ანშლაგი (Anshlagi)
ზამთარი, თანაც თოვლჭყაპითა და ნესტით, დილის ვერაგი ყინულით და საღამოს დემოკრატიული ტალახით, მოკლე, არაყივით უფერული დღეებით და გრძელი, აწეწილი ფიქრებით სავსე ღამეებით უსაზიზღრესი დროა. და თუ შენ ამავე დროს პროვინციულ ქალაქში ცხოვრობ, დარწმუნებული ვარ: როგორც კომპოზიტორი ლისტი აწერდა უფრო ჩქარას `რაც შეიძლება ჩქარას შემდეგ, ასეთი ზამთარიც უფრო საზიზღარია, ვიდრე უსაზიზღრესი დრო.
ყველა წიგნი წაკითხულია და გადაკითხული, ყველა სერიალი და გადაცემა ნაყურები, ყველა საჭორაო ნაჭორავები. მთელი ინტელექტუალური რეზერვი იწურება, როგორც კარტოფილი და ფქვილი ზამთრის ბოლოს და არჩევანის წინაშე დგახარ: ან ზამთრის ძილს უნდა მიეცე მაჩვივით, ან მელანქოლიას. პირველი ბიოლოგიურად მიუღწევადია, მეორე კი არასასურველი. ჰოდა, ფიქრობ, რა გზას დაადგე და იხსენებ, რომ მთელი საუკუნეა, თეატრში არ ყოფილხარ.
ადგილობრივი თეატრი, როგორც ეს ნებისმიერ თეატრს ეკადრება, ხალხში მუდმივს და კეთილს თესავს: ის ხომ პროვინციული კულტურის ოაზისური კუნძულია! ამ კუნძულზე ხარობენ ფრიად განსხვავებული პიესები, მტვრიანი და ჭაღარა კლასიკიდან დაწყებული ადგილობრივი დრამატურგის, დომენტი დარახველიძის, შედევრებით დამთავრებული. ასე ფართხალებს თეატრის წამყვანი მსახიობი, კოტიკო მანაგაძე, სისხლისმსმელ რიჩარდ მესამესა და მწველავ ჟუჟუნაზე უიმედოდ შეყვარებულ, მაგრამ იდეურად გამობრძმედილ აგრონომ, ანზორ შავმიწაშვილს, შორის. ის ისეთ საჩოთირო ასაკშია, როცა რომეოს თამაში უკვე სირცხვილია, ლირისა კი ჯერ უხერხული... ჩვენ დიდი მეგობრები ვართ. რაღა ჩვენ: პროვინციული ცხოვრების მრავალმა თვემ თითქმის მთელ დასთან დამამეგობრა. მათ შორის აღსანიშნავია თეატრის პრიმა ჟორჟეტა გაბუნია და რამდენიმე, შედარებით ნაკლებ სახელოვანი, მაგრამ ძალიან სასიამოვნო პიროვნება.
მიყვარს ეს ხალხი! იმდენად დავუახლოვდი მათ, რომ ბილეთის შეძენის შემდეგ წმინდათაწმინდა ადგილს საგრიმიოროსაც კი ვეწვევი ხოლმე. ჩუმად ვადევნებ თვალყურს, როგორ იმოსება ყაჩაღური წვერ-ულვაშით კოტიკა, ანდა როგორ გარდაიქმნება ჭორფლიანი და სულ მხიარული ნანუკა ცივ და ამაყ პრინცესად. ხელს არ ვუშლი, ვდგავარ ჩემთვის და ვუცქერ გარდასახვის ამ სასწაულს...
მართალია, ერთხელ სპექტაკლი ჩავშალე: პრინცესა ნანუკა საავადმყოფოში გავგზავნე მწვავე აპენდიციტით. ასევე წავიდა საოპერაციოში მარლის ცისფერი აბრეშუმით და შუშის ბრილიანტებით.
ხშირად სპექტაკლის შემდეგ ვიკრიბებით, ვსვამთ ლუდს და ვლაპარაკობთ საკრალურ და არც ისე თემებზე...
...მოკლედ, დიდი ხანია, თეატრში აღარ ვყოფილვარ. მიზეზი მარტივია: რეპერტუარი. მთავარი რეჟისორი ლანდი რომია თვლის, რომ ძველმა სპექტაკლებმა ჯერ კიდევ უნდა თქვან თავისი სიტყვა, მაგრამ რამდენჯერ შეიძლება ნახო მაკბეტი ანდა აგრარული რომანი?! ყველა მიზანსცენა ზეპირად იცი. ყველა რეპლიკა და წარმოიდგინე მონოლოგი დიდი ხანია ნასწავლია. ანზორ შავმიწაშვილის მარჯვენა ჩექმაზე რომ პატარა ნასვრეტია, იმასაც კი ძველი ნაცნობივით ვხვდები. დიდი ხანია ვიცით, ბატონო, რომ ჟუჟუნა მძიმედ გადაიტანს ფსიქოტრავმას მძღოლ სიმონთან და მესამე აქტისთვის გასაკვირ წველადობას მიაღწევს. ლედი მაკბეტი კი, ეს გათახსირებული, მთელ დარბაზს რომ აღელვებს, ცუდად დაამთავრებს... კოტიკა იმდენი ხანია, რიჩარდს თამაშობს, რომ, მგონი, თვითონ რიჩარდი არ იჯდა ტახტზე ამდენ ხანს.
სუფლიორი თეატრს, რა ხანია, არ სჭირდება, მაგრამ ტასო დეიდა თავის ლუკმაპურს ბეჯითად გამოიმუშავებს და გულმოდგინედ, ბოა კონსტრიქტორივით სისინებს: თუ სტყუი, ცოცხალს ჩამოგკიდებ პირველ ხეზედვე, ვიდრე სიმშილი არ მოგიდმობს...
ამ სიტყვებით დაზაფრული საწყალი მაცნე მკვეთრად იხევს უკან და ყოველთვის წაიფორხილებს ნახევრად მძინარე ჯარისკაცის მიშიკოს შუბზე.
თბილ სეზონზე კიდევ რა უჭირს: დაჯდები ფსევდოროკოკული დარბაზის სიგრილეში, დაათვალიერებ ახლო სოფლებიდან ანშლაგისათვის მორეკილ, გაოგნებულ პუბლიკას, ანტრაქტში დაელაპარაკები კოტიკას, სპექტაკლის მერე რას ვაპირებთ; ან ნაძლევს დადებ ლუდზე: წაიქცევა თუ არა ეს ბედოვლათი ვასია მიშიკოს შუბზე, მაგრამ ზამთარში!.. მეც კი ვერ დავდივარ ზამთარში.
აი დღეს კი გადავწყვიტე. წარმოდგენა არა მაქვს, რა გადის, მაგრამ რა მნიშვნელობა აქვს?.. თეატრში წასვლამდე გასტრონომში მივდივარ და ლუდს, შპროტებს და ძეხვს ვყიდულობ იმ შემთხვევისათვის, თუ ჩემთან წამოვლენ.
აფიშაზე მაკბეტია. ასეც ვიცოდი! მინდა ახლა მე ნერვიულობა?!. რა გაეწყობა... სალაროსკენ მივდივარ. არავინ არ ჩანს.
- გამარჯობათ, დეიდა ანიკო, ვეუბნები მოლარეს, ერთი ბილეთი მომეცით.
- გაგიმარჯოს. ცოტა მოგეცადა, ექიმო, ჯერ არავის არ აუღია.
აქ უნდა განვმარტო, რომ, წესის თანახმად, მსახიობები მხოლოდ მაშინ ითამაშებენ სპექტაკლს, თუ სალაროში სამი ბილეთი მაინც გაიყიდა. წინააღმდეგ შემთხვევაში სპექტაკლი გადაიდება და ყველანი სახლებში მიდიან.
მე გარეთ გამოვდივარ და სიგარეტს ვუკიდებ.
უეცრად თავში გენიალური აზრი მომდის: ონასისი ხომ გახსოვთ, ბერძენი მილიარდერი? იმისი მილიარდერობა სულ ასე წარმომედგინა: რომ მარტოდმარტო ლივლივებდა უზარმაზარ ლურჯ აუზში... კინაღამ წამომცდა, ფეხიფეხზეგადადებული-მეთქი... ჰოდა, მეც შემიძლია ვიყო თეატრში ერთადერთი მაყურებელი! დაჯექი, სადაც გინდა, უყურე სპექტაკლს სხვისი კანფეტების შარიშურის გარეშე, მერე დაუკარი ტაში და იგრძენი თავი ონასისად!
ვბრუნდები სალაროში.
სამი ბილეთი მომეცით, დეიდა ანიკო...
ის ეჭვიანად მიყურებს, მაგრამ სამ ბილეთს მაძლევს. თვითონ იცის, რომლებს: მე-12 რიგში მე-9-10-11 ადგილებს. იქ უკეთესი აკუსტიკაა.
...და აი, დაიწყო! სცენაზე ჩამოწოლილ საგულდაგულო სიბნელეში, სასაცილო ელვისა და ხრინწიანი ჭექა-ქუხილის ფონზე, სამი ჯადოქარი გამოდის.
«კვლავ როდის შევხვდეთ ჩვენ ერთმანეთსო...»
«არეულობა როცა დაცხრება...» ისმის ტასო დეიდას სისინი.
«არეულობა როცა დაცხრება...» ექოსავით იმეორებს მეორე ჯადოქარი ნანუკა.
...პირველი აქტის შუაგულში მაკბეტი, იგივე კოტიკა, დარბაზისკენ იყურება გამჭრიახი მზერით და თან ჯადოქრებთან მუსაიფს არ ივიწყებს. მე-12 რიგში ონასისივით ამაყად მოკალათებული მეგობრის მეტს რომ ვერავის ამჩნევს, ნახევარ ფრაზაზე იჭედება და ამაოდ ცდილობს ტასო დეიდა მის ამოქოქვას «...რაც იქმნას, იქმნას! დრო და ჟამი თავისას სჩადის...»... `რაც იქმნას, იქმნას!.. დგას ასე, დოინჯშემოყრილი და კარგა ხანს მიყურებს. მერე დიდებულისთვის შეუფერებელი ლექსიკით მეუბნება, რომ მე ვარ მუდაკი. არ ვეკითხები, რატომ, მხოლოდ სულელურად ვიღრიჭები, მაგრამ მაკბეტი თვითონვე განმარტავს: იმიტომ, რომ ამ გაგანია ზამთარში ვაიძულე ეს პატიოსანი ხალხი, ტყუილად მორთულიყო, მოპრანჭულიყო და გრიმი წაესვა, სხვათა შორის, ძვირიანი!
სცენაზე ლედი ლაკბეტი გამოგოგმანდა და ხელს მიქნევს კისკისით. ამას აქ რაღა უნდა მეხუთე სურათამდე!..
ჩემო ხელმწიფევ, მაცნობებს ჯერ კიდევ შოტლანდიური მაგიის ქვეშ მყოფი ლედი, – რაც კი ქონება გააჩნიათ თქვენთა ქვეშევრდომთ, თვით თავი თვისი მზა აქვთ თქვენთან სტუმრობისათვის!.
ცოტა პარადოქსულია მე ხომ ბერძენი მილიარდერი ვარ და არა ვიღაც ჩრჩილისგან შეჭმული მეფე! თანაც სტუმარი მე ვარ. ორიგინალშიც სხვაგვარადაა: მზა აქვთ თქვენის სამსახურისთვის...
ხმაურზე გამოსული შოტლანდიის მეფე, ბატონი სერგო, მეფური კატეგორიულობით აგრძელებს: `შენი სტუმრები ვართ ამაღამ, მშვენიერებით, სიკეთით სავსე მასპინძელო, რაც იმას ნიშნავს, რომ ლაპარაკია ვახშმის პერსპექტივაზე, თანაც კოტიკოს ფორმატით: `წაგვეხემსა, ექიმო, შენთან ან სადმე..
...ნახევარი საათის შემდეგ მთელი შოტლანდიური სამეფო კარი მხნედ მოაბიჯებს ჩემი სახლისაკენ. მეფე დუნკანი პერიოდულად თავს აკანტურებს და იცინის, მერე ეჭვიანად მეკითხება: ლუდი გვეყოფა? კიდევ ხომ არ აგვეღო, კაცო?.. [i][/i]
დათიშვილი ზაზა - Dotishvili Zaza
⏱️ 1 წთ.
👁️ 3
100%