასაკვირველია. სიეტლიდან (ვაშინგტონის შტატი) გაშვებული დანიშნული ალბატროსი ათი დღე-ღამე მიფრინავს და ზუსტად ჯდება თავის მშობლიურ, წყნარი ოკეანის კუნძულ მიდუეიზე. სიეტლიდან მიდუეიმდე მანძილი ხუთი ათას ასი კილომეტრია. მეტიც, ფილიპინებიდან მიდუეიმდე თორმეტი დღე-ღამე მიფრინავს, ექვსი ათას ოთხას კილომეტრს ფარავს და მაინც ჩადის...
როგორ დაფრინავს, რანაირად იგნებს გზას, ჯერაც ვერ გარკვეულან მეცნიერ-ორნითოლოგები. ჰოდა, ეგებ სხვა წიგნებიდან მაინც გავიგო რამე-მეთქი და უკვე რამდენი ხანია, საჯარო ბიბლიოთეკის ბიბლიოგრაფიულ განყოფილებაში ვზივარ, ორნითოლოგიურ ფერადსურათებიან ცნობარებს ვათვალიერებ, ვფურცლავ და ვკითხულობ... ერთ მათგანს ოკეანის გიგანტური კუს ფერადი სურათი ამშვენებს, რომელსაც ბაკანზე გრძელნისკარტა მტაცებელი ფრინველი შემოსჯდომია: William Hopkins Amos — Wildlife of The Islands (Wildlife habitat series); A Chanticleer Press Edition. Publishing in 1980 by Harry N. Abrams, Incorporated, New York.
ამ წიგნს „კუნძულების ცოცხალი ბუნება“ ჰქვია. მოკლედ, მეცნიერ-ბიოლოგ უილიამ ამოსს თავის ჯგუფთან ერთად ლამის მთელი დედამიწის კუნძულები შემოუვლია და იქაური ეკოლოგიური სისტემები უკვლევია. ბრწყინვალედ შესრულებულ ფერად სურათებსაც გადავავლე თვალი — ზღვის ლომვეშაპებს, პინგვინების კოლონიებს, მაიმუნებს, თუთიყუშებს...
ფურცლებს მალ-მალე ვშლი, ალბატროსებთან მიმეჩქარება და უცებ...
მოიისფრო და სპეტაკი თოვლით დაფარული, ამობურცულ-ჩაბურცული და მომცრო ადგილი. ზემოთ ტყვიისფერი და პირქუში ცა. ახალგათენებული უნდა იყოს. შუქჩრდილებს უკვე დაუწყიათ თვალსასეირო თამაში...
სულიერი არ ჩანს ფოტოზე და ვიდრე გავიფიქრებდი, — ალბათ, ზოგჯერ უცხოელებსაც ეშლებათ-მეთქი, უცებ მივხვდი, რომ სურათი მეორე გვერდზეც გადადის. იქ კი, მართალია, ეს თოვლის გორები გრძელდება, მაგრამ ფეხზე წამომდგარი ორი ყელმოღერებული გედიც ჩანს, წვრილი თვალებითა და შავ-ყვითელი ნისკარტებით. ასე რომ, ეს მხოლოდ ამობურცულ-ჩაბურცული ადგილი არ არის. თოვლი ალაგ-ალაგ იმიტომ ამობურცულა, რომ გედები ყოფილან თოვლქვეშ... აგერ, გრძელი კისრები ზურგზე გადაუდიათ და ნისკარტები ფრთებქვეშ ჩაუყვიათ.
ეტყობა, ღამით მიფრინავდნენ, თოვლიანმა ქარიშხალმა მოუსწრო და აქ დაეშვნენ. ერთმანეთის ახლომახლო დასხდნენ და...
არა, ის თავიანთი ბოლო, სიკვდილისწინა სიმღერა რატომ უნდა ეთქვათ, ცოცხლები არიან — ამ ორი გედივით სხვებიც ამოვლენ თოვლიდან, ტანს დაიფერთხავენ და გაფრინდებიან თავიანთ ფათერაკებიან გზაზე...
წინა გვერდზეა დაბეჭდილი ფოტოსურათის წარწერა — Whooper swans huddle together for warmth during a snow storm on the northern Japanes island of Hokkaido. The swans breed in Siberia and winter in Japan. Half of the 13,000 winter visitors stay on Hokkaido, while the rest go to islands farther south.
„კრუალა გედები სითბოს შესანარჩუნებლად ერთად გროვდებიან თოვლიანი ქარიშხლის დროს იაპონიის ჩრდილოეთ კუნძულ ჰოკაიდოზე. გედები მრავლდებიან სიბერიაში და ზამთარში იაპონიაში. ჰოკაიდოს ცამეტი ათასი სტუმრიდან ნახევარი იქვე რჩება; მაშინ, როცა დანარჩენები მიფრინავენ კუნძულიდან უფრო შორს, სამხრეთით“...
„ეივონის გედს“ („The swan of Avon“) უილიამ შექსპირს ეძახდნენ თანამედროვეები (ეივონი მდინარეა ინგლისის ქალაქ სტრეტფორდში).
იქნებ ჩვენი წასაკითხი კარგი მწერლებიც, შექსპირი იქნება, რაბლე, რუსთაველი თუ სერვანტესი, ამ გედებივით არიან ჩამალული თეთრ ქაღალდში და გათენებასავით ელოდებიან მკითხველს, რომ ჩვენი ცნობიერების ფათერაკიან გზებზე გაფრინდნენ და გაინავარდონ?
(gedebi tovlqvesh)
შავზურგა ალბატროსი (იომედეა იმმუტაბილის) ბუდობს ჰავაის კუნძულებზე. წყნარი ოკეანის უკიდეგანო სივრცეებში დაწანწალებს, ფრენით, რასაკვირველია. სიეტლიდან (ვაშინგტონის შტატი) გაშვებული დანიშნული ალბატროსი ათი დღე-ღამე მიფრინავს და ზუსტად ჯდება თავის მშობლიურ, წყნარი ოკეანის კუნძულ მიდუეიზე. სიეტლიდან მიდუეიმდე მანძილი ხუთი ათას ასი კილომეტრია. მეტიც, ფილიპინებიდან მიდუეიმდე თორმეტი დღე-ღამე მიფრინავს, ექვსი ათას ოთხას კილომეტრს ფარავს და მაინც ჩადის...
როგორ დაფრინავს, რანაირად იგნებს გზას, ჯერაც ვერ გარკვეულან მეცნიერ-ორნითოლოგები. ჰოდა, ეგებ სხვა წიგნებიდან მაინც გავიგო რამე-მეთქი და უკვე რამდენი ხანია, საჯარო ბიბლიოთეკის ბიბლიოგრაფიულ განყოფილებაში ვზივარ, ორნითოლოგიურ ფერადსურათებიან ცნობარებს ვათვალიერებ, ვფურცლავ და ვკითხულობ... ერთ მათგანს ოკეანის გიგანტური კუს ფერადი სურათი ამშვენებს, რომელსაც ბაკანზე გრძელნისკარტა მტაცებელი ფრინველი შემოსჯდომია: William Hopkins Amos — Wildlife of The Islands (Wildlife habitat series); A Chanticleer Press Edition. Publishing in 1980 by Harry N. Abrams, Incorporated, New York.
ამ წიგნს „კუნძულების ცოცხალი ბუნება“ ჰქვია. მოკლედ, მეცნიერ-ბიოლოგ უილიამ ამოსს თავის ჯგუფთან ერთად ლამის მთელი დედამიწის კუნძულები შემოუვლია და იქაური ეკოლოგიური სისტემები უკვლევია. ბრწყინვალედ შესრულებულ ფერად სურათებსაც გადავავლე თვალი — ზღვის ლომვეშაპებს, პინგვინების კოლონიებს, მაიმუნებს, თუთიყუშებს...
ფურცლებს მალ-მალე ვშლი, ალბატროსებთან მიმეჩქარება და უცებ...
მოიისფრო და სპეტაკი თოვლით დაფარული, ამობურცულ-ჩაბურცული და მომცრო ადგილი. ზემოთ ტყვიისფერი და პირქუში ცა. ახალგათენებული უნდა იყოს. შუქჩრდილებს უკვე დაუწყიათ თვალსასეირო თამაში...
სულიერი არ ჩანს ფოტოზე და ვიდრე გავიფიქრებდი, — ალბათ, ზოგჯერ უცხოელებსაც ეშლებათ-მეთქი, უცებ მივხვდი, რომ სურათი მეორე გვერდზეც გადადის. იქ კი, მართალია, ეს თოვლის გორები გრძელდება, მაგრამ ფეხზე წამომდგარი ორი ყელმოღერებული გედიც ჩანს, წვრილი თვალებითა და შავ-ყვითელი ნისკარტებით. ასე რომ, ეს მხოლოდ ამობურცულ-ჩაბურცული ადგილი არ არის. თოვლი ალაგ-ალაგ იმიტომ ამობურცულა, რომ გედები ყოფილან თოვლქვეშ... აგერ, გრძელი კისრები ზურგზე გადაუდიათ და ნისკარტები ფრთებქვეშ ჩაუყვიათ.
ეტყობა, ღამით მიფრინავდნენ, თოვლიანმა ქარიშხალმა მოუსწრო და აქ დაეშვნენ. ერთმანეთის ახლომახლო დასხდნენ და...
არა, ის თავიანთი ბოლო, სიკვდილისწინა სიმღერა რატომ უნდა ეთქვათ, ცოცხლები არიან — ამ ორი გედივით სხვებიც ამოვლენ თოვლიდან, ტანს დაიფერთხავენ და გაფრინდებიან თავიანთ ფათერაკებიან გზაზე...
წინა გვერდზეა დაბეჭდილი ფოტოსურათის წარწერა — Whooper swans huddle together for warmth during a snow storm on the northern Japanes island of Hokkaido. The swans breed in Siberia and winter in Japan. Half of the 13,000 winter visitors stay on Hokkaido, while the rest go to islands farther south.
„კრუალა გედები სითბოს შესანარჩუნებლად ერთად გროვდებიან თოვლიანი ქარიშხლის დროს იაპონიის ჩრდილოეთ კუნძულ ჰოკაიდოზე. გედები მრავლდებიან სიბერიაში და ზამთარში იაპონიაში. ჰოკაიდოს ცამეტი ათასი სტუმრიდან ნახევარი იქვე რჩება; მაშინ, როცა დანარჩენები მიფრინავენ კუნძულიდან უფრო შორს, სამხრეთით“...
„ეივონის გედს“ („The swan of Avon“) უილიამ შექსპირს ეძახდნენ თანამედროვეები (ეივონი მდინარეა ინგლისის ქალაქ სტრეტფორდში).
იქნებ ჩვენი წასაკითხი კარგი მწერლებიც, შექსპირი იქნება, რაბლე, რუსთაველი თუ სერვანტესი, ამ გედებივით არიან ჩამალული თეთრ ქაღალდში და გათენებასავით ელოდებიან მკითხველს, რომ ჩვენი ცნობიერების ფათერაკიან გზებზე გაფრინდნენ და გაინავარდონ?