ზაფხულის საღამო
სოფელი. ხეხილით სავსე ეზო. ეზოს სიღრმეში პატარა, ერთსართულიანი სახლი დგას, მიწიდან ნახევარ მეტრზე წამომჯდარი. სახლის კარი ღიაა. შესასვლელში ჩამოფარებული ფარდა ხის ჩარჩოზე, მოკაუჭებულ ლურსმანზეა გამოდებული. ღია კარში არაფერი ჩანს.
უკვე საღამოა. ოთახიდან ჭრელი კატა გამოდის და წინა თათებით იზმორება. ჩიტების დანახვაზე თვალები უფართოვდება და ულვაშები ეპრიხება. სუსტი ქარი ხეებს აშრიალებს. ტყემალი სახლის სახურავზე ცვივა და თუნუქს რაკარუკი გაუდის. ჩიტების გამოჭმული მსხალი მიწაზე ტყაპანს ადენს. კატა სმენადაა ქცეული გადიდებული თვალებით და ცბიერი ყურებით. ცაზე თვითმფრინავი გადაიფრენს და ცოტა ხნით იპყრობს, აუბრალოებს აქაურობას.
სახლის პატარა ოთახში ყბაახვეული და ხელ-ფეხშეკრული მოხუცი ქალი ასვენია. ქალი ერთი საათის წინ გარდაიცვალა. მისი მეუღლე ეზოშია, მსხლის ხეებქვეშ დაბორიალობს და თუჯის ძველ ქვაბში მწიფე მსხალს აგროვებს. იცის, რომ ახლა ამის დრო არ არის, მაგრამ რა ქნას? მსხალი ეცოდება დალპება... ქალი მოუკვდა, მაგრამ კაცია კარში ხომ არ გავარდება და შეიცხადებს? მსხალს აგროვებს, გულისყური კი ჭიშკრისკენ აქვს. საათია არავის შემოუღია ჭიშკარი, საათია ეზოში ძაღლს არ დაუყეფავს. საღამომდე რომ არავინ შემოვიდესო? გაიფიქრებს და ძაღლიც აყეფდება. მეზობელი ეძახის. ბერიკაცი არ ეპასუხება. ქვაბს ხელს დაავლებს და ჩუმად წაცუხცუხდება სახლისკენ.
მიცვალებულს ყბა ისე აუხვია, ხელ-ფეხი ისე შეუკრა, რომ წვეთი ცრემლი არ ჩამოვარდნია. ახლა გული ყელში აქვს. მესამე დაძახებაზე კი ქვითინი წასკდება. ქვაბს სახლის კიბეზე დგამს, ჯიბიდან ცხვირსახოცს ამოიღებს და ჭიშკრისკენ გაემართება.
მიწაზე დატყეპებულ, ჩიტების გამოჭმულ მსხალს ჭიანჭველები და კრაზანები დასევიან.
მახსოვრობიდან
(maxsovrobidan)
ბინა ერთოთახიანი იყო.
მახსოვს აგურისფრად შეღებილი ფიცრის იატაკი. შემოსასვლელში ხის ლურჯი კარი, რომელსაც ლითონისფრთიანი ღიობი ჰქონდა დატანებული გაზეთების შემოსაგდებად. ისიც მახსოვს, როგორ მაღვიძებდა დილაობით იატაკზე გაზეთების ტყაპანის ხმა. როგორ მიყვარდა კარზე ლითონის ფრთის აწევა და სადარბაზოში გახედვა. ღიობს გავხსნიდი თუ არა, სადარბაზოდან სიგრილე და ნესტის სუნი მეცემოდა ხოლმე სახეზე. სადარბაზოში კიბის სახელურები წითლად იყო შეღებილი. შემოსასვლელთან, კუთხეში, ხშირად ვხედავდი მოსველებულ კედელს და სარდაფისკენ ჩაღვრილ შარდის ნაკადს.
ვხედავდი მეზობლებსაც როგორ ადიოდნენ და ჩადიოდნენ კიბეზე.
იმ ბინაში ბებიაჩემი და ბაბუაჩემი ცხოვრობდნენ: გარე ელექტროგაყვანილობა კედლებზე და პლასტმასის გადასატრიალებელი ჩამრთველი. ქარვისფერი დიდი გარდერობი. გარდერობში ძალიან ბევრი ტანსაცმელი და ბებიაჩემის ათასნაირი, ათასფერი თავშლები, ნაჭრის ქამრები, მოსასხამები, ქუდები. ოთახის კედლებზე ფოტოიანი თეფშები. ერთზე დედაჩემი ბავშვობაში, მეორეზე ბებიაჩემი და ბაბუაჩემი ახალგაზრდები. ბაბუაჩემი წვრილი ულვაშებით, ბებიაჩემი წვრილი ტუჩებით და უცნაური ქუდით.
სამზარეულოში ონკანს ქალის ნეილონის წინდა ჰქონდა შემოხვეული ონკანის გახსნისას წყლის ძლიერ ნაკადს კედლები და იატაკი რომ არ დაესველებინა. საპირფარეშოს გვერდით საკუჭნაო იყო, საიდანაც სარდაფში კიბე ჩადიოდა. ბაბუაჩემი სარდაფში ღვინოს აყენებდა. 7-8 წლის ვიყავი, ღვინო პირველად რომ გამასინჯა. სარდაფში ჩამიყვანა. მოდიო, კაცი ხარ უკვე და ღვინო არ უნდა გასინჯოო? თუნუქის კასრს თავი მოხადა. სქელი ჯოხით ჩაურია. კასრი ყურძნის მარცვლებით იყო გატენილი, შიშინებდა და ბუყბუყებდა. ბაბუაჩემმა შუშის გათლილი ჭიქა წვერით დაიჭირა, ჭიქის ძირით მარცვლები მისწი-მოსწია და ღვინო ამოიღო. ეს რანაირი ღვინოა, არ მინდა-მეთქი, ვიუარე. ჯერ დალიეო, ბაბუამ. დავლიე. კიდევ-მეთქი, მომეწონა. აიო, აბა შენ რა გეგონაო?- იცინოდა. დალიე, ოღონდ არ დათვრეო – კიდევ ამომიღო. ორი ჭიქა რას დამათრობს-მეთქი, კაცობა შევიფერე. ბაბუამ მაღლა ამახედა -ბებიაშენმა არ დაგინახოს, თორემ აწიოკდებაო.
ღვინოს თუნუქის კასრებში აყენებდა. მანამდე კასრს ადუღებულ გუდრონს გამოავლებდა. ცეცხლზე შემოდგამდა, შიგნით გუდრონს ჩაყრიდა. გუდრონი რომ ადუღდებოდა, კასრს ცეცხლიდან გადმოაგდებდა და მიწაზე წიხლით აგორავებდა. ამის დანახვა ბებიაჩემს ჭირივით ეჯავრებოდა და ამ საქმეს ბოჩკის ყარტლვას ეძახდა.
მე ვიდექი კართან და ღიობიდან მეზობლებს ვუთვალთვალებდი. მახსოვს სქელი ქალი – სულ ბევრი რაღაცეები რომ ეჭირა ხელში კიბეზე და ხვნეშით, ქანაობით ადიოდა. კიდევ ვიღაც დეიდა და ბიძია. დეიდა ყოველთვის წინ ადიოდა, ბიძია კი ტრაკზე ჩქმეტდა ხოლმე. ხანშიშესული, შაოსანი ქალიც. მარტო ცხოვრობდა და ვარა ერქვა. ბებიაჩემი ყოველთვის მაფრთხილებდა: ეზოში ჭკვიანად მოიქეცი, ვარამ არ დაგწყევლოს – ცუდი წყევლა იცის მაგ დასამიწებელმაო. ვარასი ისედაც მეშინოდა, განსაკუთრებით მას მერე, რაც შემამჩნია, რომ ღიობიდან ვუთვალთვალებდი. ერთხელ დავინახე, რომ იცინოდა და ძალიან გამიკვირდა, ვერ წარმომედგინა, ვარას გაცინება თუ შეეძლო.
ბაბუაჩემი არაყსაც ხდიდა და ცოტ-ცოტას ჩუმად ყიდდა ხოლმე. ერთი ქალი მახსოვს – რუსი. მოდიოდა ხოლმე. ტყავის ძველი ქურთუკი ეცვა და ვერცხლის კბილები ჰქონდა. Здрасте, Женя. Есть?- ჰკითხავდა ბებიაჩემს. ბებია სარდაფში ჩადიოდა და სველი ბოთლით არაყი ამოჰქონდა. Спасибо, Женя, окро, спасибо. Дай тебе бог... Дай вам... მერე არყით დასველებულ ბოთლს ქურთუკის გულის ჯიბეში გულმოდგინედ, სასოებით ჩაიდებდა, თან კვნესოდა. ტყავის ქურთუკსაც თავისებური ხმა ჰქონდა. იმ ქალის მოსვლა არასდროს გამომეპარებოდა, იმიტომ, რომ ძალიან მიყვარდა ყურება – როგორ ინახავდა რუსის ქალი ბოთლს ქურთუკის ჯიბეში.
ერთხელ ბებიაჩემმა პეჩენიები დამიცხო. მერე ის ქალი მოვიდა. სამზარეულოში ვიჯექით. ქალი არაყს ელოდებოდა. მე მაგიდასთან ვიჯექი, ქალი – მოშორებით. პეჩენია გავუწოდე. Нет, маленький, ты поешь... Мне не надо...- თან გულზე ხელი დაიდო. მერე იატაკზე რაღაც შენიშნა. აიღო – ღილი ეგდო. შეათვალიერა და მაგიდაზე ისევე გულმოდგინედ დადო, როგორც არაყს ინახავდა ხოლმე.
როგორ მახსოვს ეს სურათი...
მერე ბებიაჩემმა და ბაბუაჩემმა ის ბინა გაყიდეს. ახალ ბინაში უკვე სხვანაირი კარი ჰქონდათ, თან მეც წამოვიზარდე.
ძველი ბინა არავის მოსწონდა: არც ბებიაჩემს, არც ბაბუაჩემს, არც ჩემს მშობლებს – არავის, ჩემს გარდა.
სად არის ნეტავ, ახლა ის კარი?..
კვირტია ბაჩო - Kvirtia Bacho
⏱️ 1 წთ.
👁️ 3
100%
